تحریک اکراد شمال عراق توسط دولت انگلیس در سال 1308
وزارت امورخارجه
اداره کل امور سیاسی
فوری و محرمانه
ریاست محترم دفتر مخصوص شاهنشاهی
سواد تلگراف فوری واصله از قونسولگری ایران در موصل را لفاً ارسال میدارد. شرح لازم نیز به وزارت جلیله جنگ نوشته شد. امضاء [محمدعلی فرزین]
****
از قونسولگری موصل
فوری
از قراری که خبر رسیده هفت روز قبل کلنل لُرنس معروف(1) به حدود سلیمانیه رفته، با چند نفر رؤسای مهم اکراد مخصوصاً شیخ محمود [برزنجی](2) ملاقات قرار سرّی گذارند که حضرات در حدود کردستان بر علیه ایران انقلاب و اغتشاش فراهم نمایند. بعد گویا به بغداد مراجعت میکند. احتیاطاً مقتضی است در حدود کردستان رفتار و حرکات اکراد کاملاً تحت مراقبت واقع شود.
--------------------------------------------------------------------------------------------
توضیحات سند:
1- توماس ادوارد لارنس (Thomas Edward Lawrence) افسر مشهور انگلیسی و از جاسوسان زبردست بریتانیا بود. این افسر انگلیسی که به «لورنس عربستان» شهرت یافته، سالها در شبه جزیره عربستان اقامت داشت و از نقطهای به نقطه دیگر میرفت. لارنس در حجاز فرهنگ اعراب را مطالعه میکرد و نه تنها زبان عربی را به خوبی فرا گرفته بود، بلکه لهجههای قبایل مختلف را هم آموخته بود. نقش کلنل لارنس، در وادار ساختن شریف حسین، امیر حجاز، به مخالفت با حکومت عثمانی و گردآوری همه اعراب حجاز در زیر پرچم شریف حسین به نام «ملکالعرب» را نباید از نظر دور داشت.
2- شیخ محمود برزنجی، هم به واسطه دارا بودن مقام شیخ طریقت نقشبندی و هم به عنوان رهبر سیاسی و حامی طرح ایجاد کشور مستقل کردستان، بسیار مورد توجه انگلیسیها بود.
نظرات