نگاه دیگران
 محرم در قم

تاریخچه عزاداری

محرم در قم

حاج حسین سلیمانی از بازاریان و مبارزان پیش از انقلاب، هم‌تبعیدی رهبری در جیرفت و یکی از خدام کنونی آستان قدس رضوی درباره ایام سوگواری محرم در قم در دهه 50 هجری شمسی چنین روایت می‌کند: در دهه اول محرم به سردستگی حاجی یدالله علیشاهی، با دانش‌آموزان مدرسه و خانواده‌‌هایشان برای نصب چادر و برپایی تکیه یزدی‌ها در قطعه زمینی، که از سالیانی دراز وقف عزاداری دهه‌‌های محرم و صفر بود،...

ادامه مطلب

مروری بر مبارزات مردمی در ماه‌های محرم 42 تا 57

پیوند نهضت اسلامی و نهضت عاشورا

مروری بر مبارزات مردمی در ماه‌های محرم 42 تا 57

جایگاه عاشورا در تاریخ تشیع و پیوند ماهوی آن با نهضت امام خمینی، باعث شده بود که در طول تاریخ این نهضت مردم همواره در دهه اول محرم به تأسی از واقعه عاشورا با دسته‌های عزاداری به خیابان‌ها بیایند و شعار «مرگ بر شاه و درود بر خمینی» سر دهند. ساواک برای کنترل قیام‌های مردمی در این دهه از ابزارهای مختلفی ازجمله، کشتار مردم، گماشتن مأمور در دسته‌های عزاداری، ممنوع‌المنبر کردن خطبا و......

ادامه مطلب

آنچه ما در «سوربن» آموختیم، «عراقی» در زندان آموخت!

دکتر شریعتی پس از شنیدن خاطرات زندان شهید عراقی :

آنچه ما در «سوربن» آموختیم، «عراقی» در زندان آموخت!

خودم را به منزل عراقی رساندم که به او اطلاع دهم اگر میل دارد دکتر شریعتی را ببیند او امروز منزل آقای صدر است. رفتم آنجا دیدم با آقای حاج ابوالفضل توکلی (یار صادق او) عازم کرج‌اند، گفتم چون می‌دانستم علاقمند به دیدار دکتر هستی خواستم باخبرت کنم که او امروز کجاست! و به آقای توکلی هم گوشزد کردم حسابش را بکن که حاج‌مهدی به محظور و بی‌ملاحظگی نیفتد. طفلک بکعد از 10-15 سال تازه از زندان آزاد شده معلوم...

ادامه مطلب

معمای ناکارآمدی نیروی هوایی ایران در شهریور 1320

معمای ناکارآمدی نیروی هوایی ایران در شهریور 1320

  نگاهی به نیروی هوایی ایران در عصر پهلوی اول؛  تقویم ایران در سپیده‌دم 3 شهریور 1320، با حمله انگلیس و شوروی آغاز شد. در این مرحله نیروهای نظامی ایران باید از تمامیتِ ارضی کشور حفاظت می‌کردند، اما به دلیل ضعف رده‌های مختلف این نیرو در مقابلِ متفقین، این اتفاق رخ نداد. یکی از این رده‌ها، نیروی هوایی بود که ناکارآمدی‌اش در این جنگ را بیش از همه باید در وضعیت پیشرفت آن جست تقویم...

ادامه مطلب

نگاهی به مبارزات ضدسلطنتی در روزهای دوم و سوم محرم 1357

نگاهی به مبارزات ضدسلطنتی در روزهای دوم و سوم محرم 1357

روزهای دوم و سوم محر سال 57، مردم در تهران و شهرستان‌ها بار دیگر علیه جنایات رژیم پهلوی دست به تظاهرات زدند. در تهران مردم در نقاط مختلف شهر به خیابان‌ها آمدند و شروع به تظاهرات کردند. در سایر شهرهای کشور از جمله، اصفهان، شیراز، خوزستان، سنندج، کرمان، مشهد، زاهـدان، قم و... تظاهرات‌هایی برگزار شد. گستردگی این تظاهرات‌ها در برخی از شهرها از جمله اصفهان باعث آتش گشون مأموران رژیم به روی مردم...

