سفر موشه دایان به ایران در سال ۱۳۴۱
اسناد و تصاویر مربوط به سفر موشه دایان به ایران در سال ۱۳۴۱
اشاره: موشه دایان، وزیر کشاورزی وقت رژیم صهیونیستی، در واپسین روزهای شهریورماه ۱۳۴۱ سفری به ایران داشت. این سفر به دنبال دعوت حسن ارسنجانی، وزیر وقت کشاورزی ایران، از وی انجام گرفت. ارسنجانی ارتباط و همکاری گستردهای با صهیونیستها، به ویژه مئیر عزری سفیر اسرائیل در ایران داشت. علاوه بر رفت و آمدهای خانوادگی، ارسنجانی چندینبار به دعوت عزری به فلسطین اشغالی سفر و با مقامات بلندپایه اسرائیلی ملاقات و دیدار کرده بود. از سوی دیگر، ارسنجانی نیز مکرر از مقامات اسرائیلی در ایران پذیرایی کرده بود که دعوت از موشه دایان وزیر کشاورزی وقت رژیم صهیونیستی برای سفر به تهران و میزبانی گرم ارسنجانی از او تنها یک نمونه از آن است.
مطبوعات داخلی از بیم واکنش مردم ایران، جرأت آنکه حتی کوچکترین خبری از این سفر را درج کنند، نداشتند. اما با افشای خبر سفر موشه دایان به ایران در کشورهای عربی، موجی از خشم و نفرت نسبت به دولت ایران در این کشورها به وجود آمد. حسن پاکروان، رئیس وقت ساواک، در نامهای به اسدالله علم، نخستوزیر وقت، در همین رابطه نوشت:«اخیراً با شدت بیشتر از پیش، روابط دولت شاهنشاهی با اسرائیل مورد بحث روزنامههای کشورهای عربی واقع شده و از جمله روزنامه «العهد الجدید» چاپ بغداد، ضمن نشر خبر مسافرت موشه دایان وزیر کشاورزی اسرائیل به ایران مینویسد:«ما میدانیم که نخستوزیر ایران با اسرائیل روابط سیاسی برقرار خواهد کرد و در نطق مهم آینده خود، برقراری کامل این روابط را اعلام خواهد کرد. ولی وای بر آقای علم از خشم ملت ایران و از زلزله عظیمی که از سینه برادران ایرانی بر خواهد خاست و دولت منفور او را نابود خواهد کرد.» حتی روزنامههای کشور اردن نیز صفحات اول خود را به بحث در پیرامون روابط ایران و اسرائیل و مسافرت وزیر کشاورزی آن به ایران اختصاص دادهاند. مهمتر آنکه رادیو تلآویو و روزنامههای اسرائیل نیز مسافرت موشه دایان را خبر داده و از دوستی و روابط دولت ایران با اسرائیل بحث میکنند. از طرف دیگر خطّ مشی سفارتخانهها و نمایندگیهای سیاسی دولت شاهنشاهی در کشورهای عربی در اینباره روشن نیست و تکلیف خود را نمیدانند و ناچار در برابر موج خشم و نفرت اعراب نسبت به ایران و اظهارات طعنهآمیز آنها و مقالات روزنامهها سکوت اختیار کردهاند».
سفر موشه دایان به ایران حدود یک هفته به طول انجامید و دایان در طول این چند روز به بازدید از مناطق مختلف کشور پرداخت. این سفر تنها سفر دایان به ایران نبود. او در سالهای بعد نیز بارها به ایران سفر کرد و در این سفرها با محمدرضا پهلوی و دیگر مقامات رژیم پهلوی ملاقاتهای سرّی داشت.
***********************
سند شماره ۱:
وزارت امور خارجه
اداره اول سیاسی
شماره: ۴۳۶۴
تاریخ: ۱۳۴۱/۶/۳۱
سازمان اطلاعات و امنیت کشور
رونوشت گزارش شماره ۲۹۲ مورخ ۴۱/۵/۲۹ آقای دکتر ابراهیم تیموری راجع به مسافرت ژنرال موشه دایان و همراهانشان به ایران جهت استحضار تلواً ارسال می گردد.
