استعمارگر پیر
0

اشاره

 روز ۳۰ مهر ۱۳۳۱ در جلسه فوق‌العاده هیئت وزیران موضوع قطع رابطه سیاسی ایران و انگلستان به تصویب رسید و عصر آن روز به کاردار سفارت انگلیس تسلیم شد. پس از انتشار این خبر مردم در مقابل سفارت انگلیس دست به تظاهرات زدند و نشان امپراتوری انگلیس را از سردر سفارت برداشتند. گرچه قطع رابطه ایران و انگلیس تا کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ بیشتر دوام نیافت و پس از آن رژیم کودتا زمینه برقراری مجدد این روابط استعماری را فراهم ساخت، ولی روز ۳۰ مهر به عنوان «روز قطع رابطه با انگلیس» در تقویم مبارزات تاریخی و ضد استعماری ملت ایران به ثبت رسید.

 «گذرستان» حاضر مجموعه مقالاتی است که به بهانه سالگرد قطع رابطه سیاسی ایران و انگلستان، به بررسی تاریخچه و نوع روابط استعماری انگلیسی‌ها با دولت و ملت ایران پرداخته است.


دخالت مستقیم انگلیس در انتخابات‌های دوره پهلوی

دخالت مستقیم انگلیس در انتخابات‌های دوره پهلوی

  انگلیسی ها از ابتدای به قدرت رسیدن محمد رضا پهلوی قصد داشتند در ضمیر وی این باور را حک کنند که قدرت فائقه انگلیس ماوراء قدرت دربار اوست. این شیوه برخورد در گفتار تحکم آمیز آلن چارلز ترات، رئیس اطلاعات سفارت [انگلیس]، کاملاً روشن می شود.»شبکه ایران-گروه تاریخ: انتخابات های دوره پهلوی به حدی رسوا بود که حتی طرفدارانی کنونی آن رژیم هم در صدد نفی تقلب های گسترده (به عبارت بهتر، تبدیل انتخابات...

ادامه مطلب

نقش انگلیس در ازدواج سیاسی شاه و فوزیه

نقش انگلیس در ازدواج سیاسی شاه و فوزیه

روز 24 فروردین 1318 محمدرضا پهلوی که برای انجام مراسم ازدواج راهی مصر شده بود همراه با فوزیه همسر خود با کشتی وارد بندر شاهپور (بندر امام خمینی) شد. از جمله دغدغه‌های رضاشاه در سالهای پایانی حکومتش گزینش همسر برای ولیعهد ایران بود. او برای حل این مشکل بسیاری از افراد را مورد مطالعه قرار داد. ولی اصرار وی بر اینکه وصلت باید با خانواده‌ای پر جاه و جلال صورت پذیرد، دایره گزینش همسر را تنگ ساخته...

ادامه مطلب

اسدالله عَلَم بزرگترین مجری نقشه های انگلیس

اسدالله عَلَم بزرگترین مجری نقشه های انگلیس

امیراسدالله علم فرزند محمد ابراهیم خان شوکت الملک، در سال 1298 شمسی در بیرجند متولد شد. از تحصیلات این خان زاده متمول در بیرجند اطلاع صحیحی در دست نیست. احتمالاً تحصیلات او بیش از دیپلم کشاورزی ادامه نیافت، هرچند در بیوگرافی های رسمی از او با عنوان «مهندس کشاورزی» یاد کرده اند در سن 20 سالگی با ملک تاج، دومین دختر قوام ازدواج نمود.اسدالله علم مقتدرترین چهره دربار پهلوی، بویژه در سال های 1340- 1356...

ادامه مطلب

روایت «میلسپو» از حکومت رضاشاه و حمایت‌های انگلیس از او

روایت «میلسپو» از حکومت رضاشاه و حمایت‌های انگلیس از او

  «آرتور میلسپو» رئیس هیأت مستشاران مالی آمریکا در ایران که چند سال از مأموریت خود را در دوران حکومت رضاخان گذرانده بود، در کتاب خود تحت نام «آمریکاییها در ایران» گوشه‌هایی از وضعیت اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و قضایی ایران عصر رضاخان و همچنین حمایت بی‌چون و چرای انگلیسی‌ها از وی را تشریح کرده است. او می‌نویسد: «رضاشاه هزاران نفر را حبس کرده و صدها نفر را کشته بود، و...

ادامه مطلب

نقش مرموز انگلیسی ها در ماجرای ترور شاه

نقش مرموز انگلیسی ها در ماجرای ترور شاه

  در بهمن ماه 1327، در پی حادثه ترور نافرجام محمد رضا شاه، حزب توده غیرقانونی اعلام گردید مرحله جدیدی از فعالیت آن ‌آغاز شد. این دوره، که تا 28 مرداد 1332 و تجدید حاکمیت دربار امتداد یافت، از بغرنج‌ترین و پرحادثه‌‌ترین فصل‌های تاریخ معاصر ایران است. در این دوران، حزب توده، بطور «غیر قانونی» و با بهره‌گیری از سازمان‌های جنبی علنی خود، به حیات سیاسی خویش ادامه می‌دهد و در حوادث...

ادامه مطلب

آیت‌الله کاشانی: انگلیسی‌ها دشمن بشر هستند

آیت‌الله کاشانی: انگلیسی‌ها دشمن بشر هستند

  در دوران ملی شدن نفت آیت‌الله کاشانی نقطه وحدت جهان اسلام شناخته شده بود برای این که وضع این روحانی برجسته را در آن روزهای پرجنجال ملاحظه نماییم به مصاحبه مدیر خبرگزاری «پ، ان، پ» و معرفی که وی از آیت‌الله کاشانی دارد می‌پردازیم. وی در ابتدای این مصاحبه که در مهر 1330 برگزار شده است می‌نویسد: مردی که امروز مظهر وحدت و الهام‌دهنده مسلمین ایران و جهان است یک روحانی ساده و خوش‌دل و...

ادامه مطلب

نگاهی به سهم انگلیس در صعود و افول رضاخان

نگاهی به سهم انگلیس در صعود و افول رضاخان

 در سوم اسفند 1299 قوای تحت امر رضاخان با تصرف کلانتریها، وزارتخانه ها و ادارات دولتی تهران، این شهر را به تصرف درآوردند. کودتای سوم اسفند رضاخان با برنامه ریزی و حمایت انگلیسیها عملی شد. نورمن وزیرمختار انگلیس در تهران عصر روز سوم اسفند در تلگرافی برای لرد کرزن وزیر خارجه کشورش ضمن تشریح کودتای رضاخان نوشت «صبح امروز نزد احمد شاه رفتم، به او گفتم چاره ای جز مصالحه با رهبران نیروهای انقلاب...

ادامه مطلب

روایت سفیر فرانسه از رقابت روس و انگلیس در ایران

روایت سفیر فرانسه از رقابت روس و انگلیس در ایران

 «اوژن اوبن» سیاستمدار و دیپلمات فرانسوی از نوامبر 1905 تا ژوئن 1907 سمت سفارت کشورش را در تهران بر عهده داشته و از جمله انقلاب مشروطیت ایران را از نزدیک شاهد بوده است. کتاب «ایران امروز» حاصل تحقیقات وی درباره ایران طی مدت زمانی است که عهده‌دار سفارتخانه کشور خود در تهران بوده است. او طی این مدت به شهرهای مختلف ایران سفر کرد و وضعیت زندگی مردم را مشاهده نمود. مقاله زیر بخشی از کتاب مذکور...

ادامه مطلب

نقش انگلیس در اشغال ایران در جنگ جهانی دوم و تحمیل پیمان اتحاد سه‌گانه

نقش انگلیس در اشغال ایران در جنگ جهانی دوم و تحمیل پیمان اتحاد سه‌گانه

 این مقاله درصدد بررسی مستند دلایل تغییر استراتژی انگلیس در ایران پس از حمله آلمان به شوروی و ماهیت اتحاد انگلیس و شوروی و ارتباط آن با اشغال ایران در سوم شهریور 1320 می‌باشد. همچنین بررسی و تحلیل نقش انگلیس در اشغال ایران و جلب موافقت روس‌ها با این اقدام و ماهیت پیمان اتحاد سه‌گانه از نظر استراتژی یا تحمیلی بودن آن و بهره‌برداری از آن برای ایجاد بستری قانونی برای وادار کردن ایران...

ادامه مطلب

روایت آمریکا از نقش انگلیس در کودتای سوم اسفند 1299

برشی از کتاب از قاجار به پهلوی

روایت آمریکا از نقش انگلیس در کودتای سوم اسفند 1299

اسناد وزارت خارجه آمریکا

 دولت انگلیس مدعی است هیچ دخالتی در کودتای رضاخان در سوم اسفند 1299نداشته است اما برای ارزیابی این ادعا می توان به گزارش منتشرشده در آفیشال ریپورت انگلستان که توسط آقای محمد قلی مجد در کتاب  کتاب از قاجار به پهلوی منتشر شده است توجه کنیم در این گزارش می خوانیم : «یگان‌های مختلف قزاق، که تمام نیرو‌های آن ایرانی هستند تحت فرماندهی افسران ایرانی از قزوین به سمت تهران حرکت کرده و در بیست و یکم...

ادامه مطلب

نقش انگلیس در مبارزه مطبوعاتی بر ضدامتیاز دارسی

نقش انگلیس در مبارزه مطبوعاتی بر ضدامتیاز دارسی

 مبارزه مطبوعاتی شدید، که با گام‌های بسیار حساب ‌شده صورت گرفت و در ابتدا خواهان بازنگری در قرارداد دارسی و سپس لغو آن بود، نشان می‌دهد که لغو امتیاز دارسی یک روند کاملاً مهندسی‌شده از سوی انگلیسی‌ها بود. هارت ( وزیر مختار آمریکا در ایران ) گزارش می‌دهد: مبارزه مطبوعات بر ضد این شرکت بسیار بی‌رحمانه‌تر از همه مبارزاتی بوده که بر ضد امتیازات خارجی دیگر صورت گرفته است. ولی...

ادامه مطلب

نقش انگلیس درعهدنامه 1316 ایران و عراق

نقش انگلیس درعهدنامه 1316 ایران و عراق

  روز ۳۰ فروردین ۱۳۴۸ پیمان مرزی ۱۳۱۶منعقده میان ایران و عراق طی بیانیه ای از سوی وزارت خارجه ایران مردود اعلام شد . عهدنامه مرزی 1316ش از جمله ظالمانه‌ترین پیمانهائی است که در طول تاریخچه روابط ایران و عراق میان دو کشور به امضا رسیده است. این عهدنامه در شرائطی منعقد شد که انگلیسی‌ها طبق تقسیمات استعماری پس از جنگ اول جهانی و فروپاشی عثمانی بر بخشی از خاورمیانه از جمله بر عراق سلطه مطلق داشتند...

ادامه مطلب

انگلیس محرک تجزیه طلبی

انگلیس محرک تجزیه طلبی

 روز 13 مهر 1300 روزنامه «ستاره ایران» نوشت: «گزارش‌ها حاکی از آن است که سرگرد نوئیل انگلیسی با پرواز بر فراز کردستان، اوراقی را در میان مردم این منطقه پخش کرده است که نوشته‌های آن این مردم را به شورش علیه دولت مرکزی تشویق کرده و ایشان را به جدایی از ایران و تشکیل دولت کردستان مستقل تحریک می‌کند. آنها (انگلیسی‌ها) با حمایت از سردار رشید در کردستان و امیراعظم کلهر، ایشان را به ایجاد...

ادامه مطلب

قیام رئیسعلی دلواری علیه انگلیس

قیام رئیسعلی دلواری علیه انگلیس

  دوازدهم شهریور سالگرد شهادت رئیسعلی دلواری رهبر قیام مبارزین مسلمان تنگستانی علیه نیروهای اشغالگر و متجاوز انگلیسی در آخرین سالهای قرن گذشته خورشیدی است . تنگستان منطقه‌ای کوهستانی در جنوب شرقی بوشهر است‌ و از جنوب دشتستان بوشهر تا ساحل دریا امتداد دارد. شهرستان تنگستان شامل تنگستان شمالی به مرکزیت «اهرم‌» و تنگستان ساحلی به مرکزیت «دلوار» است‌. «دلوار» زادگاه و...

ادامه مطلب

فعالیتهای تبلیغاتی انگلیس برای توجیه اشغال ایران

فعالیتهای تبلیغاتی انگلیس برای توجیه اشغال ایران

  ورود نیروهای اشغالگر متفقین به ایران در سال 1320 و اخراج اتباع آلمانی از کشور سبب تغییری در احساسات ملت ایران نسبت به آلمان و آلمانیها نگردید. کینه و عداوت با روس و انگلیس سبب شده بود تا ایرانیها در فاصله پایان جنگ اول و شروع جنگ دوم جهانی و در طول سلطنت رضا شاه شدیداً متمایل به آلمان شوند. سیاست نیروی سوم رضاشاه و تبلیغات دولت آلمان نیز سبب تشدید این امر شده بود. در طی سالهای جنگ دوم جهانی هم...

