نهضت جنگل
 حمایت دموکراتهای همدان از نهضت جنگل و مبارزه با نیروهای انگلیسی

حمایت دموکراتهای همدان از نهضت جنگل و مبارزه با نیروهای انگلیسی

همدان در طول ادوار تاریخی، دارای نقش و موقعیت ممتازی بوده است؛ به خصوص قرار گرفتن این شهر در مسیر جاده ابریشم، و محل انشعاب این جاده به شمال، مرکز و غرب ایران اهمیت ویژهای را به آن بخشیده است. هر مهاجم و نیرویی که میخواست از سمت غرب به شمال و مرکز ایران دست یابد، باید از این گذرگاه میگذشت؛ به طوری که وقایع جنگ جهانی اول و دوم این موضوع را به خوبی تأیید میکند. همدان با داشتن این موقعیت منحصر به...

ادامه مطلب

نهضت جنگل و تاریخ‌نگاری غرض‌آلود

نهضت جنگل و تاریخ‌نگاری غرض‌آلود

از علل پیدایش نهضت و اهداف و شیوه‌ها و پایان غم‌انگیز آن سخن بسیار گفته‌اند. لیکن اغلب آن مطالب آلوده به اغراض بوده و ماهیت نهضت را تحریف کرده‌اند. از جمله احمد کسروی در «تاریخ مشروطیت ایران» می‌نویسد: «جنگلی‌ها مردان کوته‌بین و ساده‌ای بیش نبود‌ه‌اند و راه روشنی برای خود نمی‌دانسته‌اند و لذا کارشان نابسامان در آمده است.» سید مهدی فرخ معتصم‌السلطنه در مجله...

ادامه مطلب

تراژدی مرگ حیدرعمو اوغلی

تراژدی مرگ حیدرعمو اوغلی

:  روز 12 آذر ماه سالروز کشته شدن حیدرعمواوغلی مبارز مشهور مشروطیت است که در جریان نهضت جنگل به رهبری میرزا کوچک خان جان خود را از دست داد.  حیدرخان عمواوغلی نزد تمام مبارزان مشروطه به خوبی شناخته شده ونفوذی کم نظیرداشت. چنان که می دانیم یک سال پس از گذشت انقلاب جنگل به گیلان آمد. برخلاف تفکر رایج ،حیدرعمواوغلی به هیجوجه بلشویک(لنینیست) به مفهوم دقیق کلمه نبود.اگر بخواهیم شاخص ومعیار...

ادامه مطلب

چرا نهضت جنگل با شکست مواجه شد؟

یادی از دلاوری‌های میرزای جنگل

چرا نهضت جنگل با شکست مواجه شد؟

: در 11 آذر 1300 میرزا کوچک خان جنگلی، مبارز دلیری که به خاطر خیانت برخی یاران تحت تعقیب بود، راه قله‌های جنگل را در پیش گرفت؛ اما سرما و برف این سرباز رشید را زمین‌گیر کرد و جان به جان‌آفرین تسلیم نمود. روستایی‌ها جنازه‌ یخ‌زده‌ میرزا را به خانقاه آوردند، ولی سالار شجاع سر میرزا را قطع کرد و برای رضاخان به سوغات برد و این‌گونه نهضت میرزا خاموش شد؛ ولی نام و یاد او همواره...

ادامه مطلب

کشته شدن میرزا کوچک خان

تراژدی پایان انقلاب جنگل

کشته شدن میرزا کوچک خان

: یازدهم آذر ماه سالروز درگذشت میرزاکوچک خان جنگلی است.میرزا کوچک خان پس از حدود هفت سال مبارزه و جنگ و گریز با تعداد اندکی از یاران خود برای جمع‌آوری قوا به طرف خلخال حرکت کرد که در برف و بوران اسیر گشت و جان خود را از دست داد. با درگذشت وی در روز دوشنبه یازدهم آذر ۱۳۰۰ش نهضت جنگل به نقطه پایان خود رسید. در مطلب پیش رو به ابعاد مختلف زندگی و مبارزات میرزاکوچک خان پرداخته شده است  ***...

