کودتای 28 مرداد
آیت‌الله کاشانی: نهضت استقلال‌طلبی ملت ایران سرنگون‌شدنی نیست

آیت‌الله کاشانی: نهضت استقلال‌طلبی ملت ایران سرنگون‌شدنی نیست

 : آیت‌الله کاشانی را به جرأت می‌توان رهبر بلامنازع ملت ایران در نهضت ملی شدن صنعت نفت دانست. دکتر مصدق وقتی می توانست مسأله ملی شدن نفت را به پیش ببرد که «مستظهر» به پشتیبانی آیت‌الله کاشانی و به تبع آن مردمی بود که نفوذ و محبوبیت بی‌نظیر آیت‌الله، آنان را به میدان مبارزه می‌کشاند و چون سدی آهنین در مقابل دولت انگلیس و عوامل داخلی وابسته به آن قرار می‌داد. وقایع سی تیر...

ادامه مطلب

آیزنهاور تمام امیدهای مصدق را مبدّل به یأس کرد

نشریه «تایم»:

آیزنهاور تمام امیدهای مصدق را مبدّل به یأس کرد

بزرگترین اشتباه سیاسی آمریکا که در تاریخ ثبت خواهد شد

مصدق می‌گوید: اگراز چرچیل هم تقاضای کمک می‌کردم به صراحت رئیس جمهور امریکا تقاضای ما را رد نمی‌کرد! حوادث مهم سیاسی هفته گذشته ایران از نامه آیزنهاور به دکتر مصدق گرفته تا موضوع رفراندم و انحلال مجلس و روابط ایران و شوروی از اهم مطالب مورد بحث آخرین شماره‌های مطبوعات خارجی است. مجله معروف «تایم» در شماره اخیر خود دو مقاله راجع به وقایع اخیر ایران و انعکاس نامه آیزنهاورانتشار داده...

ادامه مطلب

لوی هندرسون و دکتر مصدق

مذاکرات سفیر آمریکا در تهران با دکتر مصدق

لوی هندرسون و دکتر مصدق

در نهضت ملی شدن صنعت نفت شاید برای اولین‌بار در تاریخ ایران است که دخالت خارجی یعنی نیرو و عامل خارجی و سرویس‌های بیگانه پی می‌برند که یکی از راه‌های از بین بردن نهضت ملی نفت، انداختن اختلاف بین رهبران است، و موّرخان تاریخ معاصر بر این باورند که لوی هندرسون سفیرکبیر آمریکا در ایران، در این زمینه نقشی پررنگ داشته است؛ از جمله این موّرخان دکتر یرواند آبراهامیان است که مؤکداً معتقد است عامل...

ادامه مطلب

سفیر آمریکا: آیت الله کاشانی یک عامل مزاحم است!

گزارش لوی هندرسون سفیر آمریکا در تهران از روند مذاکرات با دکتر مصدق

سفیر آمریکا: آیت الله کاشانی یک عامل مزاحم است!

[ترجمه] از «آکسیون» و «فیگارو» چاپ پاریس «در گزارش مفصلی که اخیراً مستر لوی هندرسن سفیرکبیر آمریکا در تهران به وزارت امورخارجه آمریکا فرستاده، ضمن اظهار ناامیدی از وضع فعلی ایران، شخص دکتر مصدق را تجلیل کرده[!] و احساسات ضد کمونیستی و تمایل او را به همکاری با آمریکا و دُول غرب ستوده است. در این گزارش چنانچه یک منبع موثق وزارت امورخارجه آمریکا می‌گوید: هندرسن نوشته است که دکتر مصدق...

ادامه مطلب

عکسی از انتخابات ایران که در جهان خبرساز شد

عکسی از انتخابات ایران که در جهان خبرساز شد

مجله آمریکایی «نیوزویک»: باندهای چاقوکش مراقب رأی گیری‌ها هستند

مجله خواندنیها؛ ۱۷ فروردین ۱۳۳۳: «تیمسار سرتیپ [عباس]فرزانگان وزیر پست و تلگراف و سخنگوی دولت[سپهبد زاهدی] در مصاحبه مطبوعاتی روز پنجشنبه گذشته خود اظهار داشت که اخیراً یکی از مخبرین خارجی برای تهیه عکس مبادرت به صحنه‌سازی کرده و با پرداخت مبلغ ۱۵۰۰ ریال، چند نفر را وادار کرده است در حالی که چاقو در دست دارند، در مقابل دوربین عکاسی بایستند و از آنها عکس‌برداری نماید[!]. انتشار این عکس در...