ادامه مطلب

پیوند شاه و ملت به روایت سفیر انگلیس

پیوند شاه و ملت به روایت سفیر انگلیس

  آنتونی پارسونز سفیرکبیر سابق انگلیس در ایران مدت 5 سال از 1352 تا 1357 عهده دار این سمت در تهران بود. کتاب «غرور و سقوط» بیان خاطران دوران اقامت او در ایران است و نوشته حاضر بخشی از این کتاب است:   ...از همان آغاز ماموریت من در ایران واضح بود که شاه شدیداً و به طرز خطرناکی، در میان شکوه و جاه و عظمتی که به طور سنتی پادشاهان ایرانی را احاطه می‌نمود، محصور مانده و منزوی شده است. دربار سلطنتی...

ادامه مطلب

کودتاى 28 مرداد؛ توطئه مشترک انگلیس و آمریکا

کودتاى 28 مرداد؛ توطئه مشترک انگلیس و آمریکا

   روز 28 مرداد 1332  کودتای آمریکایی - انگلیسی بر ضد دولت ملی دکتر مصدق به پیروزی رسید. طراح اصلی کودتا کرمیت روزولت، مأمور ویژه سیا بود. روزولت درباره این کودتا نوشته است: نام رمز عملیات آجاکس بود و منظور از اجرای آن دستیابی به این هدف بود که دکتر مصدق، نخستوزیر ایران سرنگون شد. برای برانداختن مصدق، اتحادی از شاه ایران، وینستون چرچیل، آنتونی ایدن، آیزنهاور، جان فاستر دالس و سازمان سیا تشکیل...

ادامه مطلب

آخرین سفیر شاه در لندن: در برابر انگلیسی‌ها به خاک افتادیم

آخرین سفیر شاه در لندن: در برابر انگلیسی‌ها به خاک افتادیم

 روز 23 آذر 1357 امیرخسرو افشار وزیرخارجه رژیم شاه به اتفاق پرویز راجی سفیر شاه در لندن راهی وزارت خارجه انگلیس شدند تا با «دیوید اوئن» وزیر خارجه بریتانیا ملاقات کنند و از وی بخواهند که حمایتهایش را از دولت شاه کاهش ندهد. پرویز راجی گزارشی راجع به آن ملاقات دارد که با هم می‌خوانیم: ساعت پنج و نیم بعد از ظهر به اتفاق امیرخسرو افشار و حسین اشراقی عازم وزارت خارجه شدیم تا با دیوید اوئن...

ادامه مطلب

استحاله مشروطیت توسط انگلیس از دیدگاه رهبری

استحاله مشروطیت توسط انگلیس از دیدگاه رهبری

  : یکی از دغدغه‌های اساسی ملت ایران مداخلات بیگانان اعم از روس و انگلیس در امور ایران ‌بود. تلاش این دو قدرت بزرگ برای نابودی استقلال ایران بهترین فرصت‌های رشد و توسعه را از ‌کشور ما گرفت. سیاست انگلستان عقب نگه داشتن ایران برای حفظ هندوستان و سپس تجزیه و یا ‌بلعیدن کامل ایران بود. روسیه نیز قصد بلعیدن ایران و رسیدن به آب‌های خلیج‌ فارس را در سر ‌می‌پروراند. قربانی رقابت و...

ادامه مطلب

انگلیس از دیدگاه آیت‌الله کاشانی

انگلیس از دیدگاه آیت‌الله کاشانی

  نوشته زیر برگزیده‌ای از اظهارات آیت‌الله سیدابوالقاسم کاشانی در حوادث منجر به ملی شدن صنعت نفت و خلع ید از انگلیس است: * * * مردم ایران میل ندارند هیج دولت بیگانه‌ای یا عمال دولت اجنبی در کارهای داخلی مملکت ما دخالت کنند ولی عمال انگلیسی‌ها در انتخابات ما دخالت می‌کنند من سیاست انگلستان را همیشه برای ممالک اسلامی پرضرر دیده‌ام و از بس شاهد مشقات و رنجهایی بوده‌ام که برادران...

ادامه مطلب

ایران و انگلیس در اسناد آرشیو ملی بریتانیا در سال ۱۹۸۰

ایران و انگلیس در اسناد آرشیو ملی بریتانیا در سال ۱۹۸۰

  در نشست روز ۳۱ دسامبر ۱۹۷۹ (۱۰ دی ۱۳۵۸) کمیسیون مشترک بررسی راه‌کارهای غیرنظامی علیه ایران، در حالی که روابط ایران و بریتانیا همچنان به طور کامل در جریان بود و سفرای دو کشور نیز به کار خود ادامه می‌دادند، گزینه قطع کامل ارتباط دیپلماتیک بریتانیا با ایران نیز مورد بررسی قرار گرفت: قطع رسمی روابط و خروج کارکنان [سفارت] باید با احتیاط کامل انجام شود. [در این صورت] بریتانیا دشمن شماره دو ملت...

ادامه مطلب

جاسوسان انگلیس در ایران ...

جاسوسان انگلیس در ایران ...

 در مقطع تاریخی ملی شدن صنعت نفت ایران، بیش از 150 سال از حضور و نفوذ دولت بریتانیا در ایران می گذشت. در این مدت، افزون بر ماموران شناخته شده آن دولت، صدها نفر مأموران مخفی دولت بریتانیا نیز در ایران فعال بودند و بیشترین نقش را در پیشبرد اهداف سیاسی و اقتصادی آن دولت در ایران ایفا می کردند. در جریان نهضت ملی ایران نیز با توجه به اینکه با ملی شدن صنعت نفت ایران منافع دولت بریتانیا در معرض خطر جدی قرار...

ادامه مطلب

خاطرات وزیرمختار انگلیس در ایران

خاطرات وزیرمختار انگلیس در ایران

  مقاله حاضر، خاطرات «سرهیو کنچبال هاجسن» Sir Hugh Knatchball Hugessen وزیرمختار انگلیس در ایران است. او در آذر 1314 از محل مأموریت قبلی خود (جمهوری لاتویا – بالتیک) از راه زمینی به تهران آمد و در دی ماه همین سال به عنوان مرخصی به انگلیس رفت و دیگر هرگز بازنگشت. نوشته زیر مشاهدات او از ایران و ملاقاتهایش با رضاشاه است. با هم می‌خوانیم: چند ماه قبل از حرکت از ریگا(1) به من گفته بودند مأموریتم به بلگراد(2)...

ادامه مطلب

ذلت پهلوی‌ها در برابر دخالت انگلیس

ذلت پهلوی‌ها در برابر دخالت انگلیس

  تأثیر حضور مستشاران، کارشناسان و جاسوسان بیگانه در پیشبرد اهداف استعمارگران از دهها لشکر نظامی مجهز به جنگ‌افزار مدرن بیشتر است. این عناصر، به واقع رکن اصلی استعمار در قرون اخیر محسوب می‌شوند. تاریخ ایران قبل از انقلاب اسلامی نیز هیچ‌گاه از گزند نفوذ این گونه عناصر بیگانه در امان نبوده و مصونیت نداشته است. در این میان انگلیسی‌ها پیشتاز نفوذ استعماری در ایران هستند و در این ویژگی...

ادامه مطلب

حمایت روسیه و انگلیس از محمد‌‌علی شاه در آستانه به توپ بستن مجلس

حمایت روسیه و انگلیس از محمد‌‌علی شاه در آستانه به توپ بستن مجلس

  درتاریخ چنین آمده است که حمله نظامی به ساختمان مجلس شورای ملی در 1287 توسط نظامیان روسیه و به خواست مؤکد محمد‌علی شاه قاجار صورت گرفته و هدف سرکوب جنبش مشروطه بوده است. براساس آنچه که در تاریخ آمده، انگلیسی‌ها در ‌آن زمان خود را حامی مشروطه‌طلبان وانمود ساخته و سفارت خود را مأمن و پناهگاه آنان برای در امان ماندن از گزند نیروهای دولتی محمد‌علی شاه و نظامیان روس حامی وی قرار داده بودند...

ادامه مطلب

گزارش یک روزنامه اسرائیلی از طرح انگلیس برای تجزیه ایران

گزارش یک روزنامه اسرائیلی از طرح انگلیس برای تجزیه ایران

 دو ماه پس از ملی شدن صنعت نفت روزنامه اسرائیلی «جروز الم پست» در مقاله‌ای به قلم یک یهودی انگلیسی از طرح لندن برای تجزیه ایران از طریق اشغال نواحی جنوبی کشور سخن به میان آورد. این روزنامه با به احتمال ورود متقابل نظامیان شوروی به شمال ایران، تصریح کرد «تجزیه ایران میان روس و انگلیس بهتر از ملی شدن صنعت نفت ایران است». در سندی که مشاهده می‌کنید، رضا صفی‌نیا نماینده رژیم...

ادامه مطلب

ردپای انگلیس در اشغال سرزمین‌های قفقازی ایران

ردپای انگلیس در اشغال سرزمین‌های قفقازی ایران

 یکی از زیان‌بارترین و شوم‌ترین سیاست‌های انگلیس در ایران، در جریان جنگ‌های روسیه علیه کشور ما و اشغال سرزمین‌های قفقازی شکل گرفت. بر پایه مستندات تاریخی و در بررسی اسناد مربوط به جنگ‌های ایران و روس و اشغال قفقاز، ردپای انگلیس به وضوح آشکار است. آغاز پادشاهی فتحعلی‌شاه قاجار؛ تشدید رقابت بیگانگان در ایران با کشته شدن آقامحمدخان قاجار، آثار هرج و مرج‌های گسترده در سرزمین...

ادامه مطلب

امان از دست انگلیسی‌ها...

امان از دست انگلیسی‌ها...

  فریاد روزنامه‌های ایران از دست انگلیسی‌ها بلند است. انگلیسی‌ها از وقتی که دیدند نفوذ روس در ایران دارد نقصان می‌یابد و ممکن است ایران سر و صورتی گرفته و درصدد پرداختن خانه‌ی خود از بیگانه برآید بر شدت عملیات خود افزوده و چنان می‌نماید که حزم و احتیاط معمولی خود را کنار گذاشته و درصدد باشند که از گیرودار این معرکه‌ی جهانگیر، که هر چه باشد عمر کوتاهی خواهد داشت، استفاده نموده و تا...

ادامه مطلب

اقدامات انگلیسی ها علیه جنگلی‌ها

اقدامات انگلیسی ها علیه جنگلی‌ها

  انگلستان با حمله به جنگلی‌ها در پی تقویت بیش از پیش کابینه وثوق‌الدوله بود.  فرانسیس وایت کاردار سفارت آمریکا در تهران در تلگرام20 مارس 1919 می‌نویسد: «این روزها خواسته‌های جدایی طلبانه جنگلی‌ها افزایش یافته و استان گیلان عملاً مستقل است. توافقنامه‌ای که تابستان سال گذشته میان آنها و انگلستان منعقد شد، اعتبار جنگلی‌ها را افزایش داد... انگلیسی‌ها به این نتیجه رسیده‌اند...

ادامه مطلب

انگلیسی‌ها چگونه هرات را از ایران جدا کردند؟

انگلیسی‌ها چگونه هرات را از ایران جدا کردند؟

  دوره قاجاریه از شگفت‌انگیزترین ادوار تاریخ ایران است. دوره‌ای است که قدرتهای بزرگ جهان از اقصی نقاط دنیا به علل گوناگون چشم به آن داشتند. ایران مرکزی شده بود که تمام قدرتها دور آن دایره زده بودند ـ دایره‌ای بی‌ثبات و ناآرام که هرگوشه‌اش میل به درون داشت، به عبارت روشن‌تر به صورت طعمه‌ ای درآمده بود که کرکسان هزار هزار گرد او را گرفته بودند و بر سر استفاده از موقع جغرافیائی و...

ادامه مطلب

نقش تاریخی انگلیس در ترویج مواد مخدر در ایران

نقش تاریخی انگلیس در ترویج مواد مخدر در ایران

  مصرف مواد مخدر سابقه بسیار طولانی دارد و اقوام مختلف آن را به صورت‌های متنوع مورد استفاده قرار می‌دهند. اگر چه نحوه استفاده و تأثیر این مواد بر جسم و روح و اغلب موارد به لحاظ داروئی و درمانی بوده است، و هنوز هم مشتقات و ترکیبات برخی از مواد مخدر به عنوان داروهای تسکین دهنده مورد استفاده قرار می‌گیرند، لیکن در دنیای امروز اکثر افراد فقط تغییرات روانی را در مصرف این‌گونه مواد جستجو...

