ابراهیم یزدی
فرح دیبا؛ سومین همسر رسمی محمدرضا شاه بود که پس از فوزیه؛ خواهر ملک فاروق؛ (پادشاه مصر) و ثریا اسفندیاری- که به دلیل نازایی از محمدرضا جدا شد- در سال ۱۳۳۸ از خانواده ای متوسط به دربار راه یافت. اجداد او از «تبریز»، ولیعهدنشین قاجار، برخاستند و در دستگاه سیاست خارجی ایران کارگزار شدند. آنگونه که آقای هادی هاشمیان در مقاله «شجره خاندان طباطبایی دیبا» نوشته اند جد اولش میرزامهدی خان شعاع...
اندیشه تشکیل و تأسیس نظمیه (شهربانی) به شیوه کشورهای اروپایی، به زمان ناصرالدین شاه قاجار می رسد. او در دومین سفر خود به اروپا در سال 1295ق با مشاهده قوای پلیس و نظم و انضباطی که در شهرهای اروپایی برقرار بود، تصمیم گرفت در ایران نیز چنین تشکیلاتی به وجود آورد. وی پس از مراجعت از اروپا، مستشاری ایتالیایی به نام «کنت دو مونت فورت» را استخدام کرده، از اتریش با خود به ایران آورد. قبل از تأسیس نظمیه...
قاسم پوروالی قاسم پوروالی یا قاسم والی، فرزند علی خان در سال ۱۲۷۱ خورشیدی متولد شد وی تحصیل کرده فرانسه بود و در سال ۱۲۹۱ خورشیدی به ریاست کل نظمیه و درجه سرداری رسید و ملقب به سردار همایون گردید. ▪ کنت دمونت فورت: کنت در پی درخواست ناصر الدین شاه از دولت اطریش به عنوان کارشناس امور پلیس به امنیت شهری به ایران آمد و پس از بررسی اعلام کرد که با ۴۰۰ پلیس پیاده و ۶۰ پلیس سواره می تواند امنیت تهران را...
پس از پیروزی انقلاب و به رسمیت شناختن نظام جمهوری اسلامی توسط رفراندوم مردمی، قانون اساسی کشور توسط نمایندگان مجلس خبرگان قانون اساسی به تصویب رسید. پس از تصویب قانون اساسی به منظور نهادسازی و اجرای قانون و تصویب قوانین، انتخابات ریاستجمهوری و مجلس برگزار گردید که در آن سیدابوالحسن بنیصدر به رئیسجمهوری و حجتالاسلام علیاکبر هاشمی رفسنجانی به ریاست مجلس انتخاب گردید. در دوره قبل...
سرلشکر محمدحسین آیرم از نظامیان سفاک دوره حکومت رضاشاه در سال 1261 متولد شد. او پس از تحصیلات مقدماتی رهسپار روسیه شد و در مدرسه نظام آن کشور آموزش دید. او با درجه افسری وارد قزاقخانه شد و توانست مترجم لیاخوف فرمانده قزاقها شود. آیرمخان با تسلط کامل به زبان روسی به تهران بازگشت و به دنبال کودتای 1299 رضاخان با درجه سرهنگی وارد ارتش شد و به فرماندهی هنگ مازندران منصوب گردید. پس از چندی فرماندهی هنگ...
ازجمله نیروهای نظامی دوره سلطنت رضاشاه، شهربانی بود که کارکردهای گسترهای داشت. وظیفه این نیروی نظامی، که قاعدتا میبایست حفظ امنیت باشد، چنان معنا شده بود که درحوزه انتخابات، مطبوعات،سینما،پست وحتی عدلیه نیزحضوراین نیرو مشاهده میشد از جمله نیروهای نظامی دوره سلطنت رضاشاه، شهربانی و پلیس سیاسی بود که نامش خصوصا در دوره دوم سلطنت او (1312-1320) برای مردم، نیروهای اجتماعی و مقامهای...
