دولت زاهدی و تجدید رابطه با انگلستان


دولت زاهدی و تجدید رابطه با انگلستان
مجله خواندنیها؛ 10 آذر تا اول دیماه 1332



اشاره:

آمریکا و انگلیس از سالها قبل از کودتای 28 مرداد 1332 بر سر غارت منابع طبیعی ایران، خصوصا نفت، با هم رقابت داشتند. اما در کنار این رقابت همکاری نزدیکی نیز با یکدیگر داشتند. چنانچه پس از کودتای 28 مرداد، و با اینکه دولت زاهدی تحت سلطه کامل دولت آمریکا بود، آمریکایی‌ها با اصرار و فشار، زاهدی را مجبور ساختند تا راه را برای تجدید روابط سیاسی بین ایران و انگلستان که در دوران دولت دکتر مصدق قطع گردیده بود، هموار کند. سرانجام به رغم تنفر بی‌حد ملت ایران از دولت انگلیس، و پس از زمینه‌چینی‌ها و عوام‌فریبی‌های گوناگون، روابط سیاسی ایران و انگلستان در 14 آذرماه 1332 دوباره از سرگرفته شد. در اعلامیه مشترک دو دولت ایران و انگلیس اینگونه آمده بود:«دولت شاهنشاهی ایران و دولت علیاحضرت ملکه انگلستان اینک تصمیم گرفته‌اند که روابط سیاسی را برقرار سازند و به زودی هر یک سفیرکبیر خود را به کشور دیگر اعزام دارند. سپس در نزدیک‌ترین موقعی که مورد موافقت طرفین باشد در باب حل اختلاف مربوط به نفت که اخیرا موجب تیرگی روابط بین آنها شده بود، شروع به مذاکره نمایند و به این طریق دوستی دیرینه خود را برقرار و تحکیم نمایند. دولتین اطمینان دارند که با حسن نیت به راه‌حلی می‌توان رسید که آمال و آرزوهای ملی مردم ایران در خصوص منابع طبیعی کشورشان ملحوظ و شرافت و مصالح و منافع طرفین بر اساس عدل و انصاف تأمین شود. به این طریق امیدواری حاصل است که به رفاه و سعادتمندی دو ملت و صلح و همکاری بین‌المللی کمک واقعی بشود».

بدین ترتیب دولت آمریکا از طریق دولت کودتا توانست انگلیسی‌ها را که مردم ایران در دوران نهضت ملی شدن صنعت نفت، از در بیرون کرده بودند، از پنجره وارد سازد، و این نکته را به همگان ثابت کند که در دشمنی با ملت ایران، تفاوت چندانی با شرکای انگلیسی خود ندارد.