هفده شهریور
0

17 شهریور نقطه عطف

17 شهریور نقطه عطف

هفده‌ شهریور 1357 واقعه‌ای است  که پس از گذشت نزدیک به 36 سال، هنوز نکات جدیدی دربارة آن مطرح می‌شود. با این حال ابعاد جنایتی که شاه و مزدورانش در این روز علیه مردم بی دفاع در میدان ژاله انجام دادند، همچنان  در مهجوریت مضاعف به سر می‌برد. از یک سو سازمانهای فرهنگی، شاهدان واقعه و دیگر نهادهای تاریخی مرتبط آنگونه که در خور این حادثه بزرگ است ، نتوانسته‌اند ابعاد آن را به تصویر کشیده و در ذهن نسل...

ادامه مطلب

پیام امام خمینی در باره هفده شهریور

پیام امام خمینی در باره هفده شهریور

پیام امام خمینی(س) به مناسبت کشتار 17 شهریور 1357 - 17 شهریور از ایام الله است پیام امام خمینی(س) از نجف اشرف به ملت ایران درباره کشتار وحشیانه 17 شهریور(جمعه خونین)بسم اللَّه الرحمن الرحیم‏ملت شریف و شجاع ایران‏بار دیگر شاه با دستور حکومت نظامى در تهران و سایر شهرستانهاى بزرگ ایران، ثابت کرد که پایگاهى در میان ملت ندارد. اعلام حکومت نظامى در محیطى آرام- به اقرار رادیو و مطبوعات ایران که راهپیمایى با...

ادامه مطلب

عبرت آموزی تاریخی

عبرت آموزی تاریخی

بیان خاطره ای  آیت الله خامنه ای درباره واقعه هفده شهریور نکته قابل توجّهی هم به مناسبت هفدهم شهریور عرض کنم، که این روزها، روزهای ماندگاری در تاریخ ماست. من از روز هفدهم شهریور سال ۱۳۵۷ خاطره‌ای در ذهن دارم. قبل از آن که این حادثه خونبار در تهران اتّفاق بیفتد، سیاست رژیم ستمشاهی به دنبال این بود که مبارزان و به تبع آن ملت ایران را، به تندرو و کندرو، افراطی و معتدل تقسیم کند. این، نکته خیلی قابل...

ادامه مطلب

اسامی شهدای جمعه خونین که در گلزار شهدا هستند

اسامی شهدای جمعه خونین که در گلزار شهدا هستند

قیام ۱۷ شهریور قیامی بود که حضرت امام خمینی(ره) از آن به عنوان تکرار عاشورا یاد کردند؛ ۹۲ تن از شهدای این واقعه در قطعه ۱۷ گلزار شهدای بهشت زهرا(س) آرام گرفته‌اند. به گزارش خبرنگار حماسه و مقاومت فارس(باشگاه توانا)، جمعه‌ای که جمعه خونین نام گرفت، هیچ وقت فراموش نخواهد شد؛ واقعه‌ای که امام خمینی(ره) درباره آن می‌فرمایند: «17 شهریور مکرر عاشورا و میدان شهدا مکرر کربلا و شهدای 17 شهریور مکرر شهدای...

ادامه مطلب

تولد دوباره یک شهید در ۱۷ شهریور 1357

تولد دوباره یک شهید در ۱۷ شهریور 1357

تولد دوباره یک شهید در ۱۷ شهریور 1357     به بهانه سالروز شهادت قاسم دهقان  17 شهریور ماه هم سالروز تولد انقلابی‌اش بود و هم سالروز شهادتش شد. "قاسم دهقان" که روزی به عنوان یک مبارز انقلابی در زندان ساواک شکنجه می‌شد، روزی دیگر در کسوت فرمانده گردان در لشگر 27 محمد رسول الله(ص) حضور داشت و روزگاری مقابل دوربین حاضر شد تا دینش را به شهدا ادا کند و عاقبت "قطعه‌ای از بهشت" او را بهشتی کرد. یار وفادار...

