اظهارات آیت‌الله کاشانی درباره مسأله‌ فلسطین و بحرین

آیت‌الله کاشانی: پس از پایان کار نفت، برای استرداد بحرین اقدام می‌کنیم


آیت‌الله کاشانی: پس از پایان کار نفت، برای استرداد بحرین اقدام می‌کنیمروزنامه اطلاعات؛ ۲۳ شهریورماه ۱۳۳۱

متن زیر مربوط به مصاحبه خبرنگار روزنامه مصری «الاهرام» با آیت‌الله سیدابوالقاسم کاشانی در جریان بازگشت ایشان از سفر حج است، که عیناً از روزنامه اطلاعات مورخه ۲۳ شهریورماه ۱۳۳۱ آورده شده است:

«دمشق - خبرنگار روزنامه مشهور اهرام [الاهرام] که با حضرت آیت‌الله کاشانی موقع عزیمت آیت‌الله به بیروت برای مراجعت به ایران مصاحبه کرده است، خبر می‌دهد: آیت‌الله کاشانی قبل از عزیمت از دمشق چند ساعتی در بازار دمشق گردش کرده و اماکن مذهبی را بازدید نمودند. جمعی از رجال سیاسی و مذهبی سوریه با آیت‌الله همراه بودند. آیت‌الله در پاسخ خبرنگار روزنامه اهرام، پس از دعوت کلیه ملل اسلامی به اتحاد و همکاری کامل، در جواب سؤال دیگر او که پرسید: آیا به نظر آیت‌الله لازم نیست اسامی کسانی از افراد ملل اسلامی که خیانت و ضعف آنها باعث شد کشور اسرائیل به وجود آید در معرض اعلام و انتشار قرار گیرد تا همه مسلمان‌های دنیا این افراد را بشناسند، اظهار داشتند: البته اعلان کردن و معرفی این افراد ضروری است، ولی به عقیده من فعلاً باید از این کار خودداری کرد، شاید این افراد معدود هشیار شوند و متنبه گشته به راه راست برگردند. ولی ضمناً باید این‌گونه اشخاص را تحت مراقبت شدید قرار داد مبادا باز هم مرتکب اشتباهی گردند. خبرنگار اهرام پرسید: آیا به عقیده آیت‌الله در سایر ممالک عرب هم باید مانند مصر و سوریه قیام ارتشی صورت گیرد و به طور کلی چه خدماتی از این قیام‌ها ممکن است عاید شود؟ آیت‌الله اظهار داشتند: هر حکومتی که نماینده احساسات ملت باشد قطعاً برای دین و ملت مفید خواهد بود. درباره دیکتاتوری آیت‌الله اظهار نمودند: من هرگز با دیکتاتوری موافقت نداشته و ندارم، چون دیکتاتوری ضامن مصالح ملت نیست. آزادی بالاترین نعمتی است که خداوند متعال به هر ملت اعطا می‌فرماید. دیانت اسلام ملت را به مشورت و حکومت مشورتی دعوت کرده است. آیت‌الله در پاسخ سؤال دیگر خبرنگار مزبور راجع به دعوت برای تشکیل یک کنفرانس عالی اسلامی فرمودند: من جداً طرفدار تشکیل کنفرانس‌های مرتب و متوالی از زعمای اسلام هستم تا به این وسیله همکاری و اتحاد میان ملل مسلمان تحکیم گردد و تقویت شود. درباره فلسطین و حکومت فعلی یهود و فعالیت صهیونیست‌ها در دنیا باید بگویم که ایجاد این حکومت و فعالیت‌های صهیونی به طور کلی یکی از هزاران دسایس کسانی است که از عظمت ممالک اسلامی و اتحاد و پیشرفت ما ملل مسلمان بیم دارند و به هر وسیله بتوانند بر ضدّ ما کارشکنی می‌کنند. بنابراین باید به وسیله تشکیل کنگره‌های عالی اسلامی مایه همکاری ملل اسلامی را که زمینه و ضامن پیشرفت عمومی مسلمانان است مستحکم ساخت و روابط دوستی و همکاری پردامنه ممالک اسلامی را تقویت کرد. در پاسخ سؤال دیگر خبرنگار اهرام آیت‌الله کاشانی اظهار داشتند: ملل عرب و سایر ملل اسلامی باید نه به جبهه شرقی ملحق شوند نه به جبهه غربی، بلکه باید بی‌طرفی خود را میان این دسته‌بندی حفظ کنند. همان‌طور که دولت ایران هم تصمیم قطعی دارد بی‌طرفی خود را میان این دو جبهه حفظ کند، چون بی‌طرفی را بهترین وسیله تضمین و حفظ خود تشخیص داده است. آیت‌الله در جواب پرسش دیگر خبرنگار اهرام راجع به بحرین فرمودند: بحرین جزء لایتجزای ایرانست و ما تصمیم داریم پس از خاتمه یافتن کار نفت با استناد به اسناد و مدارک انکارناپذیری که حقانیت ایران را در بحرین ثابت می‌کند، برای استرداد بحرین اقدام کنیم و کلیه قوای خود را برای نیل به این مقصود متمرکز سازیم. خبرنگار سؤال کرد: در خبرها نوشته شده که حزب توده سعی دارد آیت‌الله را به طرف خود جلب کند، موضوع چیست؟ آیت‌الله جواب دادند:«من کلیه افراد ایرانی را به منزله فرزندان خود می‌دانم و به هیچ حزبی تمایل خصوصی ندارم. خودم هم حزب جداگانه‌ای ندارم. هدف من فقط طرد استعمارگران و اعتلای اسلام و سعادت مسلمانان است و بس.» آیت‌الله از اظهارنظر خاصی درباره استعفای عزام پاشا و اتحادیه عرب خودداری کردند و گفتند بحث در این موضوع فعلاً مقتضی نیست. درباره نفت اظهار داشتند: ایران منابع سرشاری از نفت دارد. دولت ایران تصمیم دارد نفت خود را به نفع ملت بهره‌برداری کند بدون اینکه امتیاز بهره‌برداری به هیچ شرکت خارجی، از هر ملت و هر مملکت باشد، واگذار نماید. اینکه گفته می‌شود دولت ایران قصد دارد امتیاز استخراج نفت را به آمریکایی‌ها بدهد به هیچ‌وجه صحت ندارد. ما هنوز از زیر تأثیر کابوس استثمار انگلیس‌ها کاملاً خلاص و آزاد نشده‌ایم و یادگارهای آن ایام از خاطر ما محو نشده، چطور ممکن است یک استثمار جدید را جانشین استثمار قدیم سازیم! ما نمی‌خواهیم مصداق آن مثل مشهور شویم که می‌گوید: هر کس آزموده‌ای را بیازماید مستحق پشیمانی و ندامت است. در خاتمه مصاحبه آیت‌الله کاشانی گفتند: انتظار می‌رود در نتیجه تماس و مذاکره با دکتر [یالمار] شاخت کارشناس مشهور آلمانی و تهیه طرح‌های مالی و اقتصادی مفید، وضع اقتصادی ایران بهبود یابد و راه برای پیشرفت‌های اقتصادی مهمی به روی ملت ایران باز شود.»