کودتای 28 مرداد
طریقه هدایت افکار عمومی به سوی یک کودتای نفتی

نقش رسانه‌های داخلی و خارجی و شکاف در جبهه ملی؛

طریقه هدایت افکار عمومی به سوی یک کودتای نفتی

توسط سازمان سیا آمریکا و ام آی 6 انگلیس

در کودتای 28 مرداد 1332 که با هدف دستیابی دوباره به منافع نفتی ایران رخ داد عوامل متعددی زمینه‌ساز بودند، اما در این میان نظر سفارت انگلیس در تهران بسیار تأثیرگذار بود. سفارت معتقد بود که برای این هدف باید از ابزار هدایت افکار عمومی استفاده کرد در تاریخ معاصر ایران، کودتای 28 مرداد 1332 را می‌توان تعبیر حکیم ابوالقاسم فردوسی دانست که «یکی داستان است پر آب چشم»؛ داستانی واقعی و تراژیک که با...

ادامه مطلب

فرمان نخست وزیری  فضل الله زاهدی

حکم سفید امضاء که بعدا متن آن نوشته شد

فرمان نخست وزیری فضل الله زاهدی

فرمان عزل دکتر مصدق و همچنین فرمان انتصاب سرلشکر فضل‌الله زاهدی هر دو مخدوش بود؛ زیرا فرامین ابتدا نوشته می‌شوند و سپس شاه امضا می‌کند. حال آنکه این دو فرمان روی سرکاغذهای سفید دربار که شاه به‌صورت «سفید مهر» امضا کرده بود، نوشته شده بود. هنگامی که ابتدا متن نوشته می‌شود، نویسنده با آسودگی خیال، تمام کلمات را - با فاصله مساوی از یکدیگر- می‌نویسد و در هرجا که متن تمام شد، شاه امضا...

ادامه مطلب

رشت بین دو کودتا

رشت بین دو کودتا

در آخرین روزهای‌ مرداد‌ 1332‌ دو کودتا عـلیه دولت دکـتر مـحمد مصدق‌ (1261-1345 ش)انجام گرفت؛اولی در 25 مرداد‌،که با شکست روبرو شد و نتیجه‌ نبخشید و دومی در 28 مرداد،که دولتـ‌ مصدق را برانداخت و با‌ پیروزی‌ آن،فضل اللّه زاهدی، عامل کودتا،روی کار آمد و دولت نظامی تشکیل داد. بـه نوشته برخی ازنویسندگان،طـرح بـراندازی دولت مصدق،که به دولت ملی شهرت گرفته‌ بود، برنامه‌ای بود‌،که چند...

ادامه مطلب

بررسی دو سند درباره کودتای 28 مرداد 1332

بررسی دو سند درباره کودتای 28 مرداد 1332

: در‌ میان‌ اسناد‌منتشرشده دولت انـگلستان،در سـایت  Foreign & Commonwealth Office ( FCO)[1] دو سـند نیز درباره ایران‌،مرتبط با کودتای 28 مرداد 1332 دیده می‌شود که از اهمیت‌ برخوردار است‌. سایت FCO بـه وزارت‌ امور‌ خارجه و کشورهای مشترک المنافع‌ انگلستان مربوط است. جست‌وجوی ما برای دریافت ایـن موضوع که سندها پیـش از ایـن در ایران منتشر شده‌اند یا نه،به پاسخ منفی رسید....

ادامه مطلب

دونالد ‌نیوتن ویلبر طراح آمریکایی کودتای 28 مرداد

آشنایی با عوامل سازماندهی کودتا 28 مرداد 1332

دونالد ‌نیوتن ویلبر طراح آمریکایی کودتای 28 مرداد

‌دکتر دونالد ‌نیوتن ویلبر (Donald Newton Wilber)  ) یکی از سازمان‌دهنده‌های اصلی عملیات آژاکس بود. وی در اواخر آوریل 1953 به نیکوزیا رفت و با همکاری تنگاتنگ سرویس اطلاعاتی بریتانیا، نقشه‌ای برای براندازی دکتر مصدق طرح کرد. گروهِ تحت فرمان وی، مسئول ارسال امکانات ارتباطی به پایگاه سازمان سیا در تهران (برای ایجاد ارتباط بین تهران، نیکوزیا و واشنگتن) بود. علاوه بر این ویلبر، مسئولیت مراحل جنگ روانی...