وزیر امور خارجه
****
وزارت امور خارجه
شماره ۲۹۲
تاریخ ۴۱/۵/۲۹
وزارت امور خارجه
احتراماً به عرض میرساند
به طوری که از وزارت امور خارجه اسرائیل اطلاع میدهند بنا به دعوت جناب آقای دکتر ارسنجانی وزیر کشاورزی، ژنرال موشه دایان وزیر کشاورزی اسرائیل روز ۱۱ سپتامبر (بیست شهریورماه) به اتفاق دخترش و یک نفر دیگر به نام تلمون متخصص آبیاری برای یک اقامت ۹ روزه به ایران عزیمت خواهند نمود.
برای مزید استحضار شمهای از شرح حال نامبرده که در کشورهای مختلف اروپا و آمریکا شهرت فراوانی دارد ذیلاً به عرض میرسد و ضمناً اضافه مینماید که مسافرت موشه دایان به ایران محرمانه نخواهد ماند و مخصوصاً گمان میرود خود اسرائیلیها در انتشار آن اصرار خواهند ورزید، زیرا (به طوری که در گزارش جداگانه به عرض رسیده) طبق اظهارات اینها جناب آقای علم نخستوزیر به آقاى کولک مدیرکل نخستوزیری اسرائیل که اخیراً در تهران بود گفتهاند برای آماده کردن زمینه استقرار رابطه سیاسی بین ایران و اسرائیل باید تماسهایی که هماکنون هست و فعالیتهایی که میشود کمابیش به تدریج منتشر گردد.
موشه دایان که در حدود ۴۵ سال دارد در کیبوتس (مزرعه اشتراکی) دگانیا نزدیک دریاچه طبریا واقع در شمال اسرائیل به دنیا آمده است. پدر و مادرش از کشاورزان یهودی روسیه بوده که بعد از انقلاب روسیه به فلسطین مهاجرت کردهاند. تحصیلات نامبرده در رشته کشاورزی و در یکی از مدارس فلسطین بوده است.
در حوالی سالهای ۱۹۳۶ و ۳۷ کاپیتان WINGATE انگلیسی عضو انتلیجنت سرویس که دستههایی برای مبارزه با خرابکاریهای[!] اعراب در فلسطین به نام NIGHT SQUADS (دستههای شب) تشکیل داد، موشه دایان را به سمت یکی از فرماندهان آنها انتخاب کرد. انگلیسیها بعداً هنگام جنگ جهانی دوم دایان را که علیه آنها مبارزه میکرد در سال ۴۱ و ۴۲ [=۱۹۴۱ و ۴۲] در عکا زندانی کردند، ولی سپس وقتی که فرانسویها و انگلیسیها خواستند سوریه را از دست دولت ویشی بگیرند، چون او را آشنا به اوضاع و احوال محل میدانستند، برای همکاری از زندان آزاد کردند. همین موقع بود که در سرحد لبنان و سوریه تیری به چشم او اصابت کرد و او را از یک چشم نابینا ساخت. نامبرده در دسته [تروریستی] هاگانا (ارتش زیرزمینی اسرائیل) عضویت داشت و در جنگ با اعراب برای استقلال اسرائیل به واسطه عملیات تهورآمیزش شهرت زیادی کسب کرده است. تخصص او در امور جنگی بیشتر در رشته زرهی میباشد.
بعد از استقلال اسرائیل با درجه ژنرالی در نواحی مختلف این کشور سمتهای فرماندهی داشته و در سال ۱۹۵۳ به سمت رئیس ستاد ارتش این کشور انتخاب شد. هنگام حمله اسرائیل و انگلیس و فرانسه در سال ۱۹۵۶ به مصر، به واسطه عملیات سریع و ابتکاراتی که از خود نشان داد بر شهرت خویش افزود، به طوری که غالباً او را «فرمانده یکچشم صحرا» مینامیدند.
