ارتش
تاریخچه تعلیمات و تحصیلات نظامی در ایران: دوره پهلوی ایران

تاریخچه تعلیمات و تحصیلات نظامی در ایران: دوره پهلوی ایران

موقعیت نظامی ایران در واپسین سالهای حکومت قاجار و در سالهای اولیه سلطنت رضاشاه فعل و انفعالها و تحولهای شگرفی را نشان می دهد. این تحولها همان طور که در تمام ابعادش درخور تحقیق و بررسی است در بعد تعلیمات و تحصیلات نظامی اهمیت بیشتری دارد. زیرا اولاً با توجه به ماهیت نظامی حکومت استبدادی رضا شاهی، آموزشهای نظامی ارزش و اهمیت پیدا می کرد و ثانیاً اقدامها و تحولها در این زمینه مبدأ و منشأ دگرگونیها در...

ادامه مطلب

شکست کودتای قرنی علیه شاه

شکست کودتای قرنی علیه شاه

سید محمد ولی‌الله قرنی فرزند میرزا آقاخان در سال 1292ش در تهران متولد شد. او تحصیلات ابتدایی خود را در دبیرستانهای دارالفنون و نظام به پایان رسانید و در سال 1309 وارد دانشکده افسری شد و 2 سال بعد با درجه ستوان دومی فارغ‌التحصیل شد. 1 قرنی دوره ستاد جنگ دانشگاه جنگ و دوره 3 ماهه این دانشگاه را نیز با موفقیت طی نمود. وی در سال 1329 با درجه سرهنگی فرمانده تیپ مستقل رشت شد و در سال 1330 سرتیپ شد وی بعد از...

ادامه مطلب

سیّد ضیاءالدّین طباطبایی و افشای کودتای سرتیپ قرنی علیه شاه

سیّد ضیاءالدّین طباطبایی و افشای کودتای سرتیپ قرنی علیه شاه

یکی از مهمترین نکاتی که درباره زندگی سیاسی «سیّد ضیاءالدّین» می‌توان گفت ماجرای افشای کودتای سرلشگر «محمدولی قرنی» است قرائن و شواهد و امارات روشنگر این است که این کودتا به احتمال قوی توسط اینتلیجنس سرویس کشف و به وسیله «سیّد ضیاءالدّین» که محرم اسرار سرویس‌های اطلاعاتی انگلستان بود به شاه گزارش گردید و از وقوع آن جلوگیری شد. شرح و تفسیر و تحلیل این کودتا که بحث و بررسی و...

ادامه مطلب

تحولات ارتش از عهد قاجاری تا پایان سلسه پهلوی

تحولات ارتش از عهد قاجاری تا پایان سلسه پهلوی

انحصار قوه قهریه نزد دولتها سبب گریده‌است ارتش به مثابه معیاری در تشخیص ماهیت دولتها بررسی گردد. نوع ساختار سازمانی و پرسنلی ارتش در دولتهای مختلف یکسان نیست، زیرا سازمان و سازماندهی آنها رابطه مستقیمی با ماهیت و محتوای دولتها دارد. از این رو، بررسی ارتش و تحولات آن می‌تواند درک تحولات نظام سیاسی کشورهای گوناگون را آسان‌تر و دقیق‌تر نماید. در گفت‌و‌گوی حاضر دکتر محمد نایب‌پور،...

ادامه مطلب

از 22 بهمن 1357 تا 29 فروردین 1358 بر ارتش چه گذشت؟!

از 22 بهمن 1357 تا 29 فروردین 1358 بر ارتش چه گذشت؟!

اگرچه دیدگاه‌های حضرت امام خمینی(ره) درخصوص ارتش از همان اوایل نهضت اسلامی دیدگاه‌های جانبدارانه بوده و همواره ارتش –کارکنان- را مورد محبت و پشتیبانی قرار می‌داده‌اند، امّا جهت‌گیری ایشان پس از اوج‌گیری نهضت و سپس، بعد از پیروزی انقلاب تا 29 فروردین 1358 بسیار جالب توجه است. برای این منظور، خصوصاً درست در زمانی که ضدانقلاب می‌کوشید تا با شعارهای بی‌پایه و بی‌مایه خود...

