روحانیت
 روحانیان و مشروطه دوم

روحانیان و مشروطه دوم

 به دنبال فتح تهران، به تقلید از انقلابیون فرانسه، یک هیأت مدیره تشکیل شد. حسینقلی‌‌خان نواب در این زمان «تقریباً مدیر تهران بود».[1] در این هیأت سیدحسن تقی‌زاده، شیخ ابراهیم زنجانی، وحیدالملک شیبانی، ابراهیم‌خان حکیم‌الملک و سردار محیی در کنار عده‌ای دیگر عضویت داشتند. هیأت مدیره، عامل اصلی رعب و وحشت هفته‌های اول بعد از فتح تهران بود. هر روز بحرانی بر بحرانی دیگر...

ادامه مطلب

17 اسفند سالروز رحلت مجاهدِ سعید، آیت‌الله عبدالرحیم ربانی‌شیرازی

17 اسفند سالروز رحلت مجاهدِ سعید، آیت‌الله عبدالرحیم ربانی‌شیرازی

در جریان انقلاب اسلامی ایران گروه‌ها و افراد متعددی تاثیرگذار بودند. بعد از قیام پانزده خرداد 42 نقش اصلی در این میدان بر عهده روحانیت پیشرو و مبارزی بود که به رهبری حضرت امام(ره) تا نتیجه نهایی و سرنگونی رژیم پهلوی، لحظه‌ای از پا ننشستند. آیت‌الله عبدالرحیم ربانی‌شیرازی بدون شک یکی از نخستین یاران صدیق و خستگی‌ناپذیر امام در مبارزه با رژیم پهلوی بود. ایشان دوره‌ای طولانی از سال 42 تا 57...

ادامه مطلب

سلطه خارجی و فقدان مشروعیت سیاسی رژیم پهلوی

سلطه خارجی و فقدان مشروعیت سیاسی رژیم پهلوی

 یکی از پرسشهای مهم در بررسی موقعیت رژیم های سیاسی بحث برخورداری از مشروعیت سیاسی است. اینکه مبانی مشروعیت آن کدام است؟ منابع قدرتش داخلی است یا خارجی؟ تعریف مشروعیت واژه «مشروعیت» در متون سیاسی معادل واژه «Legitimacy» است. این واژه از ریشه لاتینی Leg یا Lex به معنای قانون (Low) گرفته شده و با واژه هایی نظیر «Legal» به معنای قانونی و Legislation به معنای وضع قانون یا تقنین و Legitimate به معنای مشروع،...

ادامه مطلب

تحلیلی بر واقعه 19 دی 1356 قم

تحلیلی بر واقعه 19 دی 1356 قم

روحانیون اصولی پس از پیروزی بر اخباریون در اوایل دوره قاجار، گامهای بلندی در راستای انسجام درون گروهی برداشتند و اصلاحاتی در سلسله مراتب روحانی و دروس حوزوی ایجاد کردند و شکلی تکامل یافته تر از قبل به اوضاع حوزه های علمیه بخشیدند. انسجام درون گروهی روحانیت با داعیه سیاسی آنان نیز مقارن شد. این داعیه در جنبش رژی و نهضت مشروطه جنبه عینی تری یافت. با این همه، مواضع روحانیون سیاسی در قبال پدیده مشروطه...

ادامه مطلب

آزادی بدون قید و شرط امام خواسته روحانیون قم در سال 1342

خواسته آیت الله گلپایگانی برای آزادی امام خمینی

آزادی بدون قید و شرط امام خواسته روحانیون قم در سال 1342

شماره: 1076 اداره یکم عملیات / بخش 312                         تاریخ: 42/4/02 موضوع: اقدامات روحانیون    روزگذشته شیخ باقر انصاری اظهار می‌داشت چند روز قبل طبق قرار قبلی با تیمسار پاکروان ملاقات نموده و ایشان پیشنهاد نمودند که به قم رفته و با چندتن از روحانیون از جمله آیت‌الله گلپایگانی صحبت کنم و مشارالیه نیز به قم عزیمت نموده و در مذاکراتی که با آیت‌الله...

ادامه مطلب

به زودی مرگ تو نزدیک گردد

به زودی مرگ تو نزدیک گردد

در دوران ستم شاهی یکی از شیوه های مرسوم مبارزه علیه شاه از طریق سرودن و قرائت اشعار در مجامع مذهبی در ایام محرم و صفر یا ماه رمضان بود. در سند پیش رو گزارش یک منبع ساواک را درباره شعر خوانی یکی از مبارزان علیه شاه مشاهده می کنید. متن سند به شرح ذیل است:  تاریخ : 44/2/14 موضوع‌: مجلس روضه‌خوانی در بخش 4 تکیه خواجو امروز سه‌شنبه 44/2/14 مجلس سوگواری در تکیه خواجو برقرار گردید. آقای حسین خادمی و...

ادامه مطلب

راس تیم پزشکی اعزامی ایران به مکه یکنفر پزشک مسیحی !

