تجدید چاپ کتاب «تاریخ و جغرافی دارالسلطنه تبریز»


1384 بازدید

 تجدید چاپ کتاب «تاریخ و جغرافی دارالسلطنه تبریز»

«تاریخ و جغرافی دارالسلطنه تبریز» اثر نادرمیرزا، از شاهزادگان قاجار به ‌کوشش غلامرضا طباطبایی‌مجد از سوی از سوی انتشارات آیدین و یانار منتشر شده است.

 

 این کتاب بخشی از تاریخ، جغرافیا، آداب و رسوم و مسایل مربوط به تبریز را شرح داده است.

 

این کتاب مجموعه‌ای از مطالعات، مشاهده‌ها و شنیده‌های نادرمیرزا است که در طول 40 سال با دقت تحقیق یا از افراد مطلع گردآوری کرده است.

 

نادر میرزا (1243 ـ 1303 هجری‌قمری) از شاهزادگان فرهیخته عصر قاجار، به دلیل دسترسی به کتابخانه مفصل و ارزشمند میرزا کاظم وکیل‌الرعایا و نیز همکاری نزدیک با کتابدار مظفرالدین‌میرزا ولیعهد، توانسته بود بیش از یک‌صد فرمان و احکام تاریخی از جانب شاهان افشار، زند و قاجار به فرماند‌ه‌ها، حکام و علمای آذربایجان را گردآوری کند که مطالعه این اسناد برای پژوهش درباره اوضاع سیاسی و اجتماعی 200 سال اخیر آذربایجان، به‌ویژه تبریز اهمیت بسیاری دارد.

 

در آغاز پس از «مقدمه مصحح» و «دیباچه کتاب، نگارش: ملک‌المورخین لسان‌الملک»، فصل «جغرافیای مظفری»‌ آمده است. در ادامه نیز بخش‌های «داستان فتنه خرمیه با گرفتاری بابک به پایمردی افشین...»، «فی تقسیم قنوات تبریز»، «فی عدد سُکانها»، «فی اسماء محالها و ما یتعلق بها»، «فی اجداد رسول‌الله صلی‌الله علیه و آله»، «فی طول التبریز و عرضها»، «فی ابنیه القدیمه و الجدیده بها»، «در یاد کردن مقابر و گورستان‌های قدیم و جدید تبریز»، «شعرا و حکمای تبریز»، «حکما و ادبای تبریز»، «صفت رَبع رشیدی»، «این فصلی است نادر و مشبع در آغاز و انجام عشیرت دنبلی...»، «صفت شاه‌گلی»، «در بیان یادداشت حکام و فرماندهان که به روزگار شاهنشاهان قاجار به تبریز بودند...» و «فصل در بیان فواکه تبریز و انواع آن» آمده است.

 

دیگر بخش‌های کتاب «فصل در عادات و آداب زندگانی تبریزیان به کوتاه‌تر سخن»، «گفتار در خاندان‌های بزرگ که بدین مصر مبارک وطن دارند»، «صورت خط حاجی میرزا موسی»، «خاندان دیگر که به روزگار گذشته وجیه بودند»، «گفتار در احوالات خود مولف مرحوم مغفور مبرور شاهزاده نادرمیرزا»، «یادداشت فرماندهی حضرت ولیعهد به آذرآبادگان»، «گفتار در یاد کردنِ پادشاهان و فرماندهان در قرون خالیه»، «گفتار در ذکر فرماندهان تبریز پس از انجام پادشاهان ترکمان تا به روزگار ما»، «هو الله تعالی»، «داستان حفر کانال و التقاء بحرین مدیترانه و بحر احمر» و «توضیحات تعلیقات» به همراه «معنی پاره‌ای از لغات» نام دارند.

 

این اثر تصاویر زنده و گویا از رخدادها، مراسم نوروزی، شیوه زندگی مردم عادی، سوگواری‌ها، عروسی‌ها، استقبال‌ها، نحوه تهیه و پخت غذا و فهرست انواع میوه‌ها به‌شمار می‌آید.

 

کتاب «تاریخ و جغرافی دارالسلطنه تبریز» با  شمارگان 1100 نسخه در 850 صفحه و بهای پنچاه هزار تومان از سوی انتشارات آیدین و یانار منتشر شده است.


رسا