ایران
انتشار کتاب «نفت و قتل کنسول آمریکا در تهران»

انتشار کتاب «نفت و قتل کنسول آمریکا در تهران»

گزارش اسناد آمریکایی از یک قتل در سقاخانه تهران در تیرماه 1303ش قتلی در یکی از سقاخانه‌های معروف تهران اتفاق افتاد که پیگیری ردپای عوامل آن پس از حدود یک سده همچنان موضوع بحث و بررسی است. محمدقلی مجد یکی از محققانی است که به این پرونده ورود کرده و با بررسی اسناد آمریکایی، از ماجراهای پس پرده این قتل سخن گفته است. بعدازظهر جمعه ۲۷ تیر ۱۳۰۳ش است؛ جمعیت زیادی در اطراف سقاخانه شیخ هادی، که در خیابان...

ادامه مطلب

درخواست شهید محمد منتظری برای شهادت علیه امیر انتظام  در دادگاه

درخواست شهید محمد منتظری برای شهادت علیه امیر انتظام در دادگاه

با آغاز به کار دادگاه رسیدگی به اتهامات عباس امیرانتظام، افراد متعددی خواستار حضور در دادگاه و شهادت له یا علیه او شدند. شهید محمد منتظری از جمله این افراد است که در تاریخ 7 اردیبهشت‌ماه 1360 طی نامه‌ای به ریاست دادگاه آمادگی خود برای حضور در دادگاه و شهادت علیه امیرانتظام را اعلام کرد. متن این نامه که تصویرش برای نخستین‌بار توسط موسسه مطالعات و پژوهشهای سیاسی منتشر می‌شود به شرح زیر...

ادامه مطلب

روایت اسناد در باره ارتباط امیرانتظام با سفارت آمریکا در تهران

روایت اسناد در باره ارتباط امیرانتظام با سفارت آمریکا در تهران

موسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی دراینجا مجموعه اسناد تاریخی درباره ارتباط عباس امیرانتظام با سفارت آمریکا در تهران قبل و پس از پیروزی انقلاب اسلامی را در اختیار پژوهشگران قرار می دهد.  این اسناد اطلاعات دقیق تری را در باره ارتباط های پنهان و آشکار او با مقام های آمریکایی در داخل و خارج کشور در اختیار مخاطبان قرار می دهد  سند اول: عباس امیرانتظام چند سال پس از آزادی‌اش، بهار 1377 در گفتگو...

ادامه مطلب

بررسی تحولات سیاسی و روابط خارجی ایران در دوره پهلوی

بررسی تحولات سیاسی و روابط خارجی ایران در دوره پهلوی

نگاهی گذرا به تحولات عمده در دوران پهلوی از روی کارآمدن رضاخان میرپنج تا عزل وی از سلطنت و جانشینی فرزندش و نیز کودتای 28 مرداد 1332 برای هر ناظر بی طرفی شکی بر وجود سلطه و نفوذ قدرتهای ذی نفوذ و سلطه گر در این کشور باقی نمی گذارد      . دوره حکومت رضاشاه در حقیقت دوره سلطه کامل انگلیس بر ایران بود و مجموعه ساختار تصمیم گیری در رژیم ایران از آغاز تا سرانجام بر اساس خواست دولت انگلیس و...

ادامه مطلب

انتخابات مجلس پنجم و مجلس مؤسسان

انتخابات مجلس پنجم و مجلس مؤسسان

بر اساس اسناد منتشر نشده وزارت جنگ۱ بدون تردید مرحله مهم صعود رضاخان به منصب ریاست الوزرائی و البته به دنبال آن ایجاد بلوای جمهوری، تقلبات گسترده در انتخابات مجلس پنجم بود، به طوری که وقتی به اصطلاح این انتخابات انجام شد، معلوم گردید به جز تهران، قشون با انتخاباتی فرمایشی کسانی را روانه مجلس کرده است که موردنظر وزارت جنگ و شخص رضاخان بودهاند.3 این انتخابات راه را برای به دست گرفتن سهل و آسان...