ادامه مطلب

نگاهی به فعالیت‌های مبلغان مذهبی انگلیسی در ایران

نگاهی به فعالیت‌های مبلغان مذهبی انگلیسی در ایران

 فعالیت‌های مبلغان مذهبی در ایران و دنیای اسلام و دیگر سرزمین‌های جهان، بخشی بنیادین از مجموعه فعالیت‌های استعماری جهان غرب طی قرون اخیر است که تاکنون تمامی ابعاد و زوایای آن مورد پژوهش قرار نگرفته است. از زمان افزایش قدرت کلیسا در طول دوران قرون وسطی و انباشت سرمایه در دستگاه کلیسا، دربار پاپ به سرمایه‌گذاری در راه ترویج آئین مسیح در دیگر سرزمین‌ها روی آورد که این امر به یکی از...

ادامه مطلب

تایمز : تنفر از انگلیس سراسر ایران را فرا گرفته است

تایمز : تنفر از انگلیس سراسر ایران را فرا گرفته است

  روزنامه تایمز در 20 آگوست 1921، مطلبی را از یک «گزارشگر ویژه در خاورمیانه» تحت عنوان «تنفر از انگلیس سراسر ایران را فرا گرفته است. مطبوعات ناراضی، به سر حد انفجار رسیده‌اند»، به چاپ رساند. بوتلر رایت (Butler Wright) بریده مربوط به این قسمت از روزنامه تایمز را ضمیمه نامه خود کرده و از «عدم محبوبیت بریتانیا در تهران خبر می‌دهد» و می‌افزاید: «نارضایتی مردم ایران از بریتانیا بسیار...

ادامه مطلب

حمایت انگلیس از رژیم شاه به روایت«آنتونی پارسونز»

حمایت انگلیس از رژیم شاه به روایت«آنتونی پارسونز»

  انگلستان در سالهای قبل از پیروزی انقلاب اسلامی نه تنها با حکومت شاه رابطه اقتصادی و سیاسی گسترده‌ای داشت، بلکه مقامات لندن خود را به نوعی متعهد به حفظ حکومت شاه می‌دانستند. «سرآنتونی پارسونز» آخرین سفیر انگلستان در ایران که از مقامات بلند پایه سازمان جاسوسی انگلیس ـ اینتلیجنت سرویس ـ بوده و همزمان با ریچارد هلمز ـ رئیس سابق سازمان سیا ـ به سفارت در تهران منصوب شده بود،  در خاطرات...

ادامه مطلب

 واکنش های مردمی جنوب کشور در مقابله با استعمار انگلیس (به روایت اسناد مجلس)

واکنش های مردمی جنوب کشور در مقابله با استعمار انگلیس (به روایت اسناد مجلس)

  :   خلیج فارس و بنادر جنوبی ایران به دلیل موقعیت سوق الجیشی و اقتصادی خود ، همواره مورد توجه کشورهای قدرتمند بوده است. به ویژه با ظهور پدیده ی استعمار این منطقه دستخوش تجاوزات عدیده ای گردید و یکی از این استعمار گران که همواره چشم طمع به این منطقه دوخته ، انگلستان است . نفوذ سیاسی و استعماری انگلیس در خلیج فارس به دوره ی سلطنت شاه عباس اول باز می گردد که ناوگان جنگی کمپانی آنها موفق...

ادامه مطلب

استعمار انگلیس و جدایی بحرین از ایران

استعمار انگلیس و جدایی بحرین از ایران

  در رقابت پرتغال، هلند و انگلیس بر سر تجارت خلیج‌فارس، در نهایت انگلیس پیروز میدان بود. از آن پس انگلیسی‌ها برای پیشبرد اهداف تجاری خود ناچار به ورود به مسائل سیاسی شدند. از اواخر قرن هجدهم و اوایل قرن نوزدهم میلادی بنادر و جزایر خلیج‌فارس و دریای عمان مورد توجه جدّی دولت انگلیس قرار گرفت. ضعف مفرط دولت ایران و نداشتن ناوگان دریایی مجهز، موجب شد حاکمیت و نفوذ دوهزار ساله ایران بر نواحی...

ادامه مطلب

انگلیس عامل قتل کنسول آمریکا در تهران - ماژور ایمبری

انگلیس عامل قتل کنسول آمریکا در تهران - ماژور ایمبری

  ماژور « ایمبری ویس » قنسول آمریکا هنگام عکسبرداری از سقاخانه شیخ‌هادی که در آن روز، شایعاتی در مورد معجزات آن در افواه بود مورد هجوم و حمله‌ عده‌ زیادی از مردم قرار گرفت و به شدت مجروح شد. پس از انتقال به بیمارستان نظمیه عده‌ای از مردم داخل بیمارستان شده با داس و قمه و چکش و آب جوش او را به قتل ‌رساندند. به دنبال این حادثه در تهران حکومت نظامی اعلام گردید. دو روز بعد «شارژ...

ادامه مطلب

 رویارویی انگلیس و علما در نهضت مشروطه

رویارویی انگلیس و علما در نهضت مشروطه

  استبداد قاجاریان, بی توجهی آنان به شعائر اسلامی, دخالتهای آشکار و نهان بیگانگان در امور سیاسی, اقتصادی و… ایران و نهضت تنباکو, زمینه نهضت مشروطیت را فراهم آوردند. عالمان دینی, از آغاز, با نهضت مشروطیت بودند و نخستین شهید را نیز تقدیم داشتند.1 متأسفانه, پیش از آن که این حرکت شورانگیز, دگرگونی بنیادین در ژرفای جامعه پدید آورد, دستان پلید استعمار بریتانیا, به کار افتاد و این حرکت شکوهمند را به...

ادامه مطلب

 استعمار انگلیس

استعمار انگلیس

  انگلیس طی دویست سال گذشته لطمات زیادی به کشور ما وارد ساخته و در زمینه‌های مختلف موانعی را در راه پیشرفت این ملت فراهم نموده است. تنها نفت نبود که منجر به نهضت ملی شد، بلکه در مسئله جنگهای ایران و روسیه نیز یکی از عوامل شکست ایران و تحمیل عهدنامه‌های ننگین گلستان و ترکمنچای، سیاست انگلستان بود. در همین دویست سال اخیر، بخشهایی از ایران بزرگ با اقدامات، حیله و مکرهای زمامداران انگلیس جدا شده...

ادامه مطلب

بانک شاهنشاهى ایران و انگلیس؛ ماهیت و مواضع استعمارى

بانک شاهنشاهى ایران و انگلیس؛ ماهیت و مواضع استعمارى

بانک شاهى (ROYAL BANK) یا دقیقتر بگوییم: بانک شاهنشاهى ایران و انگلیس که در 1268 ش تأسیس گردید، نزدیک به چهل سال، بانک رسمى دولت ایران و بانک مرکزى این کشور به شمار مى‌رفت و حق انحصارى صدور اسکناس را هم داشت1، و این در حالى است که مرکز آن در خارج، و مالکیت و مدیرانش نیز خارجى و تابع مقررات خزانه دارى دولت انگلیس قرار داشت و بدین گونه، ابزارى در خدمت اهداف سیاسى و اقتصادى دولت انگلیس در ایران بود.2 به نوشتة...

ادامه مطلب

حکومت پهلوی و بازی در زمین انگلیس

حکومت پهلوی و بازی در زمین انگلیس

حکومت پهلوی و بازی در زمین انگلیس یکی از مسائل عمده در جهان سیاست موضوع استقلال‌طلبی برخی از مناطق است. مسئله‌ای که سیاست پسابین‌المللی نیز با آن روبه‌رو است. در واقع در جهانی که بازیگران آن را صرفا دولتها تشکیل نمی‌دهند و خورده‌گروه‌ها و سازمانها و حتی افراد در آن به عنوان بازیگران مستقل مطرح می‌شوند، بحث جدایی برخی مناطق از کشورها بسیار داغ است. گواه عینی این ادعا تحولاتی است...

ادامه مطلب

شاه در مذاکره محرمانه با انگلیسی‌ها، جدایی بحرین را پذیرفت

«نظری بر حاشیه و متن رویداد جداسازی بحرین از ایران» در گفت و شنود با خسرو معتضد

شاه در مذاکره محرمانه با انگلیسی‌ها، جدایی بحرین را پذیرفت

در آغاز سخن، بهتر است از این نکته شروع کنیم که از چه روی، بحرین برای انگلستان با اهمیت بود؟ بحرین در قرن نوزدهم در خلیج فارس، برای انگلیس یک نوع اهمیت داشت و در دوره‌های دیگر هم، نوعی دیگر؛ مثلا در قرن نوزدهم، اگر انگلیس قصد داشت از هندوستان رزم‌ناو بیاورد، زمان بسیاری طول می‌کشید. بنابراین بحرین در آن دوران، بهترین پایگاه در راه انگلیس به سوی کشورهایی چون هندوستان، ایران و عربستان بود....

ادامه مطلب

این صدراعظم ایران است یا نماینده انگلیس!

این صدراعظم ایران است یا نماینده انگلیس!

 ناصر‌الملک وقتی به سمت نایب‌السلطنه منصوب شد، با بریتانیایی‌ها مشورت کرد و نظرات آنان را جویا شد. معلوم بود آنان با موضوع موافق هستند.  ناصر‌الملک تربیت‌شده مکتب انگلیسی سیاست بود، وی هیچ‌‌گونه باوری نه به مشروطه داشت و نه توانایی ملت ایران در به دست گرفتن زمام اختیار خود؛ از سوی دیگر می‌دانست حتی روشنفکران ایرانی تلقی مشخصی از مشروطه ندارند و هر کس اوهام خود را مشروطه...

ادامه مطلب

پیمان سعدآباد؛ حفظ منافع انگلیس با فروختن مملکت

پیمان سعدآباد؛ حفظ منافع انگلیس با فروختن مملکت

  پیمان سعدآباد از مهم‌ترین رویدادهای سیاست خارجی عصر رضاشاه است. این پیمان که میان چهار دولت ایران، افغانستان، عراق و ترکیه به امضا رسید را از جهات گوناگون می‌توان تحلیل کرد اما بلاشک نوع نگاه رضاشاه به مسائل بین المللی بهترین مبنا برای تحلیل این پیمان خواهد بود. با این همه، آنچه در پیرامون واقعه‌ی پیمان سعدآباد اهمیت دارد مساله «تمامیت ارضی» ایران و نتایجی است که از این قرارداد و...

ادامه مطلب

با عوامل انگلیسی کودتا در ایران آشنا شوید

با عوامل انگلیسی کودتا در ایران آشنا شوید

 یکی از وقایع مهم تاریخ معاصر ایران، کودتای سوم اسفند 1299 رضاشاه است که دولت انگلیس به دلایلی چند همچون تصویب نشدن قرارداد 1919 در مجلس، جلوگیری از نفوذ روسیه کمونیستی در ایران و حفظ منافع خود در هندوستان، نقش اصلی را در آن ایفا کرد. دولت انگلیس ابتدا سیدضیاءالدین طباطبایی را به عنوان مهره اصلی در نظر گرفت و مقدمات کودتا را با مشورت و مذاکره با وی فراهم آورد. سپس رضا میرپنج را به عنوان فرمانده قزاق...

ادامه مطلب

چرا انگلیس سلطنت را از قاجار به پهلوی منتقل کرد؟

چرا انگلیس سلطنت را از قاجار به پهلوی منتقل کرد؟

: گروه تاریخ انقلاب خبرگزاری تسنیم- دوره سلطنت احمدشاه قاجار آخرین پادشاه سلسله قاجاریه دوره‌ای کوتاه و گذرا بود، اما در این دوره کوتاه اتفاقات مهمی در کشور رخ داد. از یک سو کشور در جریان جنگ جهانی اول، مورد حمله متفقین قرار گرفت و در پی آن توسط انگلیس قحطی بزرگ در کشور به وجود آمد. از سوی دیگر از زمان سلطنت احمدشاه قاجار، شخصیتی نظامی با خوی وحشیانه توسط انگلیسی‌ها شناسایی و برجسته شد...

ادامه مطلب

نقش انگلیس در اعزام نیروهای ایرانی به ظفار

نقش انگلیس در اعزام نیروهای ایرانی به ظفار

درآمد: در آذر ۱۳۵۱ اولین یگان نظامی ایرانی وارد عمان شد. با درخواست سلطان قابوس در ۲۹ آذر ۱۳۵۲ پیاده شدن واحدهای واکنش سریع ارتش ایران درمنطقه صلاله دومین شهر بزرگ این کشور واقع  در جنوب شرق عمان شدت یافت. از تعداد نیروهای اعزامی ارقام موثقی در دست نیست و در گزارش‌های مختلف از ششصد تا چهارهزار نفر برآورد شده‌است. این عملیات سه سال طول کشید و آمار کشته شدگان هیچ وقت رسماً اعلام نشد اما برخی...