مروری بر دستاوردهای فرهنگی انقلاب اسلامی ایران انقلاب اسلامی ایران نه تنها در ابعاد سیاسی منشاء دگرگونیهایی در ایران شد، بلکه در دیگر حوزهها نیز دگرگونیهای عمیقی ایجاد کرد. یکی از این سرفصلها، فرهنگ بود. انقلاب اسلامی طی چهل سال دستاوردهایی در عرصه فرهنگ برای مردم ایران به ارمغان داشت که این دستاوردهای فرهنگی در دو عرصه داخلی و خارجی قابل مشاهده است. نخستین گام در این مسیر، در حوزه...
در سال ۱۳۳۹ در انجمن دانشجویان اروپا در فرانسه، جلسهای تشکیل شده بود که در آن، آقایی که مشهور است و شما هم میشناسید(از خانوادههای «معتبری» هم هست) سخنرانی میکرد، حضرت ایشان میفرمودند که «...من، از اسلام، خوشم نمیآید... هر جا آخوندی میبینم نمیدانم چرا حالم بههم میخورد... هر جا منبر و روضه میبینم «اُقم» میگیرد... مذهب، عامل استعمار بوده و... ملاها هم در تاریخ ما همیشه،...
س: نظر شما درباره شخصیت سیاسی، مذهبی دکتر شریعتی چیست؟ ج: بسم الله الرحمن الرحیم. مرحوم دکتر شریعتی یک قریحه سرشار، یک ذهن تیز و اندیشه پویایی بود که درباره انسان بیش از هر چیز دیگر اندیشیده بود و این اندیشه را در رابطه با اسلام و ادیان ابراهیمی و در رابطه با آنچه فلاسفه، جامعهشناسان، انسانشناسان و متفکرین دیگر آوردهاند و گفتهاند دنبال کرده بود و به نتایج مورد علاقه خود رسیده بود. به...
کرمیت روزولت از طراحان کودتای 28 مرداد تهران در 1916 در بوئنوس آیرس به دنیا آمد. او که نوه تئودور روزولت بیست و ششمین رئیسجمهور امریکا بود، تحصیلاتش را در دانشگاه هاروارد با درجه دکترا به پایان رساند و سپس به عنوان دانشیار تاریخ به تدریس پرداخت. به گفته کرمیت، رساله پایان نامه تحصیلی او درباره «فنون تبلیغات در جنگ داخلی انگلیس» بود و به همین سبب او با راههای مقابله به بحرانهای داخلی کشورها...
توقیف اولین نفتکش حامل نفت ایران(نفتکش رزماری) توسط ناوگان دریایی انگلیس و مصادره محموله نفتی آن به نفع شرکت سابق نفت انگلیس و ایران! پس از پیروزی نهضت ملی شدن صنعت نفت ایران، دولت انگلستان آن را به رسمیت نشناخت و اقدام به کارشکنیهای گوناگون در صدور نفت ایران از جمله توقیف محموله های نفتی ایران کرد، آنهم با این توجیه که ملی شدن نفت ایران غیرقانونی است و نفت ایران طبق قرارداد فیمابین دو کشور به...
آیتالله خامنهای: میان شهادت شیخ فضلالله و تشکیل مجلس و نیز پیام امام در مورد مجلس شورای اسلامی، روابط مهمی وجود دارد. امام امت میخواهد جامعه را در مقابل موجهای کوبنده و تبلیغات زهرآگینی که شیخ فضلالله را بدار آویخت مصونیت بدهد. شیخ فضلالله میگفت: مجلس ما مجلس شورای اسلامی است، ولی مخالفینش میگفتند مجلس شورای ملی. او میگفت من با ملی بودن مخالف نیستم، ولی ملت ما...
: پس از عزل ابوالحسن بنی صدر از ریاست جمهوری، روزنامه جمهوری اسلامی در آخرین مصاحبه اختصاصی خود با آیت الله شهید بهشتی نظر ایشان را در مورد صفات و شرایط رئیس جمهور آینده جویا شده است. در اینجا متن این مصاحبه از نظرتان میگذرد: - مردم در این مرحله حساس و سرنوشتساز باید چه رئیس جمهوری را انتخاب کنند؟ * بسم الله الرحمن الرحیم نقش اساسی رئیس جمهور در جامعه این است که بتواند ارگانها...
