انگلیس
تاریخ سند: ۲۳ بهمنماه ۱۳۵۳ محرمانه موضوع: سفیر سابق اسرائیل معیر[مئیر] عزری سفیر سابق اسرائیل در ایران، مدت یک هفته است که با سمت نمایندگی بانک رزچایلد[=روتشیلد] اسرائیل به تهران آمده(۱) و محل کارش در خیابان خردمند شمالی ساختمان کفرنگ میباشد. نظریه: جالب اینکه در طبقه تحتانی دفتر نامبرده نیز دزموند هارنی رئیس سابق سرویس انگلیس [اینتلیجنس سرویس] که نمایندگی بانک گرینفیلد انگلستان را...
سرّی تاریخ گزارش: ۳۶/۱/۱۱[۲۵] موضوع: ارسال کادو برای مقامات ساواک از طرف سرویس زیتون[=موساد] کادوهایی برای مقامات ساواک به مناسبت عید نوروز ارسال گردید. در بین هدایای ارسالی اشتباهاً هدیه آقای سِر شاپور رپوتر[=ریپورتر] نیز به ساواک ارسال شده بود که آقای حائری تلفنی موضوع را به اطلاع رابط سرویس زیتون رسانید. اعضاء سرویس زیتون از این اشتباه خود سخت ناراحت شده بودند[!].
وزارت امورخارجه اداره کل امور سیاسی فوری و محرمانه ریاست محترم دفتر مخصوص شاهنشاهی سواد تلگراف فوری واصله از قونسولگری ایران در موصل را لفاً ارسال میدارد. شرح لازم نیز به وزارت جلیله جنگ نوشته شد. امضاء [محمدعلی فرزین] **** از قونسولگری موصل فوری از قراری که خبر رسیده هفت روز قبل کلنل لُرنس معروف(۱) به حدود سلیمانیه رفته، با چند نفر رؤسای مهم اکراد مخصوصاً شیخ محمود [برزنجی](۲) ملاقات...
عیسی بن سلطان آل خلیفه در میان جمعی از مقامات ایرانی و خارجی
در خرداد ماه سال ۱۲۹۷ هجری شمسی، عشایر فارس به فرماندهی «صولتالدوله» قشقایی، قیامی گسترده را علیه نیروهای انگلیسی در جنوب ایران آغاز کردند. این قیام که به محاصره چندماهه شیراز و نبردهای سنگین انجامید، چند ده شهید از میان عشایر بر جای گذاشت. مقاومت ایلات جنوب، بهویژه ایل قشقایی، در برابر تجاوز خارجی، تصویری ماندگار از ایستادگی در برابر سلطه بیگانگان است. از تبار قشقایی در جریان...
تاریخ سند: ۲۹ خردادماه ۱۳۰۹ جنرال قنسولگری دولت علیه ایران - بیروت مقام محترم وزارت جلیله امور خارجه البته خاطر محترم اولیاء آن وزارت جلیله از موضوع اختلافاتی که سال گذشته بین مسلمین و جماعت یهود در فلسطین تولید و منجر به قتل و جرح عده کثیری از طرفین گردید، مستحضر است. اگرچه اختلافات مزبور ظاهراً در سر قضیه براق شریف (دیوار ندبه) و طرز عبادت جماعت یهود در پای دیوار مذکور بوده، ولی اساساً...
تاریخ سند: 4 بهمنماه 1346 خیلی محرمانه موضوع: نمایش فیلم از زندگی مردم جنوب شهر ایران در بیرمنگام اخیراً سینما ادئون در بیرمنگام قبل از شروع فیلم اصلی قسمتهایی از زندگی مردم جنوب شهر تهران را که به وضع زنندهای اجتماع مردم ایران را جلوهگر میساخته نمایش داده است و نیز در دانشگاههای بیرمنگام نظیر این فیلمها برای دانشجویان نمایش داده میشود. نظریه منبع 1: نمایش این قبیل فیلمها...
