حزب مؤتلفه اسلامی


1474 بازدید

1

اهمیت شناخت احزاب مختلفی که قبل و بعد از پیروزی انقلاب اسلامی ایران فعالیت داشته و دارند و همچنین در روند شکل گیری حوادث مهم تاریخی و انقلابی نقش داشته اند؛ پژوهشکده تحقیقات اسلامی را واداشت تا به کمک نویسندگان مختلف، تحقیق و پژوهش هایی پیرامون این احزاب انجام دهد و آنها را به مخاطبین بشناساند. حزب مؤتلفه اسلامی یکی از این احزاب می باشد که در میان احزاب اصولگرا قدیمی ترین حزب به شمار می رود. کتاب حزب مؤتلفه اسلامی ، به همت آقای لطف علی لطیفی پاکده در ۹ فصل تدوین شده است ، و از زوایای مختلف به این حزب نگاه کرده. ناگفته نماند انتشارات زمزم هدایت در سال ۱۳۹۰این کتاب را به چاپ رسانده است.

معرفی قسمت های مختلف   

نویسنده در فصل اول بعد از پیش گفتار و مقدمه به معرفی کلی این حزب می پردازد و با مطالبی مختصر تحت عناوینی همچون: بنیانگذاران مؤتلفه ، شهدای مؤتلفه ، دبیرکل مؤتلفه و…تصویری را از این حزب در ذهن مخاطب شکل می دهد. در قسمت شهیدان مؤتلفه اسامی شهیدان بزرگواری چون شهید آیت الله مرتضی مطهری ، شهید دکتر محمد بهشتی ، حجت الاسلام باهنر ،حجت الاسلام محلاتی ، سید علی اندرزگو، عباسعلی ناطق نوری ، صادق امانی ، مهدی عراقی ، محمد صادق اسلامی ، اسدالله لاجوردی ، محمد علی رجایی ، سرحدی زاده ، علی درخشان و کچویی دیده می شود. فصل دوم به تاریخچه حزب می پردازد . با مطالعه این فصل اطلاعات مفیدی درباره، تاریخ تأسیس ، مکان تأسیس، شرایط زمانی تأسیس ، مراحل گسترش ، انشعابات و جناح های درونی حزب ، به مخاطب منتقل می شود به عنوان نمونه ما در صفحه ۳۹ از قول آقای بادامچیان درباره ضرورت تشکیل حزب مؤتلفه چنین می خوانیم:

….تفکر امام ، غرب گرا ،ملی گرا و چپ گرا نبود. او یک مرجع تقلید مستقل و دارای افکار اسلامی قوی بود و براساس حاکمیت اسلام می خواست حرکت کند لذا نهضت ایشان تشکیلاتی می خواست که بتواند اسلام خالص را مد نظر داشته باشد و ساختار و شیوه مبارزاتی ، تاکتیک ها، استراتژی ها و برنامه هایش منطبق با موازین اسلام و فقه صاحب جواهر و نظر ولی امر و مرجع تقلید مسلمین باشد . طبیعی بود که نهضت ملی ، نهضت آزادی و حزب زحمت کشان دکتر بقایی نمی توانستند این تفکر را داشته باشند لذا پیرامون امام نیامدند. ابتدا توده مذهبی مسلمان آمد از بین توده [مذهبی] سه تشکیلات شکل گرفت ، دو نهاد جامعه مدرسین و جامعه روحانیت مبارز و یک حزب به نام «حوزه های ۱۰نفره آقای خمینی» که بعدا به [نام] «هیئت مؤتلفه اسلامی» شناخته شد.

در ادامه به فصل سوم که به مبانی فکری حزب مؤتلفه می پردازد، می رسیم. مبانی فکری حزب در این فصل با مطرح شدن موضوعات مختلف ارائه می شود. مسائل مهم اعتقادی چون : توحید یا خدا محوری، مبارزه با حاکمیت و طاغوت، نظام ولایی ، نبوت ، معاد، عدالت ، امامت ، مهدویت و تحقق حاکمیت اسلام بر جهان ، ولایت مطلقه فقیه ، مؤتلفه و احزاب خارجی و…. از جمله این موضوعات هستند. به عنوان مثال در صفحه ۷۷ از قول جناب عسگر اولادی در رابطه با ولایت فقیه چنین می خوانیم:

…سرمایه اصلی حزب الله ، ولایت خدا ، ولایت رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم و ولایت ائمه اطهارعلیهم السلام است. در حال حاضر مدل حزب الله ، مدل نجات بشر است و هر حزب اللهی در زمان غیبت امام زمان عجل الله تعالی فرجه باید علاوه بر سه معیار فوق معیار چهارم را که پیروی از دستورهای ولی فقیه عادل است رعایت کند.

