27 بهمن 1404

«مکتب قرآن» به روایت تصویر


«مکتب قرآن» جلساتی برای تفسیر قرآن بوده است که توسط آیت‌الله دکتر سید محمد بهشتی اداره می‌شد. این جلسات در ابتدا از سال ۱۳۴۴ در مرکز اسلامی هامبورگ برگزار می‌شد. پس از بازگشت شهید بهشتی به ایران در سال ۱۳۴۹ ادامه آن شب‌های یکشنبه به‌طور سیار در خانه‌های فعالان و مبارزان برقرار می‌شد و برای مصونیت از حساسیت ساواک با نام و پرچم سبز «مکتب قرآن» تشکیل می‌شد.

این جلسات در پی فهم قرآن و یافتن راه‌های عمل به آن در زندگی شخصی و اجتماعی بود. او در پی بازگرداندن انس با فهم دین از طریق قرآن بود، نه ورود به مباحث پیچیده مفسران سلف و عقب‌ماندگی مسلمانان را از زمانی می‌دانست که از بهره‌گیری از کلام وحی با زبان فطرت بازداشته شدند.

از جمله مباحث مطرح شده در این جلسات که در اسناد ساواک آمده است، هدف واقعی مناسک حج، شرایط رهبری در جامعه اسلامی، مسئله وحی، آسیب‌پذیری جوامع اسلامی و شناخت چهره‌های منافق و تأکید بر اتحاد در میان ملل مسلمان بود.

شرکت‌کنندگان در این جلسات طیف‌های گوناگونی بودند. از دانشجویان، تا بازاریان و مبارزان شناخته‌شده. از اعضای «نهضت آزادی» مانند آقایان شانه‌چی، علی بابائی و بسته‌نگار تا وابستگان حزب ملل اسلامی مثل حجتی کرمانی و اعضای جمعیت‌های مؤتلفه اسلامی مثل محسن رفیق‌دوست، حاج لباف، اکبر پوراستاد، صادق اسلامی و ...

شهید بهشتی با علم به اینکه ساواک با نفوذ منبع، این جلسات را تحت نظر دارد، با تقیه سخنرانی می‌کرد، اما سرانجام با فشار ساواک، آن جلسات تعطیل شد.

آنچه در ادامه می‌آید تصاویری از جلسات مکتب قرآن شهید بهشتی است.


«مکتب قرآن» به روایت تصویر