ادامه مطلب

بیانیه روز 16 شهریور 57 چه بود و چه کسی آن را قرائت کرد ؟

بیانیه روز 16 شهریور 57 چه بود و چه کسی آن را قرائت کرد ؟

 از عید فطر حرکت شروع شد. آن موقع سازماندهی راهپیماییهای تهران در چهارده مسجد، یعنی چهارده منطقه تهران انجام می‌شد. در آن تقسیم‌بندی، تهران چهارده منطقه داشت. هر منطقه هم یک مسجد مشخص به عنوان پایگاه ارتباط مردم با هدایت‌کننده‌های این راهپیمایی‌ها بود. کسی که هدایت راهپیمایی مردم را به صورت رسمی در اختیار داشت، روحانیت مبارز تهران بود. البته پشت صحنه شورای انقلاب بود و گروههای دیگری هم...

ادامه مطلب

زمینه های تاریخی واقعه هفده شهریور

زمینه های تاریخی واقعه هفده شهریور

سخنرانی هدایت‌الله بهبودی؛ رییس دفتر ادبیات انقلاب اسلامی ؛این سخنرانی  در نشست تخصصی هفده‌ شهریورارائه شده است . این نشست  توسط موسسه مطالعات و پژوهشهای سیاسی در موزه امام علی (ع) تهران در  شانزدهم شهریور ماه  1383 در فرهنگسرای انقلاب  برگزار شد بسم‌الله الرحمن‌الرحیم.آنچه که از من می‌شنوید تا حدی به زمینه‌های تاریخی واقعة هفده شهریور مربوط است. این مطالب شاید بتواند برخی از علل...

ادامه مطلب

اتاق جنگی که فرمان کشتار ۱۷ شهریور از آنجا صادر شد

اتاق جنگی که فرمان کشتار ۱۷ شهریور از آنجا صادر شد

مسوول روابط عمومی مجموعه فرهنگی، تاریخی نیاوران در آستانه سالگرد کشتار تاریخی میدان ژاله گفت: فرمان کشتار ۱۷ شهریور که منجر به شهادت هزاران نفر در روز جمعه ۱۷ شهریور سال ۵۷ شد، در اتاقی در کاخ صاحبقرانیه صادر شده است.  به گزارش ایرنا، سالومه پوریامین یادآور شد: این اتاق در قسمت شرقی عمارت صاحبقرانیه قرار دارد و برای انجام مذاکرات نظامی پهلوی دوم از سال ۱۳۴۵ تا ۱۳۵۷ هجری شمسی مورد استفاده قرار...

ادامه مطلب

عامل کشتار مردم در 17 شهریور 1357  که بود؟

عامل کشتار مردم در 17 شهریور 1357 که بود؟

ارتشبد اویسی در مقام فرماندهی نظامی تهران موجب شهادت بسیاری از مردم در روز 17 شهریور یا جمعه سیاه شد. در آخرین روزهای عمر پهلوی از ایران خارج شد و همکاری در کودتای نافرجام نوژه در سال 1358 از جمله آخرین فعالیت‌های نظامی وی بود. غلامعلی اویسی فرزند غلامرضا در سال 1297 در شهر قم به دنیا آمد. پدرش زارع و خرده مالک بود.پس از طی تحصیلات مقدماتی در سال 1309 وارد دبیرستان نظام تهران شد و در سال 1315 پس از اخذ دیپلم...

ادامه مطلب

17 شهریور 1357 (کالبد شکافی یک واقعه)

17 شهریور 1357 (کالبد شکافی یک واقعه)

17 شهریور تأثیر عمیقی بر روند نهضت مردم ایران گذاشت. با این که ظاهرا سه هفته کشور را با آرامش نسبی رو به رو کرد، ولی نه تنها توقفی در روند انقلاب ایجاد نشد،‌ بلکه کینه عمومی از حکومت شاهنشاهی بیشتر گردید. کشور یک هفته دست به اعتصاب زد تمامی بازارها و بیشتر اماکن کسب تا 25 شهریور به عنوان اعتراض به این کشتار وحشیانه تعطیل بودند. حکومت نظامی تا واپسین روز دوام نظام شاهنشاهی پا برجا بود،‌ اما عملا کارآیی...

