مقالات
امام شهید آیتالله سیدعلی خامنهای در ادوار گوناگون، با حضور خود در ساحل خلیج فارس و عرشۀ ناوهای جنگی، تهدیدات دشمن علیه مواضع کشورمان را خنثی کرد. حضور بهنگام و راهبردی ایشان در نقاط حساس جنوب، پیامی روشن برای قدرتهای متجاوز داشت: ایران برای دفاع از تمامیت ارضی و منافع ملی خود، لحظهای تردید نمیکند. ۲۸ بهمنماه ۱۳۷۶، در زمان حضور سه ناو هواپیمابر و ۵۰ فروند شناور جنگی آمریکایی در...
ملیسازی صنعت نفت ایران در اسفند ۱۳۲۹ نقطه عطفی در تاریخ معاصر ایران و منطقه بود. این اقدام که با هدف احقاق حاکمیت ملی بر منابع ثروت کشور صورت گرفت، با واکنش خصمانهٔ دولت بریتانیا مواجه شد. بریتانیا که ذینفع اصلی شرکت نفت ایران و انگلیس (AIOC) بود، ضمن اعمال تحریم اقتصادی همهجانبه، تمام تلاش خود را برای جلوگیری از فروش نفت ایران در بازارهای بینالمللی به کار بست (Elm, 1994, p. 87). در این راستا، توقیف نفتکش...
در اوایل مهرماه ۱۳۵۸، شورای مرکزی اتحادیه انجمنهای اسلامی دانشجویان برای روشن کردن «خط امام» جلساتی را با برخی از مشاهیر سیاسی و انقلابی وقت برگزار کرد. در این جلسات، دو شخصیت در دو سر یک طیف قرار داشتند: حجتالاسلام سیدعلی خامنهای مهمترین مؤلفه خط امام را «رهایی از وابستگی سیاسی، اقتصادی و فکری به آمریکا» تعریف میکرد و در سوی مقابل، ابوالحسن بنیصدر شرط پیروزی خط امام را...
همه میدانستند که ایران با فشار انگلیس و بدون موافقت بومیان اجباراً استقلال بحرین را پذیرفته است و برغم سیاستهای تغییر جمعیتی، همچنان در اکثریت بودن ایرانیالاصلها سایه ترس بازگشت بحرین به ماممیهن را بر سر حاکمان غیربومی باقی بود. گزارش آسوشیتدپرس در اردیبهشت ۱۳۵۶ فاش کرد که مقامات بحرینی برای تمدید حضور نظامی آمریکا، با واشنگتن مذاکره کردهاند تا «از طرح ادعای ارضی ایران جلوگیری شود».
آنچه در ادامه میآید، فرازهایی از مصاحبه با دکتر علی لاریجانی در شانزدهم تیرماه ۱۳۸۳ است، روزهایی که او به تازگی از ریاست سازمان صدا وسیما استعفا داده بود تا زمینه احتمالی شرکت خود را در انتخابات ریاست جمهوری آینده را مهیا سازد و دکتر مرتضی میردار از این فراغت استفاده کرده بود، تا درباره شخصیت پدر با او گفتگو کند: «من اسمم علی و فامیلم اردشیر لاریجانی، متولد سال ۱۳۳۶ هستم و پدر من مرحوم...
۸ اردیبهشت ۱۳۵۹، دانشجویان مسلمان پیرو خط امام در اطلاعیههای ۱۱۵ و ۱۱۶ خود اعلام کردند که گروگانهای آمریکایی را به شهرهای تبریز، یزد، اصفهان، نجفآباد و چند نقطه دیگر فرستادهاند. این اقدام متعاقب عملیات نظامی آمریکا در طبس که با هدف نجات گروگانها انجام شده بود، صورت گرفت. عملیات «پنجه عقاب» (که در ایران به عملیات طبس مشهور شد) در ۵ اردیبهشت ۱۳۵۹ با شکست مواجه شد و پیامدهای داخلی...
انرژی در منطقه خاورمیانه همواره فراتر از یک کالای اقتصادی، به عنوان ابزاری برای دیپلماسی و تغییر موازنه قدرت عمل کرده است. یکی از بحثبرانگیزترین زیرساختهای این حوزه، خط لوله «ایلات-عسقلان» است؛ پروژهای که پهلوی با سرمایهگذاری مستقیم و تأمین نفت، آن را به سرانجام رساند. بررسی اسناد و منابع تاریخی نشان میدهد که این خط لوله نه تنها یک شریان اقتصادی، بلکه نمادی از وابستگی متقابل پنهان...
شهید حسن باقری خبرنگار روزنامۀ جمهوری اسلامی بود که خبر رسید عملیات پنجۀ عقاب نیروی دلتای نیروی آمریکا که به بهانۀ آزادسازی آمریکاییهای گروگان گرفتهشده در سفارت ایالات متحده در تهران انجام شده بود، با امداد الهی به شکست انجامیده است. تیتر یک آن روز روزنامۀ جمهوری اسلامی «توطئۀ نظامی آمریکا» بود، با روتیتری نادر! آیۀ اول سورۀ فیل به عنوان روتیتر انتخاب شده بود. در همان روز از قول...
به فاصله دوماه پس از پیروزی انقلاب اسلامی و در دوم اردیبهشتماه ۱۳۵۸، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی تأسیس شد.