ادامه مطلب

آیا واقعاً نهضت جنگل می‌توانست تهران را تصرف کند؟

تأثیر یا عدم تأثیر نهضت جنگل در وقوع کودتای 1299

آیا واقعاً نهضت جنگل می‌توانست تهران را تصرف کند؟

 در مسیر پر پیچ و خم تحولات ایران از نهضت مشروطیت تا کودتای 1299، نهضت جنگل از جمله پدیده‌هایی است که نمی‌توان آن را نادیده گرفت. انگیزه‌ها و اهداف نهضت، ترکیب رهبران نهضت و رفتارشناسی آنان، فرایند تحولات نهضت، سرنوشت و سرانجام آن، هر کدام مسائل مهمی هستند که مطالعه و آسیب‌شناسی آنها می‌تواند تجربه‌های ارزشمندی را در اختیار خواننده قرار دهد. پرداختن به این مقوله‌ها بیرون از هدف...

ادامه مطلب

اقدامات انگلستان علیه نهضت جنگل در اسناد وزارت خارجه آمریکا

اقدامات انگلستان علیه نهضت جنگل در اسناد وزارت خارجه آمریکا

انگلستان با حمله به نیروهای میرزاکوچک خان  در پی تقویت بیش از پیش کابینه وثوق‌الدوله بود. دراین باره وایت درتلگرام20 مارس 1919 می‌نویسد:«این روزها خواسته‌های جدایی‌ط‌لبانه جنگلی‌ها افزایش یافته و استان گیلان عملاً مستقل است. توافقنامه‌ای که تابستان سال گذشته میان آنها و انگلستان منعقد شد، اعتبار جنگلی‌ها را افزایش داد... انگلیسی‌ها به این نتیجه رسیده‌اند شرایطی که منجر...

ادامه مطلب

حمایت دموکراتهای همدان از نهضت جنگل و مبارزه با نیروهای انگلیسی

حمایت دموکراتهای همدان از نهضت جنگل و مبارزه با نیروهای انگلیسی

 همدان در طول ادوار تاریخی، دارای نقش و موقعیت ممتازی بوده است؛ به خصوص قرار گرفتن این شهر در مسیر جاده ابریشم، و محل انشعاب این جاده به شمال، مرکز و غرب ایران اهمیت ویژهای را به آن بخشیده است. هر مهاجم و نیرویی که میخواست از سمت غرب به شمال و مرکز ایران دست یابد، باید از این گذرگاه میگذشت؛ به طوری که وقایع جنگ جهانی اول و دوم این موضوع را به خوبی تأیید میکند.  همدان با داشتن این موقعیت...

ادامه مطلب

اشاره

اشاره

روز ۱۱ آذر ۱۳۰۰ هجری شمسی میرزا کوچک‌خان جنگلی پس از سالها مبارزه علیه خیانتهای قاجار و استبداد رضاخانی، به شهادت رسید. در تاریخچه مبارزات آزادیخواهانه مردم ایران‌، قیام میرزا کوچک خان جنگلی از جمله نهضتهایی است که با اندیشه اسلامی و ضداستعماری شکل گرفت، امّا با نیرنگ و خیانت کمونیستها به انحراف، تجزیه و نفاق داخلی دچار گشت ونهایتاً همسویی اعلام نشده روس‌های بلشویک با رژیم استبدادی قاجار...

ادامه مطلب

دو سند از روزهای پایانی نهضت جنگل

دو سند با امضای رضاخان

دو سند از روزهای پایانی نهضت جنگل

 : درپژوهش هایی که نگارنده در دست انجام دارد به تعدادی نگاتیو از اسناد تاریخی دست یافت که برای حفظ ونگهداری آنها تحویل سازمان اسناد ملی ایران شعبه شمال غرب کشور ـ تبریز ـ گردید. در آن سازمان نگاتیوها چاپ گردید، در میان این اسناد دو سند با امضای رضاخان به روزهای پایانی نهضت جنگل و شهادت میرزا کوچک خان مربوط می شود به جهت اهمیتی که این دو سند داشت جهت ملاحظه پژوهشگران بازنویسی و انتشار می...

