غلامرضا نیکپی
عبدالله بهبهانی که نقش مؤثری در مبارزه با استبداد حکومت قاجار در سالهای پایانی عمر این سلسله داشت، در کشاکش نهضت مشروطیت به شهادت رسید. چنان نقش او موثر بود که طرف مقابلش یعنی سید حسن تقیزاده در جبهه سیاسی در تمجید او گفت: «اگر آقا سیدعبدالله نبود، مشروطیت نبود». در این زمینه با موسی حقانی رییس مؤسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران و سردبیر فصلنامه تاریخ معاصر به گفتوگو پرداختیم که...
آیتالله سید عبدالله بهبهانی از فقهای مشهور عصر مشروطیت به شمار میرود. موضع خاص ایشان در طرفداری از قرارداد رژی و مخالفت با حکم تحریم تنباکو، یکی از مسائل مطرح در بررسی شخصیت و سوابق سیاسی این فقیه از یک سو و شناخت و تحلیل وقایع نهضت تنباکو از سوی د یگر است. بنابر بررسیهای صورت گرفته، موضع بهبهانی در دفاع از قرارداد و مخالفت با حکم تحریم، ظاهرا از زمان فسخ انحصار داخلی قرارداد در اواسط...
«شما به مشروطه افتخار بکنید و مشروطه را جزو نقاط عطف تاریخ ایران بدانید.»[1] ملل جهان در انقلاب ها و نهضت ها معمولا به سرکردگان و رهبران آن نهضت ها و انقلاب ها، در زمان حیات و پس از وفات آنان، توجه خاصی مبذول می دارند. اما شاید از خاصیت های برخی ملت های شرقی و از جمله ایران باشد که نسبت به دسته ای از نهضت های ملی و دینی خویش چنان که باید توجه و عنایت دقیق ندارند. رهبران مشروطه از جمله افرادی...
سید عبدالله بهبهانی فرزند سید اسماعیل مجتهد بهبهانی از روحانیون مبارز عصر مشروطه است. پدر او سید اسماعیل در زمان محمدشاه قاجار از بهبهان به تهران عزیمت کرد و کم کم در زمان ناصرالدین شاه مورد توجه مردم تهران قرار گرفت و محضر او محل حل وفصل قسمتی از مرافعات مردم شد. بزرگترین فرزند او سید عبدالله نام داشت که در حدود 1260قمری متولد شد. سید عبدالله مبادی تحصیلی خود را در ایران طی کرده مانند هر طلبه...
خاندان بهبهانی، یکی از خاندانهای عالمپرور، نیک سیرت و مجاهد است. ریشه این درخت تناور علم و اندیشه، در بحرین بوده است و شاخسارهای آن، در شهرهای نجف اشرف، بصره، خرمشهر، بوشهر، شیراز، تهران و بهبهان گسترده شده است. نسب این خاندان، به «آل غریفی» بحرین میرسد. این خاندان، منسوب به «غرفه»، روستایی در بحرین میباشند.[۱] نخستین شخص از این خاندان که از بحرین مهاجرت کرد، جد...
....علیرغم حمایتهای بی دریغ انگلستان از دولت وثوقالدوله، تلاش برای سرنگون کردن کابینه وثوق ادامه داشت. فرانسیس وایت، کاردار سفارت امریکا در 14 ژانویه 1919 در تلگرام خود چنین مینویسد: «در هفته گذشته تلاشهایی برای سرنگون کردن کابینه صورت گرفت... حمایت انگلستان از وثوقالدوله این تلاشها را ناکام گذاشت و اکنون کابینه وی از هر زمان دیگری مستحکمتر است.» در تلگرام 16...