ادامه مطلب

ارتش و انقلاب اسلامی ؛ ارتش پهلوی در یک نگاه کلی

ارتش و انقلاب اسلامی ؛ ارتش پهلوی در یک نگاه کلی

ارتش و انقلاب اسلامی ؛ ارتش پهلوی در یک نگاه کلی شاه پس از رهایی از کابوس‌ سال‌های 1329- 1332، تنها راه چاره برای جلوگیری از پیدایش حرکت‌های ضد سلطنتی را در تقویت بیش از پیش نیروهای نظامی جستجو می‌کرد؛ ضمن اینکه این حرکت با دکترین نیکسون در منطقه نیز تطابق داشت. * ارتش پهلوی در یک نگاه کلی در آغاز قرن نوزدهم میلادی، ارتش ایران هنوز شکل قدیمی خود را حفظ کرده بود و بر افراد ایلات و عشایر اتکا...

ادامه مطلب

 ارتش رضاخانی

ارتش رضاخانی

در این مقاله قصد داریم که به ارتش رضاخان بپردازیم.به فرماندهان این ارتش و نحوه عملکردشان، به اقداماتی که در طی به قدرت رسیدن رضاخان تا سقوط وی انجام داده شد توسط این ارتش و فرماندهانش. در این مقاله صرفا قصد آن نیست که از نظر آماری و تجهیزاتی به ارتش ایران بپردازیم بلکه قصد ما این است که به این قوای نظامی متحد سده! نظری بیندازیم و به ضعفها و نقاط قوتشان که البته زیر سایه ضعفهایشان هیچگاه به تثبیت...

ادامه مطلب

ارتش پیش و پس از انقلاب

ارتش پیش و پس از انقلاب

گفت و گو با امير سرتيپ سيد ناصر حسيني در موضوع ارتش پیش و پس از انقلاب...

ارتش پیش و پس از انقلاب روزنامه جمهوری اسلامی، سه شنبه ١٥بهمن ١٣٨٧ گفت و گو با امیر سرتیپ سید ناصر حسینی در موضوع ارتش پیش و پس از انقلاب... تاریخ ارتش بخشی از تاریخ معاصر ملت ایران است و در واقع هرچه در تاریخ ایران اتفاق افتاده می توان نمونه هایش را در ارتش هم دید. موسی (ع ) در دامان فرعون پرورش یافت و سرانجام هم نابودش کرد. ارتش در قبل از انقلاب هم به همین صورت بود. در واقع در آن دوره ارتش به شدت در...

ادامه مطلب

آخرین تصمیم سران ارتش شاهنشاهی در صبح 22بهمن 57

آخرین تصمیم سران ارتش شاهنشاهی در صبح 22بهمن 57

جلسه‌ شورای‌ فرماندهان‌ ارتش‌ ساعت‌ 30/10 صبح‌ روز 22 بهمن‌ با حضور 27 نفراز نظامیان‌ زیر تشکیل‌ گردید: 1ـ ارتشبد عباس‌ قره‌باغی‌، رئیس‌ ستاد بزرگ‌ ارتشتاران‌ 2ـ ارتشبد جعفر شفقت‌، وزیر جنگ‌ 3ـ ارتشبد حسین‌ فردوست‌، رئیس‌دفتر ویژه‌ اطلاعات‌ 4ـ سپهبد هوشنگ‌ حاتم‌، رئیس‌ جانشین‌ ستاد بزرگ‌ ارتشتاران‌ 5ـ سپهبد ناصر مقدم‌، رئیس‌...

ادامه مطلب

ارتش ایران هدف قرار می‌گیرد

ارتش ایران هدف قرار می‌گیرد

«ارتش ایران هدف قرار می‌گیرد» عنوان سندی است از مجموعه اسناد بدست آمده از لانه جاسوسی در تهران – کتاب نهم. این سند مربوط به سال 1357 و دوران انقلاب اسلامی است: خیلی محرمانه شماره گزارش: 1669030878                                                     8 دسامبر 1978 ـ 17 آذر 1357 از:...

