مقالات
مرحوم رجبعلی طاهری از فعالان مؤثر نهضت اسلامی در فارس، از بنیانگذاران سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در این استان و نماینده مردم کازرون در مجلس شورای اسلامی بود. رجبعلی طاهری پس از آشنایی با امام خمینی، به یکی از چهرههای اصلی مبارزات انقلابی در شیراز مبدل شد. همین مسئله هم مقدمات بازداشت و دستگیری او توسط ماموران رژیم پهلوی را به دنبال داشت. او پس از پیروزی انقلاب اسلامی، به ساماندهی نیروهای...
اولین گروهی که در جمهوری اسلامی دست به ترور زد، گروه فرقان بود. اردیبهشت58 در حالی که هنوز دولت موقت بر سر کار بود و گروهها و احزاب مختلف مشغول صحبت درباره قانون اساسی و ساختارهای نظام تازه تشکیل بودند، ترور دو چهره برجسته، یعنی سرلشگر قرنی و آیتالله مطهری، همه را شوکه کرد. «ترورهای بزرگ» که ادامه پیدا کرد، باعث شد نام یک «گروه کوچک» مثل بمب همه جا بپیچد
هجده دیماه سالروز عملیاتی است که در سال ۱۳۵۸ منجر به فروپاشی گروه تروریستی فرقان شد. تقی زراندوز، مسئول دفتر شهید سید اسدالله لاجوردی، راز تحول باقیمانده اعضای این گروه پس از آن عملیات را شیوه مواجهه شهید لاجوردی دانسته که حاصل تجربیات زندان بود. هجده دیماه سالروز عملیاتی است که در سال ۱۳۵۸ منجر به فروپاشی گروه تروریستی فرقان شد. تقی زراندوز، مسئول دفتر شهید سید اسدالله لاجوردی، راز تحول...
در چهاردهم دیماه ۱۳۵۷ و روزهای منتهی به پیروزی انقلاب اسلامی، دولت ایالات متحده در آخرین تلاش راهبردی خود، ژنرال «رابرت هایزر»، معاون فرماندهی نیروهای ناتو در اروپا را بهصورت کاملاً مخفیانه به تهران اعزام کرد. مأموریت اصلی او تقویت جایگاه و تثبیت دولت در حال شکلگیری شاپور بختیار بود که دو روز بعد، در شانزدهم دی رسماً کار خود را آغاز کرد.
در اواخر دوره رضاشاه پهلوی، مجموعهای از سیاستهای حکومتی با هدف ایجاد دگرگونی در ظاهر و سبک زندگی ایرانیان به اجرا درآمد. اوج این اقدامات در هفدهم دیماه ۱۳۱۴ با تصویب قانون منع حجاب تجلی یافت؛ قانونی که با حضور نمادین رضاشاه پهلوی به همراه همسر و دختران خود شمس و اشرف پهلوی در دانشسرای عالی، آن هم بدون حجاب، کلید خورد و استفاده از چادر، روبنده و روسری را برای زنان ممنوع اعلام کرد. این فرمان که...
۱۴ دیماه ۱۳۵۷، ژنرال «رابرت هایزر»، معاون فرمانده نیروهای ارتش آمریکا، مخفیانه وارد تهران شد. مهمترین مأموریت او بررسی کودتا، امکانات آن و فراهم کردن زمینه اجرای آن در صورت شکست دولت بختیار بود. اما توطئههای او با فرمان امام خمینی مبنی بر بیتوجهی به حکومت نظامی به شکست انجامید. روایت این موضوع در صفحات ۱۱۷ تا ۱۲۹ از کتاب «دخالتهای آمریکا در ایران» به رشته تحریر درآمده است. کتابی...