ادامه مطلب

تلاش برای هویت  یابی واقعه هفده شهریور 1357

تلاش برای هویت یابی واقعه هفده شهریور 1357

این سخنرانی  در نشست تخصصی هفده‌ شهریورارائه شده است . این نشست  در تاریخ شانزدهم شهریور ماه 1383 توسط موسسه مطالعات و پژوهشهای سیاسی در موزه امام علی (ع) تهران در فرهنگسرای انقلاب  برگزار شد  به نام خداوند مهرگستر مهربان. سخنرانی بنده، بیشتر تحلیلی از هفده شهریور است. نگاهم بیشتر به هویت این رخداد معطوف هست. مقدمتاً باید این نکته را یادآور شوم که این نگاه در حقیقت مترتب بر یک باور است. این...

ادامه مطلب

جمعه ای که تعطیل نبود

جمعه ای که تعطیل نبود

عده‌ای‌ از مردم‌ در راهپیمایی‌ بزرگ‌ 16 شهریور فریاد می‌زدند: فرداصبح‌ در میدان‌ ژاله‌. سپهبد مقدم‌ برای‌ جلوگیری‌ از تکرار راهپیمایی‌ از شاه‌ درخواست‌برقراری‌ حکومت‌ نظامی‌ کرد و سرانجام‌ با موافقت‌ شاه‌، تصویب‌ شورای‌ امنیت‌ و هیأت‌دولت‌، حکومت‌ نظامی‌ به‌ تصویب‌ رسید و با فرمان‌ شاه‌ ارتشبد اویسی‌ فرماندار نظامی‌تهران‌ شد. فرماندار نظامی‌ تهران‌ به‌ سپهبد بدره‌ای‌...

ادامه مطلب

جمعه‌ها خون جای بارون می‌چکه...، ۱۷شهریور و یادگارهایی که ویران شد

جمعه‌ها خون جای بارون می‌چکه...، ۱۷شهریور و یادگارهایی که ویران شد

پیاده‌رو‌ها بی‌‌‌نهایت شلوغ بود و جایی برای منتظر ایستادن نبود. ناچار توی کریدور پاساژی حوالی میدان امام حسین [که این روز‌ها به زیر گذری نیمه‌کاره تبدیل شده] منتظر ماندم تا همکارم [بهرنگ رجبی] برسد. ۱۰ دقیقه‌ای همان جا ایستادم و در این زمان کوتاه شاید صد‌ها نفر آدم جورواجور از کنارم گذشتند که بیشترشان بی‌آنکه جلوی پایشان را نگاه کنند، سرگرم ورانداز ویترین‌ها بودند تا شاید در این واپسین روهای...

ادامه مطلب

هفده شهریور 1357؛ یک نقطه عطف تعیین‌کننده

هفده شهریور 1357؛ یک نقطه عطف تعیین‌کننده

 در حالی که در روز 28 مرداد 1357 حکومت با برگزاری مراسم بزرگداشت کودتای 28 مرداد تلاش می‌کرد وانمود کند رژیم از موقعیت مستحکمی برخوردار است، آتش‌سوزی سینما رکس آبادان، که به زودی شایع شد ساواک در آن دست دارد، دولت جمشید آموزگار را با بحران جدی مواجه کرد. سپهبد ناصر مقدم رئیس وقت ساواک در ملاقاتی با شاه خاطرنشان کرد که با توجه به مجموعه شرایط، عمر نخست‌وزیری جمشید آموزگار به سر آمده و او دیگر برای حل...

ادامه مطلب

پرسش و پاسخ از شاهدان عینی  در باره واقعه هفده شهریور

پرسش و پاسخ از شاهدان عینی در باره واقعه هفده شهریور

س : لطفاً بفرمائید جنابعالی در واقعه 17 شهریور در میدان شهدا حضور داشتید؟ ج(حجت‌الاسلام معادیخواه): من موقعی به میدان شهدا رسیدم که قتل عام صورت گرفته بود. با تصور اینکه راهپیمایی‌ها از صبح شروع می‌شد و بعد ادامه پیدا می کرد، ساعت هشت صبح از قلهک سوار ماشین شدم. شب تا دیروقت بیدار بودیم. فکر می‌کنم نماز صبح را خواندیم و خوابیدیم. به خاطر همان مسائلی که بعد از راهپیمایی شانزدهم شهریور اتفاق افتاده...