ادامه مطلب

گوشه‌ای از فضای انتخابات ایران در اسفندماه ۱۳۳۲

گوشه‌ای از فضای انتخابات ایران در اسفندماه ۱۳۳۲

مجله خواندنیها؛ ۲۰ بهمن ۱۳۳۲: «کتک‌زدن کسانی که به کاندیداهای مقاومت نهضت ملی رأی می‌دادند، یکی از صحنه‌های تأسف‌آور اخذ رأی در انتخابات [مجلس]سنا بود. گفته می‌شد عده‌ای چوب به دست در پشت در مسجد لولاگر، یکی از رأی‌دهندگان را که به کاندیداهای مقاومت نهضت رأی داده بود، آنقدر زدند که خون از سرش جاری شد. به علاوه افراد احزاب و دستجات موافق، عده‌ای از دانشجویان و رأی‌دهندگان...

ادامه مطلب

دکتر محمد مصدق و هری ترومن رئیس جمهور آمریکا

دکتر محمد مصدق و هری ترومن رئیس جمهور آمریکا

دیدار دکتر محمد مصدق با هری ترومن در کاخ سفید در اکتبر 1951 . دکتر مصدق برای دفاع از مواضع ایران در شورای امنیت سازمان ملل در مهر ماه 1330 عازم نیویورک شد . پس از دفاع جانانه او از مواضع ایران در قبال شکایت انگلیس بخاطر ملی شدن صنعت نفت در ایران ، مصدق به واشینگتن رفت تا ضمن ملاقات با هری ترومن رئیس جمهوری آمریکا از حزب دمکرات، حمایت آمریکا را در برابر فشار سیاسی و اقتصادی انگلیس بدست آورد. اما مصدق این...

ادامه مطلب

چرایی تغییر مواضع آمریکا در قبال مصدق

چرایی تغییر مواضع آمریکا در قبال مصدق

سه گام متفاوت آمریکا در برابر ملی شدن صنعت نفت ایران؛  برخورد آمریکا با داستان ملی شدن صنعت نفت ایران و به‌ویژه با مصدق از سه مرحله عبور ‌کرد. این برخورد در مرحله نخست، در ایران و جهان به حمایت از مصدق و آرمان‌های استقلال‌خواهان مردم ایران دربرابر انگلستان تعبیر شد، اما آیا می‌توان حمایت‌های آمریکا را ناشی از نگرش‌های خیرخواهانه و مردم‌سالارانه آمریکایی‌ها تلقی کرد و...

ادامه مطلب

زندگی و زمانه محمد مصدق

زندگی و زمانه محمد مصدق

1- آغاز زندگی وجوانی محمد مصدق در سال ۱۲۶۱ هجری شمسی در تهران[1] بدنیا آمد. پدرش میرزا هدایت‌الله آشتیانی معروف به «وزیر دفتر» از بزرگمردان دوره ناصری و مادرش ملک تاج خانم (نجم السلطنه) فرزند عبدالمجید میرزا فرمانفرما و نوه عباس میرزا ولیعهد قاجار و نایب‌السلطنه ایران بود. در سال ۱۲۷۸دائی مصدق (عبدالحسین میرزا فرمانفرما)درحالیکه محمد مصدق ۱۷ سال بیشتر نداشت با بقیه افراد فامیل مادری...

