احسان طبری
روز 12 آبان 1325 آیت الله سیدابوالحسن اصفهانی از مراجع برجسته تقلید در 81 سالگی درگذشت. به مناسبت این ضایعه سه روز عزای عمومی در ایران اعلام شد. فـقـیه بزرگوار و مرجع عالیقدر عصر خویش ، آیت اللّه سید ابوالحسن اصفهانى از فـقها و مراجع بزرگ عصر اخیر است که درکیاست و درایت و حسن اداره حوزه هاى علمیه شهرت به سزا و نام پرآوازه اى دارند. او اصـلا از سـادات مـوسـوى بهبهان پدرش مرحوم سید محمد فرزند مرحوم سید...
روز نهم آبان 1304 در جلسه فوق العاده مجلس شورای ملی با خلع احمدشاه، ماده واحده انقراض سلطنت قاجار با 80 رأی موافق در مقابل 5 رأی مخالف به تصویب رسید و حکومت موقت به سردار سپه واگذار شد. پرونده حکومت 130 ساله قاجارها در اصل یک روز پیش از جلسه مجلس یعنی روز 8 آبان 1304 خورشیدی با تصمیمی که در زیر زمین خانه رضاخان گرفته شد بسته شده بود. در این روز گروهی از نمایندگان مجلس به خانه رضاخان فراخوانده شدند تا...
روز هفتم آبان سال 1305 هجری خورشیدی آیت الله سید حسن مدرس از یک ترور که توسط عوامل رضاخان پهلوی برنامه ریزی شده بود جان سالم به در برد . در این حادثه دست کم چهار گلوله به دستان مدرس اصابت کرد . روزنامه اطلاعات در همان روز (7/8/1305) جزئیات حادثه را به شرح زیر آورده است: .... امروز صبح واقعه مهمی در کوچه قرب مسجد سپهسالار اتفاق افتاده ، سه نفر تروریست به آقای مدرس حمله برده ، ایشان را مضروب و سخت مجروح...
در سالروز سخنرانی اعتراضی امام خمینی(ره) به پذیرش قانون کاپیتولاسیون در دوران رژیم طاغوت، نشستی با همین موضوع عصر امروز در فرهنگسرای سرو برگزار شد. در ابتدای این نشست، یعقوب توکلی کارشناس تاریخ و پژوهشگر با بیان اینکه کودتای 28 مرداد تکمیل پروژه نفوذ آمریکا در ایران بود، گفت: کودتای 28 مرداد یک کودتای سیاسی امنیتی بود برای اینکه بتوانند بر نفت ایران مسلط شوند. وی با بیان اینکه آمریکا پروژه...
روز 25 مهر 1318 فرخی یزدی مدیر روزنامه توفان و نماینده سابق مجلس شورای ملی عصر رضاخان در زندان قصر به وسیله آمپول هوا که توسط پزشک احمدی به وی تزریق گردید به قتل رسید. میرزا محمد فرخی یزدی فرزند محمد ابراهیم درسال 1268 ه.ش در شهر یزد به دنیا آمد. او از یک خانواده فقیر برخاست و تحصیلات مقدماتی خود را در مدسهی مرسلین متعلق به میسیونرهای انگلیسی یزد به پایان رسانید. پانزده یا شانزده ساله بود که طبع...
برخلاف قانون که اول لایحه به مجلس شورای ملی میرفت و پس از تصویب به مجلس سنا فرستاده میشد کاپیتولاسیون مستقیم به سنا فرستاده شد و درآنجا در یک قیام و قعود، پیرمردهای مدافع سیاست انگلیس و آمریکا لایحه را تصویب کردند. حاکمان ایران از ابتدای برقراری ارتباط با کشورهای اروپایی، امتیازهایی به آنها می دادند که معمولاً یک طرفه بود. شمار این امتیازها، اعطای حق مصونیت قضایی یا همان کاپیتولاسیون بود....
روز 18 مهر 1360 امام خمینی(ره) در پاسخ به نامه 13 مهر ملک خالدبن عبد العزیز پادشاه وقت عربستان سعودی که راه پیمایی برائت از مشرکین ایرانیان را خلاف مسیر همبستگی اسلامی خوانده بود، طی جوابیه ای تصریح کردند قیام انسانها به قسط، سیاست کلی انبیاء و خصوصاً رسول خاتم(ص) است. متن نامه امام خمینی به شرح زیر است : بسم اللّه الرحمن الرحیم حضرت ملک خالد بن عبد العزیز، پادشاه عربستان سعودی مرقوم شما واصل...