ادامه مطلب

خاطره ای رخشنده اولادی

خاطره ای رخشنده اولادی

توسط خانم رخشنده اولادی ؛ یکی از شاهدان عینیبِسم رَب الشهداء و صدیقین . من یکی از شاهدهای عینی هستم که در روز هفده شهریور و در روزهای قبل از هفده شهریور در تظاهرات مردمی شرکت می‌کردم. من با وجود داشتن پنج بچه سعی می‌کردم در این تظاهرات حضور داشته باشم، به خاطر اینکه از رژیم ستمشاهی ستم زیادی دیده بودم. برادرم زندگی مخفی داشت. او دانشجو بود ولی دانشگاه را رها کرد. اینها همه را زندان می کردند، شکنجه...

ادامه مطلب

روایت یک شاهد از جمعه سیاه

روایت یک شاهد از جمعه سیاه

شاهد عینی حادثه 17 شهریور با بیان اینکه دلیل اصلی حضور مردم در میدان شهدا، کشتار مخالفین نظام در حسینیه علامه نوری بود افزود: با توجه به کشتار زیاد مردم، رسانه‌های خارجی شهدا را به عنوان خرابکاران نظام نامیدند. حادثه 17 شهریور 1357 به عنوان نقطه عطف و سرآغاز قیام منسجم مردم برای پیروزی بر نظام ستم شاهی بود. چرا که به دنبال کشتار صدها تن از مردم، اراده و عزم رژیم در رویارویی با ملت، سخت به تردید و...

ادامه مطلب

خاطره ای از مهدی توکلی

خاطره ای از مهدی توکلی

توسط مهدی توکلی؛ یکی از شاهدان عینیبسم‌الله الرحمن الرحیم. الحمدالله رب‌العالمین. با عرض سلام خدمت عزیزان و همچنین پیشگاه ارواح طیبة شهدای هفده شهریور. من سعی می‌کنم خیلی خلاصه واقعة هفده شهریور را که نشأت گرفته از واقعه شانزده شهریور بود، شرح دهم. روز شانزدهم شهریور از هفت صبح تا هفت بعد از ظهر، مردم در میدان آزادی جمع شدند. نهایت قطعنامه خوانده شد. بعد از اینکه قطعنامه خوانده شد، همه خوشحال...

ادامه مطلب

روی جنازه اکثر شهدای 17 شهریور نوشته بود:

روی جنازه اکثر شهدای 17 شهریور نوشته بود: "ناشناس"

حاج آقا «مصطفی ابوالحسنی» از جمله افرادی است که در کفن و دفن شهدای 17شهریور سال 1357 نقش بسزایی داشته است. حادثه دلخراشی که توسط دژخیمان ستمشاهی، لکه ننگین دیگری در پرونده این رژیم در تاریخ به ثبت رسانده است.بررسی زوایای مختلف این حادثه تأسف‌بار مجال گسترده‌ای را می‌طلبد که ان‌شاءالله توسط تاریخ پژوهان بررسی شده و خواهد شد. کشتار گسترده مردم به گونه‌ای بود که خبرنگار فیگارو در گزارش خود می‌گوید:...

ادامه مطلب

ما فرزند 17 شهریور هستیم

ما فرزند 17 شهریور هستیم

مصاحبه کننده: خالقی،محمد مهدی مصاحبه شونده: خلیلی،اکبر:یک نویسنده، یک رایانه و یک انبار پر از بندهای کاغذ، توی خیابان ظهیر‌الاسلام. چهار ساعت مصاحبه، از هفت ساعت صحبت، به علت خرابی ضبط دیجیتال و تکرار بخش‌هایی از مصاحبه با یک ضبط غیردیجیتال، باز هم به ما فهماند که دود از کنده بلند می‌شود. خیلی اذیتش کردیم، بارها خندیدیم و ایشان چند باری گریست . اگر اشتباه نکنم، رمان «چرا یکی شاهزاده می‌شود»...

ادامه مطلب

واقعه‌ 17 شهریور به روایت محمد علی بشارتی‌

واقعه‌ 17 شهریور به روایت محمد علی بشارتی‌

روز 17 شهریور فوج‌ عظیمی‌ از مردم‌، که‌ بسیاری‌ از آن‌ها، از جمله‌خودم‌، نسبت‌ به‌ اعلام‌ حکومت‌ نظامی‌ بی‌اطلاع‌ بودند، در تهران‌ به‌خیابان‌ها ریختند. در این‌ تظاهرات‌ من‌ از طرف‌ تسلیحات‌ به‌ میدان‌ ژاله‌ی‌سابق‌ می‌آمدم‌ که‌ یک‌ مرتبه‌ تیراندازی‌ شروع‌ شد و مردم‌ را به‌ رگباربستند؛ همه‌ متفرق شدند و من‌ هم‌ فرار کردم‌. در این‌ راه‌پیمایی‌ جمع‌زیادی‌ از خانم‌ها شرکت‌...

