حزب رستاخیز
0

</b>سخن نخست<b> <br><b> حزب دست ساز رستاخیز از پیدایش تا افول  </b>

سخن نخست
حزب دست ساز رستاخیز از پیدایش تا افول

در تاریخ همیشه افرادی بودند که با تصمیم های خود گاهی توانسته اند مسیر حرکتهای تاریخی را تحت تاثیرقرار دهند. اگرچه این تغییر مسیرها همیشه مثبت یا منفی نبوده اما بی شک موجب ایجاد نقاط عطفی شده که منشاء تحولات بعدی شده اند. از جمله این تصمیم ها ، فرمان محمدرضا شاه در آخرین روزهای سال 1353 بود که خواستار تشکیل یک حزب فراگیر تحت عنوان "رستاخیز" در ایران شد. برای دیکتاتوری که تصور می کرد حکومت از درون پوسیده...

ادامه مطلب

مروری بر جایگاه حزب رستاخیز در ایران معاصر

مروری بر جایگاه حزب رستاخیز در ایران معاصر

مهم‌ترین کارکرد احزاب فرمایشی در جوامع تحت سلطۀ حکومت‌های استبدادی «ضد حزب» بودن آنهاست؛ به‌گونه‌ای‌که جامعه را از دستیابی به کارویژه‌های واقعی حزب محروم می‌سازد و در عین حال فضا و ذهنیت سیاسی جامعه را فریب می‌دهد تا یا از مطالبات حزب‌خواهی خود دست بردارند یا آن را محقق‌شده فرض کنند. امّا حزب رستاخیز ایران، که در اواخر سلطنت پهلوی دوم به‌وجود آمد، علاوه بر آن، کارکردهای دیگری را نیز برای...

ادامه مطلب

نگاهی به علل و زمینه های تشکیل حزب رستاخیز

نگاهی به علل و زمینه های تشکیل حزب رستاخیز

حکومت 57 ساله رژیم پهلوی بر ایران نمونه ای روشن از حکومت های استبدادی است. در طول این دوران در برهه هایی از زمان بنا به شرایط داخلی و بین المللی اندک فضایی باز شده و طی آن گروه ها احزاب، سازمان ها و... موفق به عرض اندامی گردیدند اما عمر چنین ظهورها وبروز هایی بسیار کوتاه بوده و بزودی استبداد با چهره ای خشن تر از قبل بازگشته است. نمونه ای از شرایط مذکور دهه 1320 می یاشد که طی آن برخی فعالیت های سیاسی در قالب...

ادامه مطلب

اسدالله علم و تأسیس حزب رستاخیز

اسدالله علم و تأسیس حزب رستاخیز

اسدالله علم در سالهای تصدی خود در وزارت دربار گامهای اساسی دیگری در راه تثبیت قدرت و دیکتاتوری محمدرضا شاه برداشت. ازجمله اقدامات تصمیم به انحلال احزاب دوگانه (حزب ایران نوین و حزب مردم) بود. در این زمان شاه و علم دریافته بودند که این احزاب نه تنها کارآیی لازم را از دست دادهاند، بلکه اثرات معکوس و منفی برجای نهادهاند. چنین بود که شاه با همیاری اسدالله علم بهتدریج انحلال این احزاب را عملی ساخت؛ بدون...

ادامه مطلب

رستاخیز به روایت علم

رستاخیز به روایت علم

محمدرضا پهلوى (شاه وقت ایران) روز ۱۱ اسفند ۱۳۵۳ در جلسه بزرگى با حضور نخست وزیر، وزرا، مقامات دولتى، نمایندگان مجلس، بازرگانان و نمایندگان احزاب، تشکیل حزب واحد رستاخیز را اعلام کرد و گفت: «دوران دودوزه بازى کردن ها به سر آمده و جاى کسى که با قانون اساسى و نظام پادشاهى و انقلاب ششم بهمن (انقلاب سفید) مخالف است، یا در زندان است یا خارج از کشور»! زمینه هاى فکرى تصمیم شاه مبنى بر ایجاد سیستم تک حزبى،...