ادامه مطلب

سوءاستفاده­‌های دستگاه پهلوی از بنیادهای خیریه

سوءاستفاده­‌های دستگاه پهلوی از بنیادهای خیریه

در رژیم پهلوی، ایجاد مؤسسه‌های خیریه یکی از راه‌های درآمدزایی درباریان بود. بنابر خاطرات مینو صمیمی، «سازمان ملی حمایت از کودکان» به سرپرستی فرح پهلوی، چنان دچار فساد شده بود که قادر به تأمین حداقل‌های خواسته­‌های والدین کودکان معلول نبود. به گفته وی در این سازمان به ظاهر خیریه، مسئولان و مدیران عالی‌رتبه از امکانات مالی فراوانی برخوردار بودند. علاوه براین، اسناد و گزارشات...

ادامه مطلب

روایت ناگفته جاسوس بریتانیا از کودتای ۲۸ مرداد

روایت ناگفته جاسوس بریتانیا از کودتای ۲۸ مرداد

نقش اشرف پهلوی در سرنگونی دولت مصدق چه بود؟

کشف اسناد گفتگویی قدیمی از یکی از افسران سرویس اطلاعات مخفی بریتانیا نخستین بار زوایای تاریک و پنهان کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ و نقش بازیگران داخلی و خارجی را در سرنگونی دکتر محمد مصدق روشن کرد.

ادامه مطلب

فاجعه آتش‏ سوزی سینما رکس آبادان توسط عُمّال رژیم پهلوی

فاجعه آتش‏ سوزی سینما رکس آبادان توسط عُمّال رژیم پهلوی

ساعت‌ حدود 30/21 بیست‌ و هشتم‌ مرداد 1357هم‌ زمان‌ با شب‌ پانزدهم‌ رمضان‌ سالگرد تولد امام‌ حسن‌(ع‌) در حالی‌ که‌ صدها نفر درسینما رکس‌ آبادان‌ مشغول‌ تماشای‌ فیلم‌ گوزن‌ها بودند سینما دچار حریق‌ شد. با این‌ که‌ کلانتری‌ مرکزی‌ در صد متری‌ سینما بود، برای‌ نجات‌ محبوس‌شدگان‌ درحریق‌ اقدام‌ فوری‌ به‌ عمل‌ نیامد. مراکز...

ادامه مطلب

طریقه هدایت افکار عمومی به سوی یک کودتای نفتی

نقش رسانه‌های داخلی و خارجی و شکاف در جبهه ملی؛

طریقه هدایت افکار عمومی به سوی یک کودتای نفتی

توسط سازمان سیا آمریکا و ام آی 6 انگلیس

در کودتای 28 مرداد 1332 که با هدف دستیابی دوباره به منافع نفتی ایران رخ داد عوامل متعددی زمینه‌ساز بودند، اما در این میان نظر سفارت انگلیس در تهران بسیار تأثیرگذار بود. سفارت معتقد بود که برای این هدف باید از ابزار هدایت افکار عمومی استفاده کرد در تاریخ معاصر ایران، کودتای 28 مرداد 1332 را می‌توان تعبیر حکیم ابوالقاسم فردوسی دانست که «یکی داستان است پر آب چشم»؛ داستانی واقعی و تراژیک که با...

ادامه مطلب

کودتای ۲۸ مرداد و اسناد جدید وزارت خارجه آمریکا

کودتای ۲۸ مرداد و اسناد جدید وزارت خارجه آمریکا

:‌ در روزهای اخیر تماس‌های متعدد داشتم از سوی خبرگزاری‌ها و روزنامه‌ها برای مصاحبه درباره اسناد جدید وزارت خارجه آمریکا که پنج‌شنبه، ۲۵ خرداد ۱۳۹۶/ ۱۵ ژوئن ۲۰۱۷، منتشر شد. از پاسخگویی امتناع کردم. در طول بیست سال اخیر ده‌ها مصاحبه و سخنرانی و مقاله و یک مجلد کتاب درباره کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ منتشر کرده‌ام. از نظر من،‌ اینگونه بحث‌های تاریخی باید محققانه انجام شود نه...

