قانون اساسی
آشنایی با مجلس خبرگان بررسى قانون اساسى

آشنایی با مجلس خبرگان بررسى قانون اساسى

بعد از پیروزى انقلاب اسلامى و برگزارى اولین انتخابات که منجر به تعیین نوع حکومت و تشکیل جمهورى اسلامى در ایران گردید، بحث راجع به تعیین قانون اساسى نظام در محافل مختلف گسترش یافت . این مرحله از مبانى استقرار نظام نیز با تیزبین و آینده نگرى امام خمینى ((ره )) با موفقیت پشت سر گذاشته شد. پیش نویس قانون اساسى که از پیش به دستور امام ((ره )) نگارش یافته و متن آن توسط شوراى انقلاب و هیئت دولت موقت ، مورد بحث و...

ادامه مطلب

بنی صدر و مجلس خبرگان قانون اساسی

بنی صدر و مجلس خبرگان قانون اساسی

با سقوط نظام شاهنشاهی و پیروزی انقلاب اسلامی ایران، نگارش جدید قانون اساسی برای تحقق آرمانهای ملت ضروری بود و این اقدام مستلزم تشکیل مجلس خبرگان قانون اساسی بود. البته فکر تدوین قانون اساسی قبل از پیروزی انقلاب و به هنگام اقامت امام خمینی در پاریس (13 مهر تا 11 بهمن 57) به وجود آمده بود. پیش نویس اولیه در همان جا تهیه شد و پس از آن در ایران مورد بررسی های متعدد قرار گرفت.[1] در ابتدا و متن پیش نویس...

ادامه مطلب

تجربه ارزشمند صد سال قانونگذاری در ایران

به مناسبت هفتم خرداد روز مجلس در ایران

تجربه ارزشمند صد سال قانونگذاری در ایران

برای ورود به بحث ابتدا ‌ای در مورد دلایل برگزاری اولین همایش مجلس بفرمایید. بعد از گذشت سال‌ها از تجربه قانونگذاری این نهاد به نظر می‌رسد که ضرورت تحقیق در مورد ادوار مختلف مجلس به عنوان یک گرایش جدی، علمی و دانشگاهی مورد توجه قرار گرفته است. شاید بهتر بود که در یکی از دانشگاه‌های کشور گرایشی در این زمینه به‌وجود می‌آمد، چون از نظر اهمیت و تاثیر آن در جامعه، کمبود چنین پژوهشی...

ادامه مطلب

مروری بر سیر تدوین و تصویب قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران

مروری بر سیر تدوین و تصویب قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران

در اواخر قرن هجدهم، یکی از ویژگی‌های جوامع مدرن سیاسی دستیابی به قانون اساسی بود. در پی این تحول، به تدریج، تدوین قانون اساسی در جوامع دیگر نیز گسترش پیدا کرد. از نگاهی قدیمی‌تر، سند مدونی که چارچوب‌های حقوقی، مانند روابط متقابل حکومت و ملت، اعمال قدرت سیاسی، تنظیم حقوق شهروندی و سازوکارهای جامعه را مشخص می‌کرد، قانون اساسی نامیده می‌شد. اما در نگاه جدید و مدرن آن، قانون اساسی...

ادامه مطلب

دیدگاه امام خمینی درباره ی قانون اساسی مشروطه چه بود؟

به مناسبت سالروز برگزاری نخستین همه پرسی قانون اساسی

دیدگاه امام خمینی درباره ی قانون اساسی مشروطه چه بود؟

تبیین اندیشه های امام خمینی(س)

امام خمینی(س) وجود برخی از ماده های مندرج در قانون اساسی مشروطه، مانند لزوم حضور پنج مجتهد به عنوان ناظر در مجلس شورای ملی را فرصتی برای اجرای حداقلی از قانون های اسلام می دانستند که هیچ گاه عملی نشد

ادامه مطلب

تاریخچه حاکمیت، قانون اساسی و حقوق شهروندی در ایران

به مناسبت 12 آذر 1358 برگزاری نخستین همه پرسی قانون اساسی

تاریخچه حاکمیت، قانون اساسی و حقوق شهروندی در ایران

اگر حقوق را در مجموع، قواعد و مقررات لازم الاجرایی بدانیم که بر روابط افراد یک جامعه حاکم است با ملاحظه نوع رابطه می‌توانیم دو گونه حقوق خصوصی و عمومی را از یکدیگر جدا کنیم. هنگامی که از روابط اجتماعی سخن به میان می‌آوریم و روابط افراد را با دولت و عناصر حکومت مورد توجه قرار می‌دهیم به مبحث حقوق اساسی پرداخته‌ایم. منابع حقوق اساسی مشتمل است بر قانون اساسی، قوانین عادی ـ عرف ـ فرامین رهبران...

ادامه مطلب

بازتاب آراء شهید صدر در قانون اساسی‏

بازتاب آراء شهید صدر در قانون اساسی‏

آیه اللّه شهید سید محمد باقر صدر در زمره افرادی است که تاثیر آراء و اندیشه سیاسی اش بر قانون اساسی جمهوری اسلامی انکارناپذیر است. دامنه این اثرپذیری تا آنجا است که برخی شهید صدر را پدرخوانده ناشناخته قانون اساسی جمهوری ایران می‏دانند. پس درک و فهم صحیح از قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران به ویژه اصول راجع به حق حاکمیت مستلزم آگاهی از اندیشه سیاسی شهید صدر می‏باشد.

ادامه مطلب

قانون اساسی میثاق ملی

قانون اساسی میثاق ملی

«ما یک قانون اساسی خودمانی درست کردیم. این دست پخت مردمی که از میان شما برخاسته اند نواقصی دارد. اما باید در موقع عمل و تجربه عینی شناسایی شود و به همان طریق که خود قانون اساسی تصویب شد، متمم آن هم پس از گذشت چند سال که نواقص مشخص شده است با همان کیفیت تدوین و تصویب شود.» جملات فوق بخشی از بیانات دکتر بهشتی نایب رئیس مجلس خبرگان قانون اساسی است که پس از پایان کار تصویب قانون اساسی در سال ۶۰ بیان داشته است.همین دیدگاه ها و نظرات باعث شد که مجموعه نظام سالها بعد در اواخر عمر امام(ره)، تصمیم به بازنگری در قانون اساسی بگیرند. از آنجا که قانون اساسی قبلی تدبیری را در این جهت نیندیشیده بود، عده ای از نمایندگان مجلس شورای اسلامی و اعضای شورای عالی قضایی از امام(ره) تقاضای بازنگری در قانون اساسی را نمودند که ایشان هم در ۲۴ اردیبهشت ۶۸ در نامه ای به رئیس جمهور وقت، هیأتی متشکل از ۲۰ نفر از رجال مذهبی و سیاسی و پنج نفر از نمایندگان مجلس شورای اسلامی را مأمور بازنگری و اصلاح قانون اساسی نمود. هرچند که امام(ره) در خرداد همان سال رحلت فرمودند اما روند این اصلاح و اقدامات این شورا کماکان ادامه یافت و پس از نظر مساعد آیت ا... خامنه ای به عنوان رهبر انقلاب، فرمان همه پرسی برای این اصلاحات صادر و مردم در تاریخ ۶ مرداد ۶۸ به این اصلاحات رأی مثبت دادند. به مناسبت سالگرد این واقعه مهم، مروری مختصر به روند شکل گیری قانون اساسی و سپس اصلاحات سال ۶۸ خواهیم داشت.

ادامه مطلب