ادامه مطلب

17شهریور زمینه ساز سقوط پهلوی

17شهریور زمینه ساز سقوط پهلوی

  1357 سال مبارزه ملت ایران علیه نظام شاهنشاهی و 17 شهریور این سال نیز روز اوج انقلاب و قیام مردمی برضد ظلم و ستم و زمینه ساز سقوط پهلوی است.گسترش انقلاب با پیشینه ای که در سالهای قبل از 57 وجود داشت در روزهای آغازین سال و در ماههای بعد از آن به اوج خود رسید به طوریکه در روزهای شهریورماه که مصادف با ماه مبارک رمضان نیز بود تظاهرات برضد رژیم هر روز در خیابانها انجام می شد و شبها بر بلندای بامها با ندای...

ادامه مطلب

پس لرزه های جمعه خونین

پس لرزه های جمعه خونین

 1-تردید و تزلزل در اراده سیاسی رژیمبه دنبال کشتار17 شهریور اراده و عزم رژیم در رویارویی با ملت‏سخت‏به تردید و تزلزل افتاد. چرا که شیوه‏های مرسوم اعم از سرکوب و سازش در عمل شکست‏خورده بود. اجرای حکومت نظامی که بر اساس نظریه مشاوران امنیتی و ساواک، بهترین سیاست ممکن جهت‏برقراری امنیت و آرامش تلقی می‏شد، نتیجه عکس بخشید. انتشار جزئیات رقت‏انگیز مشی توسل به خشونت، نفرت و انزجار ملی علیه حکومت را...

ادامه مطلب

قیام خونین 17 شهریور

قیام خونین 17 شهریور

مردم هر روز راهپیمایی می‌کردند. ده ها هزار تن از تظاهر‌کنندگان مخالف و‌ ‌قدرتمند، با سردادن شعار از خیابان‌های تهران، پایتخت نامانوس، رد‌ ‌می‌شدند. مردم با فریاد و طنین صدای مخالفین، ‌به جوش و خروش درآمدند. ‌موضوع اعتراض مردم، سیاستهای فرمانروایی محمدرضا شاه پهلوی، ‌بود. برخی‌ ‌پلاکاردهایی با خود حمل می‌کردند که خواستار خلع شاه بود سایرین خواستار‌ ‌بازگشت آزادی‌های سیاسی و مدنی نادیده...

ادامه مطلب

ایران در آستانه انفجار

ایران در آستانه انفجار

گزارش هفته نامه  نیوزویک از قیام خونین ۱۷ شهریورهفته گذشته جمعیتی که پیشاپیش آن نوجوانان و زنان محجبه حرکت می کردند ، در میدان ژاله واقع در مرکز تهران تجمع کردند . آنان که خشمگین از برقراری حکومت نظامی از ساعاتی پیش بودند ، با سر و صدا از دعوت آیت الله نوری که یک رهبر مذهبی است و آنان را به پراکنده شدن ترغیب می نمود ، سرپیچی کرده و سپس به پرتاب سنگ و آجر به سوی سربازان پرداختند .خیل جمعیت ضمن تحمل...

ادامه مطلب

اسنادی چند از واقعه 17 شهریور

اسنادی چند از واقعه 17 شهریور

سال پایانی حکومت پهلوی در حالی آغاز شد که علیرغم اوج‌گیری اعتراضات مردمی، کمتر کسی باور می‌کرد که این رژیم نتواند سال جاری را به پایان برساند. البته بودند کسانی چون امیراسدالله علم ـ یار همراه محمدرضا پهلوی ـ که در یادداشت‌های روزانه‌اش فروپاشی حکومت را پیش‌بینی کرده بود، اما هنوز زنگ خطر جدی در بین رجال پهلوی به صدا در نیامده بود. تابستان 1357 ش دورة پرالتهابی آغاز شد که به سقوط حکومت...

ادامه مطلب