ادامه مطلب

کودتای 28 مرداد 1332 یا انقلاب 28 مرداد 1332

کودتای 28 مرداد 1332 یا انقلاب 28 مرداد 1332

: هدف از این نوشته بررسی وقایع سالهای 1330 تا 1332 و یا نحوه و تبیین کودتای 28 مرداد 1332نیست، بلکه منظور از این نوشته نگاه حکومت پهلوی به اتفاق روی داده در روز 28 مرداد 1332 است. شاه و دستگاه تبلیغاتی حکومت در تمام سخنرانیها، از این روز به عنوان قیام ملی نام می‌بردند، قیامی که توسط مردم ایران اعم از طبقات مختلف انجام گرفت اما در خلوت از اتفاق آن روز به عنوان کودتا یاد می‌کردند.   شاه که در روز 25...

ادامه مطلب

بررسی نقش سازمان سیا در صحنه‌ی سیاسی ایران

بررسی نقش سازمان سیا در صحنه‌ی سیاسی ایران

با اتمام جنگ دوم جهانی و آغاز جنگ سرد، ایالات متحده آمریکا سیاستِ انزواطلبانه (دکترین مونروئه) را به کنار نهاد و هم‌زمان با اجرای دکترین مارشال و ترومن و همگام با تحولات در سطح بین‌المللی، وارد مسائل منطقه‌ای و جهانی گشت.[1] از طرف دیگر در این دوران، کشمکش‌های سیاسی و ژئوپلیتیکی و رقابت بین دو ابر‌قدرت شرق و غرب افزایش یافت. در نتیجه آمریکا و شوروی، سخت در تلاش بودند تا کشورها و...

ادامه مطلب

زندگی و زمانه علی شایگان

زندگی و زمانه علی شایگان

سید علی شایگان متولد دهم  اسفند ۱۲۸۱ خورشیدی در شیراز ، فرزند سید هاشم مولی رهی شیرازی پس از پایان تحصیلات متوسطه مدتی به آموزگاری پرداخت و ی همچنین یک دوره کامل فقه و اصول و حکمت را نزد اساتید زمان خود آموخت. بعدها پس از گذراندن دوره مدرسه عالی حقوق به فرانسه رفت و در سال ۱۳۱۳ با اخذ درجه دکترای حقوق به ایران بازگشت و به سمت دانشیاری دانشکده حقوق دانشگاه تهران رسید و پس از مدتی هم توسط رئیس...

ادامه مطلب

نهضت ملی شدن صنعت نفت در ایران

نهضت ملی شدن صنعت نفت در ایران

از ابتدا تا انتهای راه ملی شدن صنعت نفت  با انقضای مهلت مجلس پانزدهم، دولت با تعلل در برگزاری انتخابات در صدد تشکیل یک مجلس فرمایشی بود. اما مردم آگاه ایران اجازه چنین عملی را به دولت ندادند. دکتر مصدق در اعتراض به دخالت دولت در انتخابات و تقلب‌های ناشی از آن به اتفاق تعدادی از رجال سیاسی در دربار تحصن کردند. قتل عبدالحسین هژیر وزیر دربار که جریان تقلب در انتخابات را هدایت می‌کرد، توسط...

ادامه مطلب

پاسخ‌ آیـت‌ الله‌ کـاشانی به چند سئوال تاریخی

پاسخ‌ آیـت‌ الله‌ کـاشانی به چند سئوال تاریخی

: به مناسبت سالروز درگذشت آیت الله سید ابوالقاسم کاشانی از چهره‌های درخشان تاریخ معاصر ایران، که پس از سا‌ل‌ها مبارزه با استعمار انگلستان در عراق و ایران و نیز خدمت به مردم در لباس نمایندگی و ریاست مجلس، در ۲۳ اسفند ۱۳۴۰ درگذشت، سند مهمی که به پرسش های اساسی از ایشان مربوط است بار دیگر منتشر می شود. در این سند مهم آیت الله کاشانی درمورد دلایل بروز  اختلاف بین او و دکتر مصدق پس از...