ادامه مطلب

فکر نمی‌کردیم اسارت ده سال طول بکشد

فکر نمی‌کردیم اسارت ده سال طول بکشد

سیصد و پانزدهمین برنامه شب خاطره، دوم  مرداد 1399 به صورت برخط در وب‌سایت آپارات برگزار شد. در این برنامه، «سید احمد قشمی» و «دکتر حمیدرضا قنبری» دو تن از آزادگان دوره جنگ خاطرات خود را از دوران اسارت بازگو کردند. در این برنامه، داود صالحی به عنوان مجری حضور داشت. راوی اول سیصد و پانزدهمین برنامه شب خاطره، آزاده‌ای از استان همدان و متولد 20 شهریور 1336 است که 10 سال از جوانی‌اش را از...

ادامه مطلب

گزارش دونالد. ن. ویلبر از نقش سیا و MI6 در کودتای 28 مرداد 1332

گزارش دونالد. ن. ویلبر از نقش سیا و MI6 در کودتای 28 مرداد 1332

طی چند ماهه پس از کودتا دکتر «دونالد. ن. ویلبر» از مأموران بلندپایه سیا، که در طراحی و اجرای کودتای 28 مرداد 1332 نقش مهمی داشت و از جزئیات آن اقدام تبه‌کارانه آگاهی تمام و کمالی داشت، گزارشی از فرایند طراحی و اجرای کودتا تهیه و در اختیار مقامات سیاسی ـ اطلاعاتی دولت امریکا قرار داد تا بتوانند برای عملیاتهای مشابه (در آینده) از آن بهره‌برداری کنند. دونالد ویلبر فرایند نهایی شدن طرح کودتا علیه...

ادامه مطلب

کودتای 28 مرداد 1332 یا انقلاب 28 مرداد 1332

کودتای 28 مرداد 1332 یا انقلاب 28 مرداد 1332

: هدف از این نوشته بررسی وقایع سالهای 1330 تا 1332 و یا نحوه و تبیین کودتای 28 مرداد 1332نیست، بلکه منظور از این نوشته نگاه حکومت پهلوی به اتفاق روی داده در روز 28 مرداد 1332 است. شاه و دستگاه تبلیغاتی حکومت در تمام سخنرانیها، از این روز به عنوان قیام ملی نام می‌بردند، قیامی که توسط مردم ایران اعم از طبقات مختلف انجام گرفت اما در خلوت از اتفاق آن روز به عنوان کودتا یاد می‌کردند.   شاه که در روز 25...

ادامه مطلب

آیا قرارداد 1919 به نفع ایران بود؟

در سالروز امضای قرارداد استعماری با انگلیس

آیا قرارداد 1919 به نفع ایران بود؟

موافقان و مخالفان قرارداد وثوق ـ کاکس؛ چه می گفتند

:  در ۱۷ مرداد ۱۲۹۸ خورشیدی برابر با ۹ اوت ۱۹۱۹ میلادی، قرارداد میان دولت‌های ایران و بریتانیا با امضای وثوق‌الدوله و سِر پِرسی کاکس بسته شد. امضاءکنندگاناین قرارداد استعماری به بهانه جلوگیری از نابودی کشور پس از جنگ جهانی اول با توسل به دولتی قدرت‌مند، این قرارداد ننگین را محرمانه به امضا رساندند. بر اساس این قرارداد تمامی امور کشوری و لشکری ایران زیر نظر مستشاران انگلیسی و با...