ادامه مطلب

قدرت نظامی در زمان پهلوی

به مناسبت فرا رسیدن ایام دهه فجر 1399

قدرت نظامی در زمان پهلوی

برداشت آزاد از کتاب صعود چهل ساله نوشته سید محمدحسین راجی و سید محمد رضا خاتمی

اگر گفته شود نقش نیروی نظامی ایران در زمان پهلوی ها و هدف از توانمندسازی آن، صرف حمایت از منافع دولت های غربی در منطقه بود، اغراق نکرده ایم؛ به طور مثال، شاه در گفت وگو با خبرنگار نیوزویک در ۲۴ژانویه ۱۹۷۷م عنوان کرد: "اگر شما ایرانی نیرومند نداشته باشید که شایسته امنیت شما و سراسر منطقه باشد و در مواقع ضروری از امنیت خلیج فارس و اقیانوس هند حفاظت کند، در آینده چه خواهید کرد؟ آیا یک میلیون سرباز...

ادامه مطلب

چرا ارتش علیه انقلاب اسلامی کودتا نکرد؟

چرا ارتش علیه انقلاب اسلامی کودتا نکرد؟

سالگرد اعلام همبستگیِ تاریخی همافران ارتش با حضرت امام (ره) پاسخ به این پرسش که چرا چنین ارتش قدرتمندی که همواره مایه‌ی مباهات و پشت‌گرمی محمدرضا بود، در برابر انقلاب نه تنها به حمایت از رژیم وی نپرداخت، بلکه به وی پشت کرد و به جناح انقلابیون پیوست را در جایی ورای توان فیزیکی و تجهیزات نظامی باید جست‌وجو کرد. یکی از ویژگی‌های تأمل‌برانگیز و بااهمیت در انقلاب اسلامی ایران، انفعال ارتش...

ادامه مطلب

سطح سواد نظامی رضا شاه

سطح سواد نظامی رضا شاه

شخصی به نام سرهنگ عبدالله هدایت، رئیس رکن 3 ارتش بود. او فرد بسیار خوش‌بیانی بود و در دورانی که دانشجو بودم، استاد دعوتی دانشکده افسری بود و من، به عنوان یک شاگرد، از بیاناتش لذت می‌بردم و مسحور معلوماتش می‌شدم! یک سال مانور سالانه در حوالی شهریار برگزار شد و من هم به عنوان فرمانده گروهان لشکر یک در آن شرکت داشتم. در شهریار ارتفاعات زیاد نیست، ولی به هر حال روی بلندترین تپه برای رضاخان جایگاهی...

ادامه مطلب

رویکرد ارتش در روزهای پایانی حکومت شاه؛

رویکرد ارتش در روزهای پایانی حکومت شاه؛

از بی‌طرفی تا پیوستن به‌ مردم  پس از پیوستن نظامیان در تهران به مردم تنها امید قره‌باغی به یک گردان از لشکر زرهی قزوین بود که از قزوین به سوی تهران حرکت کرده بود، ولی خبر رسید که در ورودی شاهدشت به اتوبان، مردم راه را بر آنها بستند و پل پشت سر آنها را در شاهدشت تخریب نمودند و در حال حاضر این دو گروهان در محاصره مردم هستند. قره‌باغی و فرماندهان نظامی می‌دانستند که ارتشی که قادر به...

ادامه مطلب

امیر سرتیپ دوم پورداراب درگذشت

امیر سرتیپ دوم پورداراب درگذشت

از فرماندهان لشکر ۲۱ حمزه سید الشهدا

روز پنج شنبه چهارم دی ماه 1399 ، امیر سرتیپ دوم بازنشسته سعید پورداراب از یادگاران ۸ سال دفاع مقدس و از فرماندهان لشکر ۲۱ حمزه سید الشهدا و از فاتحان خرمشهر پس از عمری رشادت و مجاهدت دعوت حق را لبیک و به جمع همرزمان شهیدش پیوست. ایشان در سال ۱۳۲۰ شمسی در شهرستان فسا متولد و در سال ۱۳۳۹ وارد دانشکده افسری و در سال ۱۳۴۲ فارغ‌التحصیل شد و برای طی دوره‌ مقدماتی رسته‌ای به مرکز پیاده...

