اصلاحات ارضی
۲۹ فروردین ۱۳۶۷، ناوچه ایرانی «جوشن» در جریان درگیری با نیروهای آمریکایی در خلیج فارس، پس از حملات موشکی، آسیب دید و به اعماق دریا سقوط کرد.
سند شماره 1: وزارت داخله اداره امور سیاسی به تاریخ 25 مهر 1306 خیلی فوری است وزارت جلیله جنگ - ارکان حرب محترم کل قشون از قراری که حکومت بنادر تلگرافاً راپرت میدهد در 24 مهرماه یک فروند کشتی جنگی متعلق به دولت انگلیس بدون خبر[!] به بندر بوشهر وارد و اظهار میشود برای سرکشی به چراغهای بحری[=فانوسهای دریایی] به آن حدود آمده است و موقع مراجعت کشتی مزبور هم به محمره[=خرمشهر] یا بمبئی معلوم نیست....
در اوایل مهرماه ۱۳۵۸، شورای مرکزی اتحادیه انجمنهای اسلامی دانشجویان برای روشن کردن «خط امام» جلساتی را با برخی از مشاهیر سیاسی و انقلابی وقت برگزار کرد. در این جلسات، دو شخصیت در دو سر یک طیف قرار داشتند: حجتالاسلام سیدعلی خامنهای مهمترین مؤلفه خط امام را «رهایی از وابستگی سیاسی، اقتصادی و فکری به آمریکا» تعریف میکرد و در سوی مقابل، ابوالحسن بنیصدر شرط پیروزی خط امام را...
در 28 بهمن ماه 1341، مراجع قم در بیانیه مشترکی توطئههای شاه در موضوع انجمنهای ایالتی و ولایتی و انقلاب سفید را تشریح کردند. مرتضی حسینی لنگرودی، سید احمد زنجانی، محمد حسین طباطبائی، محمد موسوی یزدی، محمدرضا گلپایگانی، امام خمینی، هاشم آملی و مرتضی حائری، از امضاکنندگان این اعلامیه هستند.
اقدامات خودجوش مردم در همراهی و کمک به اعضای کمیته استقبال که عموما در مدرسه رفاه سازماندهی میشد، صحنههای شوق برانگیزی را ثبت کرده بود.
تانکِ کاظم ریاحی، فرمانده لشکر گارد جاویدان، ساعت ۳ بامدادِ در زیرگذر میدان فوزیه [امام حسین فعلی] با بطریهای آتشزایی که به آن اصابت کرد، ایستاد.
چهار روز پس از تشکیل شورای انقلاب در تاریخ 22 دی به دستور امام، خبر خروج شاه از کشور تیتر یک روزنامهها شد. رخدادی که عزم امام را برای بازگشت به کشور، راسختر کرد. بسیاری این اقدام را پرخطر میدانستند اما پیامهای مختلف از سوی آمریکا و عوامل رژیم شاه برای متقاعد کردن ایشان به عدم بازگشت؛ امام را به این نتیجه رساند که نباید فرصت را از دست داد. شورای انقلاب که از تصمیم قطعی امام مطلع شد؛ لازم دید...
یکی از نگرانیهای کمیته استقبال از امام، احتمال خرابکاری ساواک در لحظه ورود بنیانگذار کبیر انقلاب اسلامی بود که بعدها صحت این نگرانی در میان خاطرات هایزر اثبات شد. (اینجا را ببینید) برای این منظور، همکاری با کمیته استقبال از امام مشروط به احراز هویتی بود که با مکاتبه افراد مورد وثوق انجام میشد. چند نمونه از این مکاتبات در ادامه آمده است. (شرح ماجرای آن را در اینجا بخوانید.)
«حبیبالله شفیق» (معروف به مهدی) متولد ۱۳۱۰ ه.ش در تهران، از کسبه و تجار بازار و از پیشکسوتان مبارزه بود که نیم قرن از عمر خود را در مسیر انقلاب اسلامی سپری کرد و دوم بهمن ۱۳۸۴ دیده از جهان فروبست. وی از ۱۳۳۰ تا ۱۳۵۷ در صحنه مبارزه با رژیم پهلوی ایستاد و پس از پیروزی نهضت نیز به عنوان یکی از بنیانگذاران و نماینده امام و رهبری در کمیته امداد بود. «شفیق» از بنیانگذاران هیئتهای...
بلافاصله سازمان کمیته استقبال را طراحی و پس از تأیید ستاد مرکزی، آن را عملی ساختم. این سازمان را با توجه به تجارب خود و با عنایت به نیازی که در روزهای اول بهمن احساس میشد، ترسیم و فورا آن را به اجرا گذاشتیم. جالب توجه آنکه حتی شکل دایره را با سکه میکشیدیم، چون فرصتی برای تهیه ابزار لازم و نمودار تشکیلاتی با طراحی کامل نبود. این سازمان در تاریخ ۱ / ۱۱/ ۱۳۵۷ در مدرسه رفاه طراحی و به صورت ستاد مرکزی کمیته استقبال در رأس و ده زیرمجموعه آن تعریف شد.
