احمدشاه
احمدشاه در لندن

احمدشاه در لندن

اولین سفر احمدشاه به اروپا

احمدشاه و هیئت همراه در کنار جرج ششم(پرنس آلبرت) در لندن؛ آبان‌ماه ۱۲۹۸

ادامه مطلب

روایت آیرونساید از آخرین جلسه‌اش با احمدشاه

روایت آیرونساید از آخرین جلسه‌اش با احمدشاه

احمدشاه قاجار هفتمین و آخرین پادشاه سلسله قاجار که در سال ۱۳۰۴ از سلطنت خلع شد، چهار سال پس از این تاریخ درحالی که در تبعید به سر می‌برد، در روز نهم اسفند ماه ۱۳۰۸ در حومه پاریس فوت کرد. آنچه در ادامه می‌خوانید خاطره آخرین جلسات ژنرال آیرونساید فرمانده نیروهای انگلیسی در ایران، با احمدشاه است که پیش چند روز پیش از کودتای رضاخان انجام گرفته است.   «وقتی شاه جوان و فربه را در آن...

ادامه مطلب

زندگی سیاسی آیت‌الله حاج‌آقا نور‌الله نجفی اصفهانی

زندگی سیاسی آیت‌الله حاج‌آقا نور‌الله نجفی اصفهانی

روز 4 دی 1306 آیت‌الله حاج‌آقا نور‌الله نجفی اصفهانی از علمای برجسته عصر مشروطیت در 68 سالگی دار فانی را وداع گفت. مقاله حاضر نگاهی به زندگی‌نامه و فرازهای برجسته حیات آن عالم بزرگ دارد. ***   مردی که رضاخان را به گرگ آدم‌خوار تشبیه کرد سابقه اختلاف شیخ نورالله اصفهانی با رضاشاه به دوره احمدشاه قاجار بر‌می‌گردد. در این زمان شیخ از اینکه احمدشاه، رضاخان را وزیر جنگ و فرمانده کل...

ادامه مطلب

گزارشی از روند شکل‌گیری حوزه علمیه قم

گزارشی از روند شکل‌گیری حوزه علمیه قم

 «هر طلبه جوانی که وارد حوزه می‌شد، خود را در برابر قله با شکوه و چشمه‌هایی می‌دید که از دامنه آن فوران می‌زد و چنان جذب این شکوه و جمال می‌شد که هیچ صدا و فریادی نمی‌شنید و از هیچ هیاهوئی با خبر نمی‌شد؛ جمله چشم می‌شد و گوش و محو و واله آن قله برافراشته و چشم‌نواز…» (۱). این توصیف را در احوالات مؤسس حوزه گفته‌اند و بس توصیفی به حق است. «شهر قم و حوزه علمیه‌ آن، از...

ادامه مطلب

 استعمار بریتانیا در منطقه خلیج فارس و دریای عمان (از شکل‌گیری تا پایان قاجاریه)

استعمار بریتانیا در منطقه خلیج فارس و دریای عمان (از شکل‌گیری تا پایان قاجاریه)

 روابط ایران و انگلستان با ارسال سفرا و مراسلات همکاری از دوره حکومت ایلخانان آغاز گشت. مراودات اقتصادی و جبهه‌گیری مشترک بر ضد مسلمانان شامات از مهم‌ترین دلایل این‌گونه ارتباطات اولیه بود. در دوره تیموریان نیز این روابط شکننده و بدون هدفمندی درازمدت ادامه یافت. دوره صفوی نقطه عطفی در توسعه روابط خارجی ایران با انگلستان محسوب می‌گردد. استفاده از فن‌آوری نظامی از مبارزه با...

ادامه مطلب

 قانون اعزام محصل به خارجه

قانون اعزام محصل به خارجه

‌قانون اعزام محصل به خارجه ‌مصوب اول خرداد ماه 1307 شمسی ‌ماده اول - دولت مکلف است اعتبارات ذیل را برای اعزام شاگرد به خارجه اعم از مرکز و ولایات جهت تکمیل تحصیلات در علوم و فنونی که از‌طرف دولت معین خواهد شد در بودجه سنوات ذیل منظور دارد از عده محصلین اعزامی بایستی همه‌ساله لااقل صدی سی و پنج برای تحصیل فن‌تعلیم و تربیت اعزام شوند. ‌سال 1307 یکصد هزار تومان ‌سال 1308 دویست هزار...