ادامه مطلب

خشونت های عُمّال رضاخان

خشونت های عُمّال رضاخان

  گاوین همبلی استاد تاریخ دانشگاه دالاس ایالت تگزاس آمریکا در نگارش کتاب تاریخ ایران دانشگاه کمبریج به اتفاق چند نویسنده دیگر مشارکت داشته است. او در خصوص خشونت در حکومت پهلوی چنین می نویسد: « در تاریخ حکومت پهلوی در ایران به سختی می توان صفحه ای سیاه تر از تعقیب و آزار عشایر توسط مزدوران جیره خوار رضا شاه یافت.» در ادامه نمونه هایی از رفتار عوامل رضا خانی در دوره پهلوی اول ذکر می شود. 1....

ادامه مطلب

نیروهای نظامی ایران در سال های پایانی قاجار و مشارکت آنها در کودتای 1299

نیروهای نظامی ایران در سال های پایانی قاجار و مشارکت آنها در کودتای 1299

نیروی نظامی ایران در سال های پایانی قاجار متشکل از بریگارد قزاق، و بودند که وضعیت آنها بشرح زیر توصیف شده است: الف) بریگاد قزاق: ناصرالدین‌شاه در دومین سفر خود به فرنگ در سال 1257.ش، چنان تحت تاثیر قزاق‌های روسی که در مقابل او رژه می‌رفتند، قرار گرفت که اظهار تمایل کرد که نایب‌السلطنه قفقاز یگانی مشابه سواره‌نظام قزاق در ایران به وجود آورد. دومانتوویچ،اولین فرمانده بریگاد ایرانی...

ادامه مطلب

ارتش مدرن ایران در دوره زمامداری پهلوی اول

ارتش مدرن ایران در دوره زمامداری پهلوی اول

  یکی از ارکان اصلی دولت مدرن، ارتش می‌باشد،‌ که نقشی کلیدی در ساختار جامعه و حکومت جدید و روابط متقابل آنها دارد. اولین تلاش ها برای ایجاد ارتشی متشکل و منضبط به سبک اروپایی در دوران حکومت ناصر الدین شاه قاجار و توسط میرزاتقی‌خان امیرنظام، اولین صدراعظم ناصرالدین‌شاه صورت گرفت، اصلاحات متعددی، به‌ویژه در بخش مواجب و سربازگیری انجام شد. اگر چه ارتش ایران در قالب قشون متحدالشکل و...

ادامه مطلب

قوای نظامی در دوره قاجار

قوای نظامی در دوره قاجار

در دوران قاجار و قبل از آن، نیروی نظامی در قالب ایل مدیریت می شد و آنان قدرت را برای سران ایل تولید، توسعه و پایدار می کردند.  قاجارها از زمان صفویه بخش مهمی از لشکریان قزلباش محسوب می‌شدند و از آن پس نیز همواره در جنگهای داخلی و خارجی در زمره نام‌آورترین سپاهیان و نیز مدعیان سلطنت ایران بودند. نه‌تنها به تخت نشستن آقامحمدخان، بلکه جنگهای او در منطقه قفقاز نیز با اتکا بر سپاه ایلی قاجار و...

ادامه مطلب

انفجار بمب در دفتر مرکزی حزب جمهوری­ اسلامی

انفجار بمب در دفتر مرکزی حزب جمهوری­ اسلامی

شهادت آیت الله بهشتی و 72 تن از یارانش  

: در سال 1360 رویدادهای مهمی از تاریخ دهه آغازین انقلاب اسلامی رخ داده است: فرار رجوی و بنی‌صدر، ترور نافرجام آیت‌الله خامنه‌ای، انفجار دفتر مرکزی حزب جمهوری اسلامی در تهران ، انفجار دفتر نخست­وزیری، درگیری‌های خیابانی مسلحانه و لطمات جنگ ناجوانمردانه که بر ملت وارد شد. در این میان  گروه­های معاند انقلاب اسلامی همواره در این اندیشه بودند که از طریق حذف فیزیکی انقلابیون موثر...

ادامه مطلب


1
2