نقد و نظر
خاطراتی از بانوان بسیجی در دوران جنگ

با خاطرات کبری احمدی از دوران جنگ

خاطراتی از بانوان بسیجی در دوران جنگ

اولین سال‌های جوانی کبری احمدی، که سال‌هاست به فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی مشغول است، مصادف با پیروزی انقلاب اسلامی و شروع جنگ تحمیلی ارتش صدام علیه ایران بود. شنیدن صدای مارشِ جنگ، این بانوی جوان بسیجی را از اولین روزهای حمله دشمن به خاک میهن‌ به ستاد پشتیبانی جنگ کشاند. خبرنگار سایت تاریخ شفاهی ایران با او به گفت‌وگو نشسته تا از نقش زنان در پشت جبهه‌ها بگوید. احمدی در بازگویی...

ادامه مطلب

تشکیک در تاریخ مرگ حیدر عمواوغلی 5 آبان یا 12 آذر 1300 ؟

ابهام در مورد مرگ یکی از سران نهضت جنگل

تشکیک در تاریخ مرگ حیدر عمواوغلی 5 آبان یا 12 آذر 1300 ؟

عامل مرگ حیدرخان عمواوغلی کیست؟

پائیز که می شود، تراژدی مرگ سران نهضت جنگل بر گیلان سایه می افکند. بخصوص سرانی که چگونگی مرگشان هنوز رازآلود است. «حیدرخان عمواوغلی» دیر به نهضت پیوست، با یک کشتی بارِ اسلحه از روسیه. به انزلی نرسیده، با توطئه ای ساختگی دستانش را بستند، سلاح ها را به میرزا تحویل دادند و حیدر به رشت به احسان الله خان دوستدار پیوست. برنامه بود تا حیدر با تشکیل کمیته ی پنج نفره نقش میانجی بین بلشویکهای رشت و...

ادامه مطلب

چرا نهضت جنگل با شکست مواجه شد؟

یادی از دلاوری‌های میرزای جنگل

چرا نهضت جنگل با شکست مواجه شد؟

: در 11 آذر 1300 میرزا کوچک خان جنگلی، مبارز دلیری که به خاطر خیانت برخی یاران تحت تعقیب بود، راه قله‌های جنگل را در پیش گرفت؛ اما سرما و برف این سرباز رشید را زمین‌گیر کرد و جان به جان‌آفرین تسلیم نمود. روستایی‌ها جنازه‌ یخ‌زده‌ میرزا را به خانقاه آوردند، ولی سالار شجاع سر میرزا را قطع کرد و برای رضاخان به سوغات برد و این‌گونه نهضت میرزا خاموش شد؛ ولی نام و یاد او همواره...

ادامه مطلب

 شهید مدرس در کلام و اندیشه امام خمینی

بررسی آراء و دیدگاه های

شهید مدرس در کلام و اندیشه امام خمینی

شهید آیت‌الله سید حسن مدرس الگوی سیاست و دین‌داری مرکز بررسی اسناد تاریخی تاریخ انتشار: 08 آذر 1399 سید حسن قمشه‌ای مشهور به «مدرس» در سال 1249 هـ ش در سرابه از توابع اردستان به دنیا آمد. بدون تردید شهید آیت‌الله سید حسن مدرس فقیه، عالم، مجتهد، سیاستمدار و مجاهد از نوادر مشاهیر جهان اسلام و ایران بشمار می‌رود. کسی که به تعبیر ملک الشعراء بهار از عصر مغول تا عصر رضاخان نظیر آن را...

ادامه مطلب

پنجم آذر 1357 روزی که گرگان غرق در خون شد

رویدادی ماندگار در تاریخ؛

پنجم آذر 1357 روزی که گرگان غرق در خون شد

 مشق فجر انقلاب در پاییز

پنجم آذر سالروز حماسه ماندگار مردم گرگان است، روزی که مردم ظلم ستیزی را برنتافته و در لبیک به فرمان امام خمینی (ره) به خیابان آمدند و برگ زرینی در کشور رقم خورد. تاریخ شکوهمند انقلاب اسلامی ایران سرشار از وقایع برجسته و ماندگار بوده و هر شهر به اندازه توان خود در این پیروزی نقش داشت. یکی از وقایع بزرگ، قیام پنجم آذر مردم گرگان است که در سال ۱۳۵۷ اتفاق افتاد. در آن روزها رژیم پهلوی به روزهای آخر...