ادامه مطلب

چرایی تغییر مواضع آمریکا در قبال مصدق

چرایی تغییر مواضع آمریکا در قبال مصدق

سه گام متفاوت آمریکا در برابر ملی شدن صنعت نفت ایران؛  برخورد آمریکا با داستان ملی شدن صنعت نفت ایران و به‌ویژه با مصدق از سه مرحله عبور ‌کرد. این برخورد در مرحله نخست، در ایران و جهان به حمایت از مصدق و آرمان‌های استقلال‌خواهان مردم ایران دربرابر انگلستان تعبیر شد، اما آیا می‌توان حمایت‌های آمریکا را ناشی از نگرش‌های خیرخواهانه و مردم‌سالارانه آمریکایی‌ها تلقی کرد و...

ادامه مطلب

چالش فرهنگی ـسیاسی رژیم پهلوی و روحانیت تشیع پس ازکودتای 28 مرداد با تکیه برتلاشهای آیت ‎الله بروجردی

چالش فرهنگی ـسیاسی رژیم پهلوی و روحانیت تشیع پس ازکودتای 28 مرداد با تکیه برتلاشهای آیت ‎الله بروجردی

    هر چند پس از اجرای نقشة حیرت‌آور کودتای 28 مرداد 1332 به دست دولتهای آمریکا و انگلیس، و از بین رفتن استقلال کشور و آزادیهای فردی، تسلط سیاسی‎ـ نظامی کودتاگران و عوامل داخلی آنها بر ایران محقق گردید؛ اما، کودتا موفق نشد نهضت ملی و اصول آرمانهای دینی حاکم بر آن را از میان بردارد. به‎رغم اوضاع و احوال نامساعدی که در دهه پس از کودتا بر کشور حاکم بود، آن آرمانها افتان و خیزان،‌ و...

ادامه مطلب

 بررسی لایحه امتیاز نفت به کنسرسیوم

بررسی لایحه امتیاز نفت به کنسرسیوم

ماجرای ملی شدن صنعت نفت در تاریخ معاصر ما به خودی خود نقطه اوج و نمادی از مجاهدت و استقامت ایرانیان محسوب می شود، اما نتیجه تاریخی آن چیزی جز تداوم سلطه استعمار بر منابع نفتی ایران نبود. تشکیل یک کنسرسیوم از غول های نفتی برای استخراج و فروش نفت، آخرین حکم دیوان دادگستری بین المللی لاهه برای حل مشکل نفت ایران بود! که اگرچه ظاهری خوش آب و رنگ داشت، ایران را در وابستگی کامل به غرب انداخت و متن آن...

ادامه مطلب

علل ماندگاری انقلاب اسلامی

علل ماندگاری انقلاب اسلامی

عللی را که رهبر انقلاب درباره ماندگاری انقلاب به آنها می ­کنند، می ­توان به پنج شاخص کلی تقسیم کرد که عبارت اند از: "اتکا به مردم"، "اتکا به ایمان و خدا"، "اتکا به عزت ملی"، "توجه به شاخص های انقلابی بودن" و "همه جانبه بودن انقلاب". این پژوهش به بررسی، شاخص یابی و محوربندی بیانات رهبر انقلاب درباره علل ماندگاری انقلاب و دستاوردهایی که این ماندگاری را تقویت کرده است،...

ادامه مطلب

«انقلاب کمونیستی» یا «کودتای امپریالیستی»!

«انقلاب کمونیستی» یا «کودتای امپریالیستی»!

مجله خواندنیها؛ 27 تیرماه 1332 دومین قیام سی تیر، یک طغیان و انقلاب کمونیستی خواهد بود؟ دکتر مصدق پس از نومیدی قطعی از آمریکا خود را به آب و آتش می زند و در این مبارزه یا از میان خواهد رفت و یا دیکتاتور مطلق‌العنان ایران خواهد شد روزنامه فرانسوی پاری پرس طی مقاله مفصلی در تفسیر علل و نتایج بحران ناگهانی اخیر ایران می‌نویسد: «مصدقِ پیر یک‌بار دیگر دست به مانوری زده که حتی نزدیک‌ترین دوستان و مشاورین...

