مقالات
دهم دیماه 1356، کاخ نیاوران یکی از لحظاتی را ثبت کرد که بعدها به دفعات از آن یاد شد. در اتفاقی نادر، جیمی کارتر رئیسجمهور وقت آمریکا به همراه همسرش مراسم شب عید کریسمس را در یک مراسم رسمی غیرآمریکایی برگزار کردند، آن هم در یک سفر ۱۷ ساعته به تهران! کارتر درباره دلیل این اتفاق گفت: «امشب میخواهم فقط چند کلمهای در قدردانی از مهماننوازی شما و شب دلپذیری که با شما تجربه کردیم، بگویم. برخی...
کارزار نظامی رضاشاه در خوزستان طی زمستان سال ۱۳۰۴ خورشیدی، که به تسلیم شیخ خزعل حاکم آن منطقه انجامید، یکی از وقایع مهم در فرآیند تشکیل دولت متمرکز در ایران معاصر است. این رویداد، صرفاً یک عملیات داخلی نبود و در چارچوب روابط پیچیدهی ایران با قدرت استعماری آن زمان، یعنی انگلستان که منافع نفتی چشمگیری در خوزستان داشت، صورت گرفت.
دوستانی که این نامه را نوشتند: آقایان دکتر ولایتی، دکتر توکلی، محسن رفیقدوست، پرورش، عسگر اولادی، مرتضی نبوی و بنده بودیم. این دوستان در دولت به انجمن اسلامی مشهور شدند.
روابط سیاسی و غیر رسمی شاه و اسرائیل در عصر پهلوی از سال ۱۳۲۷ شروع شد و تا ۱۳۵۷ به صورت پیدا و پنهان ادامه پیدا کرد، شاه با آگاهی از تاثیر لابی قدرتمند یهود٬ در تلاش بود تا روند ورود رژیم صهیونیستی به ایران را شتاب بخشد. شاه می دانست که حفظ و گسترش رابطه با رژیم صهیونیستی، یکى از کلیدهای اصلى تقویت رابطه با آمریکا است. با وجود اینکه رژیم صهیونیستی در دوران قدرت گیری محمدرضا پهلوی به رسمیت شناخته شد...
پس از دستگیری و بازداشت امام خمینی در ۱۳ آبان ۱۳۴۳، سید مصطفی خمینی مشعل مبارزه را به دست گرفت. او از همان ساعات اولیه پس از دستگیری امام دست به کار شد و روحانیون را در جریان واقعه قرار داد. رژیم پهلوی که تجربه ۱۵ خرداد ۴۲ را در خاطر داشت و به نقش آقا مصطفی در ادامه نهضت واقف بود، پس از مدت کوتاهی از ملاقات و گفتوگوی آقا مصطفی با روحانیون شهر، او را دستگیر کرد و سرانجام پس از نزدیک به دو ماه حبس در...
دهم دیماه ۱۳۵۶، جیمیکارتر، رئیسجمهور وقت آمریکا، راهی ایران شد و در ضیافت کاخ نیاوران که مصادف با شب عید کریسمس بود، شرکت کرد. او در این دیدار، ایران را «جزیره ثبات» خواند. در واقع کارتر که خود را حامی حقوق بشر میخواند، به خاطر ملاحظات نفتی و همچنین اهمیت راهبردی ایران برای آمریکا، با شاه درباره حقوق بشر مسامحه کرده بود. روایت این اتفاق در صفحات ۸۶ تا ۹۰ از کتاب «مأمور ما در تهران ـ...
۸ دیماه 1356، انفجاری در ساختمان انجمن ایران و آمریکا در تهران رخ داد؛ رخدادی که مسئولیت آن از سوی سازمان چریکهای فدائی خلق پذیرفته شد. این انفجار در آستانه سفر جیمی کارتر، رئیسجمهور وقت ایالات متحده، به ایران اتفاق افتاد و در همان مقطع، توجه نهادهای امنیتی و رسانهای را به خود جلب کرد. همزمانی این حادثه با سفر جیمی کارتر به تهران، نشانهای از پیوند اعتراضات ضدآمریکایی با تحولات سیاسی و...
خیلی محرمانه، مجلس مختصری در پستوی منزلی گرفته بود و روضه میخواند. یکی از شیطانهای خبرچین، به بخشدار آن زمان منطقه ما خبر داده بود که در فلان منزل مجلس روضهخوانی محرمانه برقرار است. در حالی که این روضهخوان روی صندلی نشسته بود و روضه میخواند، ناگهان بخشدار پرده پستو را کنار زد و داخل شد و با عصبانیت تمام به طرف روضهخوان رفت و روی همان صندلی چند تا سیلی محکم – چپ و راست – به صورت او زد و با اهانت و فحاشی او را از صندلی پایین آورد و با خود برد و مجلس را به هم زد.
حادثهی هفتم دیماه ۱۳۵۷ در قزوین، به مثابه یکی از نقاط عطف خونین در ماههای پایانی حکومت پهلوی به شمار میرود. در پی موج گستردهی اعتراضات مردمی پس از تاسوعا و عاشورا، این شهر نیز صحنهای از تقابل آشکار بین ملت و دستگاه سرکوب شد. رویدادهای روزهای ششم و هفتم دی، با بهکارگیری خشونت نظامی سازمانیافته و کشتار شهروندان بیدفاع همراه بود.
از نگاه آمار برابر آخرین سرشماری در سال 1355 نسبت بیسوادی جمعیتِ شش سال به بالا در ایران ۲/۵۲ درصد و در جمعیت پانزده تا 49 سال 57 درصد و در جمعیت هفت تا چهارده سال 26 درصد بوده است. این شمار در روستاها به مراتب بیشتر از شهر بوده است. در مناطق روستایی نرخ بیسوادی زنان در سال 1350 (هفت سال به بالا) 91 درصد بود. تنها نه درصد زنان روستایی به زحمت قادر به خواندن و نوشتن بودند و در سال 1355 نرخ بیسوادی در مناطق...