ادامه مطلب

بررسی نقش دارالفنون در تاریخ علم آموزی ایرانیان

دارالفنون محصول یک بستر تاریخی است

بررسی نقش دارالفنون در تاریخ علم آموزی ایرانیان

دارالفنون یک پدیده خلق الساعه و نهاد تقلیدی نیست

:   خداداد خادم: دیدگاه‌های متفاوتی درباره دارالفنون و شرایط پیدایی آن وجود دارد. برخی معتقدند که دارالفنون آغازگاه علم جدید در ایران است، برخی معتقدند که دارالفنون یکی از صداهایی بوده که در دوره ناصری در ایران طنین داشته است. شیوه مواجه با هرکدام از این صداها هم امروزه دارای مخاطبان خاص خود است. نقش امیر کبیر در این میان چه بود؟ در میان صداهایی که در دوره دارالفنون تهران در دوره ناصری...

ادامه مطلب

آشکار شدن زوایای پنهانی از زندگی عارف قزوینی

بررسی و معرفی کتاب «اخبار عارف قزوینی در مطبوعات»

آشکار شدن زوایای پنهانی از زندگی عارف قزوینی

کتاب «اخبار عارف قزوینی در مطبوعات» به دلیل ارائه اطلاعات و آگاهی‌های ارزشمند و منحصربه‌فرد، در تحقیق در احوال و آثار، تدوین کامل‌ترین زندگی‌نامه و تصحیح کامل‌ترین دیوان عارف تأثیر مهم و بسزایی خواهد داشت. روزنامه‌ها و مجلات قدیمی اطلاعات ارزشمندی درباره وقایع و رخدادهای تاریخی، فرهنگی، هنری و اجتماعی در دوره‌های گذشته در اختیار پژوهشگران قرار می‌دهند. از این‌رو...

ادامه مطلب

اندیشه‌های اقتصادی دکتر شریعتی در ترازوی نقد

اندیشه‌های اقتصادی دکتر شریعتی در ترازوی نقد

در این سال‌ها بسیار درباره شریعتی، زندگی و آثار و اندیشه‌هایش صحبت شده است. این انسان پاک نهاد و وارسته با گفته‌ها و اندیشه‌هایش، آتش در جان خیلی‌ها افکند و آن‌ها را همراه و همدل خود کرد. همراهانی که همه یک دست نبوده‌اند و هرکدام از ظن خود یارش شده‌اند. از سوی دیگر اتهام هم کم به او وارد نشده. برخی بر شریعتی تاخته‌اند و او را غرب‌گرایی خوانده‌اند که جامه دین بر تن سوغاتش از فرنگ پوشانده و در مقابل، عده‌ای هم از موضعی دیگر او را مرتجعی خوانده‌اند که رنگی مدرن بر آرای سنتی و دینی‌اش پاشیده. در این سال‌ها از زوایای گوناگونی به اندیشه‌های مرحوم دکتر شریعتی نگاه شده است. هرچند اندیشه‌های هر متفکری مانند کلافی در هم پیچیده است که نمی‌توان رشته‌هایش را از هم گسست و جداجدا به آن‌ها نگاه کرد. اما این بار ما کوشیده‌ایم که با پرسش‌هایی با درون مایه اقتصادی به بررسی افکار مرحوم دکتر شریعتی بپردازیم و مروری کوتاه بر این بعد از اندیشه‌هایش انجام دهیم.

ادامه مطلب

بررسی و معرفی کتاب روایت انقلاب و انفجار

بررسی و معرفی کتاب روایت انقلاب و انفجار

مصاحبه تاریخ شفاهی با مرتضی فضلعلی

«روایت انقلاب و انفجار» عنوان مصاحبه با مرتضی فضلعلی است که توسط محمدحسین یزدانی‌راد طی شانزده ساعت صورت گرفته و ویراستاری و پژوهش آن نیز بر عهده پیمانه صالحی بوده است. مصاحبه در سال‌های 1392 تا 1394 انجام شده و توسط انتشارات روزنه به چاپ رسیده است. مرتضی فضلعلی از جانبازان واقعه هفتم تیر ۱۳۶۰، دارای شخصیتی آرام، متین و خوش خلق بوده است. وی از مبارزان علیه حکومت پهلوی است که پس از انقلاب...