موشه دایان از سال ۱۹۵۸ تاکنون عهدهدار سمت وزارت کشاورزی اسرائیل است و در زمینههای کشاورزی با تهیه برنامههای مختلف خدمات زیادی انجام داده است. نامبرده عضو حزب ماپای (حزب اکثریت) بوده و مردی جدی، صریحاللهجه و واقعبین(۱) میباشد و طرفداران بسیار [در اسرائیل] دارد. هنگامی که با سمت فرماندهی یا رئیس ستاد ارتش خدمت میکرد چون نسبت به دخترانِ سرباز، علنی و غیرعلنی ابراز علاقه میکرد و با آنها زیاد رفت و آمد مینمود، به «دون ژوئن»(۲) معروف شده بود. یکی از دخترانی که در دفتر کار او خدمت سربازی را انجام داده بود میگفت بیشتر پروندههای زمان او محتوی پیشنویس و دستورهایی است که روی کاغذهای مستراح[=دستمال توالت] نوشته شده، زیرا او بیشتر دستورها را در دستشویی مینویسد.
دکتر ابراهیم تیموری
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------
توضیحات سند:
۱- به این صفات او باید بیرحمی و سفّاکی را نیز اضافه کرد. موشه دایان تا زمان مرگش، مسئولیتهای مختلفی را در کشتار فلسطینیها و دیگر اعراب مسلمان منطقه به عهده گرفت و دستانش تا مرفق به خون هزاران کودک و زن و مرد فلسطینی آغشته بود.
۲- «دون ژوان» فردی است که قادر به برقراری ارتباط عاطفی عمیق و عشق ورزیدن به شریک جنسی خود نمیباشد. دون ژوانیسم (هرزهانگاری جنسی) در مردان دیده میشود و حاصل ترکیب درجاتی از اختلال شخصیت خودشیفته و انحرافات جنسی است.
****
سند شماره ۲:
تلگرافات وارده
از: شیراز
به: تهران
تاریخ: ۴۱/۶/۳۱
آقای موشه دایان وزیر کشاورزی اسرائیل به اتفاق همسرش در ساعت ۱۰ و ۳۰ [روز] ۳۱ جاری به وسیله هواپیمای اختصاصی ارتشی[!] به شیراز وارد و بلافاصله رهسپار تختجمشید شدند و بعداز ظهر به اصفهان عزیمت و فردا به تهران مراجعت خواهند نمود.
****
سند شماره ۳:
تلگرافات وارده
از: تبریز
به: تهران
تاریخ: ۴۱/۷/۴
صبح روز دوشنبه دوم جاری ژنرال موشه دایان رئیس سابق ستاد ارتش و وزیر فعلی کشاورزی اسرائیل، به اتفاق مهندس جلالی و همراهان به مراغه وارد و بعدازظهر در معیت آقای [حسن ارسنجانی] وزیر کشاورزی به تکاب و شاهیندژ عزیمت و ساعت ۲۳ [به] وسیله قطار به تهران مراجعت نمودند.
****
سند شماره ۴:
محرمانه
گزارش اطلاعات داخلی
تاریخ گزارش: ۴۱/۷/۲۲
موضوع: وزیر کشاورزی اسرائیل
طبق اطلاع واصله، ژنرال موشه دایان رئیس سابق ستاد ارتش اسرائیل و وزیر فعلی کشاورزی آن کشور چندی است به تهران وارد گردیده و هفته گذشته ضمن مسافرتی به اصفهان از مدارس یهودیان و همچنین کوی یهودینشین این شهر بازدید به عمل آورده و قبل از عزیمت به اصفهان به افتخار وی ضیافتی در منزل نورالله حی، عضو انجمن کلیمیان تهران، ترتیب داده شده بود.
برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد سفر موشه دایان به ایران در سال ۱۳۴۱ میتوانید به کتاب «ایران و اسرائیل در دوران سلطنت پهلوی؛ محمدتقی تقیپور؛ جلد اول؛ مؤسسه مطالعات و پژوهشهای سیاسی؛ ص ۳۸۳ و ۳۸۴» مراجعه فرمایید.
نظرات