ادامه مطلب

فرمان نخست وزیری  فضل الله زاهدی

حکم سفید امضاء که بعدا متن آن نوشته شد

فرمان نخست وزیری فضل الله زاهدی

فرمان عزل دکتر مصدق و همچنین فرمان انتصاب سرلشکر فضل‌الله زاهدی هر دو مخدوش بود؛ زیرا فرامین ابتدا نوشته می‌شوند و سپس شاه امضا می‌کند. حال آنکه این دو فرمان روی سرکاغذهای سفید دربار که شاه به‌صورت «سفید مهر» امضا کرده بود، نوشته شده بود. هنگامی که ابتدا متن نوشته می‌شود، نویسنده با آسودگی خیال، تمام کلمات را - با فاصله مساوی از یکدیگر- می‌نویسد و در هرجا که متن تمام شد، شاه امضا...

ادامه مطلب

علل ماندگاری انقلاب اسلامی

علل ماندگاری انقلاب اسلامی

عللی را که رهبر انقلاب درباره ماندگاری انقلاب به آنها می ­کنند، می ­توان به پنج شاخص کلی تقسیم کرد که عبارت اند از: "اتکا به مردم"، "اتکا به ایمان و خدا"، "اتکا به عزت ملی"، "توجه به شاخص های انقلابی بودن" و "همه جانبه بودن انقلاب". این پژوهش به بررسی، شاخص یابی و محوربندی بیانات رهبر انقلاب درباره علل ماندگاری انقلاب و دستاوردهایی که این ماندگاری را تقویت کرده است،...

ادامه مطلب

بعد از کودتای 28 مرداد چه کسانی دستگیر شدند؟

بازداشتی‌های کودتای 28 مرداد

بعد از کودتای 28 مرداد چه کسانی دستگیر شدند؟

محمدرضا پهلوی بعد از کودتای 28 مرداد جنگی‌تر و بدبین‌تر شده است. او همه‌روزه به تنهایی تصمیم می‌‌گیرد. بدین ‌ترتیب است که کمیسیون تصفیه‌ای برای برکنار کردن عده‌ای از مخالفانش تشکیل داده است بعد از کودتای 28 مرداد 1332، عوامل کودتا در راستای تحکیم قدرت خود، مبادرت به اقداماتی چون دستگیری اعضای جبهه ملی و برخی از مخالفان حکومت نمودند. در رأس دستگیرشدگان محمد مصدق، رهبر جبهه ملی، قرار...

ادامه مطلب

 بررسی لایحه امتیاز نفت به کنسرسیوم

بررسی لایحه امتیاز نفت به کنسرسیوم

ماجرای ملی شدن صنعت نفت در تاریخ معاصر ما به خودی خود نقطه اوج و نمادی از مجاهدت و استقامت ایرانیان محسوب می شود، اما نتیجه تاریخی آن چیزی جز تداوم سلطه استعمار بر منابع نفتی ایران نبود. تشکیل یک کنسرسیوم از غول های نفتی برای استخراج و فروش نفت، آخرین حکم دیوان دادگستری بین المللی لاهه برای حل مشکل نفت ایران بود! که اگرچه ظاهری خوش آب و رنگ داشت، ایران را در وابستگی کامل به غرب انداخت و متن آن...

ادامه مطلب

خنجری که حزب توده از پشت بر نهضت ملی نفت زد!

حزب توده و مسأله تجدید روابط سیاسی ایران و انگلستان پس از کودتای 28 مرداد 1332

خنجری که حزب توده از پشت بر نهضت ملی نفت زد!

: آمریکا و انگلیس از سالها قبل از کودتای 28 مرداد 1332 بر سر غارت منابع طبیعی ایران، خصوصا نفت، با هم رقابت داشتند. اما در کنار این رقابت همکاری نزدیکی نیز با یکدیگر داشتند. از اینرو پس از کودتای 28 مرداد، و با اینکه دولت زاهدی تحت تسلط کامل دولت آمریکا قرار داشت، آمریکایی‌ها با اصرار و فشار، زاهدی را مجبور ساختند تا راه را برای تجدید روابط سیاسی بین ایران و انگلستان که در دوران دولت دکتر مصدق و...