ادامه مطلب

نقدِ نقدِ کتاب زندگینامه سیاسی مظفر بقایی

در سالروز درگذشت مظفر بقایی

نقدِ نقدِ کتاب زندگینامه سیاسی مظفر بقایی

پاسخ دکتر حسین آبادیان به مقاله دکتر مجید تفرشى

در شماره روز یکشنبه مورخ 25 اردیبهشت  1384  روزنامه شرق، مطلبى به قلم دوست عزیز آقاى دکتر تفرشى چاپ شد که براى راقم این سطور باعث بسى حیرت شد. ایشان به عنوان پاسخ دادن به مقاله اى از آقاى دکتر سیف زاده لطف فرموده و مطالبى در ارتباط با اینجانب نوشته اند که متاسفانه حقیقت ندارد، گرچه تلاش من بر این نیست تا به مطالبى از این دست پاسخ داده باشم، زیرا چنین مطالبى براى نخستین بار نیست که مطرح مى شود و...

ادامه مطلب

​​​​​​​از خط مقدم تا فاتح قدس

کتاب‌های تاریخ شفاهی با محوریت شهید تهرانی مقدم

​​​​​​​از خط مقدم تا فاتح قدس

در ظهر بیست و یکمین روز از آبان‌ماه سال1390، مردم تهران و کرج لرزش انفجاری را احساس کردند و بعد از آن این خبر رسانه‌ای شد که سردار حسن طهرانی مقدم رئیس سازمان خودکفایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به‌همراه چند تن از پاسداران در پادگان شهید مدرس و بر اثر انفجار زاغه مهمات به شهادت رسیدند. او که از فرماندهان هشت سال دفاع مقدس بود، به‌عنوان یکی از پایه‌گذاران برنامه موشکی در سپاه پاسداران...

ادامه مطلب

استبداد ستیزی شعرا در دوره رضاخانی

استبداد ستیزی شعرا در دوره رضاخانی

رفتار مستبدانه رضا خان محدود به قشر خاص یا طبقه خاص اجتماعی نمی گشت. تنها کشاورزان بی پناه یا روحانیون و دین مداران و یا زنان پای بند به حجاب یا عشایر مظلوم و ستم کشیده نبودند که مورد تعرض دار و دسته رضاخان قرار گرفتند و تحت شعار تامین امنیت گرفتار خشونت آنها شدند، بلکه فرهیختگان جامعه نیز به جرم اشاعه حق و حقیقت مورد ظلم رضا خان واقع شدند. میرزاده عشقى، عارف قزوینى، ملک الشعرای بهار از جمله شعرای...

ادامه مطلب

رعد در آسمان بی ابر

بررسی و معرفی کتاب

رعد در آسمان بی ابر

تاریخ شفاهی مبارزه امنیتی با سازمان تروریستی مجاهدین خلق

«رعد در آسمان بی ابر/تاریخ شفاهی مبارزه امنیتی با سازمان مجاهدین خلق» در سال‌های (1367_1357) مجموعه‌ای از مصاحبه‌هایی است که نگارنده محمدحسن روزی‌طلب با همکارش محمد محبوبی درطی دو سال با مقامات ارشد امنیتی کشور انجام داده‌اند و توسط انتشارات یا ‌زهرا(س) در سال 1397 در 350 صفحه و قطع رقعی با قیمت 20000 تومان به چاپ رسیده است. در پشت جلد کتاب آمده است: «حتی پیش از پیروزی انقلاب اسلامی...

ادامه مطلب

بررسی و معرفی کتاب حدیث حاضر غایب

بررسی و معرفی کتاب حدیث حاضر غایب

شرح مجاهدت‌های خاموش شهیدحسین همدانی

کتاب «حدیثِ حاضرِ غایب» شرح مجاهدت‌های خاموش سردار سرلشکر حاج حسین همدانی است که با روایت حاج جعفر مظاهری از هم‌رزمان و دوستان او به تصویر کشیده شده است. نویسنده کتاب محسن صیفی‌کار است و انتشارات سوره مهر با کمک دفتر فرهنگ و مطالعات پایداری حوزه هنری همدان در سال 1398 آن‌ را به فهرست انتشارات خود اضافه کرده است. شهید حاج حسین همدانی از بنیانگذاران سپاه پاسداران انقلاب اسلامی همدان و...

ادامه مطلب

کاپیتولاسیون از منظر امام خمینی (ره)

کاپیتولاسیون از منظر امام خمینی (ره)

تلاش دولتمردان ایرانی برای گشودن پای نیروی سومی در مقابل فزون خواهیهای روس و انگلیس از همان ابتدای شکل گیری دولت قاجار با ورود فرانسویها به ایران آغاز شد. شکست ناپلئون بناپارت، از تضادهای قدرتهای خارجی در صحنه سیاست داخلی و خارجی ایران را برای مدتی در محاق فرو برد. اما نخستین کوششهای دگرباره این اندیشه در عهد ناصری اوج گرفت و آن باز کردن پای آمریکاییها به ایران بود. اولین گروه اعزامی...

