نگاه دیگران
امیرعباس هویدا نخستوزیر وقت در دیداری با آنتونی پارسونز سفیر بریتانیا گفته بود، پس از یک دوره یک سال و چندماهه شوک ناشی از انفجار بهای نفت و ریخت و پاش و اشتباه در برنامهریزی اقتصادی، دولت به این نتیجه رسیده بود که بدون برنامهریزی دقیق حتی چهار برابر شدن یکباره درآمدهای نفتی کشور نیز میتواند مشکلآفرین باشد و از این نظر تصمیم گرفته شد تا به عمد از میزان رشد اقتصادی کاسته شود...
هیچکس نمیتواند انکار کند که زنان ایران در پیروزی انقلاب اسلامی در سال 57، حضور چشمگیر و فعالانهای داشتهاند. زنانی که بی هیچ چشمداشتی همراه مردان به خیابانها آمدند تا زمینه را برای حضور رهبرشان آماده کنند. اما این انقلاب چه دستاوردی برای این زنان داشته است؟به همین منظور در آستانه سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی با زهرا شجاعی درباره حضور زنان و سهم آنان از انقلاب به گفتوگو نشستیم. وی...
چرایی فسخ قراردادهای تسلیحاتی آمریکا با ایران نخستین تأثیر بحرانِ ایران در معاملات اسلحه با آمریکا لغو سفارشِ دومیلیارد دلاری در مورد خرید هفتاد فروند هواپیمای جت اف 14 در مهر 1357 بود. بااینهمه ارسال محمولههای اسلحه به ایران همچنان ادامه داشت و مقامات آمریکایی تا آبان 1357 در قطع ارسال اسلحه به ایران تردید داشتند، اما با نزدیکتر شدن به روزهای انقلاب اسلامی این کشور بسیاری از قراردادهای...
نیروهای مذهبی در دوران پهلوی دوم -3 بررسی فعالیتهای «شورای تبلیغات اسلامی رادیو» چنین به نظر میرسد که در پی افزایش ارتباط نیروهای مذهبی با رادیو و توجه مسئولان رادیو برای پاسخ به مطالبات روزافزون شنوندگان خود در اقصی نقاط کشور، نیاز به ایجاد تشکیلاتی برای هماهنگی در برنامههای مذهبی رادیو...
با تبعید امام خمینی به ترکیه، ساواک برای جلوگیری از اعتصاب ها و اعتراض های مردمی به اقدام های شدید امنیتی دست یازید. در این موقعیت، بازار تعدادی از شهرها دچار تشنج شد، حدود دو هفته، نماز جماعت در اکثر مساجد تعطیل گردید و در آستانه ماه مبارک رمضان، مبلغان به تبلیغ اهداف نهضت پرداختند. افزون بر این، تومارها، تلگراف ها و نامه هایی از سوی طلاب حوزه های علمیه و دانشمندان دینی، برای مقام های ترکیه...
نیروهای مذهبی و رادیو در سالهای نخست راه اندازی آن: بهرهبرداری رسمی از رادیو از اواخر 1319 یعنی در آستانه دهه 1320، واکنشهای متعددی برانگیخت. در این دهه فضای باز سیاسی وجود داشت و رادیو نیز توسط دولت اداره میشد. از این رو هرگونه موضعگیری نسبت به رادیو متوجه دولت نیز میشد. از بررسی اسناد و مدارک چنین برمیآید که بیشترین عکسالعمل نیروهای مذهبی،...
گذر از دوره رضاشاه به دوره محمد رضا شاه : نیروهای مذهبی در معادلات سیاسی تاریخ معاصر ایران نقش تعیینکنندهای ایفا کردهاند. شاید به ندرت تغییر و تحولی را در عرصه مبارزات و جنبشهای سیاسی معاصر بتوان سراغ گرفت که از حضور و نقشآفرینی این نیروها بیبهره باشد. انقلاب مشروطه که با حمایت مرجعیت تشیع...
