خانه زعفرانیه پس از ضربه سربازان گمنام

پس از آغاز فاز نظامی، خانه‌های تیمی متعددی از سازمان ضربه خورد. به عنوان مثال در روز ۲۰ مرداد ۱۳۶۰ یکی از اصلی‌ترین خانه‌های تیمی سازمان در خیابان ۴۵ متری مجیدیه که محل تدارکات نظامی شهر تهران بود، توسط سپاه پاسداران ضربه خورد و صدها قبضه سلاح و مقادیر زیادی مهمات از این منزل کشف شد، اما اغلب این خانه‌های تیمی کوچک بود و نمی‌توان آنها را مقر سازمان تلقی کرد، اما خانه زعفرانیه چنین نبود. در این دوره ستاد مرکزی سازمان در تهران، منطقه زعفرانیه بود. این ساختمان با مساحت بیش از ۲۰۰۰ متر از سال ۱۳۵۸ از مقرهای سازمان بود و در ادبیات رسمی آنها با عنوان مقر اشرف و موسی یاد می‌شد. طی عملیات نیروهای امنیتی انقلاب اسلامی در تاریخ ۱۹ بهمن ۱۳۶۰ که منجر به کشته شدن ۲۰ نفر از سران سازمان از جمله «موسی خیابانی» از مؤسسین سازمان و «اشرف ربیعی» همسر رسمی مسعود رجوی شد، ساختمان مذکور که متعلق به خانواده «فرزانه‌سا» بود، مهشید فرزانه‌سا در این عملیات کشته شد. خانواده فرزانه‌سا همگی به عضویت سازمان درآمده و به مبارزه مسلحانه با جمهوری اسلامی روی آورده بودند.

در خانه زعفرانیه اسناد و مدارک و مقداری اشیای مسروقه از بانک‌ها به دست آمد. موسی خیابانی وقتی متوجه محاصره خانه می‌شود، خود را به ماشین پژو ۵۰۴ ضد گلوله طوسی‌رنگی می‌رساند که مسعود رجوی از سفر پاریس با خود آورده بود، اما در همان نقطه کشته می‌شود. در این عملیات فرزند مسعود رجوی به نام «مصطفی» نجات یافت و تصویر مشهور او در آغوش شهید لاجوردی پس از نجات، مربوط به این ساختمان است. (درباره او اینجا بیشتر بخوانید.)

علاوه بر خانه تیمی اصلی، سه خانه تیمی دیگر نیز هدف قرار گرفت؛ خانه تیمی یوسف‌آباد شمالی که شاهرخ شمیم، فاطمه نجاری (شمیم) و محمد منجی در آن حضور داشتند و آخرین مکانی بود که مسعود رجوی پیش از فرار به پاریس در مرداد ۱۳۶۰ در آن پنهان بود؛ خانه تیمی خیابان پاسداران، خیابان بوستان که خسرو رحیمی، محمدحسن پورقاضیان، حسن مهدوی، ناهید رأفتی (مهدوی) و مهناز کلانتری در آن ساکن بودند؛ خانه تیمی خیابان خردمند شمالی که سعید سعیدپور در آن حضور داشت.

درباره چرایی عدم حضور ابریشمچی که مسئول حفاظت آن ساختمان بوده و تمایل مسعود رجوی به حذف موسی خیابانی از سوی برخی اعضای سابق سازمان نظراتی مطرح شده است.

آنچه در ادامه می‌آید تصاویری از ضربه به خانه زعفرانیه است.

پژوی ضدگلوله موسی خیابانی

مصطفی رجوی در آغوش شهید لاجوردی در هنگام مصاحبه درباره عملیات ضربه زعفرانیه