آشنایی با سیروس غنی سیروس غنی، متولد ۱۳۰۸ هجری شمسی، فرزند دکتر قاسم غنی است. دکتر قاسم غنی از رجال سیاسی- فرهنگی حکومت رضاشاه و محمدرضا شاه بود. او در حکومت رضاشاه نمایندۀ دورههای ۱۰-۱۱-۱۲-۱۳ مجلس شورای ملی بود و پس از شهریور ۱۳۲۰ نیز به سفارت و وزارت رسید و سرانجام در سال ۱۳۳۱ در آمریکا درگذشت. همدلی و همراهی دکتر غنی با سیاستهای فرهنگی حکومت رضاشاه و شعار باستانگرایی او باعث شد تا ایشان برای...
: مطلب زیر بخشی از کتاب خاطرات اردشیر زاهدی داماد محمدرضا پهلوی است که روزهای آوارگی منجر به مرگ او را روایت می کند: «من 25 سال تمام به انحای مختلف در کنار شاه بودم، من هم داماد شاه بودم و هم دوست صمیمی او. شاید کمتر مورد مشابهی را بتوان یافت که یک نفر داماد حتی پس از جدایی و طلاق از همسرش همچنان دوست صمیمی پدر همسرش باقی بماند! شاه آدم باهوشی بود اما متأسفانه ضعف کارآکتر داشت و اصلاً به درد...
حسین قلى خان ایلخانى پسر بزرگ جعفرقلىخان، مادرش بىبى شاهپسند دختر على صالحخان است. حسینقلىخان در سال 1252ه ق متولد شد. او بعد از کشته شدن پدرش و پس از مدتها معارضه با عمویش کلبعلىخان ناچار شد در سن بیست سالگى به خدمت منوچهرخان معتمدالدوله حاکم اصفهان درآید، منوچهرخان در همان ایام جهت سرکوبى محمدتقىخان به منطقه بختیارى لشکرکشى کرده بود، او با حمایت...
قتل میرزاده عشقی، سردبیر روزنامه قرن بیستم، به منزله زنگ خطری برای مطبوعات بود؛ حملات روزنامهها به رضاخان و بریتانیا به شدت در حال افزایش بود: «مفتخرم به اطلاع وزارت خارجه برسانم که روز پنجشنبه، 3 جولای، میرزاده عشقی، سردبیر روزنامه قرن بیستم، ترور شد. مراسم تشییع جنازه او در 4 جولای با شرکت 000/30 نفر برگزار شد. جناح مخالف معتقد است که دولت در قتل نامبرده دخیل بوده و این باور خود را علناً...
روز 24 تیر 1289 آیتالله سیدعبدالله بهبهانی از پیشروان مشروطیت به دست هواخواهان دمکراتها در منزلش به قتل رسید. سید عبدالله بهبهانی مجتهد و از رهبران روحانی نهضت مشروطیت ایران در سال 1256 ق در نجف متولد شد. برخی تاریخ تولد او را سالهای 1257، 1260و 1262 ق نیز آوردهاند. نیای بزرگش سید عبدالله بلادی بحرانی از مردم غریفه یکی از روستاهای بحرین بود. پدرش سید اسماعیل به قولی در 1229 ق در بهبهان به دنیا آمد و پس...
دوازدهم اردیبهشت 1300 خورشیدی برابر با دوم ماه مه 1921، در تهران اعلام شده بود که محمدرضا کردستانی مشهور به میرزاده عشقی از 4 روز بعد روزنامه منتشر خواهد کرد که شامل خبر، مقاله، دوازدهم اردیبهشت 1300 خورشیدی برابر با دوم ماه مه 1921، در تهران اعلام شده بود که محمدرضا کردستانی مشهور به میرزاده عشقی از 4 روز بعد روزنامه منتشر خواهد کرد که شامل خبر، مقاله، طنز و نیز شعر خواهد بود. این روزنامه شانزدهم...
قتل میرزاده عشقی، سردبیر روزنامه قرن بیستم، به منزله زنگ خطری برای مطبوعات بود؛ حملات روزنامهها به رضاخان و بریتانیا به شدت در حال افزایش بود: «مفتخرم به اطلاع وزارت خارجه برسانم که روز پنجشنبه، 3 جولای، میرزاده عشقی، سردبیر روزنامه قرن بیستم، ترور شد. مراسم تشییع جنازه او در 4 جولای با شرکت 30000 نفر برگزار شد. جناح مخالف معتقد است که دولت در قتل نامبرده دخیل بوده و این باور خود را علناً...
