غلامرضا تختی
0

بازخوانی روایت درگذشت جهان پهلوان تختی در مطبوعات

بازخوانی روایت درگذشت جهان پهلوان تختی در مطبوعات

این بازخوانی قصه نشریات زمان فوت جهان پهلوان غلامرضا تختی است:   پیرزن، تنها گوشه‌ای از اتاق روی مبل نشسته. ضبط می‌خواند و پیرزن غرق در افکارش، تمام خاطرات کابوس‌بار سال اول ازدواج‌اش را مرور می‌کند. یاد آن روز لعنتی... ساعت ۱۲:۳۰ ظهر بود که زنگ تلفن به صدا درآمد؛ «الو، سلام آقای تختی منزل هستند؟»  - شما؟  من از روزنامه کیهان زنگ می‌زنم...  - نه خیر، مگر شما خبر نداشتید که او برای مسافرت...

ادامه مطلب

برادر شاه چگونه زندگی تختی را تباه کرد؟

برادر شاه چگونه زندگی تختی را تباه کرد؟

در تاریخ ایران علی رغم آنکه در طول نیم قرن اخیر، بسیاری تلاش کرده اند در قامت جهان پهلوانی معاصر ظاهر شوند و با گرفتن ژست های مقطعی سیاسی و مردمی، هم قد تختی شوند، اما هیچ کس نتوانست چون او ماندگار شود و بعد از پوریای ولی و سپس تختی، نامش را به کنار جهان پهلوانان پیوند دهد. اما چرا قهرمانانی که پس از او بودند، در حد او باشند؛ در این باره بسیاری نوشته اند و حتی نویسنده ای خوش قلم نگاشته بود که اگر تختی...

ادامه مطلب

تختی؛ سمبل سیاسی یا الگوی اخلاق اجتماعی؟

تختی؛ سمبل سیاسی یا الگوی اخلاق اجتماعی؟

 برای خیلی از هم‌نسلان من غلامرضا تختی سمبل مقاومت سیاسی بود؛ مقاومت علیه یک حکومت دیکتاتوری. حکومتی که سر سوزنی خرده‌گیری از سیاست‌ها، تصمیمات و عملکردش را بر نمی‌تابید، چه رسد به انتقاد و مخالفت با آن.  همه مخالفانش در زندان قزل‌قلعه (که بعد از انقلاب خراب کردندش و به جای آن بازار تره‌بار ساختند) یا اوین بودند و منتقدانش هم زبان در کام و مراقب که کلامی در نارضایتی و انتقاد از «شاه شاهان»،...

ادامه مطلب

تختی را به زور سیاسی کردند

تختی را به زور سیاسی کردند

  امروز  سالگرد مرگ جهان‌پهلوان غلامرضا تختی است، عبدالله موحد یکی از کشتی‌گیرانی بود که در اردوهای مختلف همراه او بود و با بسیاری از رفتارهای او آشنا بوده. موحد با پنج مدال طلای جهان و یک مدال طلای المپیک در فهرست مشاهیر کشتی ایران در رتبه اول و در تالار افتخارات فیلا در جایگاه یازدهم قرار دارد. اما حمید سوریان کشتی‌گیر فرنگی‌کار کشورمان با رکورد او برابری کرده و با توجه به شرایط سنی‌ای...

ادامه مطلب

تختی؛ پهلوان سیاسی

تختی؛ پهلوان سیاسی

غلا‌مرضا تختی فرزند رجب متولد پنجم شهریورماه 1309 شمسی به شماره شناسنامه 500 صادره از تهران در خانواده‌ای مذهبی چشم به جهان گشود. پدربزرگ او قلی نام داشت و شغل او بنکداری بود.  قلی در سفر مکه به دست راهزنان به قتل رسید. اما پدر تختی معروف به ارباب رجب 30 هزار متر زمین و یخچال‌های طبیعی در جنوب تهران داشت. این زمین‌ها در زمان رضاخان برای احداث ایستگاه راه‌آهن تصرف گردید و بدین ترتیب خانواده تختی از...