ادامه مطلب

مروری بر نقش انگلیس درعقد قرارداد ننگین گلستان

مروری بر نقش انگلیس درعقد قرارداد ننگین گلستان

: انگلستان با توجه به همسایگی ایران با هند و تجربه لشکرکشی‌های نادرشاه به این منطقه تلاش کرد ایران را تضعیف کند و با جدایی بخش‌های حاصلخیز و اقتصادی آن، بنیان‌های اقتصاد کشورمان را نابود سازد. بعد از قتل سیسیانف فرمانده سپاه روسیه در جنگ اول ایران و روس و جایگزینی گودوویچ و ناکامی او در تصرف ایروان، روحیه ایرانیها تقویت شد؛ برای همین روسها با ارائه شروطی درخواست صلح کردند، اما عباس...

ادامه مطلب

وزیر مختار آمریکا : مردم ایران آرزو دارند از شر انگلیس خلاص شوند

وزیر مختار آمریکا : مردم ایران آرزو دارند از شر انگلیس خلاص شوند

 در پاییز و زمستان سال 1299 انگلیسی ها پس از آنکه قرارداد 1919 آنان با دولت بی کفایت قاجار با مخالفت عمومی مردم ایران مواجه شد ، زمینه کودتای رضاخان را فراهم ساختند و سپس برای گریز از اتهام دست داشتن در کودتا زمزمه خروج قوای خود از ایران را مطرح کردند . این اقدامات از یکسو و تبعات انقلاب کمونیستی در روسیه موجی از التهاب در داخل کشور ایجاد کرده بود . تلگرامهای جان لورنس کالدول وزیر مختار وقت آمریکا در...

ادامه مطلب

انگلیس از دیدگاه آیت‌الله کاشانی

انگلیس از دیدگاه آیت‌الله کاشانی

نوشته زیر برگزیده‌ای از اظهارات آیت‌الله سیدابوالقاسم کاشانی در حوادث منجر به ملی شدن صنعت نفت و خلع ید از انگلیس است: * * * مردم ایران میل ندارند هیج دولت بیگانه‌ای یا عمال دولت اجنبی در کارهای داخلی مملکت ما دخالت کنند ولی عمال انگلیسی‌ها در انتخابات ما دخالت می‌کنند من سیاست انگلستان را همیشه برای ممالک اسلامی پرضرر دیده‌ام و از بس شاهد مشقات و رنجهایی بوده‌ام که برادران...

ادامه مطلب

گزارشی از سفر 9 روزه ملکه انگلیس به ایران

گزارشی از سفر 9 روزه ملکه انگلیس به ایران

  در تمام سالهای سلطنت شاه، ملکه انگلیس(الیزابت دوم) که پس از ملکه ویکتوریا دومین امپراطریس از نظر سلطنت است- و شاید رکورد وی را درهم بشکند- تنها یک بار به صورت رسمی به ایران آمد و آن هم سفری با همسرش پرنس فیلیپ به سال 1339 بود. سفری در جواب سفر قبلی سال پیش شاه به لندن. تا سال 1352 هم پرنس فیلیپ، همسر ملکه سه بار به صورت غیر رسمی به ایران آمد که بیشتر جنبه تفریحی داشت. سال 1352 هم ملکه در بازگشت از...

ادامه مطلب

نقش انگلیس در ترویج مواد مخدر در ایران

نقش انگلیس در ترویج مواد مخدر در ایران

  پیدایش و گسترش اعتیاد در ایران نیز از جمله این شگردها بوده است که توسط استعمار انگلیس و از سوی «برادران شرلی» در دوره صفویه رواج داده شد. اما در دوران قاجار، از زمان ناصرالدین شاه در اطراف دارالخلافه در تهران، زمین‌های وسیعی به کشت خشخاش اختصاص یافت و سطح کشت آن به حدی زیاد شد که صرفنظر از کفاف مصرف داخلی‌،سالیانه مقادیر زیادی تریاک به مستعمرات انگلیس صادر می‌گردید. دولت انگلیس...

ادامه مطلب

 پیشنهاد پارلمان انگلیس: به خاطر کودتای ۲۸ مرداد از ایران عذرخواهی کنیم

پیشنهاد پارلمان انگلیس: به خاطر کودتای ۲۸ مرداد از ایران عذرخواهی کنیم

  کمیته روابط خارجی پارلمان انگلیس در گزارشی ضمن استقبال از مشارکت این کشور در مذاکرات هسته‌ای ایران پیشنهاد داد: انگلیس به دلیل مشارکتش در کودتای مرداد ۳۲ در ایران از این کشور عذرخواهی کند.  کمیته روابط خارجی پارلمان انگلیس که از نمایندگان سه حزب سیاسی اصلی این کشور تشکیل شده است، در آخرین هفته از فرصت شش ماهه ایران و گروه ۱+۵ برای دستیابی به توافق نهایی در خصوص برنامه هسته‌ای تهران...

ادامه مطلب

زیر سایه انگلیس؛ تاثیر جنگ جهانی اول بر ایران مدرن

زیر سایه انگلیس؛ تاثیر جنگ جهانی اول بر ایران مدرن

 با فرارسیدن صدمین سالگرد جنگ جهانی اول لازم به نظر می‌رسد که تاثیرات این جنگ در ایران را بررسی کنیم. نقش اروپاییان در شکل‌گیری کشورهای عربی خاورمیانه داستان شناخته‌شده‌تری است. دسیسهٔ انگلیسی‌ها و فرانسوی‌ها بذر ناامنی و ناپایداری را در میان کشورهای عربی و همچنین میان اعراب و اسرائیل کاشت. بریتانیایی‌ها اعراب تحت سلطهٔ امپراتوری عثمانی را بر ضد رهبران ترک که متحد آلمان و...

ادامه مطلب

جنگ نرم انگلیسی‌ها؛ از روی کارآمدن رضاخان تا کشف حجاب اجباری

جنگ نرم انگلیسی‌ها؛ از روی کارآمدن رضاخان تا کشف حجاب اجباری

 در اکتبر 1917م انقلاب سوسیالیستى در کشور روسیه به ثمر رسید و به حکومت تزارها خاتمه داد. از آنجا که روس‌‌ها مشغول برطرف نمودن آشفتگى‌‌ها، آشوب‌‌ها و مقاومت‌‌هاى داخلى بودند، سیاست استعمارى این کشور در ایران براى مدتى متوقف گردید و ناگزیر نواحى شمالى ایران را تخلیه کردند. اما این به معناى مداخله در کشور ایران نبود و دولت شوروى توسط حزب توده وابسته، نفوذ و سلطه خود را در این کشور به صورت...

ادامه مطلب

انگلیس، ایران را دست بسته به روس ها تحویل داد

انگلیس، ایران را دست بسته به روس ها تحویل داد

  روابط دیپلماتیک میان ایران و انگلیس از 1212 ق./ 1798 با اعزام مهدیعلی‌خان حشمت جنگ از طرف حکومت هند به ایران آغاز شد. آمدن این شخص به ایران برای آن بود تا فتحعلی‌شاه را قانع کند که به زمانشاه درانی پادشاه قدرتمند افغانستان اعلان جنگ بدهد تا توجه او از هند، به ایران معطوف شود. قبل از آن که مهدیعلی‌خان به تهران برسد، ناپلئون با لشکرکشی به مصر، به شکل جدی‌تر مستعمره انگلیس یعنی مصر را مورد...

ادامه مطلب

انگلیس و جدایی بلوچستان

انگلیس و جدایی بلوچستان

  تحولاتی که در قاره اروپا روی داد، موجب کشیده شدن میدان رقابت کشورهای اروپایی به دیگر قاره‌ها به خصوص آسیا شد. یکی از سرزمینهایی که اهمیت زیادی برای دولتهای اروپایی داشت، هندوستان بود. در جریان رقابت اروپاییها برای تسلط بر هندوستان، سرزمینهای مجاور آن به عنوان معابر دسترسی بر آن سرزمین، اهمیت خاصی یافت . یکی از این نواحی بلوچستان بود. انگلیسیها که توانسته بودند، دست دیگر رقیبان خود را از...

ادامه مطلب

جدایی هرات؛ حیله انگلیس و خواب بلند استبداد

جدایی هرات؛ حیله انگلیس و خواب بلند استبداد

 هرات شهری کهن و باستانی از قلمرو خراسان بزرگ است که بر پایه افسانه‌ها، لهراسب، پادشاه کیانی بنیاد آن را گذاشته است. هرات تا پیش از هجوم مغول‌ها از رونق ویژه‌ای برخوردار بود اما با این تهاجم وحشیانه، این شهر هم از آسیب و ویرانی مصون نماند. با این همه در دوره ایلخانی، مجد و عظمت آن دوباره احیا شد در دوره شاهرخ شاه، پایتخت قلمرو تیموریان به هرات انتقال یافت. با به قدرت رسیدن صفوی‌ها ، هرات...

ادامه مطلب

پنج دسته از خادمان انگلیس در ایران

پنج دسته از خادمان انگلیس در ایران

بخشی از یاداشتهای روزانه دکتر قاسم غنی

شنبه سوم جون 1950-13 خرداد 1329 در منزل مانده‌ام. امروز در ایران پنج طبقۀ انگلوفیل را داریم که هریک از نظری و به شکلی تابع سیاست انگلیس و مجری نیات آنها هستند: 1. یک طبقه پادو حقوق‌بگیر و گاهی شغل‌بگیر معروف و جاسوس و خبرچین، امثال: لسان‌الملک سپهر که می‌دوند و کارشان خبرکشی و جاسوسی و کارچاق‌کنی و واسطۀ ابلاغ پول بین توده، خلاصه نوکر سرپائی هستند. اینها را مردم می‌شناسند، منفور هم...

ادامه مطلب

فرمان انگلیسی‌ها برای رضاشاه

فرمان انگلیسی‌ها برای رضاشاه

 همانطور که روی کار آمدن رضاخان به کمک انگلیسی‌ها صورت گرفت، خلع او از سلطنت در 25 شهریور 1320 نیزبه دستور آنها بود. ملکه پهلوی همسر رضاخان در این رابطه می‌گوید: «وزیر دادگستری که گویا از طرف انگلیسی ها ماموریت داشته است، به رضا می‌گوید بهترین کار این است که دولت عوض شود و ذکاءالملک فروغی کابینه تشکیل دهد. رضا متوجه می‌شود که این پیشنهاد از طرف انگلیسی‌هاست. به نصرالله انتظام دستور...

ادامه مطلب

نگاهی به کتاب «انگلیس و اشغال ایران در جنگ جهانی اول»

نگاهی به کتاب «انگلیس و اشغال ایران در جنگ جهانی اول»

  این کتاب ترجمه‌‌ای است از اثر تحقیقی دکتر محمدقلی مجد پژوهشگر ایرانی مقیم امریکا که با نام: »PERSIA IN WORLD WAR I AND ITS CONQUEST BY GREAT BRITAIN« در سال 2003 میلادی منتشر شده است. این کتاب به شرح مستند اشغال ایران- علیرغم اعلام بی‌طرفی- به دست نیروهای انگلیسی براساس اسناد منتشر نشده امریکایی پرداخته و برای اولین بار پرده از کشتار مردم بی‌دفاع برداشته است. توصیف چگونگی قتل‌عام عشایر سوسنگردی و سرکوب...

ادامه مطلب

انگلیس مسبب اصلی تحریمها

انگلیس مسبب اصلی تحریمها

 به پیشنهادانگلیس شرکت هایی که قصد همکاری با اتحادیه اروپا دارند قبل از هر چیزی باید اثبات کنند... هیچ ارتباطی با شهرکهای صهیونیستی نشین در کرانه باختری یا در شرق قدس و بلندیهای جولان ندارند. روزنامه صهیونیستی هاآرتص فاش کرد ااتحادیه اروپا بدرخواست انگلیس شرکتهای رژیم صهیونیستی فعال در کرانه باختری و قدس شرقی را تحریم کرده است. بگزارش خبرگزاری قدس(قدسنا)بنقل ازعکا نماینده انگلیس دراتحادیه...

ادامه مطلب

 استعمار بریتانیا در منطقه خلیج فارس و دریای عمان (از شکل‌گیری تا پایان قاجاریه)

استعمار بریتانیا در منطقه خلیج فارس و دریای عمان (از شکل‌گیری تا پایان قاجاریه)

 روابط ایران و انگلستان با ارسال سفرا و مراسلات همکاری از دوره حکومت ایلخانان آغاز گشت. مراودات اقتصادی و جبهه‌گیری مشترک بر ضد مسلمانان شامات از مهم‌ترین دلایل این‌گونه ارتباطات اولیه بود. در دوره تیموریان نیز این روابط شکننده و بدون هدفمندی درازمدت ادامه یافت. دوره صفوی نقطه عطفی در توسعه روابط خارجی ایران با انگلستان محسوب می‌گردد. استفاده از فن‌آوری نظامی از مبارزه با...