ادامه مطلب

 تلاشِ آلمان برای «فرانسه» شدن؛ محصلان اعزامی، رشته‌های بیهوده و خانواده‌های نجیب!

تلاشِ آلمان برای «فرانسه» شدن؛ محصلان اعزامی، رشته‌های بیهوده و خانواده‌های نجیب!

صد و چهار سال قبل، مجلس شورای ملیِ ایران طرحی را به تصویب رساند که به موجبِ آن اعزامِ محصلان به اروپا اندکی سر و سامان گرفته و قانونمند می‌شد. یک قرن از اعزامِ محصل به خارج گذشته بود، اما عدمِ استمرار، و بی‌برنامگی، نتیجه‌ای را که برخی از دیگر کشورها (مثل مورد ژاپن) به دست آورده بودند، از ایران دریغ کرده بود. طبقِ این نخستین قانون، سالانه سی نفر عازم فرنگستان می‌شدند که ترکیبِ رشته‌های...

ادامه مطلب

 مقایسه رضا و محمدرضا پهلوی در خصوص اعزام محصل به خارج

مقایسه رضا و محمدرضا پهلوی در خصوص اعزام محصل به خارج

منظور من این است که رضاخان، در مقایسه با پسرش، از نظر اجتماعی و اقتصادی اشتباه کمتری کرد. آیا راهنمایی میشد یا خصلت خود او بود؟ به اعتقاد من مسلما خصلت او رل مهمی در این امر داشت. این تفاوت خصلتها در زندگی خصوصی این دو نفر نیز دیده میشد: رضاخان هیزم مصرفی بخاری اش را وزن میکرد و محمدرضا در ظرف یک روز میلیون ها تومان را صرف هزینه های تجملی زن و فرزندان و اعضاء نزدیک خانواده اش می کرد. رضاشاه پول کمتری در...

ادامه مطلب

 شکست از روس ها و اعزام محصل به خارج از کشور

شکست از روس ها و اعزام محصل به خارج از کشور

توسعه طلبی روس ها در دوران فتحعلی شاه باید دو علت داشته باشد؛ اول بی تدبیری آغامحمدخان سپس بی کفایتی فتحعلی شاه. در زمان آغامحمد خان نفوذ روسیه در قفقاز رو به ازدیاد نهاد و سیاست خشن و دور از تدبیر این پادشاه پیشرفت آنها را روزافزون ساخت. کشتارها و ستمکاری های آغا محمدخان در گرجستان باعث شد گرجی ها با همه سابقه تاریخی با ایران به روسیه متوجه شوند یا بر توجه خود بیفزایند و خود را در پناه آن دولت...

ادامه مطلب

اولین اعزام دانشجو به خارج با هزینه دولت

اولین اعزام دانشجو به خارج با هزینه دولت

در اجرای قانون مصوب یکم خرداد 1307، دوازدهم مهرماه همان سال نخستین دسته دیپلمه‌های برگزیده روانه اروپا شدند تا در آنجا به هزینه دولت ایران به تحصیلات خود ادامه دهند. یکم خرداد 1307 در جلسه 246 دوره ششم مجلس شورای ملی، قانونی به تصویب رسید که براساس آن، دولت می‌بایست هزینه‌های اعزام دانشجویان به خارج را می‌پرداخت. تا پیش از این، گروه‌های دانشجویی که برای تحصیل به خارج از کشور می‌رفتند،...