سپیدهدم سوم شهریور ۱۳۲۰، همزمان با یورش هماهنگ ارتشهای انگلیس و شوروی از دو سوی مرزهای شمالی و جنوبی، علی منصور نخستوزیر و جواد عامری کفیل وزارت خارجه، بیدرنگ رضاشاه را از ماجرا آگاه ساختند.[1] عامری مأموریت یافت تا با سفرای دو کشور مهاجم وارد گفتگو شود. پس از چند دور مذاکره و مکاتبه با دولت بریتانیا، پنج روز بعد سفیر ایران در لندن در گزارش خود یادآور شد که به «معاون وزارت امور خارجه»...
سند شماره 1: وزارت داخله اداره امور سیاسی به تاریخ 25 مهر 1306 خیلی فوری است وزارت جلیله جنگ - ارکان حرب محترم کل قشون از قراری که حکومت بنادر تلگرافاً راپرت میدهد در 24 مهرماه یک فروند کشتی جنگی متعلق به دولت انگلیس بدون خبر[!] به بندر بوشهر وارد و اظهار میشود برای سرکشی به چراغهای بحری[=فانوسهای دریایی] به آن حدود آمده است و موقع مراجعت کشتی مزبور هم به محمره[=خرمشهر] یا بمبئی معلوم نیست....
همه میدانستند که ایران با فشار انگلیس و بدون موافقت بومیان اجباراً استقلال بحرین را پذیرفته است و برغم سیاستهای تغییر جمعیتی، همچنان در اکثریت بودن ایرانیالاصلها سایه ترس بازگشت بحرین به ماممیهن را بر سر حاکمان غیربومی باقی بود. گزارش آسوشیتدپرس در اردیبهشت ۱۳۵۶ فاش کرد که مقامات بحرینی برای تمدید حضور نظامی آمریکا، با واشنگتن مذاکره کردهاند تا «از طرح ادعای ارضی ایران جلوگیری شود».
روزنامه اطلاعات؛ ۲۷ اسفندماه ۱۳۲۹: «قاهره - آسوشیتدپرس - عدهای از نمایندگان پارلمان مصر در نظر گرفتهاند که مصر هم به پیروی از ایران، شرکت کانال سوئز را که عمده سهام آن در دست انگلیسها و فرانسویها است به عنوان شرکت ملی اعلام کنند. کانال سوئز برای ملت مصر نظیر منابع نفت برای ایران میباشد و مصریها از سالها پیش برای تخلیه کانال سوئز از نیروهای خارجی مبارزه میکنند.» **** «....
تصویب لایحۀ راهآهن سراسری در مجلس شورای ملی در ۴ اسفند ۱۳۰۵ نقطۀ عطفی در تاریخ توسعهٔ زیرساختهای ایران بود. این قانون در هفت ماده و پنج تبصره به دولت اجازه داد تا عملیات احداث راهآهن را از خورموسی و بندر محمره (خرمشهر) در جنوب تا بندر گز در شمال، از طریق تهران و همدان آغاز کند.
وز چهارم اسفند ۱۳۰۵ شمسی لایحه تأسیس راهآهن سراسری ایران به تصویب نمایندگان مجلس شورای ملی رسید. در حالیکه بسیاری از سیاستمداران و کارشناسان، راهآهن مطلوب ایران را مسیری شرقی ـ غربی میدانستند که کانونهای تجاری کشور را به هم پیوند دهد، در نهایت طرحی شمالی ـ جنوبی به تصویب رسید؛ خطی که بعدها به «راهآهنی از هیچکجا به هیچکجا» شهرت یافت. تصویب این طرح در مجلس شورای ملی، سرآغاز مناقشهای تاریخی شد.