ادامه مطلب

استعمار پیر و غائله شیخ خزعل

استعمار پیر و غائله شیخ خزعل

 شیخ خزعل برای ابقا در مسند حکمرانی و حفظ موقعیت خود در منطقه دست دوستی و اتحاد به سوی انگلیس دراز کرد به همین جهت تصمیم به مذاکره با نمایندگان انگلستان در خلیج فارس گرفت این نیاز دو طرفه سبب گردید سرپرسی کاکس کنسول بریتانیا در خلیج فارس در 1910 با شیخ خزعل قراردادی بدین مضمون به امضاء رساند در این قرارداد دولت بریتانیا متعهد گردید در صورت تجاوز ایران به حقوق به قلمرو یا به اصطلاح املاک موروثی شیخ...

ادامه مطلب

بی حرمتی به حجاب و نقش استعمار انگلیس

بی حرمتی به حجاب و نقش استعمار انگلیس

  ایران در زمان سلسله قاجاریه فراز و نشیب های زیادی را پشت سر گذاشت و به یک کشور بحران زده و جنگ زده تبدیل شده بود. به خصوص مقارن با سلطنت احمد شاه، که فردی بی لیاقت و بی کفایت بود، هرج و مرج و آشوب تمام مملکت را فرا گرفته بود، که این هم از سیاستهای موذیانه استعمار انگلیس بود. استعمار انگلیس برای اجرای نقشه های خود به کسی نیاز داشت که دارای خصوصیات ویژه ای باشد که بتواند نقشه های آن دولت را مو به مو...

ادامه مطلب

پیکار عشایر خوزستان با استعمار انگلیس؛ مصداق جهاد اکبر در تاریخ‌

پیکار عشایر خوزستان با استعمار انگلیس؛ مصداق جهاد اکبر در تاریخ‌

  قریب یکصد سال پیش زمانی که نه من بودم و نه دیگران، جنگی رخ داد به مصداق جهاد واقعی و نامش را گذاشتند جهاد عشایر، عشایر عرب یک طرف اصلی قضیه بودند، جنگ کردند آن هم جنگی با استعمار انگلیس. و اما جنگ، واژه‌ای تلخ که تلخی‌اش سال‌ها در ذهن و یادها می‌ماند. جنگ برای آمدنش نه زمان می‌شناسد و نه مکان. نه نیازی به اذن دخول دارد و نه کسب رخصتی برای رفتن. هر چه هست آواری است که بر سر آنانی که درگیرش...

ادامه مطلب

روایتی شنیده نشده از قرارداد استعماری  سال 1919

مستند «نوزده نوزده» به کارگردانی مهدی صلواتچی

روایتی شنیده نشده از قرارداد استعماری  سال 1919

ادامه مطلب

رقابت قدرتهای استعماری در ایران

یک سند

رقابت قدرتهای استعماری در ایران

کاهش نفوذ انگلیس به نفع توسعه سلطه آمریکا در ایران

متن سند  موضوع: وضع دولت دکتر احمد روستاییان مدیرکل سابق سپاه دانش، می‌گفت: وضع فعلی ایران در اثر نزدیکی به بلوک شرق و عقب رفتن سیاست امریکا در ایران و حملات جراید و بعضی از رجال سیاسی امریکا به ایران و همچنین قطع کمک اقتصادی امریکا و غیره، توسط لیندن جانسون رئیس جمهوری امریکا روش سیاست آینده ایران موافق با روش سیاسی انگلیس می‌شود و امریکا جای خود را در ایران به انگلیس خواهد داد و آقای...

ادامه مطلب

واکاوی نقش استعماری انگلستان در نقاب پلیس جنوب

واکاوی نقش استعماری انگلستان در نقاب پلیس جنوب

 معروف است که مأموران دولت استعمارگر انگلستان همه جا با زیرکی و حیله‌گری به اهداف و خواسته‌های سیاسی و اقتصادی دولت متبوع خود رسیده‌اند و نیرنگ در کارها و گفتارها و نوشتار هایشان جایگاه نخست را داشته که البته سخن درستی است اما سکه سیاست انگلستان در قرن نوزدهم در مشرق زمین روی دیگری هم داشته است که نقش نمایانی از خونریزی و کشتار و ظلم و غارتگری آنگلوساکسونها بر آن است. این را خود...

ادامه مطلب

اهداف پشت پرده قرارداد استعماری 1919 وثوق‌الدوله

اهداف پشت پرده قرارداد استعماری 1919 وثوق‌الدوله

- اگر کسی در کنه این قضیه غور و مطالعه میکرد و روح و منظور باطنی قرارداد را می‌شکافت، دو چیز را آناً می‌فهمید و استنباط میکرد و آن این بود که این قرارداد می‌خواهد استقلال مالی و نظامی‌مان را از دستمان بگیرد؛ چون اگر بنا باشد ایران مستقل بماند همه چیزش باید دست ایرانی باشد: حالش، مالش، حیثیتش، چه‌اش، چه‌اش، همه چیزش باید متعلق به ایران باشد. اما این قرارداد، یک دولت خارجی را در دو چیز مهم...

ادامه مطلب

زمینه‌های شکل‌گیری سیاستهای استعماری در شرق ایران

زمینه‌های شکل‌گیری سیاستهای استعماری در شرق ایران

  حوزه حکمرانی خاندان علم واقع در شرق ایران و در یک منطقه بسیار گسترده و طولانی در سراسر مرزهای شرقی از ابتدای نیمه جنوبی استان خراسان تا منتهی‌الیه جنوبی ایالت سیستان بود. این ناحیه که سراسر از بیابانهای لم‌یزرع و ارتفاعات مختلف در بخشهای شمالی و دشتهای خشک و سوزان پوشیده شده بود به دلایل مختلف مورد توجه قدرتهای استعمارگر بود. یکی از مهم‌ترین این دلایل هم‌جواری این ناحیه با کشور...

ادامه مطلب

جمهوری‌خواهی بدفرجام ، پروژه انگلیسی استعمار نوین ادامه می‌یابد

جمهوری‌خواهی بدفرجام ، پروژه انگلیسی استعمار نوین ادامه می‌یابد

 امروزه به مدد اسناد و مدارک و شواهد بسیاری که در دسترس علاقه‌مندان به مطالعات و بررسیهای تاریخی قرار گرفته است، تردیدی وجود ندارد که کودتای سوم اسفند 1299 اساساً به دنبال یأس بریتانیا از تداوم عملکرد سلسله قاجار و ضرورت بنیان‌گذاری حکومتی نوین بر پایه اولویتها و درخواستهای آن کشور در ایران صورت گرفته بود. به عبارت دیگر انگلیسیها که در طول دوران جنگ جهانی اول و گاه در توافق با دولت روسیه...

ادامه مطلب

‏رضا شاه در شطرنج استعمار

‏رضا شاه در شطرنج استعمار

  پس از جنگ جهانی اول تحولاتی در صحنه های بین المللی و داخلی روی داد که تأثیرات مهمی بر مسئله حکومت و حاکمیت در ایران بر جای نهاد. مهم ترین رخداد در عرصه بین الملل وقوع انقلاب اکتبر 1917 روسیه بود. انقلاب روسیه و روی کار آمدن بلشویک ها در این کشور برای استعمار انگلستان اهمیت فوق العاده ای داشت آنان از مدت ها پیش با رقیب قدرتمند خود دست و پنجه نرم می کردند و میدان این نبرد ایران بود. ایران به عنوان...

ادامه مطلب

مدرس و قرارداد استعماری وثوق الدوله

مدرس و قرارداد استعماری وثوق الدوله

 میرزا حسن خان وثوق الدوله (حسن وثوق) فرزند میرزا ابراهیم معتمدالسلطنه و برادر بزرگ احمد قوام (قوام السلطنه) بود. وی در جوانی تحصیلات عربی و فارسی خود را به پایان رسانید و دردوره مشروطیت ترقی کرد و به مقاماتی رسید. زبان فرانسه و انگلیسی را هم کم و بیش آموخت. وی پس از فتح تهران در سال 1327ه.ق به عضویت هیات مدیره درآمد، هیئت مزبور عده ای رامحکوم به اعدام نمود که از آن جمله شیخ شهید، عالم متفکر و مبارزفضل...

ادامه مطلب

خروج استعماری انگلیس و ورود استعماری آمریکا

خروج استعماری انگلیس و ورود استعماری آمریکا

  «جان لارنس کالدول» وزیر مختار آمریکا در ایران : آمریکا به محض خروج نیروهای انگلیسی از خاک ایران باید مستشاران اقتصادی ، متخصصان فنی و از همه مهمتر افسران نظامی خود را برای استخدام در ارتش ایران به این کشور اعزام کند . جان لارنس کالدول وزیر مختار آمریکا در ایران در پنجم ژانویه 1921 تلگرامی محرمانه به این شرح به وزارت خارجه کشورش مخابره کرد: «وزیرمختار انگلستان به من خبر داد که وزیر امور...

ادامه مطلب

گوشه‌ای از عواید بریتانیا در دوره مشروطه

گوشه‌ای از عواید بریتانیا در دوره مشروطه

  یکی از مهمترین اقدامات سر ادوارد گری در مورد ایران، اولتیماتوم به دولت ایران برای تأمین راههای تجاری جنوب برای بازرگانان انگلیسی بود. او بارها می‌گفت وضعیت جنوب ایران به گونه‌ای است که آسیب‌های جدی به تجار بریتانیایی وارد می‌آید. حال در پرتو آمار و ارقام ادعاهای وزیر خارجه انگلستان را محک می‌زنیم. علی‌رغم ادعاهای سر ادوارد گری، درست در دوران بحران مشروطیت اول در ایران تجارت...

ادامه مطلب

بازنگری نقش بریتانیا در روی کار آوردن رضاخان

بازنگری نقش بریتانیا در روی کار آوردن رضاخان

  پژوهندگان مسایل ایران، مدّتها درباره موفقیّت کودتای 1921  در اندیشه بوده‌اند. بسیاری از ایرانیان،‌ از همان آغاز بر این عقیده بودند که بریتانیایی‌ها، پشت این کودتا بوده‌اند. بریتانیایی‌ها هم به نوبه خود، هرگونه مداخله‌ای را انکار کردند. امّا اخیراً انتشار خاطرات روزانه فیلد مارشال سرادموند آیرونساید نشان داده است که بریتانیایی‌ها، به نوعی با این قضیه ارتباط داشته‌اند......

ادامه مطلب

انتخاب رضاخان به پادشاهی و نقش بریتانیا در اسناد وزارت خارجه آمریکا

انتخاب رضاخان به پادشاهی و نقش بریتانیا در اسناد وزارت خارجه آمریکا

 مجلس مؤسسان به مدت یک هفته، از 6 تا 13 دسامبر 1925، تشکیل جلسه داد و سه اصل قانون اساسی را اصلاح کرد و در روز سیزدهم دسامبر منحل شد. اصل 36: «سلطنت مشروطه ایران از طرف ملت بوسیلة مجلس مؤسسان به شخص اعلیحضرت شاهنشاه رضا شاه پهلوی تفویض شده و در اعقاب ذکور ایشان نسلا بعد نسل برقرار خواهد بود.» اصل 37: «ولایت عهد با پسر بزرگتر پادشاه که مادرش ایرانی‌الاصل باشد خواهد بود در صورتی که پادشاه...

ادامه مطلب

درخواست بریتانیا در ارتباط با شیخ محمره از رضاشاه در اسناد وزارت خارجه آمریکا

درخواست بریتانیا در ارتباط با شیخ محمره از رضاشاه در اسناد وزارت خارجه آمریکا

 «فرین» در سفارت آمریکا در تهران در 25 نوامبر 1927 می‌نویسد: «روزنامه‌های چاپ تهران یادداشتی را که بریتانیا به دولت ایران تسلیم کرده منتشر ساخته‌اند... تقاضای آنها در ارتباط با بدهی، بانک و هواپیمایی قابل درک است، ولی نمی‌فهمم که دولت بریتانیا با چه حقی به حمایت از شیخ خزعل مداخله کرده است، شخصی که هر چند از قدیم تحت‌الحمایه بریتانیا بوده ولی در واقع از اتباع ایران است و دو سال...

ادامه مطلب

چگونه بریتانیا راه را برای صعود رضاخان به سلطنت هموار کرد؟

چگونه بریتانیا راه را برای صعود رضاخان به سلطنت هموار کرد؟

 احمدشاه و تلاشهای نافرجام برای بازگشت به ایران  در ملاقاتی که لورین برای معرفی هارولد نیکلسون، مستشار جدید سفارت با رضاخان انجام داد، به صریحترین وجهی از زبان او شنید اگر در گذشته انگلستان در مسائل داخلی ایران دخالت کرده از سر اجبار بوده است و او می خواهد وضعیتی به وجود آورد که دیگر نیازی به مداخله مستقیم نباشد. رضاخان گفت، ایرانی نیرومند می تواند بخشی از بار سنگین مسئولیت بریتانیا در آسیا...

