ریٔیس‌جمهور آمریکا در امیرآباد تهران


به دنبال اشغال ایران در شهریور ۱۳۲۰، قوای متفقین هریک در تهران و شهرهای مختلف کشور مستقر شدند. نظامیان آمریکایی هم اگرچه در حمله بامدادی سوم شهریور ۱۳۲۰ مشارکت نداشتند، اما در ماه‌های بعد وارد خاک ایران شدند. در مهرماه ۱۳۲۱، احمد قوام، نخست‌وزیر، با واگذاری اراضی امیرآباد تهران به آمریکایی‌ها موافقت کرد و منطقۀ امیرآباد تبدیل به اردوگاه نظامی آمریکا در تهران شد. تنها شرطی که قوام در نظر گرفت این بود که «طبق نظر وزارت جنگ تکمیل ساختمان مزبور طوری به عمل آید که بعداً برای ارتش ایران مورد استفاده باشد.» بدین ترتیب، ستاد فرماندهی نیروی آمریکا در خلیج فارس به فرماندهی ژنرال دونالد کانالی با ۲۸هزار سرباز آمریکایی در امیرآباد مستقر شد.

منطقۀ امیرآباد جدای از این که اردوگاه نظامی آمریکایی در ایران بود، رفته‌رفته تبدیل به کانون فساد تهران هم شد. حسین فردوست در خاطرات خود نقل می‌کند: «آنها [آمریکایی‌ها] در خیابان امیرآباد یک باشگاه داشتند که مخصوص افسران و درجه دارانشان بود... آمریکایی‌ها به سرعت باشگاه امیرآباد را به مرکز فحشا تبدیل کردند. کامیون‌های آمریکایی به مرکز شهر می‌آمدند و دخترها را جمع می‌کردند و به باشگاه می‌بردند...» منطقۀ امیرآباد تا حوالی سال ۱۳۲۴ در اختیار آمریکایی‌ها باقی ماند.

یکی از مراسم‌های جالب توجه اردوگاه آمریکایی‌ها در تهران، بازدید فرانکلین روزولت، ریٔیس‌جمهور آمریکا، از اردوگاه امیرآباد در حاشیۀ کنفرانس تهران در آذرماه ۱۳۲۲ بود. تصاویری که مشاهده می‌کنید مربوط به بازدید روزولت از اردوگاه امیرآباد است که برای نخستین بار منتشر می‌شود.

 


ریٔیس‌جمهور آمریکا در امیرآباد تهران