ادامه مطلب

 سازش امریکا و انگلیس بر سر نفت ایران

سازش امریکا و انگلیس بر سر نفت ایران

روزنامه اطلاعات؛ 18 فروردین 1330 این اخبار به خوبی یادآور این حقیقت تاریخی است که برای حفظ استقلال و آبادی کشور نمی‌توان به نیروهای بیگانه اتکاء داشت. زیرا آنها با وجود اختلاف نظرهای ظاهری، سربزنگاه تاریخی بر سر منافع خودشان به توافق می‌رسند و کشورهای ضعیف را قربانی مطامع استعماری خود می‌کنند.

ادامه مطلب

از نهضت ملی شدن نفت تا کودتا‌

از نهضت ملی شدن نفت تا کودتا‌

بـعد از انـتخابات مجلس شانزدهم در پاییز 1328 و بهار 1329،با تشکیل فراکسیون اقلیت‌ «ملیون‌»به رهبری دکتر محمد مصدق،فـرصت مناسب دیگری برای طرح مطالبهء دیرین خلع‌ ید استعمار پیر انگلیس‌ از‌ ثروت مـلی نفت و اوج‌گیری مبارزات اسـتقلال خـواهانه و ضد استعماری‌ ملت ایران فراهم آمد.سال 1329 در پی بازگشت آیت اللّه کاشانی از تبعید لبنان و استقبال‌ پرشکوه مردم و گروه های سیاسی ملی و...

ادامه مطلب

وابستگی به نظام سرمایه‎داری جهانی

وابستگی به نظام سرمایه‎داری جهانی

مهم‎ترین نتایج کودتای 28 مرداد 1332، در سال 1334 یعنی 1955 میلادی به منصه ظهور رسید و نظام سرمایه‌داری جهانی و یا شبکه قدرت جهانی موفق شد تا حدود زیادی به اهداف خویش دست یابد. زمینه‌ساز موفقیت نظام سرمایه‌داری بین‌المللی، سازمان فراماسونری و زیرمجموعه‌های آن یعنی سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (NATO) و هفت کشور صنعتی (7G) و اتحادیه اروپا (EU) و سازمان امنیت و همکاری اروپا (OSCE) و بانک جهانی(WB) و صندوق...

ادامه مطلب

16 آذر، از زبان دکتر رحیم عابدی، معاون دانشکده فنی در سال 1332

16 آذر، از زبان دکتر رحیم عابدی، معاون دانشکده فنی در سال 1332

واقعه 16 آذر، در واقع حدود صد روز بعد از سقوط دولت شادروان دکتر مصدق اتفاق افتاد؛ یعنی 28 مرداد که کودتا شد. شهریور، مهر و آبان و 16 آذر، درست 105 روز از سقوط دکتر مصدق می‌گذشت و خوب دانشگاه تهران هم از بعد از سقوط دکتر مصدق، همیشه کمابیش متشنج بود، تظاهراتی بود و قصد این بود که دولت «آیزنهاور» که معاونش «نیکسون» بود، نیکسون معاون رئیس‌جمهور، در ایران برای پاداشی که شاه قرار بود به اینها...

ادامه مطلب

زندگی و زمانه محمد مصدق

زندگی و زمانه محمد مصدق

1- آغاز زندگی وجوانی محمد مصدق در سال ۱۲۶۱ هجری شمسی در تهران[1] بدنیا آمد. پدرش میرزا هدایت‌الله آشتیانی معروف به «وزیر دفتر» از بزرگمردان دوره ناصری و مادرش ملک تاج خانم (نجم السلطنه) فرزند عبدالمجید میرزا فرمانفرما و نوه عباس میرزا ولیعهد قاجار و نایب‌السلطنه ایران بود. در سال ۱۲۷۸دائی مصدق (عبدالحسین میرزا فرمانفرما)درحالیکه محمد مصدق ۱۷ سال بیشتر نداشت با بقیه افراد فامیل مادری...

ادامه مطلب


1
2