ادامه مطلب

بیانیه  نهضت جنگل در باره تشکیل جمهوری در گیلان

بیانیه نهضت جنگل در باره تشکیل جمهوری در گیلان

 نهضت جنگل در سال 1294 شمسی برابر با 1333 هجری قمری و 1914 میلادی به عنوان یک جنبش پارتیزانی آغاز شد و هفت سال ادامه یافت و در جهت نیل به اهداف خود با مبارزات مسلّحانه گستردهای که در طیّ نبردهای عدیده با نیروهای دلاور خود در مقابله با دشمنان آزادی و سربلندی ایران و نیز قوای دولتی انجام داد سرانجام حکومت جمهوری را اعلام و بیانیه ای به شرح زیر صادر نمود: هوالحق فریاد ملّت مظلوم ایران از حلقوم فداییان جنگل...

ادامه مطلب

نگاهی به فعالیت‌های سیاسی حیدرخان عمواوغلی

نگاهی به فعالیت‌های سیاسی حیدرخان عمواوغلی

مردی با ویژگی‌های امروزی یک تروریست!

حیدرخان عمو اوغلی، فرزند مشهدی علی‌اکبر، در سال ١٢٥٩ش متولد شد. روحیه زیرکانه حیدرخان و به جا نگذاشتن رد پا از خود، باعث شده است حافظه تاریخی و تاریخ‌نویسی در مورد وی با تردید و حدس و گمان‌های متعدد روبه‌رو شود

ادامه مطلب

فعالیت افسران آلمانی در نهضت جنگل در جنگ جهانی اول

فعالیت افسران آلمانی در نهضت جنگل در جنگ جهانی اول

پس از شکل گیری نهضت جنگل، بعضی از افسران آلمانی و اتریشی با میرزا کوچک خان همکاری داشتند. البته باید توجه داشت که فعالیت افسران آلمانی و اتریشی در نهضت جنگل از روی برنامهریزی قبلی و با دستورالعمل دولت آلمان نبود بلکه بیشتر آنها از زندان روسها فرار کرده و با شنیدن آوازه جنگلیها به آنجا روی آورده بودند. علاوه بر افسران آلمانی و اتریشی، عده ای از افسران ترک نیز با نهضت جنگل و میرزا کوچکخان همکاری...

ادامه مطلب

پاسخ میرزا کوچک خان به دعوت تیمورتاش

پاسخ میرزا کوچک خان به دعوت تیمورتاش

عبدالحسین تیمورتاش، سیاستمداری که از او به عنوان وزیر دربار قدرتمند رضا شاه یاد می‌شود (1304 تا 1311)، پیش از عهده‌داری این سمت مدتی حاکم گیلان بود. او در این سمت تلاش کرد تا نهضت میرزا کوچک خان جنگلی را نابود سازد. یکی از اقدامات نخستین تیمورتاش اعلام حکومت نظامی در گیلان و سپس ارسال نامه‌ای خدعه‌آمیز برای میرزا کوچک خان جنگلی بود. وی در این نامه که با هدف به دام انداختن میرزا نوشت، قسم یاد...

ادامه مطلب

سرخ‌ها و نهضت سبز جنگل

سرخ‌ها و نهضت سبز جنگل

کم‌وکیف تعامل نهضت‌ میرزاکوچک‌خان جنگلی با حکومتگران تازۀ کشور شمالی، یعنی همان بلشویک‌های اشتراکی مسلکی که ظاهراً نیات آزادی‌خواهانه داشتند و از جنبش‌ها و مبارزات ضداستعماری حمایت می‌کردند، به یکی از نکات پیچیدۀ نهضت جنگل تبدیل شد. اگرچه ظاهراً میان بلشویک‌ها و جنگلی‌ها در زمینۀ مبارزه با استعمار اشتراک نظر وجود داشت و بین رهبران نهضت جنگل با نمایندگان حزب کمونیست شوروی و...