راس تیم پزشکی اعزامی ایران به مکه یکنفر پزشک مسیحی !

شاه که هدفش حذف تدریجی دین باوری در جامعه ایران بود ، بصورت تدریجی  تلاش میکرد به هر شکل ممکن با جلوه های اسلامی در جامعه مانند نماز ، روزه و حج به گونه ای برخورد کند که  ظاهر دین ستیزی نداشته باشد اما به نام تجدد خواهی و اصلاحات اقتصادی و فرهنگی ریشه باورهای دینی را خشنک کند. در سند پیش روی می بینید که به نمونه ای از این اقدام ها شده است. انتخاب یک پزشک هموطن ارمنی به عنوان رئیس هیات...

ادامه مطلب

انتشار شایعه در مورد مرجعیت تقلید

انتشار شایعه در مورد مرجعیت تقلید

شماره : 141/312تاریخ : 42/2/12 موضوع‌: انتشار شایعه در مورد مرجعیت تقلید به‌طوری که از محافل مطبوعاتی و مجامع مذهبی کسب خبر گردیده است ظرف 48 ساعت اخیر در افواه عمومی شایع گردیده است که اعلی‌حضرت همایونی تلگراف به آیت‌الله حکیم مقیم عراق مخابره نموده و آن مشارالیه را به‌عنوان مرجع تقلید طرف خطاب قرار داده‌اند، ولی آیت‌الله حکیم در تلگراف جوابیه خویش متذکر گردیده است که وی از آیت‌الله...

ادامه مطلب

احسان نراقی و پرویز ثابتی

احسان نراقی و پرویز ثابتی

: احسان نراقی فرزند حسن ـ متولد 1305 (شمسی) کاشان نامبرده در سال 1326 جهت ادامه تحصیل به سوئیس عزیمت و در دانشگاه ژنو که وابسته به کمونیستهای یهودی بوده در رشته علوم اجتماعی به تحصیل پرداخت و در مدت تحصیل و اقامت در سوئیس به عنوان یکی از عناصر فعال در فعالیتهای کمونیستی شهرت یافت‌. وی در سال 1328 در فستیوال جوانان کمونیست در بوداپست شرکت نمود و در سال 1330 نیز ریاست هیات ایرانی شرکت کننده در برلین...

ادامه مطلب

ابوالحسن ابتهاج که بود و چرا بازداشت شد؟

ابوالحسن ابتهاج که بود و چرا بازداشت شد؟

روز۲۰ آبان۱۳۴۰ابوالحسن ابتهاج،رییس سابق سازمان برنامه وبودجه به اتهام سوءاستفاده مالی بازداشت شد. «ابوالحسن ابتهاج در هشتم آذر سال ۱۲۷۸ شمسی در رشت متولد شد و دوران تحصیلات ابتدایی خود را تا سن دوازده سالگی در این شهر گذراند. پدرش ابتهاج‌الملک سال‌ها تحت نظارت فتح‌الله‌خان اکبرسردارمنصور، سپهداراعظم رشتی مسئول گمرک انزلی و همچنین پیشکار او بود. ابوالحسن ۱۴ ساله بود که به همراه...

ادامه مطلب

ماجرای میهمانی ویژه ابتهاج برای مذاکره باآمریکایی ها چه بود؟

گزارش مامور ساواک از اظهارات صادق برزگر معاون ابتهاج

ماجرای میهمانی ویژه ابتهاج برای مذاکره باآمریکایی ها چه بود؟

ماجرای سپردن طرح عمران خوزستان به یک شرکت آمریکایی

سند دو برگی از گزارش مامور ساواک به نام صادقیان از مذاکرات با دکتر صادق برزگر معاون وقت ابوالحسن ابتهاج مدیر عامل وقت بانک ایرانیان اطلاعات جالبی را بدست می دهد. براساس این سند آقای برزگر از سوی ابتهاج به میهمانی دعوت شده که در این میهمانی تعدادی از وزیران و نیز میهمانانی از آمریکا و سازمان سیا شرکت داشتند . آقای کاظمی مدعی است در این میهمانی  آمریکاییها بدلیل حضور او ناراحت خواهند شد به...

ادامه مطلب

چالش فرهنگی ـسیاسی رژیم پهلوی و روحانیت تشیع پس ازکودتای 28 مرداد با تکیه برتلاشهای آیت ‎الله بروجردی

چالش فرهنگی ـسیاسی رژیم پهلوی و روحانیت تشیع پس ازکودتای 28 مرداد با تکیه برتلاشهای آیت ‎الله بروجردی

    هر چند پس از اجرای نقشة حیرت‌آور کودتای 28 مرداد 1332 به دست دولتهای آمریکا و انگلیس، و از بین رفتن استقلال کشور و آزادیهای فردی، تسلط سیاسی‎ـ نظامی کودتاگران و عوامل داخلی آنها بر ایران محقق گردید؛ اما، کودتا موفق نشد نهضت ملی و اصول آرمانهای دینی حاکم بر آن را از میان بردارد. به‎رغم اوضاع و احوال نامساعدی که در دهه پس از کودتا بر کشور حاکم بود، آن آرمانها افتان و خیزان،‌ و...