ادامه مطلب

انتخابات و مجالس دهه ۱۳۲۰ش از نگاه ادبیات سیاسی منظوم

انتخابات و مجالس دهه ۱۳۲۰ش از نگاه ادبیات سیاسی منظوم

۱. میراث رضاخان  هنگامی که رضاخان در٢٥ شهریور ١٣٢٠ توسط متفقین از سلطنت عزل شد، مجلس دوره دوازدهم شورای ملی واپسین ماه های حیات خود را سپری می کرد. مجلس این دوره از ١٣ آبان ١٣١٨ کار خود را آغاز کرده، تا ٩ آبان ١٣٢٠ (حدود ٤٥ روز پس از برکناری رضاخان از قدرت) فعالیت کرد. انتخابات دوره سیزدهم مجلس که در ٢٣ آبان ١٣٢٠ افتتاح شد، در همان دوران دیکتاتوری رضاشاه...

ادامه مطلب

گروهی  از اعضای  بانک شاهی در  1270 خورشیدی

گروهی از اعضای بانک شاهی در 1270 خورشیدی

عکس مربوط به گروهی از کارکنان بانک شاهی است . این بانک مقراصلی اش در لندن و تابع قوانین انگلستان بود. بانک شاهی از سال 1269 خورشیدی کار خود را در ایران آغاز و نخستین اسکناس بانکی را منتشر کرد. تا این زمان تنها نوع پول مورد استفاده در ایران سکه‌ بود که از فلزات مختلف ازجمله نقره و طلا توسط دولت ضرب می شد . بارون جولیوس دو رویتر بانکدار انگلیسی با اعطای وام به ناصرالدین شاه قاجار امتیازات بزرگی از وی...

ادامه مطلب

مطبوعات عصر پهلوی و اسرائیل بر اساس اسناد ساواک

مطبوعات عصر پهلوی و اسرائیل بر اساس اسناد ساواک

لتجدن اشد الناس عداوه للذین آمنوا الیهود والدین اشرکوا.[1] با تشکیل کشور اسرائیل در سال 1948 به دستور سازمان ملل و شورای امنیت و اعمال نفوذ کشورهای استعماری امریکا و انگلیس، منطقه خاورمیانه وارد عرصه خطرناکی شده است. با تشکیل این غده سرطانی در قلب کشورهای اسلامی خواب خوش و آرام از مردم منطقه سلب شده و صهیونیزم جهانی چنگال خون‌ریز خود را در قلب زنان و کودکان و مردان و جوانان بیگناه مردم...

ادامه مطلب

روز اول جنگ تحمیلی بعثی ها علیه ایران در جبهه خرمشهر

روز اول جنگ تحمیلی بعثی ها علیه ایران در جبهه خرمشهر

مصاحبه کننده : افسانه صادقی   : ﺳﺮﻫﻨﮓ ﺟﺎﻧﺒﺎﺯ ‌«ﻋﻠﯽ ﻗﻤﺮﯼ‌» ﺗﻨﻬﺎ ﺑﺎﺯﻣﺎﻧﺪﻩ 19 ﻧﻔﺮ ﺍﺯ ﺍﻓﺴﺮﺍﻥ ﮔﺮﺩﺍﻥ ﺩﮊ ﺧﺮﻣﺸﻬﺮ ﺍﺳﺖ، ﮐﻪ ﺩﺭ ﺁﻏﺎﺯ ﺗﻬﺎﺟﻢ صدام ﻋﻠﯿﻪ ﮐﺸﻮﺭﻣﺎﻥ، ﺑﻪﻋﻨﻮﺍﻥ ﻓﺮﻣﺎﻧﺪﻩ دژ خرمشهر ﺩﺭ ﮐﻨﺎﺭ دیگر هم‌رزمان، ﻣﺸﻐﻮﻝ ﺑﻪ ﺩﻓﺎﻉ ﺍﺯ ﺣﺮﯾﻢ ﮐﺸﻮﺭ ﺑﻮﺩ؛ ﮔﺮﺩﺍﻧﯽ ﮐﻪ ﺑﺎﯾﺪ ﻃﺒﻖ ﻗﺎﻋﺪﻩ ﻧﻈﺎﻣﯽ ﻇﺮﻑ 48 ﺳﺎﻋﺖ ﺑﺎ ﯾﮏ ﮔﺮﺩﺍﻥ...

