08 مهر 1405
امام خمینی: «تختهقاپو» کردن عشایر یکی از خیانتهای رضاخان به اسلام و ایران بود
گزیدهای از بیانات امام خمینی(ره) درباره سیاست پهلوی اول نسبت به عشایر ایران
«از خیانتهایی که رژیم سلطنتی پهلوی به اسلام و به ایران کرد، تختهقاپو کردن عشایر بود ... این پشتیبان اسلام را او خواست بگیرد. عشایر و ایلات ما را خواست به شکست برساند تا وحدت ملی ما از دست برود، تا وحدت اسلامی ما از دست برود. در طول سلطنت جائرانه این پدر و پسر، تنها شما بختیاریها نیستید که گرفتار ظلم و ستم بودید و گرفتار کمبودها؛ تمام عشایر ایران، تمام اقشار ایران این گرفتاری را داشتند و با زحمت و رنج دست به گریبان بودند»(امام خمینی؛ ۲۶ اردیبهشت ۱۳۵۸)
****
«این عشایر ایران یکی از بهترین خزائن ملت است؛ رضاشاه، به امر اجانب مأمور شد عشایر را در هر جا که هست سرکوب کند. برای اینکه اجانب مطالعاتی که کرده بودند یکی از چیزهایی که ممکن بود جلوی اجانب را بگیرد و نگذارد که اینها در ایران رخنه بکنند، عشایر بود... اینها خیال این را میکردند که عشایر اگر در ایران باشد - همینطور هم بود - قدرت عشایر باشد، از باب اینکه اینها توجه به اسلام دارند، ممکن است که جلوی مقاصد آنها را بگیرند؛ از این جهت، عشایر را یکی پس از دیگری خلع سلاح کردند؛ و از محال خودشان بیرون کردند، و به قول خودشان تختهقاپو کردند و این مسائلی که برای همه عشایر پیش آوردند. هر چه توانستهاند این ذخایر ملت ما را، این ذخایر انسانی را، هر چه توانستند این ذخایر را چپاول کردند؛ از بین بردند»(امام خمینی؛ ۲۹ اردیبهشت ۱۳۵۸)
****
«عشایر ایران یکی از پشتوانههای بزرگ کشور بودند، رضاخان مأمور بود، یکی از مأموریتهایش این بود که عشایر را از بین ببرد. نقشه بود؛ به اسم اینکه ما میخواهیم عشایر را شهری کنیم، آنهایی که در کوهستانها زندگی میکنند در شهر باشند و تختهقاپو کنیم؛ اینها حتی حرف بود. اصل مطلب این بود که خارجیها با مطالعاتی که کرده بودند... مطالعاتی در روحیه مردم اینجاها کرده بودند [چه] گروههایی هستند، عشایر باید چه طور جلویشان را گرفت؛ هر عشیرهای را چه جور میشود جلویش را گرفت که مبادا مخالف با چیزهای آنها، منافع آنها باشند... چون آنها ادراک این را کرده بودند که این عشایر هستند که اگر یک وقت مثلًا قیام کنند، نمیگذارند اینها به منافعی که دارند برسند. عشایر را هم میخواستند از آن محالی که دارند اینها را کوچ بدهند به یک محل دیگر. از محلی که محل قدرتشان بود اینها را دور کنند. و کوچ هم دادند. زیادی از عشایر را از محل خودشان کوچ دادند به یک محلهای دیگر. و معلوم است که وقتی عشایر از آن محلهایی که آشنا بودند به وضعیت کوهستانهای محل، دور بشوند و بروند به یک جای غربتی، اینها قدرتشان را از دست میدهند. نقشه هم همین بود که عشایر که میتوانند یک وقت قیام کنند بر خلاف مصالح آنها، اینها را خلع سلاح بکنند. علاوه بر این، از محلهای خودشان دورشان کنند، و کوچشان بدهند به یک محال دیگر»(امام خمینی؛ ۱۳ تیر ۱۳۵۸)
****
«در زمان رضاخان کوششهای زیادی برای راه بازکردن به این ملتها و خصوصاً ایران، و [برای] راه بازکردن برای تحت سلطه قرار دادن ملت ما و چپاولگریهای بیحساب، راههای مختلفی را داشتند. یک راه این بود که عشایر این کشور را سرکوب کنند، و آنها را از حال عشایری بیرون بیاورند و به اصطلاح خودشان تختهقاپو کنند. برای اینکه میدیدند که این عشایر برای ایران یک پشتوانه است. این عشایر مختلفی که در ایران هست، در همه جای ایران عشایر هستند، در خوزستان هست، در کردستان هست، در کرمانشاه هست، در فارس هست، در سیستان و بلوچستان و آذربایجان و همه جا از این عشایر زیاد هستند. و اینها یک پشتوانهای بودند از برای ایران، و آنها کوشش داشتند به اینکه عشایر را سرکوب کنند، و لهذا همه عشایر را تقریباً سرکوب کردند به وسیله رضاخان»(امام خمینی؛ ۲۲ دی ۱۳۵۹)