اسنادی از تعاملات ایران شاهنشاهی و اسرائیل


899 بازدید

«در عرض این مدت که در ایران بوده‌ام، روابط ایران و اسرائیل بسیار خوب و حسنه بوده و شاهنشاه آریامهر کمکهای زیادی به اسرائیل نموده‌اند. دلم می‌خواست عموم اطلاع داشته باشند، ولی وضع طوری بوده که در جراید منعکس نگردیده است.» این، سخنان مئیر عزری، نماینده اسرائیل در ایران در مراسم خداحافظی‌اش  در سال ۵۲ بود. زمانی که رابطه با اسرائیل، چنان قبح داشت که ایرانِ شاهنشاهی از ترس واکنشهای اجتماعی، روابط سیاسی‌اش با اسرائیل را بطور پنهانی پیش می‌برد.

هرچند مئیر عزری برای بهبود نگاه ایرانیان به اسرائیل تلاشهای خوبی داشت، اما روابط ایران شاهنشاهی با اسرائیل، بیش از آن که سیاسی و علنی باشد، امنیتی و پنهانی بود. ساواک و موساد اهداف مشترکی داشتند که برای پیشبردش سالها فعالیت مشترک کرده بودند. موساد در ایران یک نماینده دائم داشت، سفرهای متعددی در سطح روسای دو سرویس اطلاعاتی و مدیران عالی‌رتبه انجام می‌شد و برخی پرسنل ساواک برای دوره‌های آموزشی راهی اسرائیل می‌شدند. علاوه بر موساد، وابستگی نظامی اسرائیل در تهران نیز روابط گرم و عمیقی با ارتش ایران برقرار کرده بود و سفرهای متعددی بین طرفین انجام می‌شد.

طرح «کریستال» که در واقع جمع‌آوری اطلاعات پنهان از سه کشور مصر، عراق و سوریه بود از سال ۴۵ شروع شده بود. با توجه به اینکه در آن سالها ایران، تابعی از بلوک غرب بود و عراق بعثی نیز به شوروی متمایل بود؛ عراق به تنهایی هم برای ایران و اسرائیل یک هدف اطلاعاتی مهم و مشترک بود. «شبکه شمال» که کارش جمع‌آوری اطلاعات از سازمانهای لشگری و کشوری عراق بود، از سال ۱۳۴۶با هدایت اسرائیل و ایران زیر نظر مسعود بارزانی، فرزند ملامصطفی بارزانی فعال بود. علاوه بر این مستشاران اسرائیلی نیز در کنار بارزانی‌ها در کردستان عراق مستقر بودند و زیر شعله‌ی استقلال‌خواهی کرد‌ها علیه عراق را روشن نگه می‌داشتند. ملامصطفی بارزانی هم نماینده‌ای در تهران داشت که کارها را هماهنگ می‌کرد. علاوه بر اینها، سالها بود موساد با استقرار یک پایگاه عملیاتی در آبادان، توانسته بود چرخه‌ی امنی برای خروج غیرقانونی یهودیان عراق از خاک آن کشور، ورود به ایران و اعزامشان به اسرائیل ایجاد کند. این کار از طریق پایگاه آبادان که در ادبیات امنیتی ساواک و موساد، پایگاه جنوب نامیده می‌شد صورت می‌گرفت. این پایگاه اواخر دهه ۱۳۳۰ ایجاد شد و هدفش آموزش فعالیت جمع‌آوری اطلاعاتی برون‌مرزی به ساواک بود. موساد علاوه بر این پایگاه، دو پایگاه دیگر در کردستان و ایلام در اختیار داشت. ساواک علاوه بر تامین پشتیبانی و امور مالی این پایگاه‌ها، مدارک جعلی ایرانی برای تردد افسران موساد را نیز در اختیار آنان قرار می‌داد.
موسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی، اسنادی از تعاملات ایران شاهنشاهی و اسرائیل را برای نخستین بار منتشر می‌کند.


اسنادی از تعاملات ایران شاهنشاهی و اسرائیلدرخواست کارت شناسائی برای اعضای نمایندگی اسرائیل در تهران

درخواست مئیر عزری، نماینده سیاسی دولت اسرائیل درایران برای صدور کارت شناسائی

موافقت با سفر خبرنگار اسرائیلی روزنامه یدیعوت اخرونوت اسرائیل به ایران با پوشش خبرنگار آلمانی

گزارش ضدجاسوسی ساواک به ریاست سازمان درباره همکاری با موساد درباره خروج یهودیان عراقی از آن کشور

اعزام کارشناسان وزارت کشاورزی به دوره آموزشی در اسرائیل

گزارش ضدجاسوسی ساواک درباره اقدامات وابسته مطبوعاتی اسرائیل در تهران

درخواست صفی‌نیا، نماینده ایران شاهنشاهی در اسرائیل از بانک ملی برای ارسال اوراق بانکی‌اش به آنجا

نامه تشکر اسحاق رابین از نصیری رئیس ساواک


گزارش مقدم، رئیس ساواک به شاه از سفر رئیس موساد به تهران، آبان 1357

خروج تعدادی از خانواده‌های اسرائیلی مقیم ایران از کشور، آبان 57