ادامه مطلب

بررسی علل تشکیل و فروپاشی حزب رستاخیز

بررسی علل تشکیل و فروپاشی حزب رستاخیز

در کشورهای پیشرفته و توسعه یافته، پیشرفت احزاب همپای صنعت و سرمایه داری رشد کرده بعد از گذشت سالها، در کنار سایر امور اقتصادی و فرهنگی تجربه تشکیلاتی و حزبی نمودار گردیده است. این احزاب در جهت اهداف و منافع ملی، پس از کسب قدرت یا تأثیرگذاری بر حکومت و مشارکت در قدرت، ضمن ورود در صحنه سیاسی و اجتماعی نهادهای سیاسی را به تدریج به وجود آورده اند. اما کشورهای در حال توسعه، یا فاقد احزاب سیاسی (البته به...

ادامه مطلب

مخالفت صریح امام با شرکت عموم در حزب رستاخیز

مخالفت صریح امام با شرکت عموم در حزب رستاخیز

نظر به مخالفت این حزب با اسلام و مصالح ملت مسلمان ایران، شرکت در آن بر عموم ملت حرام و کمک به ظلم و استیصال مسلمین و مخالفت با آن از روشن ترین موارد نهى از منکر است. تأسیس «حزب رستاخیز» در روز یازدهم اسفند سال 1353 توسط محمد رضا پهلوى اعلام شد، وى در یک مصاحبه مطبوعاتى همه ایرانیان را موظف به عضویت در این حزب کرد و اعلام نمود کسانى که عضو این حزب نشوند باید از کشور اخراج گردند. اعتقاد به نظام شاهنشاهى،...

ادامه مطلب

از رستاخیز فرمایشی تا فرجام خودکامگی

از رستاخیز فرمایشی تا فرجام خودکامگی

«من چون شاه کشور مشروطه هستم دلیلی نمی‌بینم که مشوق تشکیل احزاب نباشم و مانند دیکتاتور‌ها تنها از یک حزب دست‌نشانده خود پشتیبانی نمایم» - محمدرضا پهلوی، ماموریت برای وطنم، صفحه ۳۳۶ محمدرضا پهلوی در اوایل دهه ۴۰ این چنین نگاه خود به احزاب را تشریح می‌کرد و در جایگاه شاهی که مدعی بود برای ملتش دموکراسی می‌خواهد، به کار توجیه نظام دو حزبی خود مشغول بود. در کشوری که می‌گفت «بر موازین دموکراسی...

ادامه مطلب

حزب رستاخیز؛ دموکراسی نمایشی

حزب رستاخیز؛ دموکراسی نمایشی

 « برای ما ایرانیان که در طریق وصول به دموکراسی واقعی گام برمی داریم، فرض است که همواره این نکته را نصب‌العین خویش قرار دهیم که برای رسیدن به این منظور تحمل هر دشواری سهل و سزاوار است.» - محمد رضا پهلوی«دموکراسی؟ آزادی؟ این حرف‌ها یعنی چه؟ ما هیچ کدام از آنها را نمی‌خواهیم.» - محمد رضا پهلویاحزاب دولت ساخته امدادگر همیشگی قدرت طلبان بوده اند؛ احزابی که هدف از تأسیس آن ها صرفاً حفظ قدرت یا رسیدن...

ادامه مطلب

حزب رستاخیز، انجمن فرصت‌طلبان

حزب رستاخیز، انجمن فرصت‌طلبان

 «حزب رستاخیز ملت ایران» که در تاریخ 11 اسفند 1353 طی کنفرانسی رادیو ـ تلویزیونی به عنوان تنها حزب فراگیر در راستای برنامه‌های بلند پروازانه محمد‌رضا پهلوی برای رسیدن به «دروازه‌های تمدن بزرگ» برپا شده بود، بیش از آنکه از متن جامعه‌ی ایران برخیزد، حاصل فضای ناشی از افزایش درآمدهای سرشار نفت و به تبع ‌آن افزایش قدرت سرکوب رژیم پهلوی بود. تشکیل حزب رستاخیز به همراه اقدامات فرهنگی مغایر با اصول...