نجاتاللهی از اعضای فعال «سازمان ملی دانشگاهیان ایران» در واقعه ۱۳ آبان ۱۳۵۷ در دانشگاه تهران، و همچنین در تحصن استادان دانشگاه در کنار روحانیان در مسجد دانشگاه تهران، حضور داشت. از جمله فعالیتهای او میتوان به امضای بیانیه دانشگاهیان بهمناسبت جنایت شاه در روز ۱۷ شهریور ۱۳۵۷ و صدور بیانیه «منشور دفاع از حقوق زندانیان» اشاره کرد.
مرگ حاج آقا نورالله را میتوان نه صرفاً حذف یک فرد، بلکه تلاشی برای مهار یک مدل مبارزاتی دانست؛ مدلی که نشان داده بود بدون سلاح، بدون حزب و بدون خشونت، بلکه با تکیه بر شبکههای اجتماعی روحانیت، نهادهای مردمی و مشروعیت دینی، میتوان دولت متمرکز را با بحران مشروعیت مواجه کرد.
پس از کشف دو جاسوس مهم شوروی در ایران، یعنی سرلشکر احمد مقربی و علینقی ربانی، سه نفر از طرف سازمان سیا به ایران آمدند و از آنها بازجویی کردند. مدتی بعد استنسفیلد ترنر، رئیس سازمان سیا، در نامهای به نعمتالله نصیری، رئیس ساواک، نوشت «اطلاعات مکتسبه از این دو کیس، نهتنها برای سازمان سیآیای، بلکه برای تمام دستگاه اطلاعاتی آمریکا حائز اهمیت فوقالعاده است و بهطور قطع کمک بزرگی در راه بذل مساعی ما علیه سرویس شوروی محسوب میشود.»
سوکولوف از رهبران عملی جنبش صهیونیسم و معمار اصلی گفتمان ارتباطی آنها شناخته میشود. یکی از موثرترین اقدامات او برای جعل اسرائیل، مفهموم سازی با واژه عبری «הסברה» (هاسبارا) بود که امروزه به صورت مصطلح درآمده است. منابع اولیه عبری نشان میدهد او در نوشتهها و سخنرانیهای خود مفهوم هاسبارا را از سطح تبلیغات پراکنده، به یک «سیستم توضیح و اقناع» برای برحق نشان دادن اسرائیل ارتقا داد که هدفش ارائه پیامی به مردم خارج از سرزمینهای اشغالی است تا باور کنند اسرائیل یک کشور قوی، زیبا، دانشبنیان و در حال تهدید است که حق دفاع از خود را دارد.
دوم دی 1343 آبا ابان سیاستمدار معروف یهودی و که معاونت نخست وزیر و ریاست مؤسسه علوم وایزمن اسرائیل را به عهده داشت، به تهران سفر کرد تا راه جدیدی فراروی حکومت پهلوی برای همکاری عمیقتر با صهیونیستها مهیا سازد. سفری که ضمن تلاش برای پنهانکاری، نقش مؤثری در ژئوپلیتیک منطقه خاورمیانه در آن برهه تاریخی داشت.
اول دیماه ۱۳۵۱ ریچارد هلمز، رئیس سازمان سیا که پس از ۷ سال ریاست بر دستگاه اطلاعاتی آمریکا، به تازگی برکنار شده و قرار بود سفیر آمریکا در شوروی شود، به عنوان سفیر جدید امریکا در تهران معرفی شد.
مرحوم علی اکبر رنجبر کرمانی، پژوهشگری کم نظیر بود که اندوخته تاریخی فراوان و ذهنی پویا داشت. حضور او در مقام ویراستار محتوایی موسسه مطالعات و پژوهشهای سیاسی، موجب افزوده شدن غنای منشورات این موسسه شده بود. او پس از ویراستاری کتاب «مائوئیسم در ایران» که به قلم محمود نادری نوشته شده است، یادداشتی به یاد «جنایت ساواک در شب یلدای سال 1355» با مروری بر کتاب مائوئیسم در...
در سال 1988، ژیسکار دستن رئیس جمهور فرانسه در زمان انقلاب ایران ضمن خاطرات دوران ریاست جمهوری، خود از راز شگفت انگیزی پرده برداشت و آن این بود که دولت فرانسه بخاطر روابط نزدیک خود با رژیم شاه دوبار درصدد اخراج آیتالله خمینی از فرانسه برآمده و هر دو بار با مخالفت دولت ایران و شخص شاه از اجرای این تصمیم منصرف شده است!
همان نحو اختلافی که بین علمای مسیحی در وقتی که ممالک آنها را میگرفتند، حاصل شد. امروز که اصول احکام در دستبرد اجانب و نوکرهای آنهاست، به جای وحدتکلمه، این نحو تفرق و توهین بعضی از بعضی و تکفیر بعضی موجب کمال تأسف است و کاشف از عدم رشد جامعه است.
قنطار کمونیست و از مسیحیان دروزی لبنان بود که حدود ۳۰ سال از عمر خود را در زندانهای اسرائیلی سپری کرد تا عنوان «سردار اسرا» را از آن خود کند، او با پایمردی و مقاومتش در زندانهای رژیمصهیونیستی به نماد مقاومت لبنان تبدیل شد. با اینوجود که سمیر قنطار از نیروهای حزبالله نبود و او به دنبال یک عملیات چریکی در داخل فلسطین 4 سال پیش از تأسیس حزبالله دستگیر شده بود، حزبالله برای آزادی او...
