فعالیت‌های بهاییان در دوران پهلوی اول

تبلیغ بهاییت توسط رئیس امنیه بیرجند در سال ۱۳۰۹


وزارت داخله

ایالت خراسان و سیستان

نمره ۲۳۴

تاریخ ۱۲ فروردین‌ماه ۱۳۰۹

محرمانه است

دفتر مخصوص شاهنشاهی

از چندی به این طرف نوشته‌جاتی به عنوان شب‌نامه در بیرجند منتشر و نسبت به دین مبین اسلام و علماء با عبارات بسیار موهنی بدگویی می‌شود. به نظمیه محل دستور در کشف عاملین آن داده شده. اخیراً اطلاع حاصل کرده‌ام که جمعی از علماء و تجار بیرجند تلگرافاتی توسط آقای [محمد ولی] اسدی حضور مبارک بندگان اعلیحضرت همایونی عرض کرده و از عملیات یاور علائی رئیس امنیه بیرجند که می‌گویند تبلیغ مذهب بهائی می‌کند شکایت کرده‌اند. در اینجا نمی‌خواهم از یاور علائی که به بهائیت معروف است دفاع نمایم، ولی این‌طور تصور می‌کنم به واسطه انتقال مرکز امنیه از قائن به بیرجند، متنفذین محلی از این [؟] خوش‌وقت نبوده، می‌خواهند به عنوان مذهب، امنیه را ضعیف نمایند[!]. در صورتی که علاقه مبارک اقتضا فرمایند این‌طور مناسب می‌دانم یاور علائی که به بهائی‌گری رسماً معروف است و بهانه به دست مغرضین می‌دهد، تغییر پست حاصل کرده و از امنیه محل تقویت بشود، که متنفذین نتوانند در اعمال نظریات خصوصی خود[!] موفقیت حاصل نمایند. بسته به امر مبارک است.

محمود جم

 

****

 

اداره تلگرافی دولت علیه ایران

از بیرجند

نمره تلگراف ۲۹

پیشگاه مقدس اعلیحضرت همایونی خلدالله ملکه یاور علائی رئیس امنیه قاینات در عوض تأمینات، به تبلیغات مذهب بهائی مشغول، مؤید برخی تجاهرات و موجب اضطراب افکار عامه گردیده. رفع غائله را از ساحت مقدس ملوکانه تقاضا می‌نماییم.

احقر محمدهادی، احقر محمدباقر آیتی، احقر غلامرضا فاضلی، احقر شیخ محمدحسین آیتی، احقر حامد موسوی، احقر محمدمهدی مجتهد، احقر فارابی، هیئت تجار، محسن‌زاده بیرجندی، کریم‌زاده، سیدهاشم سعادت فرزانه، محمدحسین رجب‌زاده اصفهانی، ملک‌زاده

 

****

 

دفتر مخصوص شاهنشاهی

نمره صادره ۱۴

خروج ۹/۱/۷

محرمانه

اداره محترمه تشکیلات کل امنیه

سواد تلگرافی که از بیرجند به خاکپای مبارک اعلیحضرت همایون شاهنشاهی ارواحنا فداه عرض شده است، لفاً ارسال، و حسب‌الامر مبارک ابلاغ می‌شود که قدغن فرمایید هرچه زودتر یاور علائی رئیس امنیه قائنات را تغییر داده، مأمور دیگری برای آنجا معین نمایند.*

 

****

 

وزارت جنگ

اداره تشکیلات امنیه کل مملکتی

دوائر مرکزی

طهران، مورخه ۱۳۰۹/۱/۲۰

نمره ۵۷۸

ریاست محترم دفتر مخصوص شاهنشاهی

عطف به نمره ۱۴، حسب‌الامر جهان‌مطاع ملوکانه ارواحنا فداه یاور علائی از بیرجند احضار گردید.

رئیس کل تشکیلات امنیه مملکتی

 

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

* با توجه به روند رشد و نفوذ بهاییان در دوران پهلوی اول، دستور رضاشاه درباره سرگرد علایی را باید صرفاً به منظور جلوگیری از شورش اهالی بیرجند بر ضدّ حکومت و برهم خوردن امنیت منطقه قائنات دانست. جالب‌تر آنکه در ادامه حکومت رضاشاه، رشد و نفوذ بهاییان تا بدان‌جا رسید که به طور مثال، اسدالله صنیعی که شخصی بهایی بود، به عنوان آجودان ولیعهد انتخاب شد.


تبلیغ بهاییت توسط رئیس امنیه بیرجند در سال ۱۳۰۹
تلگراف علما و تجار بیرجند به رضاشاه و شکایت از سرگرد علایی رئیس امنیه قائنات