هنری پرکت، افسر مسئول امور سیاسی و نظامی سفارت آمریکا در تهران در سالهای ۱۹۷۲ تا ۱۹۷۶ [۱۳۵۱ تا ۱۳۵۵] و مسئول میز ایران در وزارت امور خارجهٔ ایالات متحده در سالهای ۱۹۷۸ تا ۱۹۸۱ [۱۳۵۷ تا ۱۳۵۹] در گفتوگویی تفصیلی با چارلز استوارت کندی، خاطراتش را از انقلاب ایران و گروگانگیری سفارت آمریکا در تهران بازگو کرده است. شاه جز...
هنگامی که نظام پهلوی در سایه استبداد و خفقان، به اوج مستی خود رسیده بود، جامعه ایرانی واکنشهایی خاص در این دوران بهنمایش گذاشت که این واکنشها از چشم درباریان مخفی نماند. بروز نارضایتی، شکلگیری انقلاب اسلامی و شکست سلسله پهلوی، حلقه نهایی اوضاع سیاسی جاری در زمان حکومت پهلوی بود. نشانههای انحطاط از اواسط دهه 50 شمسی به چشم میخورد و حتی نزدیکان به دربار آن را...
حوادث روز دهم بهمن 1357 در کتاب «انقلاب اسلامی به روایت اسناد ساواک» جلد 25 گزارش شده است. این کتاب از سوی مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات منتشر شده و حاوی مطالب خواندنی از اسناد ساواک از روزهای پیش از ورود امام خمینی به ایران است.افزون بر آن به اسناد ساواک و روزنامهها در روز دهم بهمنماه 1357 نیز توجه شده تا تصویرگر خیابانهای ایران در روزهای پیروزی انقلاب باشد. در...
در ابتدای دهه 1960 میلادی ضرورت یک تجدید نظر اساسی در سیاستهای امریکا در برخورد با کشورهای تحت سلطه به شدت احساس میشد. زیرا حکومتهای دست نشانده امریکا با خطر انقلابهای مردمی مواجه بودند. جان فیتزجرالد کندی، کاندیدای حزب دمکرات برای ریاست جمهوری، نظرات ویژهای را مطرح کرد. این نظرات پس از انتخاب او به ریاست جمهوری، اساس سیاستهای امریکا قرار گرفت. هدف سیاستهای جدید، در کشورهای تحت سلطه،...
نامه هایی دردعوت از دیکتاتور [محمدرضاشاه] برای پذیرش حقوق سیاسی مردم ۱۳۵۶ ـ ۱۳۵۳ حکومت های دیکتاتوری معمولاً با طیفی از مخالفان روبرویند؛ مخالفانی که از نظر آراء و عقاید، هدف ها و برنامۀ درازمدت، و شیوۀ مبارزه کم و بیش با یکدیگر تفاوت و اختلاف دارند و عامل اتحاد آنها عمدتاً مخالفت با دیکتاتور و ادامۀ حکومت اوست. در میان مخالفان، عده ای تلاش میکنند با ترغیب و قانع کردن دیکتاتور به اجرای...
هورنی بروک وزیر مختار آمریکا در تهران در گزارشی راجع به کشتار مردم در مسجد گوهرشاد توسط قوای رضاخان به نقل از سفیر افغانستان در تهران چنین مینویسد : در گفتگویی که درباره اخبار ارسالی از سرکنسول افغانستان در مشهد به سفیر افغانستان با او داشتم، اطلاعات زیر به دست آمد: سفیر به من اطلاع داد که از طریق یک پیام رمزی از سوی سرکنسول افغانستان در مشهد شرح مفصلی از اوضاع به دستش رسیده است؛ اینکه در جریان...