ادامه مطلب

 تصویب قانون اعزام محصل به خارج از کشور

تصویب قانون اعزام محصل به خارج از کشور

 شروع روند اعزام دانشجو به خارج را، به دوره‌ی شاه عباس دوم صفوی نسبت ‌داده‌اند. وی، به دلیل علاقه‌ی شدید به نقاشی اروپائی، کسانی را برای فراگیری این هنر، به رم فرستاد. از میان افراد فرستاده، می‌توان از «محمدزمان‌خان» نام برد. اما روند اعزام دانشجو به صورت جدی و پیوسته، در عصر قاجار و به همت عباس‌میرزا آغاز شد. در پی شکست‌هائی که در خلال جنگ‌های ایران و روس بر ایران وارد...

ادامه مطلب

 قانون اعزام محصل به خارج از نظر نشریه دنیاری اقتصاد

قانون اعزام محصل به خارج از نظر نشریه دنیاری اقتصاد

    مجلس شورای ملی در دوم تیرماه سال 1307 قانون اعزام محصل به خارج را تصویب کرد.     جنگ های ایران و روس، روابط ایران را که سالیان سال به دلیل جنگ های داخلی از اوضاع جهان بی خبر بود گسترش داد و رفت و آمد خارجیان فزونی گرفت. محمد زمان، فرزند حاجی یوسف در زمان شاه عباس دوم اولین کسی بود که به دلیل علاقه وافر به نقاشی اروپایی برای فراگیری این علم به رم اعزام شد. از این رو گروهی وی را نخستین...

ادامه مطلب

 اولین محصلان ایران کی به فرنگ رفتند؟

اولین محصلان ایران کی به فرنگ رفتند؟

 بحث خروج دانشجو از کشور که امروزه به عنوان خروج نخبگان از آن یاد می شوددر کشور ما سابقه زیادی دارد. از دوران آشنایی ایرانیان با غرب یعنی در دوره صفویان و در عهد ناصری دوران قاجار، ایرانیان به تلخی دریافتند که از لحاظ علمی بسیار از غرب عقب افتاده اند و این ریشه بسیاری از مشکلات داخلی و خارجی کشور بود. افرادی چون امیر کبیر و عباس میرزا که نگاهشان به غرب تنها مانند ناصر الدین شاه از روی تعجب و گاه...

ادامه مطلب

 اعزام دانشجویان پزشکی با هزینة دولت در خارج از کشور (1314- 1190)

اعزام دانشجویان پزشکی با هزینة دولت در خارج از کشور (1314- 1190)

   نخستین دانشجوی پزشکی توسط ایران در سال 1190، یعنی در اوایل دورة قاجار (1303- 1174)، به انگلستان اعزام شد. دومین دانشجوی پزشکی، به همراه چهار دانشجوی دیگر در سال 1193 راهی فرانسه شد. در سال 1223، یک گروه پنج نفره دیگر، از جمله سومین دانشجوی پزشکی باز به فرانسه فرستاده شدند. در سال 1326 نیز 42 نفر دیگر به فرانسه رفتند که پنج تن از آنها دانشجوی پزشکی بودند. بیشتر افراد این گروه از نخستین دانش‌آموختگان مدرسه...

ادامه مطلب

خاطرات سپهبد امیراحمدی از شهریور 1320 و حمله متفقین به ایران

خاطرات سپهبد امیراحمدی از شهریور 1320 و حمله متفقین به ایران

جنگ دوم جهانی، که از ۱۳۱۸ شروع و در ۱۳۲۴ پایان یافت، موحش‌ترین جنگی بود که دنیا به خود دیده است. در این جنگ، طبق احصائیه که داده شد، متجاوز از یک میلیون نفر مقتول و ناقص‌الاعضاء شدند. قسمت اعظم اروپای آباد، ویرانه گردید.  ارتش آلمان که به منتهای قدرت خود رسیده بود، به عنوان اینکه «دالان دانزیک» که در اختیار لهستان بود، برای آلمان لازم است، به لهستان حمله برد و به اندک مدتی، یعنی در یک...