سند درباره میرزاده عشقی(زاده 20آذر1273ش،درگذشت 12 تیرماه 1303 ش) مربوط به رای دیوان عالی تمیز (دیوان عالی کشور) است. بر اساس این سند دیوان عالی تمیز، بدلیل آنکه دادستان تقاضای رسیدگی به ماجرای قتل میرزاده عشقی را دیر تر از زمان قانونی ارسال کرده است ، رای به عدم رسیدگی می دهد بدین ترتیب ابوالقاسم بهمن یکی از متهمان به ترور میرزاده عشقی را که توسط مردم دستگیر شده بود، آزاد می شود! متن سند...
عکس مربوط به گروهی از کارکنان بانک شاهی است . این بانک مقراصلی اش در لندن و تابع قوانین انگلستان بود. بانک شاهی از سال 1269 خورشیدی کار خود را در ایران آغاز و نخستین اسکناس بانکی را منتشر کرد. تا این زمان تنها نوع پول مورد استفاده در ایران سکه بود که از فلزات مختلف ازجمله نقره و طلا توسط دولت ضرب می شد . بارون جولیوس دو رویتر بانکدار انگلیسی با اعطای وام به ناصرالدین شاه قاجار امتیازات بزرگی از وی...
یک کارشناس وزارت اطلاعات که بیش از 30 سال در پرونده مجاهدین خلق مسئولیت داشته، در گفتوگویی اطلاعاتی جدید درباره این سازمان از ابتدای انقلاب تاکنون بازگو کرده است؛ از جمله ارتباط سازمان با عراق از سال 57، نقش آن در انفجار هفتم تیر 60 در دفتر حزب جمهوری اسلامی، ازدواج مسعود و مریم رجوی، عملیات مرصاد. طبق نظر این کارشناس پرونده مجاهدین خلق، رخدادهای 30 خرداد 60 نه یک قدرتنمایی صرف که با هدف...
مقاله حاضر به بررسی اهمیت و نقش تاریخنگاری در مقوله امنیت و امنیت ملی در ایران میپردازد. در این نوشتار ابتدا به نقش تاریخنگاری درتکوین ایدئولوژی و هویت سیاسی توجه شده است و رابطه تاریخ و امنیت ملی مورد بررسی قرار گرفته است و سپس با رویکردی انتقادی به تاریخنگاری پس از انقلاب که به این موضوع کمتوجه بوده پرداخته است. در نهایت نیز با به «نظریه ایرانشهر» از آن به...
این عکس مربوط به سفر مظفرالدین شاه قاجار به لندن است. مظفرالدین شاه پس از رسیدن به سلطنت در ۴۵ سالگی،سه باربه کشورهای اروپایی سفر کرده بود. ظاهراً هدف این سفرها آشنایی با سران دولتهای خارجی و نیز معالجه درد مفاصل و نقرس عنوان شده است. در سفر دوم که در فروردین ماه ۱۲۸۲ (برابر با ۱۳۲۰ قمری) آغاز و بمدت ۶ ماه طول کشیده از اتریش، آلمان، بلژیک، فرانسه، ایتالیا و انگلستان بازدید کرد. مظفر الدین شاه...
بعد از کودتای ۱۲۹۹ تاریخ ایران وارد مرحله دیگری از حیات خود شد. دورهای که هر روزش نمایانگر دخالت ابرقدرتها در امور سیاسی، اقتصادی و فرهنگی ما بوده است. قدرتهای جهانی به وسیله عوامل داخلی خود در امور رهبری اداره مملکت سیاستهای غرض آلود خود را به نوعی اعمال میکردند و هر روز نقشههای تازه برای کشور ما میکشیدند و دولتهای سرسپرده به مطامع غرب، در طول تاریخ معاصر عامل اجرایی این سیاستهای استعمارگرانه بودند.