1- بحثکلی: حوادث سال 56 تقریباً ایست بر انقلاب،وسایلی است که نیروها را جمع میکند، تیرهایی است که فضای تاریک را لحظهای روشن میسازد. دستگاه استبداد تحت عنوان فضای باز سیاسی درآغاز سعی داشت از رودررویی و هجوم بر اجتماعات پرهیز نماید و برای سرکوبی مبارزین دیگر از حبس و شکنجه و دادگاه و اعدام کمتر استفاده کند و در عوض در خفا افرادی را نابود کند یا در برخوردهای خیابانی از بین ببرد...
عللی را که رهبر انقلاب درباره ماندگاری انقلاب به آنها می کنند، می توان به پنج شاخص کلی تقسیم کرد که عبارت اند از: "اتکا به مردم"، "اتکا به ایمان و خدا"، "اتکا به عزت ملی"، "توجه به شاخص های انقلابی بودن" و "همه جانبه بودن انقلاب". این پژوهش به بررسی، شاخص یابی و محوربندی بیانات رهبر انقلاب درباره علل ماندگاری انقلاب و دستاوردهایی که این ماندگاری را تقویت کرده است،...
انقلاب اسلامی ایران یک انقلاب استثنائی و یک پدیدهی منحصر به فرد در قرن بیستم بود. «شک نباید کرد که انقلاب اسلامی ایران از همهی انقلابها جدا است. هم در پیدایش و هم در کیفیت مبارزه و هم در انگیزهی انقلاب و قیام.»۱ تمایزی که آگاهی از آن کمک مؤثری در شناخت تواناییهای انقلاب اسلامی میکند و بهرهبرداری از آن در جهت اصلاحات اساسی در کشور دارای اهمیت بسیار است. به عبارت...
از بیطرفی تا پیوستن به مردم پس از پیوستن نظامیان در تهران به مردم تنها امید قرهباغی به یک گردان از لشکر زرهی قزوین بود که از قزوین به سوی تهران حرکت کرده بود، ولی خبر رسید که در ورودی شاهدشت به اتوبان، مردم راه را بر آنها بستند و پل پشت سر آنها را در شاهدشت تخریب نمودند و در حال حاضر این دو گروهان در محاصره مردم هستند. قرهباغی و فرماندهان نظامی میدانستند که ارتشی که قادر به...
: به مناسبت فرارسیدن چهلمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی، در گفت وگو با هدایت ا... بهبودی، نویسنده پیش کسوت حوزه ادبیات انقلاب اسلامی و یکی از بنیان گذاران «دفتر ادبیات و هنر مقاومت» به بررسی و مقایسه مؤلفه ها و شاخصه های سبک ادبیات داستانی پس از پیروزی انقلاب اسلامی با پیش از این واقعه بزرگ تاریخ معاصر ایران پرداختیم. آقای بهبودی نویسنده کتابهای مشهوری مانند «شرح اسم» و «الف...
جریانشناسی اعتراضات و بررسی مواضع امام(ره) قبل و بعد از ورود به تهران گفتوگوی تفصیلی «فرهیختگان» با قاسم تبریزی، پژوهشگر تاریخ معاصر ناکارآمدی بازرگان امام(ره) را از قم به تهران کشاند مصاحبه کننده : علی جمشیدی دبیر گروه سیاسی قاسم تبریزی، رئیس بخش تخصصی مطالعات انقلاب اسلامی کتابخانه مجلس شورای اسلامی است، کسی که سالها تاریخ معاصر ایران را بررسی کرده و حالا به دقایق آن...
انقلاب ایران یک واقعة تاریخی است که آن را از نظر عظمت میتوان با انقلاب فرانسه و انقلاب روسیه مقایسه کرد. این واقعه، یک تغییر معمولی رژیم در یک کشور جهان سوم، و تغییر سلطان «ایکس» به ژنرال «ایگرگ» از طریق یک کودتای نظامی، یا تغییر یک حکومت از طریق انتخابات و حتی سقوط یک دیکتاتوری با اعمال خشونت بدون تغییری اساسی در سازمان حکومت نبود. انقلاب ایران، توأماً فروریختن کامل اساس یک حکومت...