بر اساس اسناد منتشر نشده وزارت جنگ۱ بدون تردید مرحله مهم صعود رضاخان به منصب ریاست الوزرائی و البته به دنبال آن ایجاد بلوای جمهوری، تقلبات گسترده در انتخابات مجلس پنجم بود، به طوری که وقتی به اصطلاح این انتخابات انجام شد، معلوم گردید به جز تهران، قشون با انتخاباتی فرمایشی کسانی را روانه مجلس کرده است که موردنظر وزارت جنگ و شخص رضاخان بودهاند.3 این انتخابات راه را برای به دست گرفتن سهل و آسان...
با سقوط نظام شاهنشاهی و پیروزی انقلاب اسلامی ایران، نگارش جدید قانون اساسی برای تحقق آرمانهای ملت ضروری بود و این اقدام مستلزم تشکیل مجلس خبرگان قانون اساسی بود. البته فکر تدوین قانون اساسی قبل از پیروزی انقلاب و به هنگام اقامت امام خمینی در پاریس (13 مهر تا 11 بهمن 57) به وجود آمده بود. پیش نویس اولیه در همان جا تهیه شد و پس از آن در ایران مورد بررسی های متعدد قرار گرفت.[1] در ابتدا و متن پیش نویس...
مجلس مشروطه کهیکی از اهداف تشکیل اش مبارزه با استبداد بود در دورهی بیست وچهارم خود به طورکامل به خدمت دیکتاتوری درآمد. مجلس شورای ملی به جای آنکه به تقلیل ظلم و فساد همت گمارد، خود منشأ دیگری از فسادها و ظلم ها گردید. تغییر کارکرد مجلس مشروطه باعث افول اندیشهی پارلمانتاریسم و عملاً وسیله ای برای توجیه، مشروعیت بخشی احیای استبداد گردید. واژهی مجلس در لغت به معنای گردهم نشستن و محل...
سپهبد ناصر مقدم آخرین رئیس ساواک (خرداد 1357 ـ بهمن 1357) فرزند یعقوب در سوم تیر 1300 درتهران متولد شد. نام خانوادگی وی در آغاز «مقدم چهارگریلاصل» بود که پس از مدتی به مقدمراد و نهایتاً به مقدم تغییر پیدا کرد. همچنان که از نوشتههای خود او برمیآید تا سن ده سالگی تحت تکفل پدر زندگی میکرده و از آن پس داییاش حسین مقدم عهدهدار وظیفه نگهداری او شد و چنانکه خود او ذکر کرده است گویا تا...
نعمت الله نصیری در سال ۱۳۲۹ با درجه سرهنگی به فرمانده گارد سلطنتی منصوب شد. او در همین سمت در ۲۲ مرداد ۱۳۳۲ به دستور شاه مأمور ابلاغ دستور وی مبنی بر عزل مصدق از نخستوزیری و انتصاب فضلالله زاهدی به جای او شد، اما در شامگاه ۲۴ مرداد هنگام مراجعه به منزل مصدق به دستور سرتیپ ریاحی، رئیس ستاد وقت ارتش توقیف و زندانی شد و پس از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ آزاد گردید. او پس از بازگشت شاه به کشور به درجه...
اگرچه در حوزه مطالعات تاریخی، بویژه تاریخ معاصر ایران، خلاء وجود اسناد، یکی از نخستین علل استنکاف تاریخنگاران از روی آوری به آن است; اما خسّت مراکز اسنادی و صاحبان اسناد خصوصی و نداشتن بایگانیهای مجهز و رایانهای برای استفاده از اسناد در داخل کشور، از دیگر دلایل این رویگردانی است. با اینکه به تازگی از شدت فقر سندی در کشور کاسته شده و میزان دسترس به آن و انتشار اسناد توسط مراکز اسنادی رو...
زمانی که رضا شاه، بیحجابی را علنی و رسمی کرد، کابینه محمود جم عهدهدار زمام امور بود. در این کابینه محسن صدر (صدرالاشراف) وزارت عدلیه را عهدهدار بود. وی سالها بعد، خاطرات خود را در کتابی تحت عنوان «خاطرات صدرالاشراف» انتشار داد. بخشی از این خاطرات، مربوط به اولین جلسات کشف حجاب در 1314 است که تاثرآور و عبرتانگیز مینماید. با هم میخوانیم: ...شاه برای این که مردم عادت کنند امر...