سر روفوس دانیل ایساکس (Sir Rufus Daniel Isaacs) یا «لرد ریدینگ»، سیاستمدار یهودی - انگلیسی، در سال 1860 در لندن به دنیا آمد. در اکتبر ۱۹۱۳، به عنوان رئیس دیوانعالی بریتانیا منصوب شد. در سال ۱۹۲۱، او از ریاست دیوانعالی استعفا داد تا نایبالسلطنه و فرماندار کل هند شود. در همین ایام بود که ژنرال ادموند آیرونساید، از فرماندهان تحت امر نایبالسلطنه هند، کودتای سوم اسفند 1299 در ایران را به مرحله اجرا...
حسین مکی نویسنده کتاب مشهور «تاریخ بیستساله ایران» در جلد اول این کتاب به شرح کاملی از کودتای سوم اسفند ۱۲۹۹ و وقایع پس از آن پرداخته است. مکی در کتاب خود درباره این کودتا چنین میگوید:«تاریخ بیستساله ایران، زاییده کودتا است. حمله نیمهشب قزاقها به تهران که نقشه آن به دقت تهیه شده بود، تاریخ ایران را ناگهان تغییر داد. این حمله شبانه قزاقها به تهرانِ خوابآلودِ بیخبر، این همه...
وزارت امور خارجه اداره سرحد بتاریخ ۱۳۰۸/۹/۱۹ محرمانه است دفتر مخصوص شاهنشاهی سوادی از مراسله قونسولگری بصره که به حکومت اصفهان نوشته شده است، برای استحضار دفتر مخصوص شاهنشاهی تلواً ایفاد میشود. امضاء [محمدعلی فرزین] **** وزارت امور خارجه اداره شرقیه سواد قونسولگری دولت ایران در بصره مورخه نهم آذر ۱۳۰۸ خیلی محرمانه است حکومت جلیله اصفهان مطابق اطلاعاتی که به این...
رضاخان که به لطف انگلیس که از کودتای سوم اسفند 1299 آغاز شد و تا تاجگذاری او در اردیبهشت 1305، به صورت گام به گام ادامه یافت، در 22 آذر 1304 دیگر از مجلس موسسان عنوان «پادشاه» را کسب کرده بود. سخنران اولین دیدار رسمی او در کسوت پادشاهی پرسی لورن، وزیرمختار انگلیس بود.
اسناد حاضر، از اشغال جزایری از خلیج فارس همچون آریانا (صیر بو نعیر)، ارزنه و زرکوه توسط شرکتهای نفتی در تابستان ۱۳۴۰ خبر میدهد و از نگرانی آنها درباره چگونگی استخراج نفت از «هر یک از جزایر مورد مناقشه» حکایت میکند و وزارت خارجه بریتانیا در حال تنظیم پیشنهاد برای چگونگی اعلام مالکیت آن است.
«نهضت جنگل که تحت رهبری میرزا کوچکخان هدایت میشد، واقعیترین نهضت ملی آزادی ایران بود. جنگلیها ابتدا در برابر قوای روس ایستادند، و بعد از تهاجم انگلیسیها به شمال ایران، در مقابل مهاجمان جدید قد علم کردند، ولی انگلیسیها نهایتاً انتقام هولناکی از آنها گرفتند. پس از کودتای فوریه ۱۹۲۱ که رضا میرپنج - بعدها رضاخان و در سال ۱۹۲۵ رضاشاه پهلوی - را به قدرت رساند، کوچکخان در محاصره نیروهای...
انگلیسی بودن یا نبودن کودتای رضاخان در سوم اسفند ۱۲۹۹، در سالهای اخیر بارها به بحث گذاشته شده است. روایت دیپلماتهای آمریکایی که به لحاظ راهبردی به انگلستان نزدیک بودند، تردیدها را کنار خواهد زد. خاصه زمانی که این روایتها در اسناد رسمی همان زمان آمده باشد. مقاله «اوضاع سیاسی ایران از قرارداد ۱۹۱۹ تا کودتای ۱۲۹۹، به روایت دیپلماتهای آمریکایی» به قلم دکتر محمدقلی مجد بر اساس چنین...