سوم اردیبهشت ۱۳۵۸، سرلشکر محمدولی قرنی، اولین رئیس ستاد کل ارتش جمهوری اسلامی ایران، توسط گروه فرقان ترور و به شهادت رسید. او پیش از انقلاب به دلیل فعالیت علیه رژیم شاه زندانی شده بود و پس از پیروزی انقلاب با قاطعیت در برابر بحران کردستان ایستاد و حتی دستور وزیر کشور دولت موقت برای توقف عملیات نظامی را نپذیرفت. این قاطعیت که مورد تأیید امام خمینی نیز بود، به برکناری یا استعفای او انجامید، اما...
در پی نفوذ ساواک به ساختار سازمان مجاهدین خلق و لو رفتن خانههای تیمی، نسل اولیه این سازمان در روز ۳۰ فروردین ۱۳۵۱ دستگیر شد. مسعود رجوی، همراه با علی باکری، ناصر صادق، محمد بازرگانی و علی میهندوست، به اعدام محکوم گردید. با این حال، یک روز پیش از اجرای حکم، مجازات رجوی به حبس ابد تبدیل شد. اسناد ساواک و مطبوعات آن زمان اعلام کردند که این تخفیف، نتیجه همکاری رجوی با بازجویان و افشای تشکیلات بوده...
در سال ۱۳۴۷، محمدرضا پهلوی در سفر به هند، برای نخستینبار رسماً از حق حاکمیت ایران بر بحرین دست کشید؛ اما پیش از آن، جریانی هم در داخل ایران فعال بود که برای تحقق این امر فعالیت میکرد. روزنامهنگارانی نظیر عباس مسعودی (مدیر روزنامه اطلاعات) با هماهنگی دربار و انگلیس، افکار عمومی را برای پذیرش جدایی بحرین آماده میکردند. او در تلاش بود تا در مطبوعات این باور را در مردم ایجاد کند که بحرین دارایی...
۳۱ فروردین ۱۳۵۹ روزنامۀ اسرائیلی «داوار» در سوگ از دست دادن یک متحد قوی، بهصراحت اعتراف کرد: «هرچند شاه ایران روابط دیپلماتیک علنی با اسرائیل نداشت، ولی ۶۰ درصد نفت مورد نیاز اسرائیل را تأمین میکرد و دو حکومت تا زمان سقوط او روابط بازرگانی گستردهای با یکدیگر داشتند.»[1] نفت، شریان حیاتی همکاری نفت نقشی محوری در روابط ایران و اسرائیل ایفا میکرد. اسناد متعدد نشان میدهد...
رضاشاه پهلوی و محمدعلی فروغی (نخست وزیر) در محوطه بیمارستان شاهرضای مشهد
ساعت نزدیک ۱۱ است و مدیران مرکز آمار ایران در اتاق جلسات در انتظار رهبر انقلاب جمع شدهاند؛ ۲۵ آقا و ۷ خانم. دکتر عادلآذر، رئیس مرکز آمار هم پشت میکروفون نشسته و از تمرکز کردنش میتوان حدس زد که دارد حرفهایش را توی ذهن مرور میکند. سکوت محض بر اتاق حاکم است. چند دقیقه از ۱۱ گذشته که با ورود صاحبخانه به اتاق، عادلآذر از طرف جمع به استقبال میرود. بعد از سلام و علیک ابتدایی، همه مینشینند و جلسه...
در سال ۱۳۴۱ شمسی، شرکت هواپیمایی اسرائیلی الآل (El Al) پروازهای خود به مقصد ژوهانسبورگ، آفریقای جنوبی، را از مسیری غیرمعمول و پرپیچوخم انجام داد که از تهران، ایران و سپس خلیج فارس به نایروبی و نهایتاً ژوهانسبورگ میگذشت. این امر برای اغلب مردم ناشناخته بود، اما امام خمینی از همان زمان مواضع محکمی در برابر این کمک دشمن مسلمین داشت. طبق آنچه از گزارش «خیلی محرمانه» مورخ ۱۲ / ۶ / ۱۳۴۱ ساواک...
توقف یک ناو جنگی انگلیسی در سواحل آبادان در ایام خروج کارکنان و کارشناسان نفتی آن کشور از ایران
انتخاب شرکت هواپیمایی الآل به عنوان هدف اولیه نیز تصادفی نبود. الآل صرفاً یک ایرلاین غیرنظامی محسوب نمیشد، بلکه بازوی لجستیک وزارت دفاع اسرائیل بود که تسلیحات، نیروهای ذخیره و حتی مقامات نظامی را جابهجا میکرد و نقشی محوری در انتقال اشغالگران از کشورهای مختلف به اروپا داشت.
آذرماه ۱۳۶۲، در میانهی جنگ تحمیلی اول که صدام حمله به زیرساختهای ایران را در دستور داشت، ذوبآهن اصفهان دومین کورۀ بلند خود را راهاندازی کرد تا در جنگ اقتصادی، جنگ شناختی و پشتیبانی از جنگ نظامی برگ برنده را از آن کشور کند.
در نخستین ساعات جنگ تحمیلی، پالایشگاه آبادان، به عنوان بزرگترین تأسیسات نفتی ایران، هدف مستقیم حملات رژیم بعثی عراق قرار گرفت. رژیم بعث بر تداوم آتشسوزی در پالایشگاه آبادان اصرار داشت و این مسئله در اعترافات سربازان اسیرشده عراقی مبنی بر سهمیه مهمات روزانه برای زدن پالایشگاه نمود داشت: «دستور داده بودند که نباید بگذارید دود پالایشگاه بخوابد، اگر خاموش شود تنبیه میشوید! برای زدن...