ادامه مطلب

تحولات تاریخ‌نگاری در ایران

تحولات تاریخ‌نگاری در ایران

نگارش تاریخ، مورخ را با شیوه‌های تاریخ‌نگاری و علم تاریخ مواجه می‌کند. ویل دورانت، تاریخ‌نویس و محقق شهیر آمریکایی، تاریخ‌نگاری را علم نمی‌داند و معتقد است تاریخ‌نگاری یک صنعت، هنر و یک فلسفه است. صنعت به دلیل استخراج حقایق، هنر به سبب ایجاد نظمی با معنی در درون آشفتگی مطالب و فلسفه به خاطر روشنگری و جستجوی چشم‌انداز آینده1. با این حال دکتر زرین‌کوب معتقد است هرگاه مورخ با...

ادامه مطلب

مظفر الدین شاه در لندن

مظفر الدین شاه در لندن

این عکس مربوط به سفر مظفرالدین شاه قاجار به لندن است. مظفرالدین شاه پس از رسیدن به سلطنت در ۴۵ سالگی،سه باربه کشورهای اروپایی سفر کرده بود. ظاهراً هدف این سفرها آشنایی با سران دولت‌های خارجی و نیز معالجه درد مفاصل و نقرس عنوان شده است. در سفر دوم که در فروردین ماه ۱۲۸۲ (برابر با ۱۳۲۰ قمری) آغاز و بمدت ۶ ماه طول کشیده از اتریش، آلمان، بلژیک، فرانسه، ایتالیا و انگلستان بازدید کرد. مظفر الدین شاه...

ادامه مطلب

عناصر تشکیل‌دهنده تاریخ معاصر ایران

عناصر تشکیل‌دهنده تاریخ معاصر ایران

عناصرتشکیل‌ دهنده تاریخ معاصر ایران را می‌توان برشمرد: فرد، اجتماع، دولت، سازمانها‌ و احزاب‌، نهضتها‌ و جـنبشها.امـا بـه واسطه حضور مؤثر استعمار در این کشور نمی‌توان برخوردی‌ مجدد با آنها‌ داشت و یا در واکاوی هـریک،به ساده‌ترین روابط علّی بسنده کرد.این بدان‌ معنی‌ نیست که روی‌ چـهره‌ هردولتمرد بلندپایه‌ای،نـقابی،و پس رخـداد هر موضوعی،دستی وجود داشته است،ولی...

ادامه مطلب

تأملی در نظریه‌های تاریخ معاصر

تأملی در نظریه‌های تاریخ معاصر

: در‌ سالهای‌ اخیر‌، مـوضوع«تـاریخ مـعاصر»مورد توجه محافل علمی تاریخ پژوهی و پژوهشگران تاریخ واقع شده است.در‌ سال 1374،مؤسسه مطالعات تـاریخ معاصر ایران اقدام‌ به برگزاری یک سلسله نشستهای‌ تخصصی در این‌باره کرد‌ و در‌ سال 1381،مـرکز بررسی‌ اسناد تاریخی نـیز تـحت عنوان اسناد و تاریخ معاصر،همایشی برگزار کرد.این نوشته در پی آن‌ است تا در حد امکان به تبیین مفهوم...

ادامه مطلب

تاریخ نگاری بعد از پیروزی انقلاب اسلامی

تاریخ نگاری بعد از پیروزی انقلاب اسلامی

دگرگونیهای بزرگ اجتماعی،همچون انقلاب،پیامدهای گونه‌گونی دارند.از آن شمار است‌ برانگیخته‌‌ شدن‌ مـیل مـورخان بـه نگارش رویدادهایی که به انجام یک حکومت و آغاز حکومتی دیگر منجر گشته‌.انقلاب‌ اسلامی نـیز بنا به طبع دگرگون‌ساز خود چنین خواستی را در ضمیر‌ تاریخ‌نگاران ایران و جهان پدید‌ آورد‌ و بـه‌ فراخور دانش،علاقه و تـخصصشان،آنـان را وادار به این واکنش طبیعی کرد.و از...

ادامه مطلب

ناکامی در سازماندهی حزبی برای رای دادن نمایندگان در مجلس شورا

ناکامی در سازماندهی حزبی برای رای دادن نمایندگان در مجلس شورا

شرح سند این سند بخشی از فضای حاکم بر مجلس شورای ملی ایران در سال 1343 را روایت می کند. این گزارش مربوط به تصویب لایحه قرضه دولت ایران از آلمان غربی و آراء ممتنع و مخالف نمایندگان این لایحه است. فضای گزارش نشان می‌دهد این لایحه باید تصویب می‌شد؛ البته با رأی بالا! در این زمان حزب مردم به عنوان حزب مخالف باید به این لایحه رأی منفی می‌داد؛ بنابراین هولاکو رامبد (1298-1386 ش) در پیغامی از فراکسیون 15 نفری...