ادامه مطلب

روایت ناگفته جاسوس بریتانیا از کودتای ۲۸ مرداد

روایت ناگفته جاسوس بریتانیا از کودتای ۲۸ مرداد

نقش اشرف پهلوی در سرنگونی دولت مصدق چه بود؟

کشف اسناد گفتگویی قدیمی از یکی از افسران سرویس اطلاعات مخفی بریتانیا نخستین بار زوایای تاریک و پنهان کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ و نقش بازیگران داخلی و خارجی را در سرنگونی دکتر محمد مصدق روشن کرد.

ادامه مطلب

«نه تاریخی» مردم ایران به بریتانیا

«نه تاریخی» مردم ایران به بریتانیا

  برای اثبات گره خوردن استقلال بین‌المللی با آزادی و عدالت داخلی نیازی به مراجعه به کتب عدیده و نشستن در مکتب استاد نیست؛ کافی است به بازگشت سریع اختناق به فضای سیاسی ایران و نیز دست‌های باز بیگانگان پس از شکست دولت ملی، نگاهی گذرا انداخت، تا پایمال شدن فداکاری‌های مردم ایران را به‌وضوح به نظاره نشست. مخالفت با انگلستان و حضور و نفوذ آن‌ها در ایران، طی سال‌هایی که سرانجام به ملی...

ادامه مطلب

بریتانیا مکالمات تلگرافی ایران با دولت‌های دیگر را سرقت می‌کرد!

بریتانیا مکالمات تلگرافی ایران با دولت‌های دیگر را سرقت می‌کرد!

ماجرای «مارشیو»ی که باستانی‌پاریزی از آن یاد می‌کرد چه بود؟  مجید تفرشی گفت: به دلیل این که راه‌های مراسلاتی و اموری مثل تلگراف در قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم در ایران، در اختیار و تملک بریتانیا بوده، در بسیاری از موارد، مکالمات دولت ایران با کشورهایی غیر از بریتانیا، با افراد و دولت‌های دیگر سرقت می‌شد. در واقع از تمام این مکالمات، در نیمه راه، یک کپی تهیه می‌شده و به سمع و...

ادامه مطلب

بهایی‌گری، سرویس اطلاعاتی بریتانیا و نهضت جنگل

بهایی‌گری، سرویس اطلاعاتی بریتانیا و نهضت جنگل

  مورخان بهائی درباره شورش‌های ضدّبهائی فراوان سخن می‌گویند و می‌کوشند چهره‌ای بسیار مظلوم از سرگذشت این فرقه در ایران ترسیم کنند. رهبری بهائیت و عناصر مشکوکی در میان جبهه مخالف بهائیان به عمد و با اهداف معین تبلیغی و سیاسی به ایجاد مهم‌ترین و جنجالی‌ترین آشوب‌های خونین ضدّ بهائی، معروف به «بهائی کشی» دست زده‌اند. شبکه بهائی‌ها در شکست و سرکوب نهضت جنگل نقش اطلاعاتی...

ادامه مطلب

رسانه‌‌های بریتانیایی چه نقشی در کودتای 28 مرداد داشتند

رسانه‌‌های بریتانیایی چه نقشی در کودتای 28 مرداد داشتند

  رسانه‌ها و رسانه‌گران، یکی از ارکان اساسی در کودتای 28 مرداد بودند و در این میان، نقش رسانه‌ها و نیز اشخاص انگلیسی یا وابسته به انگلیس پررنگ‌تر از همه بود. هروقت از کودتای 28 مرداد یاد می‌شود، ذهن همه سمت نقش انگلستان و رسانه دولتی این کشور یعنی بی‌بی‌سی در آن وقایع می‌رود؛ نقشی که نه یک نقش حاشیه‌ای بلکه پررنگ و برخی مواقع حتی یک عامل میدانی بوده است. قبل از آن باید گفت،...

ادامه مطلب

نگاهی به اسناد امنیتی مربوط به ایرانیان در آرشیو ملی بریتانیا

نگاهی به اسناد امنیتی مربوط به ایرانیان در آرشیو ملی بریتانیا

  از زمان آغاز پروسه کند و تدریجی آزادسازی پرونده‌های امنیتی در بریتانیا، شماری از این اسناد به فعالیت‌های ضد بریتانیایی ایرانیان اختصاص داشته است و بخش عمده‌ای از این اسناد به فعالیت‌های ایرانیان طرفدار در طی دو جنگ جهانی اختصاص دارد.  نگارنده بخش‌هایی از این اسناد را قبلا در سال‌های گذشته به تدریج بازبینی و استخراج کرده و عمده آن‌ها را در اختیار دوست محقق ارجمند جناب آقای...

ادامه مطلب

در شکار فرصت؛ گوشه‌هایی از تاریخ کنسولگری‌های بریتانیا در ایران

در شکار فرصت؛ گوشه‌هایی از تاریخ کنسولگری‌های بریتانیا در ایران

  بعد از تعطیلی سفارتخانه‌های ایران و بریتانیا در لندن و تهران، اعلام شد که دو دولت امور کنسولی اتباع خود در کشور مقابل را با تعیین "کنسولگری‌های معین" اداره می‌کنند. پس از آن مذاکرات دوجانبه برای بازگشایی سفارت‌خانه‌ها تداوم یافت و گفته می‌شود مراکز دیپلماتیک دو کشور در پایتخت‌های یکدیگر عن‌قریب بازگشایی خواهد شد. با این حال فعالیت‌های کنسولی بریتانیا در ایران طی...

ادامه مطلب

سیاست های کردی دولت بریتانیا

سیاست های کردی دولت بریتانیا

 در کشوری چون ایران که به لحاظ موقعیت جغرافیایی از دیرباز صحنه تعارض و رویارویی بسیاری از قدرت‌های خارجی بوده، طبیعی است تحولات تاریخی آن نیز به دور از نقش و تاثیر عامل خارجی نیست. همچنین طبیعی است که میان عملکرد عوامل مزبور بیش از هر جای دیگر بر بخش‌های مرزی ایران تاثیر گذاشته است. آنچه بیشتر اوقات جنبه‌ای غیر طبیعی می‌یابد برداشت‌ها و تعبیرهای غالبا دور از واقع و ناقص ما از این...

ادامه مطلب

 افشای اسناد آرشیو بریتانیا و اوج نارضایتی مردم از محمدرضا پهلوی

افشای اسناد آرشیو بریتانیا و اوج نارضایتی مردم از محمدرضا پهلوی

  مجید تفرشی، پژوهشگر آرشیو کتابخانه لندن در پنجمین همایش تاریخ مجلس مقاله‌ای با عنوان «شرایط ایران در مجلس نوزدهم بر اساس گزارش‌های ماموران انگلیسی با تکیه بر گزارش منتشر نشده آن‌ لمبتون» ارایه کرد.  وی با به اهمیت مجلس 19 حتی با توجه به فرمایشی بودن آن عنوان کرد: این مجلس به دلیل فرمایشی بودن آن نباید بی‌اهمیت تلقی شود و آن را نادیده بگیریم. در این مجلس دوران جدیدی در...

ادامه مطلب

توصیه های گزارشگر اعزامی هیئت بازرگانی هندِ بریتانیا به جنوب شرقی ایران

توصیه های گزارشگر اعزامی هیئت بازرگانی هندِ بریتانیا به جنوب شرقی ایران

  از مطالعه حرکتهای تجاری در ایران چنین بر می‌آید که بازرگانی بریتانیا با ایران از وضع مطلوبی برخوردار نیست. در مدت کمتر از 15 سال گذشته، این بازرگانی توسعه پیدا کرد؛ و طی 5 سال گذشته عملاً راکد ماند. آخرین آمار موجود گویای یک رکود واقعی امّا جزیی است. وقتی که پیشرفت عظیم بازرگانی روسیه با ایران در سالهای اخیر و به ویژه در طی سالهای 1904 تا 1900 را مورد بررسی قرار می‌دهیم، مشاهده می‌کنیم که همین رکود...

ادامه مطلب

خصوصیات طبیعی ایران از منظر گزارشگر اعزامی هیئت بازرگانی هندِ بریتانیا به جنوب شرقی ایران

خصوصیات طبیعی ایران از منظر گزارشگر اعزامی هیئت بازرگانی هندِ بریتانیا به جنوب شرقی ایران

 جنوب شرقی ایران به استثنای نوار باریک ناحیه زیر استوایی که در طول ساحل آن کشیده شده، هوای نسبتا مطبوعی دارد. حتی بلوچستان ایران و صحرای خشک لوت در بهار و پائیز هوای خنک و در زمستان غالبا هوای سردی دارند. در ناحیه پست یا گرمسیر، جیرفت، بلوچستان ایران، بم ـ نرماشیر، جلگه بوشهر و آبادیهای بخشهای جنوبی فلات، میوه‌های گرمسیری هر فصل مانند لیمو و پرتقال و گاهی درخت انبه و نیز برنج و حبوبات گرمسیری...

ادامه مطلب

نگاهی به کتاب «بریتانیا و انقلاب مشروطه ایران»

نگاهی به کتاب «بریتانیا و انقلاب مشروطه ایران»

 این کتاب در واقع بررسی عمیقی از تلاش های بریتانیا در حمایت از انقلاب مشروطیت ایران و مساعی ملی ایرانیان در سال های 1906 تا 1911 میلادی است. این کتاب تصویرگر تضادها و رویارویی های سیاسی بریتانیا با مداخلات استعماری روسی - انگلیسی در ایران بوده است. نویسنده برای نخستین بار جنبش مشروطه را نه صرفاً در چارچوب تاریخ ایران، بلکه در عرصه‌ی وسیعه جهانِ آن زمان و در زمینه‌ی متلاطمِ سیاست‌های دول بزرگ...

ادامه مطلب

 استراتژی بریتانیا در شرق سوئزو خلاء قدرت در خلیج فارس  طی دهه 60 میلادی

استراتژی بریتانیا در شرق سوئزو خلاء قدرت در خلیج فارس طی دهه 60 میلادی

  در بهار سال 1956م و پس از خاتمه بحران کانال سوئز، وزارت دفاع بریتانیا با انتشار کتاب سفید، پایان سربازگیری در کشور و تمرکز مجدد قوای نظامی انگلیس را در اطراف کشور و اروپا اعلام کرد.  در 16 اکتبر 1964م، حزب کارگر به رهبری هارولد ویلسون   در انگلستان به قدرت رسید. از این تاریخ، نزاع همگانی در مورد راهبرد آینده بریتانیا در حفظ نیروهای نظامی خود در سرزمین‌های شرق کانال سوئز شدت بیشتری...

ادامه مطلب

وضعیت بوشهر از منظر گزارشگر اعزامى هیئت بازرگانى هندِ بریتانیا به جنوب شرقى ایران

وضعیت بوشهر از منظر گزارشگر اعزامى هیئت بازرگانى هندِ بریتانیا به جنوب شرقى ایران

  اگرچه بوشهر به لحاظ موقعیت و راحتى بهترین شهر نیست ولى مهمترین بندر ایران به شمار مى‌آید. نادرشاه آن را قبل از پایان نیمة قرن به عنوان بهترین نقطه براى تأسیس بندرى در جنوب انتخاب کرده بود. وى در این اندیشه بود که با ایجاد چندبارانداز، این بندر را به عنوان ستاد نیروى دریایى ایران در خلیج درآورد. با مرگ نادرشاه، این طرح عقیم ماند و لنگرگاههاى طبیعى بوشهر که قرار بود به بارانداز و کارگاههاى...

ادامه مطلب

پاسخ مجتهد برازجانی به نماینده بریتانیا در بوشهر - انگلیس جنگ را آغاز کرد

پاسخ مجتهد برازجانی به نماینده بریتانیا در بوشهر - انگلیس جنگ را آغاز کرد

  در دوران جنگ جهانی اول خانه میرزا علی تاجر کازرونی در برازجان یکی از کانون‌های گردهمایی سران ایلات و دیگر رهبران مردم برای مشورت و تصمیم‌گیری درباره چگونگی نبرد با انگلیس بود. این نشست‌ها با حضور آیت‌الله شیخ محمدحسین برازجانی مجتهد معروف آن دیار انجام می‌گرفت. در یکی از این نشست‌ها صاحب منصب ژاندارمری رو به شیخ کرده و گفت: «دو ماه قبل تلگرافی از جنرال کاکس به آقای شیخ محمدحسین...

