احمد قوام
مردی که نخست وزیری‌اش باعث قیام در ایران شد

فرازهایی از زندگی قوام السلطنه

مردی که نخست وزیری‌اش باعث قیام در ایران شد

قدرت گرفتن تدریجی قوام و منزلت او نزد انگلیسی‌ها و آمریکائی‌ها، شاه را نگران ساخته بود. شاه بیم از آن داشت که جایگاه قوام نزد انگلیسی‌ها و آمریکائی‌ها سبب تضعیف موقعیت وی در کشور گردد. قوام السلطنه از جمله سیاستمدارانی است که نام و سرنوشت او به دوران پهلوی اول و دوم گره خورده است‌. او 5 بار نخست وزیر شد؛ اگر چه کابینه‌های وی غالباً عمر کوتاهی داشتند، امّا خطی که قوام در مدیریت...

ادامه مطلب

قوام در خدمت دیکتاتور در اسناد وزارت خارجه آمریکا

قوام در خدمت دیکتاتور در اسناد وزارت خارجه آمریکا

 قوام‌السلطنه در 29 می 1921 به ریاست وزرا برگزیده شد و یکسره از زندان به دفتر ریاست وزرا رفت: «شاه پس از اینکه با استنکاف لیبرال‌ها رو به رو شد، روز گذشته قوام‌السلطنه را به ریاست وزرا منصوب کرد. وی برادر کوچک‌تر وثوق‌الدوله است و از سال 1910 تا 1918 در کابینه‌های مختلف حضور داشته است. پس از آن حکومت خراسان بر عهده وی نهاده شد؛ تا اینکه رئیس‌الوزرای اخیر [سید ضیاء] در ماه مارس او...

ادامه مطلب

قوام السلطنه در دوران پهلوی

قوام السلطنه در دوران پهلوی

احمد قوام ملقب به قوام السلطنه (1334ـ 1252ش) پسر میرزا ابراهیم معتمد السلطنه برادر وثوق‌الدوله از رجال معروف تاریخ معاصر ایران علی‌الخصوص عصر پهلوی است. او تحصیلات مقدماتی را به اتفاق برادرش حسن وثوق نزد معلمین خصوصی فرا گرفت و سپس در زمینۀ ادبیات فارسی و صرف و نحو عربی، عروض ، قافیه‌ها ، معانی بیان و ریاضیات قدیم ادامۀ تحصیل داد و مدتی نیز در مدرسه مروی به آموزش فلسفه و حکمت اشتغال ورزید. او در 12...

ادامه مطلب

استعفا نامه احمد قوام در سال 1326

استعفا نامه احمد قوام در سال 1326

متن استعفای احمد قوام در سال 1326

ادامه مطلب

نامه سفیر انگلیس به  قوام راجع به عدم همکاری ملاکین در تحویل گندم به ارتش متفقین

نامه سفیر انگلیس به قوام راجع به عدم همکاری ملاکین در تحویل گندم به ارتش متفقین

  نامه سفیر انگلیس در تهران به احمد قوام نخست وزیر راجع به عدم همکاری ملاکین در تحویل گندم به ارتش متفقین در 1321/7/7

ادامه مطلب

علل و زمینه‌های آغاز و پایان فرقه دموکرات آذربایجان و کردستان

علل و زمینه‌های آغاز و پایان فرقه دموکرات آذربایجان و کردستان

اولین جرقه جنگ سرد

در جنگ جهانی دوم، با توجه به شکست آلمان و ژاپن به‌تدریج نظام جدیدی در حال شکل‌گیری بود که دو قطب شرق به رهبری شوروی و غرب به رهبری آمریکا را به عنوان دو رقیب در برابر یکدیگر قرار می‌داد. اولین جرقه این رقابت که بعدها به جنگ سرد معروف شد در ایران زده شد دهه 1320، از جهات بسیاری، دارای خصوصیات منحصر به فردی است که آن را به روشنی از سایر ادوار تاریخ معاصر متمایز می‌سازد. کشور ایران در این دهه...

ادامه مطلب

رویارویی پلیس با تظاهرکنندگان 30 تیر 1331

رویارویی پلیس با تظاهرکنندگان 30 تیر 1331

در تصویر گوشه ای از درگیری پلیس امنیتی با مردم را در خیابانی نزدیک میدان بهارستان  تهران شاهد هستید. در تیرماه 1331 زمانی که اختلافات شاه و مصدق به اوج خود رسید، مصدق از شاه درخواست کرد که منصب وزارت جنگ را خود مصدق عهده دار شود. اما شاه این پیشنهاد را رد کرد. مصدق که می دانست بدون داشتن وزارت جنگ، قدرت کافی برای مبارزه ندارد و از طرفی زمزمه هایی درباره کودتا شنیده می شد، استعفای خود را تقدیم...

ادامه مطلب

بازخوانی زمینه‌ها و پیامدهای قیام سی تیر

بازخوانی زمینه‌ها و پیامدهای قیام سی تیر

به دنبال استعفای ناگهانی مصدق از نخست‌وزیری و روی کار آمدن قوام، فضای سیاسی کشور بار دیگر متشنج شد. مردم با رهبری آیت‌الله کاشانی دست به تظاهرات گسترده‌ای زدند و خواستار برکناری قوام‌السلطنه و بازگشت مصدق شدند. در همین زمان محمدرضا پهلوی دستور سرکوبی قیام را صادر کرد، متعاقب این دستور، آیت‌الله کاشانی ضمن هدایت قیام مردمی، پیامی خطاب به نیروهاى نظامى صادر می‌کند و مسئولیت آنان را...