ادامه مطلب

حزب رستاخیز چگونه روند انقلاب را تسریع کرد؟

حزب رستاخیز چگونه روند انقلاب را تسریع کرد؟

حزب رستاخیز همراه با افزایش قیمت نفت تأسیس و با تشدید انقلاب اسلامی، منحل شد. آنچه مقاله‌ی حاضر درصدد تبیین آن است چرایی تأسیس این حزب و نقش آن در تسریع وقوع انقلاب اسلامی است. آیا می‌توان گفت این حزب به روند انقلاب سرعت بخشید؟داستان خاندان پهلوی و مسئله‌ی تحزب در ایران، داستان جالبی است. قصه‌ای که پیامدهایش برای این خاندان، پُرفرازونشیب بوده است؛ از روی کار آمدن تا برافتادن. اگر روزی حزب تجدد در...

ادامه مطلب

تشکیل حزب رستاخیز پیشنهاد چه کسی بود؟

تشکیل حزب رستاخیز پیشنهاد چه کسی بود؟

5اسفند 1353 سالروز تاسیس «حزب رستاخیز» است. اما پرسشی که در پس این سال‌ها، همچنان باقی‌‌ مانده، این ‌است که چه شد «محمدرضا پهلوی» به‌یکباره تصمیم گرفت همان بساط نیم‌بند چند حزبی را در کشور برچیند و سامان تک‌حزبی برپا کند. از آن مهم‌تر پیشنهاد آن از چه کسی بود؟ ایده‌ ازآن خود شاه بود یا عده‌ای از نزدیکان تحصیلکرده از آمریکا برگشته‌ای مانند «هوشنگ‌ نهاوندی»، «علی‌نقی‌ عالیخانی» و... ابتکار...

ادامه مطلب

تشکیل‌ حزب‌ رستاخیز ملت‌ ایران‌ و انحلال‌ احزاب‌ سیاسی‌

تشکیل‌ حزب‌ رستاخیز ملت‌ ایران‌ و انحلال‌ احزاب‌ سیاسی‌

از جمله‌ی‌ جدیدترین‌ نظام‌های‌ حزبی‌، نظام‌ تک‌حزبی‌ است‌ که‌ اولین‌ بار در قرن‌بیستم‌ به‌ وسیله‌ی‌ فاشیست‌ها و سپس‌ مارکسیست‌ها و نازیست‌ها به‌ کار گرفته‌ شد. حزب‌ واحد یا نظام‌ تک‌ حزبی‌، به‌ این‌ جهت‌ از نظام‌های‌ دیگر و همچنین‌ حزب‌ مسلط‌ جدا می‌شود که‌ در چنین‌ نظامی‌ رقابت‌ آراء احزاب‌ مختلف‌ مردود است‌؛ در حالی‌ که‌ درنظام‌ با حزب‌ مسلط‌، به‌ احزاب‌ دیگر...

ادامه مطلب

تأسیس حزب رستاخیز و پایان نمایش دموکراسی شاهانه

تأسیس حزب رستاخیز و پایان نمایش دموکراسی شاهانه

شاه از مدتها قبل از بعدازظهر آن روز سرنوشت‌ساز یکشنبه یازدهم اسفند 1353 درباره نظام حزبی موجود در کشور و اینکه ضرورتاً باید تغییراتی جدی در آن ایجاد کند، در حال تفکر و به اصطلاح سبک‌ سنگین کردن اوضاع بود.مصطفی الموتی از رهبران حزب ایران ‌نوین ضمن اینکه انحلال یکباره احزاب را تقبیح و تصریح می‌کند که آن همه تشکیلات گسترده و عریض و طویل به سرعت از هم فروپاشیده و از میان رفت، تأکید دارد که تا آن هنگام...

ادامه مطلب