ادامه مطلب

تختی؛ خودکشی یا شهادت؟

تختی؛ خودکشی یا شهادت؟

ملت ایران در بامداد روز دوشنبه 18 دی ماه 1346 (7 شوال 87)، به طور ناگهانی خبر درگذشت تختی را شنید. روزنامه‌های وابسته به رژیم شاه با تیتر درشت و تکان دهنده به دروغ نوشتند:  غلامرضا تختی خود را کشتو طبق دیکته ساواک علت خودکشی او را  اختلاف خانوادگیوانمود کردند و محل آن را  هتل آتلانتیکواقع در خیابان طالقانی گزارش دادند. شاه به دنبال تاجگذاری که خود را امپراطوری بی‌همتا می‌دید به پایه‌ای از غرور...

ادامه مطلب

تختی ورزشکاری با تقوا و ایمان

تختی ورزشکاری با تقوا و ایمان

 غلامرضا تختی فرزند رجب در پنجم شهریور 1309 در خانواده‌ای مذهبی در خانی آباد تهران پا به عرصه وجود نهاد. در زمان رضاخان بسیاری از زمین‌های پدرش برای احداث ایستگاه راه آهن تصرف شد و به دنبال آن خانواده‌اش با شکست اقتصادی بزرگی رو به رو گشت. پدرش در مقابل مشکلات تاب مقاومت نیاورد و بدین ترتیب در کودکی از نعمت وجود پدر محروم شد. او دوره ابتدایی را در مدرسه حکیم نظامی گذراند و بعد هم به دبیرستان...

ادامه مطلب

خاطرات تختی از زبان خودش در کیهان ورزشی سال ۴۶

خاطرات تختی از زبان خودش در کیهان ورزشی سال ۴۶

۱۷ دی سالروز درگذشت جهان پهلوان تختی است. ما خاطرات او را در هفته نامه کیهان ورزشی 23 دی ماه سال 1346 یافتیم. مهدی دری سردبیر کیهان ورزشی که دوستی نزدیکی با تختی داشت، قبل از مسابقه های جهانی 1956 از او خواست تا خاطرات خود را برای کیهان ورزشی بنویسد. در ابتدای این مطلب به نقل از خود کیهان ورزشی آمده است: "تختی روزنامه نگار و نویسنده نبود. او ده بار چرگ نویس و پاک نویس کرد تا این نوشته را نوشت. می‌گفت:...

ادامه مطلب

روایتی از ۷۲ ساعت آخر زندگی تختی

روایتی از ۷۲ ساعت آخر زندگی تختی

  شماره 741 هفته‌نامه روشنفکر که در روز 28 دی‌ماه 1346 منتشر شده، چند روز بعد از مرگ جهان‌پهلوان، بخش عمده‌ای از مطالبش را به این اتفاق اختصاص می‌دهد. پیش از آغاز مطالب در توضیح دلیل عدم پرداختن به موضوعی چنین مهم در شماره قبلی نوشته شده بود: «متاسفانه روز دوشنبه گذشته خبر خودکشی(!) تختی وقتی به ما رسید که مجله منتشر شده بود اما از پای ننشستیم و از همان لحظه با همه تاثر گیج‌کننده‌ای که وجود...

ادامه مطلب

روزی که رهبر انقلاب نام یک ورزشگاه را به‌ نام «تختی» تغییر داد

روزی که رهبر انقلاب نام یک ورزشگاه را به‌ نام «تختی» تغییر داد

استادیوم تختی مشهد قبل از انقلاب «سعدآباد» نام داشت. همزمان با اوج‌گیری مبارزات انقلابی، اقشار مختلف مردم مشهد به خصوص فرهنگیان این شهر در تاریخ 16 آبان 1357 اجتماعی بزرگ در این استادیوم برگزار کردند. سخنران این برنامه آیت‌الله خامنه‌ای بودند که در بخشی از سخنان‌شان نام این استادیوم محل تجمع را به نام مرحوم «غلام‌رضا تختی» تغییر دادند. بعد از این سخنان، مردم با تکبیر و صلوات، این مسأله را تأیید...