ادامه مطلب

روزنامه سعادت افراد لاهیجان؛ تریبونی بر علیه قوام السلطنه

روزنامه سعادت افراد لاهیجان؛ تریبونی بر علیه قوام السلطنه

در دهه بیست و سی خورشیدی، با به جریان افتادن قانون صدور مجوز نشر روزنامه در سطح کشور بسیاری از اشخاص علاقه‌مند به روزنامه نگاری درصدد ایجاد پایگاهی مطبوعاتی بودند. دو دهه بیست و سی خورشیدی را باید عصر شکوفایی مطبوعات ایران دانست. عصری که با به جریان افتادن قانون صدور مجوز نشر روزنامه در سطح کشور بسیاری از اشخاص علاقه مند به روزنامه نگاری درصدد ایجاد پایگاهی مطبوعاتی برای خود...

ادامه مطلب

دولت قوام السطنه و اولین توطئه درباره محمدرضا شاه

دولت قوام السطنه و اولین توطئه درباره محمدرضا شاه

بلوای 17 آذر 1321 یکی از حوادث بسیار مهم اوایل سلطنت محمدرضا پهلوی است، شاه جوان که در سال اوال سلطنت خود ، نخست وزیری چون محمدعلی فروغی و سهیلی را تجربه کرده بود، در زمان نخست وزیری، احمد قوام، سومین نخست وزیر، دوران سلطنتش، دچار واهمه از دست دادن تخت سلطنت شد. او تمام مراحل دیوانی را در دوره قاجاریه طی کرده بود و بیش از 20 بار وزارت و 2 بار نخست وزیری را تجربه کرده بود. شاه که خود را در مقابل رقیبی...

ادامه مطلب

حزب دمکرات قوام، اسب تروای مظفر بقائی

حزب دمکرات قوام، اسب تروای مظفر بقائی

 در 8 مه 1945 م./ 18 اردیبهشت 1324ش. با تسلیم ارتش آلمان جنگ دوم جهانی به پایان رسید ولی بحران ناشی از جنگ در ایران ادامه یافت. طبق مفاد کنفرانس یالتا نیروهای اشغالگر باید ظرف شش ماه بعد از خاتمه جنگ، خاک ایران را ترک میکردند ولی چنین نشد. مقارن با خاتمة جنگ، اتحاد شوروی حمایت خود را از فرقة دمکرات آذربایجان به رهبری سید جعفر پیشه وری شدت بخشید. در 21 آذر 1324 فرقه در آذربایجان حکومت خودمختار اعلام کرد و با...

ادامه مطلب

توده‌ای‌ها در کابینه‌ی قوام‌السلطنه

توده‌ای‌ها در کابینه‌ی قوام‌السلطنه

برچیده‌شدن نظام خودکامه‌ی رضاشاهی در شهریور 1320 و اشغال ایران توسط متفقین اگر چه از نظر اقتصادی و اجتماعی پیامدهای ناگواری به همراه داشت، اما دست کم باعث شد فضای مناسبی برای فعالیت احزاب و گروه‌ها پدید آید. در نتیجه‌ی تصمیمات شاه جدید که شرط برقراری آزادی را در تشکیل احزاب می‌دانست، کاریکاتوری از دموکراسی در جامعه‌ی ایران پدیدار شد. بازیگران تازه‌ای در عرصه‌‌ی شطرنج سیاسی کشور...

ادامه مطلب

قوام السلطنه در دوران پهلوی

قوام السلطنه در دوران پهلوی

قوام‌السلطنه در 29 می 1921 به ریاست وزرا برگزیده شد و یکسره از زندان به دفتر ریاست وزرا رفت: «شاه پس از اینکه با استنکاف لیبرال‌ها رو به رو شد، روز گذشته قوام‌السلطنه را به ریاست وزرا منصوب کرد. وی برادر کوچک‌تر وثوق‌الدوله است و از سال 1910 تا 1918 در کابینه‌های مختلف حضور داشته است. پس از آن حکومت خراسان بر عهده وی نهاده شد؛ تا اینکه رئیس‌الوزرای اخیر [سید ضیاء] در ماه مارس او را دستگیر و...

ادامه مطلب

نگاهی دوباره به مسئله بحران آذربایجان؛

نگاهی دوباره به مسئله بحران آذربایجان؛

قراردادی که به حفظ تمامیت ارضی ایران منجر شد درگیری و کشمکش مهم و اصلی ایران در سال‌‌های پس از جنگ جهانی دوم، با شوروی و بر سر تجزیه آذربایجان و مسئله نفت شمال بود. در این فضای بحرانی، با انعقاد قرارداد مشهور قوام ـ سادچیکف، نیروهای شوروی خاک ایران را ترک کردند؛ پرسش این است که این قرارداد چگونه باعث خروج نیروهای خارجی از کشور شد؟ جنگ جهانی دوم، در شهریورماه 1324ش پایان یافت، اما برای ایران،...

ادامه مطلب