ادامه مطلب

تلگراف طلّاب حوزه علمیه قم به سران دولت‌های عربی

تلگراف طلّاب حوزه علمیه قم به سران دولت‌های عربی

تلگراف طلّاب حوزه علمیه قم در سال 42 به سران دولت‌های عربی مصر، عراق و سوریه در مورد جنایات رژیم پهلوی «...هزاران افسوس، ملت ایران که چند سال قبل پیشرو نهضت‌های ملی خاورمیانه محسوب می‌شد، امروز گرفتار حکومت دیکتاتور، متجاوز و قانون‌شکنی شده که مصالح آن را زیر پا می‌گذارد و حقوق و آزادی آنان را سلب کرده است. شاه که از نظر قانونِ مشروطیت یک مقام غیرمسئول است، در کلیه شئون و حیثیات مملکت دخالت کرده و...

ادامه مطلب

پیوند روحانیت ، ارتش و مردم در مسیر پیروزی انقلاب

پیوند روحانیت ، ارتش و مردم در مسیر پیروزی انقلاب

در طول مبارزه مردم علیه رژیم پهلوی،پیوستن بدنه ارتش به مردم و حضور روحانیان در متن مبارزه قابل توجه بود . در تصویری که مشاهده می کنید دو نفر روحانی به اتفاق چند سرباز با پشتیبانی مردم بر روی یک خودرو نظامی سوار شدند

ادامه مطلب

داریوش همایون گفت مقاله را به ما انداختند

داریوش همایون گفت مقاله را به ما انداختند

سؤال مهدی بهار از احسان نراقی: آیا داریوش همایون اقرار کرد که هویدا این مقاله را نوشته است؟ سرّی مذاکرات احسان نراقی با دکتر مهدی بهار روز 11/7/57، احسان نراقی تلفنی با دکتر مهدی بهار تماس گرفته و به وی گفته:«امروز(11/7/57) به منزل آموزگار رفتم، وزیر سابق اطلاعات(داریوش همایون) هم حضور داشت. از او(داریوش همایون) سؤال کردم که مقاله هویدا(احتمالاً مقاله استعمار سرخ و سیاه بوده)، با اجازه یا بدون اجازه شما...

ادامه مطلب

دکتر شریعتی: زیر هیچ قرارداد استعماری، امضای یک آخوند نجف‌رفته نیست

دکتر شریعتی: زیر هیچ قرارداد استعماری، امضای یک آخوند نجف‌رفته نیست

در سال ۱۳۳۹ در انجمن دانشجویان اروپا در فرانسه، جلسه‌ای تشکیل شده بود که در آن، آقائی که مشهور است و شما هم می شناسید(از خانواده‌های «معتبری» هم هست) سخنرانی می کرد، حضرت ایشان می فرمودند که «...من، از اسلام، خوشم نمی آید... هرجا آخوندی می بینم نمی دانم چرا حالم بهم می خورد... هر جا منبر و روضه می بینم «اُقم» می‌گیرد... مذهب، عامل استعمار بوده و... ملاها هم در تاریخ ما همیشه، واسطه...

ادامه مطلب

مکالمه تلفنی مهدی بهار و احسان نراقی

مکالمه تلفنی مهدی بهار و احسان نراقی

سرّی مذاکرات احسان نراقی با دکتر مهدی بهار روز 10/07/57، دکتر مهدی بهار در مذاکرات تلفنی که با احسان نراقی داشته، خطاب به نراقی گفته:«اوضاع خیلی خراب است، همه جا اعتصاب می باشد و این بدان معنی است که عکس‌العمل امریکا شروع می شود، البته نمی گویم که آنها تحریک می کنند، ولی زمانی که بگویند فضای سیاسی مملکت را باز کنید، این مفهوم را می رساند. یعنی مردم یکباره عقده‌ها را خالی می کنند و این ممکن است به سقوط...

ادامه مطلب

آخرین روز‌ها؛ آخرین حرف‌های امام

آخرین روز‌ها؛ آخرین حرف‌های امام

: روز‌های امام پس از پذیرش قطع‌نامه را غمگین روایت کرده‌اند، دیدار‌هایش تا زمان رحلتش بسیار کم بود و تنها دوبار در دیدار‌های سال پایان عمرش سخنرانی کوتاهی داشت. 7 آبان 1368 به مسئولین دفتر نوشت: « توجه داشته باشید باید دور سخن گفتن مرا ولو یک جمله دعا خط بکشید. مجاری تنفسی من بیمار است و حالا هم جنگ در کار نیست. زحمت به من ندهید. از اینکه مثلا خانواده شهدا و امثال آن بیایند و من...

ادامه مطلب