میرزاابوالقاسمخان ناصرالملک
در تاریخنگاری مشروطه، افزون بر آشفتگی، نکات مبهم و ناروشن بسیاری نیز وجود دارد و برخی از وقایع به درستی تبیین نشده و به بسترها و مقدمات آنها اشارة لازم نمیشود. واقعة عزل ناصرالملک از رئیسالوزرایی در ذیقعدة 1325/ آذر 1286، گرفتار همین سرنوشت شده است. مهدی ملکزاده ضمن شرح وقایع میدان توپخانه، بدون هیچ توضیحی تنها مینویسد: «در همان روز (روز واقعه میدان توپخانه) ناصرالملک...
زمانی که محمد علی شاه قاجار به جای پدرش مظفرالدین شاه به تخت سلطنت نشست، پس از مدتی، ابوالقاسم خان ناصرالملک را به عنوان رییس الوزرای خود منصوب کرد. با این همه گره خوردن مناسبات شاه جدید با مشروطه خواهان و نمایندگان مجلس و بدگمانی شاه به ناصرالملک، نهایتا منجر به برکناری و تبعید او از ایران شد .
ناصرالملک تربیتشده مکتب انگلیسی سیاست بود، وی هیچگونه باوری نه به مشروطه داشت و نه توانایی ملت ایران در به دست گرفتن زمام اختیار خود؛ از سوی دیگر میدانست حتی روشنفکران ایرانی تلقی مشخصی از مشروطه ندارند و هر کس اوهام خود را مشروطه نام مینهد. به همین دلیل بر این باور بود که مشروطه باید بر الزامات ایران منطبق باشد. از سوی دیگر ناصرالملک مردی نخبهسالار بود، از دخالت...