ادامه مطلب

برنامه اصل چهار ترومن

برنامه اصل چهار ترومن

برنامه ای به نام کمک اما بستر سازی برای اعمال نفوذ

برنامه اصل چهار ترومن به انگلیسی(Point Four Program) به نکته چهارم از سخنان هری ترومن رئیس جمهور ایالات متحده آمریکا درجلسه مشترک نمایندگان مجلس نمایندگان و سنای کنگره آمریکا در سال ۱۹۴۹ دارد. ترومن در این سخنرانی گفت «کشورهای غنی یک مسؤلیت اخلاقی برای کمک به کشورهای فقیر دارند.» در آن زمان برنامه کمک‌های ایالات متحده آمریکا محدود به کمک‌های فنی بود ولی از سال ۱۹۵۰ برنامه امنیت مشترک...

ادامه مطلب

روایت های مختلف از 28 مرداد 1332

روایت های مختلف از 28 مرداد 1332

کودتای ۲۸ مرداد را چه کسانی دامن زدند؟ مردم بودند یا مشتی الواط و اشرار؟ چرا مردم در مخالفت با این اقدام واکنشی نشان ندادند؟ روحانیت و دسته‌جات نزدیک به آن در ۲۸ مرداد چه نقشی داشت؟  روز بیست و هشتم مرداد بنا به گفته اغلب محققین و شاهدان عینی سر و صدا‌ها از بازار و جنوب شهر شروع شد. خیلی‌ها معتقدند که مردم عادی در میان این جمعیت برخاسته نبودند. عده‌ای الواط و اشرار بودند که در واقع مسبب...

ادامه مطلب

نقدِ نقدِ کتاب زندگینامه سیاسی مظفر بقایی

در سالروز درگذشت مظفر بقایی

نقدِ نقدِ کتاب زندگینامه سیاسی مظفر بقایی

پاسخ دکتر حسین آبادیان به مقاله دکتر مجید تفرشى

در شماره روز یکشنبه مورخ 25 اردیبهشت  1384  روزنامه شرق، مطلبى به قلم دوست عزیز آقاى دکتر تفرشى چاپ شد که براى راقم این سطور باعث بسى حیرت شد. ایشان به عنوان پاسخ دادن به مقاله اى از آقاى دکتر سیف زاده لطف فرموده و مطالبى در ارتباط با اینجانب نوشته اند که متاسفانه حقیقت ندارد، گرچه تلاش من بر این نیست تا به مطالبى از این دست پاسخ داده باشم، زیرا چنین مطالبى براى نخستین بار نیست که مطرح مى شود و...

ادامه مطلب

طریقه هدایت افکار عمومی به سوی یک کودتای نفتی

نقش رسانه‌های داخلی و خارجی و شکاف در جبهه ملی؛

طریقه هدایت افکار عمومی به سوی یک کودتای نفتی

توسط سازمان سیا آمریکا و ام آی 6 انگلیس

در کودتای 28 مرداد 1332 که با هدف دستیابی دوباره به منافع نفتی ایران رخ داد عوامل متعددی زمینه‌ساز بودند، اما در این میان نظر سفارت انگلیس در تهران بسیار تأثیرگذار بود. سفارت معتقد بود که برای این هدف باید از ابزار هدایت افکار عمومی استفاده کرد در تاریخ معاصر ایران، کودتای 28 مرداد 1332 را می‌توان تعبیر حکیم ابوالقاسم فردوسی دانست که «یکی داستان است پر آب چشم»؛ داستانی واقعی و تراژیک که با...

ادامه مطلب

نقش برادران رشیدیان در روز کودتا 28 مرداد

نقش برادران رشیدیان در روز کودتا 28 مرداد

برای پیاده کردن طرح کودتا ملاقاتی شبانه با شاه انجام می شود که این تماس فرمانده عملیات کودتا به وسیله رشیدیان از طریق ( ارنست پرون ) صورت گرفت . که کرمیت روز ولت ( پرون) را ه نام مستعار ( گل سرخ) معرفی کرده است . (همان ،ص 36) برادران رشیدیان نیز ملاقات هایی شخصی با شاه انجام داشتند که این ملاقاتها به خصوص در هفته و روزهای نزدیک کودتا انجام می شد و در آخرین ملاقاتی که این برادران با شاه در روز 27 مرداد 1332 زمان...

ادامه مطلب


1
2