ادامه مطلب

تجاوز نظامی بریتانیا به بوشهر و مقاومت مردم جنوب

تجاوز نظامی بریتانیا به بوشهر و مقاومت مردم جنوب

  رخداد انقلاب مشروطه در جنوب ایران،به‌ویژه بندر بوشهر، و ایستادگی انگلستان‌ در برابر نیروهای مشروطه‌خواه بوشهری از سال 1909/1327 ق به بعد،به زیان آن‌ تمام شد.با توجه به اینکه در قیام عمومی مردم بوشهر برضد محمد علی شاه قاجار، سرپرسی کاکس نماینده سیاسی انگلیس در خلیج فارس به طرفداری از نیروهای‌ دولتی موضعگیری کرد،مأموران آلمانی،و به خصوص واسموس،این اقدام‌ انگلیسیها را وسیله‌ای در جهت افزایش...

ادامه مطلب

 تحلیل دیپلماسی استعماری انگلیس در جدایی پیوندهای بحرین و ایران

تحلیل دیپلماسی استعماری انگلیس در جدایی پیوندهای بحرین و ایران

جزیره بحرین که از دورههای گذشته بخشی از قلمرو ایران بود، در سالهای پایانی حکومت زندیه مورد تهاجم اعراب بادیهنشینی از شبهجزیره عربستان به نام آل عتوب واقع شد. آنها موفق شدند بحرین را تصرف کنند. به دلیل درگیریهای زندیه بر سر جانشینی، حکومت زندیه نتوانست آل عتوب را از بحرین بیرون کند. با روی کار آمدن قاجارها در ایران، خاندان آل عتوب که به آل خلیفه نیز معروف بودند، نسبت به دولت ایران اظهار اطاعت...

ادامه مطلب

 بختیاریها، نفت و دولت انگلیس

بختیاریها، نفت و دولت انگلیس

زمینه تاریخی روابط انگلیسیها سالها قبل از کشف نفت در مسجد سلیمان، با بختیاریها روابط دوستانه برقرار نموده بودند. بختیاری یکی از ایلات جنوب ایران است که تابستانها را در چهارمحال بختیاری و زمستانها را در خوزستان میگذرانند. این ایل در تاریخ دارای قدرت نظامی بسیاری بوده که هر از گاهی قدرت خود را به نمایش گذاشته است. فتح تهران و سرنگونی محمدعلی شاه قاجار نمونه آنهاست. به همین جهت، دول خارجی برای حفظ...

ادامه مطلب

 ایران و انگلیس؛ از آغاز جنگ جهانی دوم تا اشغال ایران

ایران و انگلیس؛ از آغاز جنگ جهانی دوم تا اشغال ایران

آغاز جنگ «در این موقع که متأسفانه نایره جنگ در اروپا مشتعل گردیده است، دولت شاهنشاهی ایران به موجب این بیانیه تصمیم خود را به اطلاع عموم میرساند که در این کارزار بیطرف مانده و بیطرفی خود را محفوظ خواهد داشت.»۱ این نخستین بیانیه رسمی دولت ایران در آغاز جنگ جهانی دوم در ۱۱ شهریور ۱۳۱۸/ ۲ سپتامبر ۱۹۳۹ بود. این بیانیه یک روز پس از آغاز جنگ جهانی صادر شد و متعاقب آن وزیر کشور ایران از اتباع بیگانه...

ادامه مطلب

 شیطنت سیاسی انگلیسی‌ها و نقض سازمان‌یافته امتیاز دارسی

شیطنت سیاسی انگلیسی‌ها و نقض سازمان‌یافته امتیاز دارسی

 در سال 1914 دولت انگلیس اکثریت سهام شرکت نفت انگلیس و ایران را تصاحب کرد، و بعد از آن دیگر تمایزی بین شرکت و دولت انگلیس وجود نداشت. در گزارش بانک جهانی آمده است:‌ «در طول دوره فعالیت این شرکت، سیاست دولت بریتانیا در قبال ایران از سوی شرکت، اگر نگوییم دیکته، هدایت می‌شد. کمتر صاحب منصب یا شخصیت ایرانی خطر ناخشنود کردن شرکت را به جان می‌خرید، و آنهایی هم که جسارت این کار را به خود...

ادامه مطلب

 آمریکا ، انگلیس و امتیاز نفت شمال

آمریکا ، انگلیس و امتیاز نفت شمال

 در ماه مارس 1930، مکس ام. دیکسن ، نماینده آمریکایی «شرکت نفتِ باند و شئر» نیویورک همراه با شخصی به نام حسین مصطفی‌اف (حسن مصطفی بِیگ) با هدف کسب امتیاز نفت در پنج استان شمالی که در حوزه امتیاز شرکت نفت انگلیس و ایران نبود وارد تهران شد. تلاش‌های دیکسن نهایتاً نافرجام ماند، ولی مذاکراتی که با تیمورتاش، فروغی، و دیبا، حسابدار دربار، انجام داد تا حدودی نظام رشوه را در محافل عالی...

ادامه مطلب

 رضاشاه و جلب رضایت انگلیسی ها  برای عقد قرارداد نفتی جدید

رضاشاه و جلب رضایت انگلیسی ها برای عقد قرارداد نفتی جدید

 در بعد از ظهر روز سوم مه 1933، جورج ودزورث، دبیر سفارت آمریکا، با تی. ال. جکس، مدیر مقیم شرکت نفت انگلیس و ایران، گُلف بازی می‌کرد. مثل گذشته، بازی گُلف جکس را «سر شوق آورد و به پرحرفی انداخت» و در خلال حرف‌هایش چیزهایی درباره نقش رضا شاه در اعطای امتیاز جدید به انگلیسی‌ها گفت. هارت در یکی از گزار‌ش‌های قبلی‌اش به روند پیشرفت رضا شاه از سال 1921 به بعد می‌کند:...

ادامه مطلب

 انگلیس و لغو امتیاز دارسی از سوی ایران

انگلیس و لغو امتیاز دارسی از سوی ایران

 به دنبال حمله روزنامه‌ها زمینه برای لغو امتیاز دارسی و جایگزینی آن با قرارداد دیگری که به نفع شرکت نفت انگلیس و ایران بود فراهم آمد. دو مسئله موجب بروز بحران شده بود. اول مسئله مالیات بر درآمد؛ و دوم کاهش شدید حق‌الامتیازی که برای سال 1931 پرداخت شد. در سال 1930 اولین قانون مالیات بر درآمد در ایران به مورد اجرا درآمد؛ ولی شرکت نفت انگلیس و ایران با ادعای معافیت از پرداخت هر گونه مالیات...

ادامه مطلب

 انگلیس و قرارداد آرمیتاژ- اسمیت

انگلیس و قرارداد آرمیتاژ- اسمیت

 قرارداد دسامبر 1920 آرمیتاژ- اسمیت ناظر بر روابط دولت ایران با شرکت نفت انگلیس و ایران بود. اس. ای. آرمیتاژ- اسمیت ، که به موجب مفاد قرارداد اوت 1919 انگلیس و ایران به مستشاری مالی انگلیس در ایران منصوب شده بود، برای حل و فصل اختلافات موجود، از طرف دولت ایران با شرکت نفت انگلیس و ایران وارد مذاکره شد. معروفترین بند قرارداد 1920 پرداخت 1 میلیون لیره برای تسویه حق‌الامتیازهای معوق و حل و...

ادامه مطلب

 نقش انگلیس در مبارزات مطبوعاتی بر ضدامتیاز دارسی

نقش انگلیس در مبارزات مطبوعاتی بر ضدامتیاز دارسی

مبارزه مطبوعاتی شدید، که با گام‌های بسیار حساب ‌شده صورت گرفت و در ابتدا خواهان بازنگری در قرارداد دارسی و سپس لغو آن بود، نشان می‌دهد که لغو امتیاز دارسی یک روند کاملاً مهندسی‌شده از سوی انگلیسی‌ها بود. هارت گزارش می‌دهد: مبارزه مطبوعات بر ضد این شرکت بسیار بی‌رحمانه‌تر از همه مبارزاتی بوده که بر ضد امتیازات خارجی دیگر صورت گرفته است. ولی خونسرد‌ترین شخص خارجی که در...

ادامه مطلب

 امتیاز دارسی و انگلیس

امتیاز دارسی و انگلیس

 در ماه مه 1901، یک تبعه انگلیس به نام ویلیام ناکس دارسی، امتیاز شصت ساله‌ای برای حق انحصاری اکتشاف، استخراج، و تصفیه فراورده‌های نفتی، و همچنین حق انحصاری احداث خط لوله نفت در کل ایران بجز پنج استان شمالی هم‌مرز روسیه را به دست آورد. حوزه این امتیاز مساحتی در حدود 400 هزار مایل مربع از خاک ایران را در بر می‌گرفت. «در عوض، صاحب امتیاز [دارسی] موافقت نمود که مبلغی معادل 20 هزار لیره [در...

ادامه مطلب

 ایران از دریچه چشم احزاب انگلیس در دوران مشروطه

ایران از دریچه چشم احزاب انگلیس در دوران مشروطه

 مقارن فتح تهران، تعارضات و رقابت‌های احزاب لیبرال و محافظه‌کار انگلیس شدت پیدا کرد. برخی از ایرانیان مقیم هندوستان پیش‌بینی می‌کردند حزب حاکم لیبرال دیر یا زود سرنگون خواهد شد. در آن زمان دولت قدرتمند آلمان، حریف انگلیسی را وادار کرده بود بر هزینه‌های نظامی خود بیفزاید. حزب لیبرال که معتقد بود دشمن اصلی آلمان است، با روسیه از در آشتی درآمده، اما از طرف دیگر بر تجهیزات جنگی خویش...

ادامه مطلب

 جنگ روس و ژاپن از منظر منافع انگلیس در هند در دوران مشروطه

جنگ روس و ژاپن از منظر منافع انگلیس در هند در دوران مشروطه

در سال 1902 لرد لنسدوان[1] پیمان اتحادی با ژاپن بست که هدفش تقویت مواضع ژاپنی‌ها در خاور دور علیه روسیه بود. ژاپنی‌ها در این ایام با ر‌خنه روزافزون روسیه در منچوری مواجه بودند. نفوذ روسیه در اعماق آسیا منحصر به خاور دور نبود. سه سرزمین‌ مهم دیگر که در آنها منافع حیاتی انگلیسی‌ها نهفته بود در معرض تهدید قرار داشت، این سرزمین‌ها عبارت بودند از ایران، افغانستان و تبت. در ایران...

ادامه مطلب

 تکاپوی انگلیسی‌ها در گیلان و قفقاز عصر مشروطه

تکاپوی انگلیسی‌ها در گیلان و قفقاز عصر مشروطه

  تحرکات در مناطق شمالی ایران از دوره وزیرمختاری‌ هاردینگ و جریان اخذ وام برای مسافرت سال 1903 مظفرالدین شاه شدت یافت. در آن زمان برای نخستین بار ‌هاردینگ پیشنهاد کرد شیلات خزر وثیقه وام مورد نیاز شاه باشد. شمال ایران به طور سنتی حوزه نفوذ روسیه محسوب می‌شد و اگر پیشنهاد ‌هاردینگ تحقق پیدا می‌کرد، انگلیس جاپایی در منطقه نفوذ روسیه به دست می‌آورد. در این زمان...

ادامه مطلب

 کارنامه شرکت نفت انگلیس و ایران در دوره مشروطه

کارنامه شرکت نفت انگلیس و ایران در دوره مشروطه

  پس از آنکه نفت در مسجدسلیمان فوران کرد، مهم‌ترین اقدام کشیدن خطوط تلگراف و تلفن بود. خط تلگراف، مسجد سلیمان را به بندر خرمشهر مربوط می‌کرد، این عمل بدون اطلاع نمایندگان ایران در مجلس دوم و دولت انجام می‌گرفت. افتخار‌الواعظین از نواب وزیر امور خارجه پرسید چندی قبل خبر کشیدن سیم تلگراف از خرمشهر تا معادن نفت گزارش شده است. وزیر پست و تلگراف این خبر را تکذیب کرده و «فرمودند...

ادامه مطلب

مشروطیت و موقعیت اقتصادی انگلیس

مشروطیت و موقعیت اقتصادی انگلیس

 در دوره مشروطه به دلیل برخی راهزنی‌ها و ناامنی‌ها تجار انگلیسی در این اندیشه بودند که جانب کدام دسته- طرفداران شاه یا مشروطه‌خواهان- را بگیرند تا در آینده دچار زحمت نشوند، «زیرا هنوز بعضی از اشخاص به خوبی نمی‌توانند پیش‌بینی نمایند که در آتیه موفقیت با کدام دسته و پیروزی نصیب کدامیک از طرفین می‌باشد».  وقتی امین‌السلطان صدراعظم اسبق ایران می‌خواست به ایران باز گردد و...