جعفر پیشه وری و تعدادی از اعضای فرقه دموکرات آذربایجان
در پی انتشار خبر تصویب لایحه انجمنهای ایالتی و ولایتی در 16 مهرماه 1341 که در آن اولا قید «اسلام» از شرایط انتخابکنندگان و انتخاب شوندگان حذف شده و بهجای سوگند به قرآن، سوگند به «کتاب آسمانی» قرار گرفته و دوم به زنان حق رای داده شده بود، امام خمینی بیدرنگ مراجع بزرگ حوزه علمیه قم را به یک جلسه مشورتی برای نوشتن نامهای به شاه، دعوت نمود. در همان شب، مدرسین انقلابی حوزه علمیه قم، با تشکیل جلسهای تصمیم گرفتند نظرات آقایان مراجع در مورد تصویبنامه انجمنهای ایالتی و ولایتی را به وسیله طلاب و روحانیون مبارز در سراسر کشور تکثیر و پخش نمایند و این نقطه آغاز نهضت امام خمینی بود
تاریخ سند: ۹ دیماه ۱۳۰۷ تیپ مستقل فارس محرمانه مقام ریاست محترم ارکان حرب کل قشون راجع به تحقیق و تحصیل اسناد مالکیت نسبت به جزائر تمب، ابوموسی و بحرین که محرمانه به ساخلوهای مربوطه دستور داده شده بود، اینک راپورتی از فرمانده ساخلوی بندر لنگه به وسیله فرمانده گردان بوشهر رسیده که سواد آن تلواً جهت استحضار خاطر محترم ایفاد میگردد. سرتیپ [محمد] شاهبختی **** سواد راپورت فرمانده...
بیشتر علمای مطرح مشهد در سطحی پایین تر از آقایان میلانی و قمیقرار داشتند، اما آقای میلانی در کار سیاست و مبارزه آدم تند و حاد و قاطعی نبود،آیت الله سید حسن قمینیز بینش سیاسی اش برای کسانی که خود اهل مطالعه و سواد و مبارزه بودند قابل قبول نبود، اما سید علی با بیت هر دو عالم مطرح مشهد مرتبط بود و به فرهنگ مبارزه معنایی دیگر بخشیده بود
روز ۱۶ مهر ۱۳۴۱ روزنامههای ایران در صفحات اول خود با تیترهای برجسته، خبری تحت عنوان «تصویب قانون انجمنهای ایالتی و ولایتی» را انتشار دادند.[1] خبر منتشره، متن دستکاریشدهٔ یکی از اصول قانون اساسی آن زمان بود؛ اصولی که بنا بود بهتدریج در آنها دینزدایی شده و متون تازهای که مورد پسند اصلاحطلبان آن روزگار بود، جایگزین شود.
وزارت امورخارجه اداره کل امور سیاسی به تاریخ ۵ اسفندماه ۱۳۰۸ فوری و محرمانه است وزارت جلیله جنگ در جواب مرقومه نمره ۹۲۸۰ دائر به نصب بیرق از طرف انگلیسها در جزیره تمب و ابوموسی، سواد مراسله اعتراضیه که به وزیرمختار انگلیس نوشته شده، لفاً برای استحضار آن وزارت جلیله ارسال میشود. امضاء [محمدعلی فرزین، وزیرامورخارجه] **** سواد مراسله وزیر امورخارجه به وزیرمختار انگلیس ۵...
«از روز اول که من یادم است -شماها جوانید یادتان نیست- از روز اولی که رضاشاه کودتا کرد، کودتایی بود که با دست انگلیسها بود! خود انگلیسها هم بعد از اینکه این رفت، در رادیو دهلی گفتند که (من خودم شنیدم) ما رضاشاه را آوردیم، و لیکن خیانت کرد، بردیمش!»(امام خمینی(ره)؛ ۱۹ مهر ۱۳۵۷) «وقتی اصل آقای شاهش[محمدرضا پهلوی] را میبینی، آن را هم متفقین اینجا گذاشتند. خودش گفت این را که «متفقین صلاح...
روزنامه اطلاعات؛ ۹ مهرماه ۱۳۲۰ گزارش وینستون چرچیل نخستوزیر انگلیس درباره اوضاع ایران پس از شهریور ۱۳۲۰
به هنگام حمله متفقین به ایران، آمریکا هنوز در بیطرفی بود. پایش به جنگ کشیده نشده بود، اما در پس پرده به متفقین کمکهای نظامی میکرد. حتی خودش را حاضر میکرد که به میدان بیاید. رضاشاه در روز هجوم به ایران تصمیم گرفت که از فرانکلین روزولت، رئیسجمهور بیطرف! آمریکا، بخواهد که در این ماجرا میانجیگری کند. خواست که از دولت آمریکا برای کشور بیطرف خودش کمک بگیرد. این بود که دستور داد تلگرافی به...
روزنامه اطلاعات؛ ۵ شهریورماه ۱۳۲۰