ادامه مطلب

بازخوانی نتایج‌ و پیامدهای‌ انقلاب‌ مشروطه‌

بازخوانی نتایج‌ و پیامدهای‌ انقلاب‌ مشروطه‌

انقلاب مشروطه دارای نتایج و پیامدهای متعددی بود؛ درهم شکستن استبداد، مشارکت گسترده مردم در اداره کشور، ظهور قاعده نفی سبیل، حضور متفاوت رهبری روحانی در جریان مبارزات و... از مهم‌ترین پیامدهای انقلاب مشروطه بود. با این حال تنها ثمره‌ای‌ که‌ از انقلاب‌ مشروطه‌ به‌ روحانیت‌ شیعه‌ رسید، شهادت‌ چند طلبه‌ در نهضت‌ و حضور مدرس‌ در مجلس‌ بود. انقلاب‌ مشروطه‌ به‌...

ادامه مطلب

حزب «پان‌ایرانیست»؛ از آغاز تا فرجام؛

حزب «پان‌ایرانیست»؛ از آغاز تا فرجام؛

حد یقف فعالیت‌های پان‌ایرانیست‌ها

 در 21 بهمن 1322، حزب پان‌ایرانیست، که شعار «فلات ایران به زیر یک پرچم» را در اولویت برنامه‌های خود قرار داده بود، تأسیس شد، اما دو واقعه مهم در تاریخ ایران معاصر به نوعی حد یقف فعالیت‌های ناسیونالیستی آن شد در اواخر سال 1322ش و در شرایطی که ایران با پیامدهای ناشی از کناره‌گیری رضاشاه، آزادشدن یکباره نیروهای سیاسی و اجتماعی سرکوب‌شده در دوران پهلوی و شرایط اشغال کشور درگیر بود،...

ادامه مطلب

 ماجرای محکمه‌های نظامی با متهمانی سیاسی

دلایل برپایی محکمه‌های نظامی برای محکومان سیاسی؛

ماجرای محکمه‌های نظامی با متهمانی سیاسی

محکمه‌های سیاسی در دوره حکومت پهلوی دوم، معمولا در دادگاه‌های نظامی برگزار می‌شدند. دستگاه‌های قضایی رژیم پهلوی برای استفاده از این دادگاه‌ها برای مخالفین سیاسی دلایل گوناگونی داشتند محکمه‌های سیاسی در دوره حکومت پهلوی دوم، معمولا در دادگاه‌های نظامی برگزار می‌شدند و این رویه‌ای بود که پس از کودتای 1332 به این‌سو به‌گونه‌ای متداول مورداستفاده قرار می‌گرفت....

ادامه مطلب

سرانجام پرونده مرموز محمدرضا سعادتی

سرانجام پرونده مرموز محمدرضا سعادتی

چند ماهی از پیروزی انقلاب نگذشته بود که دستگیری محمدرضا سعادتی از اعضای رده بالای سازمان منافقین به جرم جاسوسی برای شوروی نقل محافل خبری شد. این اتفاق در حالی رخ داد که مسعود رجوی و موسی خیابانی رهبران اصلی سازمان برای دیدار با امام خمینی به منظور پاره‌ای از مذاکرات به قم رفته بودند. سازمان از ماجرای سعادتی استفاده‌ تبلیغاتی فراوانی برد. تلاش‌های مجاهدین خلق که به انحای مختلف از سعادتی دفاع...

ادامه مطلب

بررسی نقش سازمان سیا در صحنه‌ی سیاسی ایران

بررسی نقش سازمان سیا در صحنه‌ی سیاسی ایران

با اتمام جنگ دوم جهانی و آغاز جنگ سرد، ایالات متحده آمریکا سیاستِ انزواطلبانه (دکترین مونروئه) را به کنار نهاد و هم‌زمان با اجرای دکترین مارشال و ترومن و همگام با تحولات در سطح بین‌المللی، وارد مسائل منطقه‌ای و جهانی گشت.[1] از طرف دیگر در این دوران، کشمکش‌های سیاسی و ژئوپلیتیکی و رقابت بین دو ابر‌قدرت شرق و غرب افزایش یافت. در نتیجه آمریکا و شوروی، سخت در تلاش بودند تا کشورها و...

ادامه مطلب


1
2
3
4
...
106
107
108