ادامه مطلب

زندگی سیاسی - اجتماعی تختی در گفت‌وگو با حسین شاه‌حسینی

زندگی سیاسی - اجتماعی تختی در گفت‌وگو با حسین شاه‌حسینی

حسین شاه‌حسینی، تنها بازمانده بنیانگذاران نهضت مقاومت ملی یکی از شخصیت‌های ارزشمند اجتماعی و سیاسی ایران است که بخش عظیمی از تاریخ معاصر ایران را لحظه به لحظه در سینه خود دارد. او یکی از وفاداران زنده‌ یاد دکتر محمد مصدق، یار دیرین آیت‌الله سیدمحمود طالقانی و یکی از دوستان نزدیک جهان پهلوان غلامرضا تختی است. نشستن پای صحبت‌های او برای هر پژوهنده و علاقه‌مند به تاریخ ایران یک غنیمت است زیرا...

ادامه مطلب

زندگی نامه اجمالی غلامرضا تختى

زندگی نامه اجمالی غلامرضا تختى

غلامرضا تختى فرزند رجب، در سال 1309 ش.، در خانواده‏اى مذهبى در جنوب شهر تهران چشم به جهان گشود. پدر بزرگ او، قلى نام داشت و شغل او بنکدارى بود. قلى، در سفر مکه به دست راهزنان به قتل رسید. امّا پدر تختى معروف به ارباب رجب، داراى املاک وسیع در تهران بود که در زمان رضاخان، براى احداث راه آهن تصرف شد. غلامرضا، در هنگام تولد، دو خواهر و دو برادر به نامهاى خدیجه، نرگس، غلامعلى و محمّد مهدى داشت. او، دوره...

ادامه مطلب

 مرگِ رازآلودِ تختی

مرگِ رازآلودِ تختی

شاه‌حسینی از جمله افرادی است که نه قتل و نه خودکشی، هیچ‌یک را محتمل نمی‌داند. کسی چه می‌داند. شاید آنچه او می‌گوید، درست باشد: «او انسان معتقدی بود اما احتمال سکته مغزی بر اثر فشار روحی و روانی را می‌توان داد. او شاید در هتل آتلانتیک سابق و هتل استقلال امروز سکته کرده بود...»سرویس ورزشی مشرق - «...من بیشتر وقت‌ها با کتاب‌های پلیسی و یادداشت‌های فاتحین و مغلوبین جنگ‌های گذشته، خود را سرگرم...

ادامه مطلب

غلامِ «رضا» و جای خالی «جهان پهلوان»

غلامِ «رضا» و جای خالی «جهان پهلوان»

 با این که تنها ۳۷ بهار، تمامی سهم و فرصت او از زندگی و حیات این دنیایی بود، اما در همین اندک بهاران که البته ده ها و بلکه چند صد پاییز و زمستان بی مهری بر خاطر و دل همیشه بهاری اش تحمیل شد، چه بسیار «خانه محبت» و «کلبه الفت» در دل مردمان برپا کرد و چه زود و مهربانانه، عزیز دل و محبوب ایرانیان و بلکه بسیاری از جهانیان شد و با این که امروز ۴۳ سال از غروب خورشید گرم و ناز وجودش می گذرد و دیگر سرو قامت و...