پس از پیروزی انقلاب اسلامی، رویارویی جریانهای سیاسی مخالف با مبانی نظام نوپای جمهوری اسلامی، صحنهای پرتنش را رقم زد. از آن جمله تشکیل جریانی با عنوان «خط میانه» با حمایت آمریکا بود. (برای آشنایی با خط میانه، اینجا را بخوانید) در این راستا، نزدیکان شریعتمداری به تلقید از «حزب جمهوری اسلامی»، « حزب جمهوری اسلامی خلق مسلمان» (که به اختصار حزب خلق مسمان خوانده میشد) را با حمایت...
روابط جمهوری اسلامی ایران با ایالات متحده و فدراسیون روسیه، از آغاز قرن بیستویکم تاکنون، همواره در کانون تحولات امنیتی و دیپلماتیک خاورمیانه و نظام بینالملل قرار داشته است. در این میان، پرونده هستهای ایران نهتنها به مسئلهای دوجانبه میان تهران و واشنگتن تبدیل شد، بلکه به یکی از متغیرهای کلیدی در تنظیم و بازتنظیم روابط قدرتهای بزرگ، بهویژه آمریکا و روسیه، بدل گردید. با این حال، بخش...
جمعه 14 دیماه 1358 حملات اعضا و هواداران حزب خلق مسلمان در قم دست به آشوب و هرج ومرج زدند و به امام خمینی توهین کردند و تا آستانه بیت رهبر کبیر انقلاب تا قم پیش رفتند. جامعه مدرسین حوزه علمیه قم در اعتراض به آن، پانزدهم دی را تعطیل عمومی اعلام کرد. راهپیمایی حمایتی مردم از امام خمینی و اعتراض به رفتار حزب خلق مسلمان، موجب شد آیتالله شریعتمداری پایان حیات حزب مورد حمایتش را اعلام کند. درگیریهای...
کنفرانس گوادلوپ که در نیمهی دیماه ۱۳۵۷، در جزیرهای به همین نام و به ابتکار والری ژیسکاردستن، رئیسجمهور وقت فرانسه، برگزار شد.
دهم دیماه 1356، کاخ نیاوران یکی از لحظاتی را ثبت کرد که بعدها به دفعات از آن یاد شد. در اتفاقی نادر، جیمی کارتر رئیسجمهور وقت آمریکا به همراه همسرش مراسم شب عید کریسمس را در یک مراسم رسمی غیرآمریکایی برگزار کردند، آن هم در یک سفر ۱۷ ساعته به تهران! کارتر درباره دلیل این اتفاق گفت: «امشب میخواهم فقط چند کلمهای در قدردانی از مهماننوازی شما و شب دلپذیری که با شما تجربه کردیم، بگویم. برخی...
کارزار نظامی رضاشاه در خوزستان طی زمستان سال ۱۳۰۴ خورشیدی، که به تسلیم شیخ خزعل حاکم آن منطقه انجامید، یکی از وقایع مهم در فرآیند تشکیل دولت متمرکز در ایران معاصر است. این رویداد، صرفاً یک عملیات داخلی نبود و در چارچوب روابط پیچیدهی ایران با قدرت استعماری آن زمان، یعنی انگلستان که منافع نفتی چشمگیری در خوزستان داشت، صورت گرفت.
دوستانی که این نامه را نوشتند: آقایان دکتر ولایتی، دکتر توکلی، محسن رفیقدوست، پرورش، عسگر اولادی، مرتضی نبوی و بنده بودیم. این دوستان در دولت به انجمن اسلامی مشهور شدند.
روابط سیاسی و غیر رسمی شاه و اسرائیل در عصر پهلوی از سال ۱۳۲۷ شروع شد و تا ۱۳۵۷ به صورت پیدا و پنهان ادامه پیدا کرد، شاه با آگاهی از تاثیر لابی قدرتمند یهود٬ در تلاش بود تا روند ورود رژیم صهیونیستی به ایران را شتاب بخشد. شاه می دانست که حفظ و گسترش رابطه با رژیم صهیونیستی، یکى از کلیدهای اصلى تقویت رابطه با آمریکا است. با وجود اینکه رژیم صهیونیستی در دوران قدرت گیری محمدرضا پهلوی به رسمیت شناخته شد...