ثابت پاسال در ۱۲۸۲ ش در تهران ، در خانواده ای که از طرف پدر به بهائیت منتسب بود، متولد شد. به گفته اسکندر دِلدَم، پدرش ابتدا یهودی بود و بعدها بهائی شد. ثابت تحصیلات ابتدایی را در مدرسه های تربیت و سن لویی تهران به پایان رساند. تحصیلات دبیرستانی را نیمه تمام گذاشت و در دکان دوچرخه سازی به کار مشغول شد و مدتی نیز مسافرکشی کرد. اندکی بعد توسط دایی اش، که معاون وزیر پست و تلگراف بود، امتیاز حمل مرسولات...
روز سوم مهر 1357 اعلام شد که در سه هفته اخیر 5/1 میلیارد دلار از سرمایه های کشور توسط مقامات حکومتی و سرمایه داران از کشور خارج شده است. کارکنان بانک مرکزی نیز بعداً اسامی 175 نفر را اعلام داشتند که ظرف 2 ماه شهریور و مهر 57 یعنی در زمان دولت شریف امامی معادل 13 میلیارد تومان ارز خارج کردهاند. البته ارتشبد غلامرضا ازهاری نخست وزیر وقت آن را تکذیب کرد، اما این تکذیبیه بی پایه و طبعاً بیاثر بود. ناچار...
در شهریور 1356 و در ماه مبارک رمضان، شهر شیراز شاهد نمایشها و صحنههای وقیحی بود که حکومت شاه از آن به عنوان «جشن هنر» یاد کرده و هزینههای سنگینی را صرف اجرای آن نمود. هدف از برگزاری این جشن که همه ساله برای اجرای مجدد آن سعی و کوشش به عمل آمد، استحاله فرهنگی اسلامی مردم و باز کردن راه نفوذ فرهنگ غرب به داخل کشور بود. کسانی که به عنوان هنرمند از آمریکا و کشورهای اروپایی برای شرکت در جشن هنر...
قیمت کاپیتولاسیون! روز 23 اردیبهشت 1358 شورای انقلاب به پیشنهاد هیأت وزیران لغو قانون کاپیتولاسیون مصوب مهر 1343 را به تصویب رساند. حق قضاوت کنسولی اگرچه نوعی امتیاز سیاسی مرسوم بین دولتهای ماقبل قرن بیستم بود، اما تصویب آن در سال 1343 توسط دولت و مجلس ایران خبر از یک واپسگرایی غیرقابل قبول داشت. درحالیکه رضاشاه پس از بهسلطنترسیدن موضع نسبتا محکمی در قبال کاپیتولاسیون گرفت، فرزندش...
موضوع : وضع دولت به : عرض مىرسد از : 327 تاریخ 48/7/07 انتقادهاى خصوصى در سرسراى مجلس و احزاب (ایران نوین و مردم) از انتصابات دولتى و طرز کار آنها و نارضایتیهاى مردم ادامه دارد لکن هر کسى براى رعایت حال خود و احتمال خطرى که از ناحیه آقاى نخستوزیر مىرود از گفتن واضحترین اشتباهات خوددارى مىنماید از جمله در مورد انتصاب دکتر محمد یگانه1 به سمت وزیر آبادانى و مسکن اظهارنظر مىنمایند که تمام کارهاى...
عملیات ارتش ایران در ظفار، کاملا محرمانه و سری انجام گرفت و تا اعلام رسمی آن از سوی رژیم پهلوی، کمترین انعکاسی در مطبوعات و رسانهای ارتباطجمعی کشور نیافت. مردم ایران نیز هیچگونه شناختی از سرزمین عمان و استان دور افتاده ظفار نداشتند. این امر، بهویژه در ابتدای دخالت نظامی ایران، نمود بیشتری به خود گرفت و تا حد امکان سعی شد تا از این ماجرا، خبری در میان مردم منتشر نشود. حسین فردوست در...