نویسنده بعد از بیان مبانی فکری حزب به بررسی دیدگاه های حزب مؤتلفه می پردازد.جامعیت دین و پیوستگی دین و سیاست ، اعتقاد و التزام به اصول و مبانی نظام اسلامی ، عدم کفایت اجتهاد مصطلح ، استقلال همه جانبه کشور، دفاع از قانون اساسی ، سنت و مدرنیسم ، عناوینی هستند که دیدگاه های مهم حزب مؤتلفه نسبت به آنها منعکس شده است. فصل پنجم به اهداف و مواضع اختصاص دارد. در ابتدای این فصل نویسنده بعد از بیان اهداف اساسی مؤتلفه به مطالب مختلفی تحت عناوینی چون راهبردهای مؤتلفه (کوتاه ، میان و بلند مدت)، عوامل مؤثر در تعیین راهبردها ،  سیاست های داخلی و عمومی ،اصول تبلیغی ، سیاست های انتخاباتی ، سیاست های اقتصادی ، سیاست های فرهنگی ،سیاست های اجتماعی ، سیاست های نظامی ،  سیاست های امنیتی ، سیاست های خارجی  می پردازد و سپس مواضع مؤتلفه را در مورد مسائلی چون انرژی هسته ای ،احزاب ، خشونت ، مخالفان نظام ، خودی و غیر خودی و… بررسی کرده است.

فصل ششم به عملکرد حزب مؤتلفه اسلامی اختصاص دارد. اولین موضوعی که در این فصل بررسی شده عملکرد پیش از انقلاب اسلامی این حزب می باشد در صفحه ۱۶۱ از جمله مهمترین عملکردها، داشتن نقش برجسته در راه اندازی قیام ۱۵خرداد سال ۴۲، توزیع اعلامیه های امام ، جمع آوری امضا از علما درباره مرجعیت امام ، توزیع نشریه انتقام که آیت الله مصباح یزدی آن را در آن سالها مخفیانه می نوشتند، آمده است. در ادامه عملکرد پس از انقلاب مؤتلفه تحت عناوینی چون: عملکرد انتخاباتی و ائتلاف ها، تحمل نظر مخالفین ، تلاش در جامعه پذیری سیاسی ،تأثیر در فرهنگ سیاسی جامعه ، حمایت از دولت اصولگرا و شخصیت های نظام ، تلاش برای تحکیم وحدت ملی ، انتقال حساسیت های داخلی و خارجی به دولت، ترجیح اهداف و منافع ملی بر حزبی ، عملکرد فرهنگی (آموزشی ،مذهبی ، تبلیغاتی ، تلاش برای اصلاح الگوی مصرف و…)، عملکرد اجتماعی ، عملکرد اقتصادی ، عملکرد نظامی، عملکرد در جریان فتنه ۸۸،  و…. مورد بررسی نویسنده قرار گرفته است.

فصل هفتم به پایگاه اجتماعی حزب می پردازد. مرکز کشور، شهرستان ها ، دانشگاه ها ، مدارس ، اصناف ، کارگران ، حوزه های علمیه ، اقشار تحصیلکرده مواردی هستند که پایگاه حزب در میان آنها به صورت مختصر بررسی شده است و بعد از آن نظر امام خمینی ره ، مقام معظم رهبری نسبت به حزب بیان شده است. در نهایت این فصل هم ترکیب اعضای حزب تحت عناوین ، ترکیب قشری و یا شغلی ،ترکیب سنی ، ترکیب جنسیتی ، ترکیب مذهبی ، ترکیب نژادی ، ترکیب کلی اعضای شورای مرکزی مورد بررسی قرار گرفته است. فصل هشتم با عنوان سطح حضور مؤتلفه در ارکان نظام، حاوی بخش دیگری از مطالب این کتاب است . نهاد رهبری ،مجمع تشخیص مصلحت نظام ، مجلس خبرگان ، شوری نگهبان ،قوه مجریه ، قوه مقننه ، قوه قضائیه و نیروهای مسلح از جمله ارگانهایی هستند که رابطه حزب با آنها در این فصل مورد کنکاش قرار گرفته است. فصل نهم به جمع بندی و نتیجه گیری اختصاص پیدا کرده است. آینده قابل پیش بینی مؤتلفه ، انشعابات و جناح بندهای احتمالی ، امتیازات حزب مؤتلفه اسلامی  ، اصالت سازمان یا اهداف اولیه و…… عناوین مختلف فصل نهم می باشند.

در خاتمه باید به این نکته اشاره کرد که در انتهای کتاب چند پیوست به فصول نه گانه اضافه شده است. پیوست اول به رهبران و اعضای برجسته اختصاص دارد و زندگی نامه مختصر افرادی چون محمد نبی حبیبی ،حبیب الله عسگر اولادی ، اسدالله بادامچیان ، علی عباسپور تهرانی ،حسن غفوری فرد، محمد کاظم انبار لویی ، حمید رضا ترقی، جواد آریان منش ، محمد خرسند، امیر رضا واعظ آشتیانی ، ابوالفضل حاجی حیدری، سید مصطفی آقا میر سلیم ، حسین انواری ، سید اکبر پرورش ، مهدی صولی  را بیان کرده است و در پیوست دوم نشانی های حزب مؤتلفه اسلامی آورده شده است. پیوست سوم به اساسنامه و مرامنامه اختصاص پیدا کرده است. پایان بخش کتاب هم فهرست منابع می باشد .


پارسینه