ادامه مطلب

جنبش جنگل و بازشناسی جبهه‌بندی‌های اجتماعی ـ سیاسی

جنبش جنگل و بازشناسی جبهه‌بندی‌های اجتماعی ـ سیاسی

در نسبت جریان ملی و مذهبی

جنبش جنگل در راستای دفاع از آرمان‌های مشروطیت تأسیس شد و در ستیز با دخالت همه‌جانبه بیگانگان در امور کشور که با تهاجم نظامی هم همراه گشته بود، اعلام موجودیت نمود. پرچمدار آغازین جنگل که ساختار دهنده اهداف و مواضع آن نیز بود با مشخصه‌های «ناسیونالیسم مذهب باور» قابل شناسایی است که با چهره هایی همچون میرزاکوچک جنگلی و دکتر ابراهیم حشمت‌الاطباء شناخته می‌شود. براساس آن...

ادامه مطلب

مشهدی علیشاه چومثقالی، سرکمیسر جنگ نهضت جنگل

مشهدی علیشاه چومثقالی، سرکمیسر جنگ نهضت جنگل

مشهدی علیشاه چومثقالی (هوشنگی) یکی از نام‌آوران دوره نهضت جنگل به رهبری میرزاکوچک جنگلی است. در کتاب سردار جنگل اثر ابراهیم فخرائی، در شش مورد از وی سخن به میان آمده و سه عکس هم از او در کنار سران آن نهضت به چاپ رسیده است.[1] فخرائی از او به عنوان یکی از اولین افراد تشکیل دهنده نهضت جنگل نام می‌برد. او یکی از اعضای مؤثر در ترکیب بیست و هفت نفره هیئت اتحاد اسلام به شمار می‌رود که به عنوان رئیس...

ادامه مطلب

کتابشناسی نهضت جنگل

کتابشناسی نهضت جنگل

تهیه و تالیف کتابشناسی در باب موضوعات گوناگون یکی از شالوده‌ای‌ترین و مبنایی‌ترین اقدامات در زمینه گسترش تحقیقات علمی است و شاید بتوان بسیاری از  کاستیها و کمبودهای عرصه تحقیقات را مربوط به بی‌توجهی به این امر دانست. نهضت جنگل از جمله اوراق زرین تاریخ معاصر ایران است و در نوع مبارزه، محتوای نهضت و موقعیت تاریخی، دارای خصوصیات ممتاز و ویژه‎ای است که همواره مورد توجه خاص مورخان و پژوهشگران...

ادامه مطلب

پایان تراژیک نهضت جنگل

پایان تراژیک نهضت جنگل

در پی فتح تهران توسط نیروهای سپهدار تنکابنی و سردار اسعد بختیاری به سال 1327 ق در عمل اعضای لژ بیداری بر سرنوشت و مقدرات کشور حاکم گردیدند. یفرم‌خان ارمنی ریاست شهربانی را بر عهده گرفت و در پی سازش و توافق دولتمردان فراماسونر با اشراف و بزرگ ملّاکانی چون عین‌الدوله، تدریجاً نیروهای صادق و مردمی‌ای چون ستارخان و باقرخان خلع سلاح شده و عوامل دولت استعماری انگلیس به همراه مستبدین و مرتجعین ضد...

ادامه مطلب

نهضت جنگل و کودتای 1299

نهضت جنگل و کودتای 1299

در مسیر پر پیچ و خم تحولات ایران از نهضت مشروطیت تا کودتای 1299، نهضت جنگل از جمله پدیده‌هایی است که نمی‌توان آن را نادیده گرفت. انگیزه‌ها و اهداف نهضت، ترکیب رهبران نهضت و رفتارشناسی آنان، فرایند تحولات نهضت، سرنوشت و سرانجام آن، هر کدام مسائل مهمی هستند که مطالعه و آسیب‌شناسی آنها می‌تواند تجربه‌های ارزشمندی را در اختیار خواننده قرار دهد. پرداختن به این مقوله‌ها بیرون از هدف این...

ادامه مطلب


1
2