ادامه مطلب

تختی، میدان دار قبیله پهلوانان

تختی، میدان دار قبیله پهلوانان

پهلوانی و عیاری آیینی مختص به ایرانیان است که در هیچ کجای تاریخ جهان، این رفتار و منش اجتماع محور و جامعه شناختی مبتنی بر مروت و مردانگی یافت نمی شود. تمدن ایران همواره با نام پهلوانان خویش عجین بوده چه این که شاهنامه به عنوان شناسنامه ادبیات ایران سرشار از رشادت پهلوانانه است و کشتی گرفتن پهلوانان، سنتی دیرینه و دیرپاست که خاستگاه آن ایران زمین بوده است. در کتاب " مینوی خرد " برای جوانمردی سه اصل...

ادامه مطلب

روزی که تختی کاروان کمک‌رسانی راه انداخت

روزی که تختی کاروان کمک‌رسانی راه انداخت

نیم قرن پس از زلزله بوئین‌زهرا هنوز تصاویر تلخ ۲۰ هزار خانه ویران و بیش از ۱۲ هزار کشته از یاد مردم منطقه پاک نشده است. بعد از آن زمین بار‌ها لرزید و مردم ایران بار‌ها سیاه‌پوش شدند؛ اما نام حادثه بوئین‌زهرا با نام دیگری گره خورد: غلامرضا تختی معروف به جهان‌ پهلوان.نیمه‌شب شنبه ۱۰ شهریور ۱۳۴۱ زلزله‌ای ۷ ممیز ۱ ریشتری بوئین‌زهرا را طوری لرزاند که در فهرست مهیب‌ترین زلزله‌های قرن ثبت شد. با روشن...

ادامه مطلب

وقتی پهلوی‌هامقابل تختی تحقیرشدند

وقتی پهلوی‌هامقابل تختی تحقیرشدند

در زمانی که خیلی‌ها برای دست بوسی شاه و چاپلوسی سر از پا نمی‌شناختند تختی هنگام دریافت مدال پهلوانی روبروی شاه ایستاد. سران کشوری و لشکری و امرای ارتش هم دور تا دور ایستاده‌اند. تختی قرار است بازوبند و مدال پهلوانی کشتی ایران را از شاه کسب کند، در حالی که بسیاری از سران به محض رسیدن به شاه ابتدا دست وی را می‌بوسیدند و خم می‌شدند اما تختی در ابتدا ایستاد تا شاه، مدال را دور گردنش بیاندازد و برای...

ادامه مطلب

برخورد خوب تختی من را جذب فرهنگ ایران کرد

برخورد خوب تختی من را جذب فرهنگ ایران کرد

صاف و محکم راه می‌رود و لبخند دائمی صورت سفیدش را جذاب‌تر کرده است. اما دقیق‌تر که نگاه می‌کنی دست‌هایش می‌لرزد و دست راستش بیشتر. از بیماری‌های عمومی که صرفنظر کنیم این لرزش جدی‌ترین نشانه پیری در اوست: الکساندر مدوید، اسطوره کشتی جهان و المپیک.  مدوید در سال ۱۹۳۷ در بیلا در اتحاد جماهیر شوروی به دنیا آمد و از سال ۱۹۶۱ به تیم ملی کشورش پیوست و تا سال ۱۹۷۲ بی‌وقفه در میدان‌های جهانی و...

ادامه مطلب

نوه تختی : تلویزیون پدرم را نشان نمی‌داد

نوه تختی : تلویزیون پدرم را نشان نمی‌داد

 غلامرضا تختی، نوه جهان پهلوان تختی چند سالی است که همراه با مادر و پدرش بابک تختی در امریکا زندگی می‌کند. یادداشت زیر، آخرین نوشته نوه نوجوان برای پدربزرگ است. البته او در مطلب کوتاهی نوشته بود: شبی به بوستون رسیدیم، در فرودگاه پلیسی که مهر ورود را می‌زد به مامانم گفت: «نویسنده مشهوری هستی» ولی به پدر به انگلیسی گفت: «پدر شما بهترین کشتی‌گیر در جهان بود». آن وقت فهمیدم در هر گوشه دنیا که کار کنی...

ادامه مطلب