اگر بپذیریم بر اساس دکترین نیکسون ایران یگانه حافظ عمده در پاسداری از بخشهای شمالی و جنوبی تنگه هرمز محسوب میشد و با چراغ سبز دولت عمان و حمایت کشورهای ذینفع، نیروهای مسلح خود را در خلیج فارس تا بخشهایی از اقیانوس هند، جولان میداد؛ رویداد نادری که در تاریخ معاصر منطقه برای نخستین بار به وقوع پیوست. از دیدگاه سیاسی، پیروزی جبهه مشترک در سرکوبی جنبش ظفار، توسعه ممتد جبهه کمونیسم و...
محمد بلوری روزنامهنگار پیشکسوت خاطراتی از ۵۷ سال فعالیت مطبوعاتیاش را در زمینه خبرنگاری حوادث بازگو کرد و به ماجراهایی مثل ترور حسنعلی منصور، ساخت فیلم «گوزنها» و... سخن گفت. کودتا حادثهنویسی را رونق بخشید او با تأکید بر این موضوع که بعد از حوادث کودتای ۲۸ مرداد و کاهش تیراژ روزنامهها به دلیل فشارهای حکومتی و اعمال سانسور، زمینه مناسبی برای حادثهنویسی به...
کتاب «خاطرات حیدرخان عمواوغلی» اخیر به کوشش ناصرالدین حسنزاده در اختیار علاقمندان قرار گرفته است. حسنزاده گردآورنده اسناد و مدارک تاریخی است و خود آنطور که در کتاب میگوید روزی برای خرید اسناد قدیمی به منزل دوستی میرود: «هنگام خداحافظی ناگهان چشمم به کارتن اسنادی افتاد که در گوشهای قرار داشت... ضمن مطالعه بعضی اسناد دریافتم که محتویات کارتن بازمانده اسنادی از علی...
....کمی به عقب برگردیم؛ به دوران سیزده ساله نخستوزیری هویدا زمانی که رفته رفته همه چیز جا افتاده بود و به جز ترمیم گاه به گاه کابینه چیزی فضای یکنواخت کشور را دگرگون نمیکرد. «حزب ایران نوین» و حزب به اصطلاح اقلیت «مردم». نان و گوشتی هم فراهم بود و پول 6 میلیون بشکه نفت که روزانه صادر میشد و آن ادعاهای پیشرفت و رشد سالانه 40% و تظاهرات ششم بهمن و رژه 21 آذر و جشنهای چهارم آبان و...
روز 3 مرداد 1343 در جلسه فوق العاده مجلس سنا که تا نیمه های شب ادامه داشت ، ماده واحده منضم به قرارداد وین موسوم به کاپیتولاسیون ، بدون بحث و مذاکره به تصویب سناتورها رسید. مهمترین اقدام دولت منصور ارائه لایحه مصونیت قضائی مستشاران آمریکایی در ایران به مجلس بیستویکم و تصویب آن بود. نظر به عواقب بعدی تصویب این لایحه، میتوان گفت که این کار اقدامی سرنوشتساز برای رژیم پهلوی بود. منصور...
نگاه همدلانه و رویکرد پدرانه زنده یاد جلال آل احمد به بسیاری از نورستهگان ادبیات و مبارزه در دوران خویش، موجد پیدایش نسلی از فرهیختگان معترض گشت که استاد دکتر سیدعلی موسوی گرمارودی در زمره آنهاست. او آل احمد را بهترین استاد خویش میشمارد و در مقام گفتن از فضایل او، با رغبتی سرشار خاطرات خود را واگویه میکند. خاطرات استاد گرمارودی نمایانگر جنبه مبارزه جو و آشتی ناپذیر جلال است. * مبداء...
آیتالله شیخ حسین لنکرانی در سال ۱۲۶۸ش در یکی از محلههای قدیمی شهر تهران (سنگلج) و در یک خانواده روحانی پا به عرصه وجود گذاشت. پدرش آیتالله حاج شیخ علی لنکرانی از عالمان و مجتهدان طراز اول تهران به شمار میآمد. پدربزرگ و جد بزرگ وی نیز از مجتهدان سرشناس زمان خود بودند. خاندان لنکرانی نسل در نسل حدود چهارصد سال رهبری دینی، مذهبی و سیاسی مردم را بر عهده داشتند. شیخ حسین دوران کودکی را در...