ادامه مطلب

دکتر محمد مصدق و هری ترومن رئیس جمهور آمریکا

دکتر محمد مصدق و هری ترومن رئیس جمهور آمریکا

دیدار دکتر محمد مصدق با هری ترومن در کاخ سفید در اکتبر 1951 . دکتر مصدق برای دفاع از مواضع ایران در شورای امنیت سازمان ملل در مهر ماه 1330 عازم نیویورک شد . پس از دفاع جانانه او از مواضع ایران در قبال شکایت انگلیس بخاطر ملی شدن صنعت نفت در ایران ، مصدق به واشینگتن رفت تا ضمن ملاقات با هری ترومن رئیس جمهوری آمریکا از حزب دمکرات، حمایت آمریکا را در برابر فشار سیاسی و اقتصادی انگلیس بدست آورد. اما مصدق این...

ادامه مطلب

ایران، اسرائیل و سقوط رژیم پهلوی

ایران، اسرائیل و سقوط رژیم پهلوی

«تشیع، مقاومت و انقلاب» عنوان یک کنفرانس بین‎المللی بود که در آذر ماه سال 1363 ش/ دسامبر 1984م، در مرکز مطالعات استراتژیک دایانِ دانشگاه تل آویو برگزار شد. یکی از تئوریسینهای صهیونی بانی این کنفرانس، در مقاله خود تصریح و تأکید کرد: اگر کسی قصد دارد انقلاب ایران را بفهمد، باید درباره [امام] خمینی به عنوان بخشی از یک حرکت تاریخی بزرگتر و گسترده‌تر مطالعه کند.[ 1] استراتژیست دیگر اسرائیلی نیز...

ادامه مطلب

میلسپو؛ حافظ منافع ایران یا ایالات متحده

میلسپو؛ حافظ منافع ایران یا ایالات متحده

مخبرالسطنه هدایت در باره میلسپو گفته است: «میلسپو را فکر دیکتاتوری به سر آمده است، حضور قشون آمریکا بادی به دماغ او انداخته، مدعی است که پیشنهاد تعلیمات عمومی چرا بدون استخضار مجلس به او داده شده است... میلسپو را از سفر قبل می‌شناسم یکدنده است و بد کله». آرتور میلسپو، مستشار آمریکایی، از جمله مستشاران مالی شناخته شده در ایران است که دوبار به استخدام ایران درآمد. میلسپو اولین بار در سال...

ادامه مطلب

چهلمین سال قطع مناسبات ایران و آمریکا

چهلمین سال قطع مناسبات ایران و آمریکا

درآمد: در نوزدهم فروردین ماه 1359  جیمی کارتر رئیس جمهوری وقت آمریکا دستور قطع مناسبات ایران و آمریکا را صادر کرد .  این اقدام با استقبال امام خمینی روبرو شد امام با صدور بیانیه ای در این مورد گفتند:«اگر کارتر‌‎ ‎‌درعمر خود یک کار کرده باشد که بتوان گفت به خیر و صلاح مظلوم است، همین قطع‌‎ ‎‌رابطه است.» به مناسبت چهلمین سالگرد این رویداد تاریخی مقاله پیش رو را انتخاب...

ادامه مطلب

عصر رضاشاه دراسناد وزارت امور خارجه آمریکا

عصر رضاشاه دراسناد وزارت امور خارجه آمریکا

فاصلة زمانی سال‌های 1921 تا 1941 در تاریخ ایران بیشتر به یک خلأ می‌ماند. برغم کتاب‌های تاریخی متعددی که نوشته شده است، اطلاعات بسیار ناچیزی از این دوره در دست است. قحطی اسناد و مدارک تاریخی را می‌توان از انتشار فقط یک جلد مدارک مربوط به رضا شاه در این دوره، که در سال 1999 در تهران انتشار یافت، کاملاً دریافت. به چندین دلیل روشن، مدارک مستندِ بسیار اندکی در ارتباط با این دوره وجود دارد. نخست اینکه...

ادامه مطلب


1
2
3
...
10
11
12