ادامه مطلب

سند مربوط به هماهنگی بین انگلیس و آمریکا برای کودتای 28 مرداد

گزارش سفارت انگلیس هشت ماه قبل از وقوع کودتای 28 مرداد

سند مربوط به هماهنگی بین انگلیس و آمریکا برای کودتای 28 مرداد

سند  مربوط به گزارش  نشست اعضای سفارت انگلیس و مقام های آمریکایی برای هماهنگی کودتای 28 مرداد 1332 است . تاریخ سند  به تاریخ سوم دسامبر 1952 است که برابر با 12 آذر ماه 1331 می شود. یعنی حدود هشت ماه قبل از وقوع کودتا علیه دولت قانونی مصدق درایران. جالب آنکه در این سند افراد شرکت کننده روی سه سناریو احتمالی برای آینده دولت مصدق بحث کردند: 1- مصدق در قدرت باقی می ماند و در مسیر [حزب] توده گام می...

ادامه مطلب

همکاری حزب دموکرات کردستان و سازمان مجاهدین خلق

همکاری حزب دموکرات کردستان و سازمان مجاهدین خلق

عبدالرحمان قاسملو: نظر حزب دموکرات و سازمان مجاهدین خلق در کلیه زمینه‌ها با هم کاملاً مشترک است «در یک مصاحبه با رادیو کردستان، عبدالرحمان قاسملو، دبیرکل حزب دموکرات[کردستان ایران] که هم اکنون همراه صدام با جمهوری اسلامی می‌جنگد، اظهار داشت که برای توضیح نقش رهبری حزب دموکرات به افکار عمومی، به اروپا سفر کرده است! ایشان در این مصاحبه گفته است «همه آنها(یعنی رهبران اروپا) از اهداف حزب...

ادامه مطلب

متن فرمان مشروطیت به امضاء مظفرالدین شاه

متن فرمان مشروطیت به امضاء مظفرالدین شاه

متن فرمان مشروطیت جناب اشرف صدراعظم -- از آنجا که حضرت باریتعالی جل‌شأنه سررشته ترقی و سعادت ممالک محروسه ایران را بکف کفایت ما سپرده و شخص همایون ما را حافظ حقوق قاطبه اهالی و رعایای صدیق خودمان قرار داده لهذا در این موقع که اراده همایون ما براین تعلق گرفت که برای رفاهیت و امنیت قاطبه اهالی ایران و تشیید مبانی دولت اصلاحات مقننه به مرور در دوائر دولتی  و مملکتی به موقع اجرا گذارده شود چنان...

ادامه مطلب

 تاریخچه اعزام دانشجو به خارج از کشور

تاریخچه اعزام دانشجو به خارج از کشور

یکی از راه‌های کسب علوم و فنون اروپایی اعزام محصل به اروپا بود. نخستین بار میرزا بزرگ قائم مقام که وزیر عباس میرزا ولیعهد بود، او را تشویق به فرستادن دانشجو به خارج از کشور کرد. عباس میرزا با وجود مشکلات فراوان اقدام به این کار کرد و راه سفر به اروپا را برای تحصیل باز کرد. یکی از راه‌های کسب علوم و فنون اروپایی اعزام محصل به اروپا بود. نخستین بار میرزا بزرگ قائم مقام که وزیر عباس میرزا ولیعهد...

ادامه مطلب

سانسور در مطبوعات‌ عصر پهلوی اول/ روزنامه‌ها را نگاه‌ دارید تا نظمیه اجازه انتشار بدهد

سانسور در مطبوعات‌ عصر پهلوی اول/ روزنامه‌ها را نگاه‌ دارید تا نظمیه اجازه انتشار بدهد

ربابه معتقدی: پس از کودتای رضاخانی در ۱۲۹۹ ش، مطبوعات، باتوجه به شور و بلوای ناشی از تغییر مهره‌های حکومت و عدم حضور احمد شاه در ایران، تزلزل کابینه‌ها، تلاش سردار سپه در جذب صاحبان اندیشه و قلم و آماده‌سازی جوّ جهت بهره‌برداری سیاسی و تشکیل حکومت جدید، روزگاری مملو از هیجان و فراز و نشیب را از سر گذراندند. سیدضیاءالدین طباطبایی، مدیر روزنامه رعد، به عنوان یکی از مهره‌های...

ادامه مطلب


1
2
3
4