ادامه مطلب

خاطرات یک درمانگر در جبهه مبارزه علیه داعش در سوریه

خاطرات یک درمانگر در جبهه مبارزه علیه داعش در سوریه

ما با عطوفت و اخلاق اسلامی یک خاطره خوش تا ابد در ذهن خانواده داعشی‌ها به یادگار گذاشتیم

سیصد و هجدهمین برنامه شب خاطره در روز پنج‌شنبه اول آبان 1399 به صورت برخط (آنلاین) در پایگاه اینترنتی آپارات پخش شد. در این برنامه آقای دکتر دانشمندی و آقای علی عنابستانی به بیان خاطرات خود پرداختند و داود صالحی هم به‌ عنوان مجری حضور داشت. نخستین راوی این شب خاطره آقای دکتر دانشمندی است. وی از سال 1392 تا 1397 برای ارائه خدمات درمانی در مناطق مختلف سوریه حضور داشت. دکتر دانشمندی سخنان خود را با...

ادامه مطلب

بررسی و معرفی کتاب

خاطرات دکتر حسین امیرعبداللهیان نوشته محمد محسن مصحفی

بررسی و معرفی کتاب "صبح شام"

شرح جنگ با داعشیان در سوریه

سنت نوشتن خاطرات، روزنوشت، یادداشت یا سفرنامه‌ در میان اهل سیاست و به طور مشخص در میان سفرا و دیپلمات‌های سراسر دنیا، سنتی باارزش و پراهمیت است. ایران نیز از این قاعده مستثنی نبوده و ما در این یک‌صد‌سال اخیر از آن بی‌بهره نبوده‌ایم، هرچند با فرازوفرود همراه بوده باشد. کتاب صبحِ شام که برخی از خاطرات دیپلمات ارشد وزارت خارجه، دکتر حسین امیرعبداللهیان است، از جمله همین سنت‌های نیکو و...

ادامه مطلب

بررسی و معرفی کتاب «آسایشگاه 14»

پرداختن به جزئیات؛ ویژگی بارز «آسایشگاه 14»

بررسی و معرفی کتاب «آسایشگاه 14»

 ضرورت رعایت لحن راوی در تاریخ شفاهی

نویسنده کتاب «آسایشگاه 14» پرداختن به جزئیات و رعایت لحن راوی را از ویژگی های بارز این کتاب عنوان کرد و گفت: در تاریخ شفاهی باید لحن راوی رعایت شود، ولی معمولاً اینقدر طرف ادبیات و زیباسازی را می‌گیرند که از واقعیت دور می‌شوند. کتاب «آسایشگاه 14» با تدوین محمدمهدی عبدالله‌زاده که خاطرات آزاده سمنانی علی‌اکبر امیراحمدی از نود ماه اسارت در زندان‌های بعثی است که با روایت‌های...

ادامه مطلب

حیدر خان عمواوغلی و نهضت جنگل

حیدر خان عمواوغلی و نهضت جنگل

یکی از چهره هایی که هنوز نیز پس از سالها که از نهضت جنگل می گذرد، به درستی بررسی نشده و عملکرد و مأموریت و شخصیت او در میان غبارافکنیهای فراوان و اظهار عقیده های متناقض، همچنان در پرده ابهام باقی مانده، «حیدر عمواوغلی» است. حیدرخان عمو اوغلی که او را «چراغ برقی»، «بمبیست» و «بمب ساز» نامیده اند، در حقیقت تاری ویردیوف «خداداد» نام دارد و در سال1259 ه.ش (1880 م) در شهر ارومیه به...

ادامه مطلب

تحرک بازار پس از درگذشت آیت الله سید مصطفی خمینی

تحرک بازار پس از درگذشت آیت الله سید مصطفی خمینی

یک روز رویم به مغازه و پشتم به بازار بود و داشتم فرش‌ها را شماره می‌کردم، دیدم یکی زد به پشتم. برگشتم دیدم شهید اسلامی است. پنج دقیقه نشد که گفت: «حاجی! می‌خواهم امضایت را بگذارم برای ختم حاج‌آقا مصطفی . بگذارم یا نه؟» یک لحظه برگشتم، نگاهش کردم و پرسیدم: «تا کجا؟» گفت: «تا اعدام». بلافاصله گفتم: «وکیلی!» پنج دقیقه هم طول نکشید که این حرف را زد و تأییدیه را گرفت و رفت!...

ادامه مطلب


1
2
3
...
14
15
16