پس از دستگیری و بازداشت امام خمینی در ۱۳ آبان ۱۳۴۳، سید مصطفی خمینی مشعل مبارزه را به دست گرفت. او از همان ساعات اولیه پس از دستگیری امام دست به کار شد و روحانیون را در جریان واقعه قرار داد. رژیم پهلوی که تجربه ۱۵ خرداد ۴۲ را در خاطر داشت و به نقش آقا مصطفی در ادامه نهضت واقف بود، پس از مدت کوتاهی از ملاقات و گفتوگوی آقا مصطفی با روحانیون شهر، او را دستگیر کرد و سرانجام پس از نزدیک به دو ماه حبس در...
دهم دیماه ۱۳۵۶، جیمیکارتر، رئیسجمهور وقت آمریکا، راهی ایران شد و در ضیافت کاخ نیاوران که مصادف با شب عید کریسمس بود، شرکت کرد. او در این دیدار، ایران را «جزیره ثبات» خواند. در واقع کارتر که خود را حامی حقوق بشر میخواند، به خاطر ملاحظات نفتی و همچنین اهمیت راهبردی ایران برای آمریکا، با شاه درباره حقوق بشر مسامحه کرده بود. روایت این اتفاق در صفحات ۸۶ تا ۹۰ از کتاب «مأمور ما در تهران ـ...
۸ دیماه 1356، انفجاری در ساختمان انجمن ایران و آمریکا در تهران رخ داد؛ رخدادی که مسئولیت آن از سوی سازمان چریکهای فدائی خلق پذیرفته شد. این انفجار در آستانه سفر جیمی کارتر، رئیسجمهور وقت ایالات متحده، به ایران اتفاق افتاد و در همان مقطع، توجه نهادهای امنیتی و رسانهای را به خود جلب کرد. همزمانی این حادثه با سفر جیمی کارتر به تهران، نشانهای از پیوند اعتراضات ضدآمریکایی با تحولات سیاسی و...
خیلی محرمانه، مجلس مختصری در پستوی منزلی گرفته بود و روضه میخواند. یکی از شیطانهای خبرچین، به بخشدار آن زمان منطقه ما خبر داده بود که در فلان منزل مجلس روضهخوانی محرمانه برقرار است. در حالی که این روضهخوان روی صندلی نشسته بود و روضه میخواند، ناگهان بخشدار پرده پستو را کنار زد و داخل شد و با عصبانیت تمام به طرف روضهخوان رفت و روی همان صندلی چند تا سیلی محکم – چپ و راست – به صورت او زد و با اهانت و فحاشی او را از صندلی پایین آورد و با خود برد و مجلس را به هم زد.
حادثهی هفتم دیماه ۱۳۵۷ در قزوین، به مثابه یکی از نقاط عطف خونین در ماههای پایانی حکومت پهلوی به شمار میرود. در پی موج گستردهی اعتراضات مردمی پس از تاسوعا و عاشورا، این شهر نیز صحنهای از تقابل آشکار بین ملت و دستگاه سرکوب شد. رویدادهای روزهای ششم و هفتم دی، با بهکارگیری خشونت نظامی سازمانیافته و کشتار شهروندان بیدفاع همراه بود.
از نگاه آمار برابر آخرین سرشماری در سال 1355 نسبت بیسوادی جمعیتِ شش سال به بالا در ایران ۲/۵۲ درصد و در جمعیت پانزده تا 49 سال 57 درصد و در جمعیت هفت تا چهارده سال 26 درصد بوده است. این شمار در روستاها به مراتب بیشتر از شهر بوده است. در مناطق روستایی نرخ بیسوادی زنان در سال 1350 (هفت سال به بالا) 91 درصد بود. تنها نه درصد زنان روستایی به زحمت قادر به خواندن و نوشتن بودند و در سال 1355 نرخ بیسوادی در مناطق...