ادامه مطلب

ایران از دریچه چشم احزاب انگلیس در دوران مشروطه

ایران از دریچه چشم احزاب انگلیس در دوران مشروطه

 مقارن فتح تهران، تعارضات و رقابت‌های احزاب لیبرال و محافظه‌کار انگلیس شدت پیدا کرد. برخی از ایرانیان مقیم هندوستان پیش‌بینی می‌کردند حزب حاکم لیبرال دیر یا زود سرنگون خواهد شد. در آن زمان دولت قدرتمند آلمان، حریف انگلیسی را وادار کرده بود بر هزینه‌های نظامی خود بیفزاید. حزب لیبرال که معتقد بود دشمن اصلی آلمان است، با روسیه از در آشتی درآمده، اما از طرف دیگر بر تجهیزات جنگی خویش...

ادامه مطلب

 ایجاد اختلافات مذهبی و تداوم سلطه پنهان انگلیس در ایران

ایجاد اختلافات مذهبی و تداوم سلطه پنهان انگلیس در ایران

و طرح موضوع ایران به لحاظ موقعیت استراتژیک خاص ناشی از هم‌جواری با امپراتوری روسیه، همواره چونان سپر بلایی در برابر دست‌اندازی به سرزمین هند، در رویکرد سیاسی انگلستان از اهمیت سرشاری برخوردار بود. از این رو، حضور و نفوذ در دربار قاجار می‌توانست در ایفای نقش مورد انتظار از ایران مؤثر واقع گردد. از این رو برای اداره مستعمرات خود به نیروهای محلی نیاز داشتند. انگلستان بار دیگر سیاست...

ادامه مطلب

 نقش سیدجمال‌الدین اسدآبادی در مبارزه با استعمار انگلیس

نقش سیدجمال‌الدین اسدآبادی در مبارزه با استعمار انگلیس

قرن نوزدهم، قرن استعمار و امپریالیسم و قرن هجوم گسترده استعمار عربی و در رأس آنها استعمار انگلیس به جهان اسلام بود.[1] در عین حال این قرن، قرن بیداری مسلمین و تجدید حیات اسلام نیز بود؛ چه اینکه مواجهه با غرب، مسلمانان را متوجه فاصله خود با آنان و وضعیت عقب ماندگی خود کرد. نخستین رویارویی سرزمینهای اسلامی با استعمار را باید حمله ناپلئون به مصر دانست. اشغال سه ساله این سرزمین (1798-1801م) تحت...

ادامه مطلب

 انگلیس و نقض حاکمیت ملی و تمامیت ارضی ایران

انگلیس و نقض حاکمیت ملی و تمامیت ارضی ایران

          در واپسین سالهای سده هجدهم میلادی، حوزه سوداگری و دلبستگیهای سیاسی، دیپلماسی و نظامی انگلستان بیش از پیش در منطقه خلیج فارس رو به گسترش بود. با این حال انگلستان نمی‌توانست به ویژگیهای حاکم بر منطقه خلیج فارس و همسایگان خاوری ایران بی‌اعتنا بماند، به ویژه آن که رقیبانی سرسخت مانند فرانسه و روسیه تزاری در همین منطقه منافعی را جستجو می‌کردند. پس از...

ادامه مطلب

 نگاهی به فعالیت‌های مبلغان مذهبی انگلیسی در ایران در کتاب «پنج سال در یک شهر ایرانی» اثر ناپیر مالکوم

نگاهی به فعالیت‌های مبلغان مذهبی انگلیسی در ایران در کتاب «پنج سال در یک شهر ایرانی» اثر ناپیر مالکوم

فعالیت‌های مبلغان مذهبی در ایران و دنیای اسلام و دیگر سرزمین‌های جهان، بخشی بنیادین از مجموعه فعالیت‌های استعماری جهان غرب طی قرون اخیر است که تاکنون تمامی ابعاد و زوایای آن مورد پژوهش قرار نگرفته است. از زمان افزایش قدرت کلیسا در طول دوران قرون وسطی و انباشت سرمایه در دستگاه کلیسا، دربار پاپ به سرمایه‌گذاری در راه ترویج آئین مسیح در دیگر سرزمین‌ها روی آورد که این امر به یکی از...

ادامه مطلب

 گذری بر امتیازات پی‌در پی انگلیس در عهد ناصری

گذری بر امتیازات پی‌در پی انگلیس در عهد ناصری

ما انگلیسی‌ها با آنها با کمال خشونت رفتار می‌کنیم. ما خود را مظهر پاک مسیحیت و خیرخواه بشر معرفی می‌کنیم و می‌گوییم با همسایگان باید با رأفت و مهربانی رفتار کنیم ولی عادتاً رفتار ما با ملل شرقی با خشونت و درشتی است. این نوع رفتار ابداً برتری و بزرگی ما را در انظار آنها جلوه نمی‌‌دهد. ما تصور می‌کنیم اگر درشتی کنیم و به آنها بی‌اعتنایی کنیم ارزش و اهمیت ما را در نظر آنها خواهد افزود...

ادامه مطلب

 نقش انگلیس در عزل و قتل میرزاتقی‌خان امیرکبیر

نقش انگلیس در عزل و قتل میرزاتقی‌خان امیرکبیر

  میرزاتقی‌خان امیرکبیر، صدراعظم بزرگ عصر ناصری از رجال برجسته، آزادیخواه و اصلاح‌گر تاریخ معاصر ایران بود. امیرکبیر یکی از پایه‌های اصلی مبارزه با استعمار و استثمار در تاریخ معاصر ایران به شمار می‌آید. وی همواره سدی در مقابل مطامع دول روس و انگلیس بود و مانع از رسیدن آنان به اهداف شومشان می‌شد. بنابراین بررسی زوایای شخصیتی امیرکبیر و عملکرد او در برخورد با دول استعمارگر و نقش این...

ادامه مطلب

نقش انگلیس در برآمدن و تداوم سلسله پهلوی

نقش انگلیس در برآمدن و تداوم سلسله پهلوی

### نقش انگلیس در برآمدن و تداوم سلسله پهلوی### &&& دخالت های انگلیس در ایران- پهلوی &&& $$$ میزگرد با حضور آقای دکتر عبدالرضا هوشنگ مهدوی، جناب آقای مجتبی سلطانی، جناب آقای تفرشی، جناب آقای قاسم تبریزی و جناب آقای دکتر احمد نقیب‌زاده$$$ %%% برگرفته از کتاب مجموعه سخنرانی، مقالات و میزگرد همایش ایران و استعمار انگلیس منتشره از سوی مؤسسه مطالعات و پژوهشهای سیاسی%%%       عباس...

ادامه مطلب

 نفوذ انگلیس در جریان جنگ‌های ایران و روس دوره فتحعلی‌شاه

نفوذ انگلیس در جریان جنگ‌های ایران و روس دوره فتحعلی‌شاه

  ایران پس از صفویان حکومتهای گذرا و ناپایداری را تجربه کرد که به تمامی مشغول جنگهای خارجی و یا خانگی شد و هرگز فرصت ثبات و دوام نیافت. افشاریان و زندیان دوره کوتاهی از تاریخ حکومتهای ایران را به نام خود ثبت کردند که هرگز به استقرار سلسله‌ای با دوام و متمرکز نینجامید که قدرتهای محلی را کاملاً تابع خود کند و یا این تابعیت را استمرار بخشد. در این زمان، ایران کشوری بحران‌زده و نیمه ویران...

ادامه مطلب

 بررسی ابعاد مداخله انگلیسی‌ها در امور ایران در طول جنگ جهانی دوم

بررسی ابعاد مداخله انگلیسی‌ها در امور ایران در طول جنگ جهانی دوم

 مداخله انگلیسی‌ها در امور ایران پیشینه‌‌ای به درازای روابط دو کشور دارد. این مداخله دارای ابعاد و اشکال گوناگون بوده و متناسب با ضعف و قوت حکومت مرکزی و یا تمایل و مخالفت حاکمان ایران نسبت به انگلیسی‌ها، همواره در حال تغییر بوده و فراز و نشیب‌هایی را طی کرده، ولی هرگز متوقف نگردیده است. یکی از نقاط اوج مداخله انگلیسی‌ها در امور ایران در فاصله زمانی اشغال ایران در شهریور 1320 تا...

ادامه مطلب

 احزاب انگلیس و انتقال بحرانهای داخلی به ایران در دوران مشروطه

احزاب انگلیس و انتقال بحرانهای داخلی به ایران در دوران مشروطه

 در اوان فتح تهران، در حالی که هیجانات سیاسی در کشور بروز و ظهور یافته بود، احزاب سیاسی انگلیس هم در حال کشاکش با یکدیگر بودند. رقابت‌های پارلمانی احزاب لیبرال و محافظه‌کار بیم‌ها و امیدهایی در ایران آفرید. عده‌ای می‌گفتند غلبه‌ حزب لیبرال به نفع ایران است، زیرا آنها مثل محافظه‌کارها «حرص ملک‌گیری» ندارند، پس پیروزی آنها باعث پیشرفت و ترقی ایران خواهد شد. در پاسخ گفته...

ادامه مطلب

قتل ماژور ایمبری؛ دسیسه شرکت های انگلیسی برای فرار سرمایه گذاران آمریکایی از ایران

قتل ماژور ایمبری؛ دسیسه شرکت های انگلیسی برای فرار سرمایه گذاران آمریکایی از ایران

 این روزها که بحث  انعقاد قرارداد همکاری های اقتصادی ۲۵ ساله ایران و چین مطرح است، جدای از ورود به محتوا و ماهیت این قرار داد که به گمان من هنوزقطعی نیست و یا حداقل از جزئیات آن، اطلاعات دقیق و قابل تحلیلی در دست نیست، یک ماجرای عجیب تاریخی را مرور می کنیم که می تواند نسبت به عواقب سلطه انحصاری یک کشو، براقتصاد ایران، بسیار درس آموز و هشدار آمیز باشد.  ماجرا قتل « ماژور ایمبری»...

ادامه مطلب

 بررسی علل تغییر سیاست عشایری انگلیس در ایران و پیامدهای آن (1304-1297ش/1925-1918م)

بررسی علل تغییر سیاست عشایری انگلیس در ایران و پیامدهای آن (1304-1297ش/1925-1918م)

 با توجه به ساختار قبیله‌ای – فئودالی جامعة ایران در قرن نوزدهم، و جایگاه ویژه ایران در سیاست‌های منطقه‌ای انگلیس، شناخت ایران در دستور کار مستشرقان، دیپلمات‌ها و عوامل اطلاعاتی انگلیس قرار گرفت. سفرهای اکتشافی انگلیسیان به گوشه و کنار ایران و سرکشی به ایلات و عشایر، به همین منظور صورت می‌گرفت. بخشی از سیاست‌های انگلیس در ایران، به‌ویژه در جنوب ایران، ایجاد و برقراری رابطه...

ادامه مطلب

ادعا نامه آیت‌الله کاشف‌الغطاء علیه امریکا، انگلیس و صهیونیسم

ادعا نامه آیت‌الله کاشف‌الغطاء علیه امریکا، انگلیس و صهیونیسم

علما و روحانیون همواره خود را پاسدار اسلام و قرآن می‌دانند. در راه تحقق آرمان‌های اسلامی مجاهدت می‌نمایند. خاصه آن جا که از سوی دشمنان احساس خطر نمایند، یا سلطه‌ی اجنبی را بر جامعه احتمال دهند، یا توطئه‌های پنهان دشمنان اسلام و جوامع اسلامی را مشاهده نمایند، از پای نمی‌نشینند تا آن مانع را برطرف و آن نقشه‌های شیطانی را، نقش بر آب نمایند. این سیره را از رسول خدا (ص) و ائمه هدی (ع) به...

ادامه مطلب

نفوذ انگلیسی‌ها در امام جمعه!

نفوذ انگلیسی‌ها در امام جمعه!

شماره:2- 3- 4290 تاریخ:3/11/36 موضوع:تشکیل احزاب در کشور یکی از دوستان سیاسی دکتر سید حسن امامی امام جمعه تهران اظهار داشته در اولین روزهائی که زمرمه تشکیل دو حزب سیاسی در ایران باز شد چون جسته و گریخته شنیده می‌شد که امام جمعه تهران کاندید لیدری یکی از این دو حزب است لذا مشارالیه با عجله به لندن رفته و در آن جا با دنیس رایت معاون وزاتخانه خارجه انگلستان و کاردار سابق سفارت انگلیس در تهران که از دوستان...

ادامه مطلب

رفتارشناسی آیت‌الله بهبهانی در جریان تحصن در سفارت انگلیس

رفتارشناسی آیت‌الله بهبهانی در جریان تحصن در سفارت انگلیس

 روز 24 تیرماه 1289، آیت‌الله سید عبدالله بهبهانی از رهبران مشروطه ترور شد. طنز تاریخ آنکه ترور آیت‌الله توسط همان کسی صورت گرفت که او در مقابل شیخ فضل‌الله نوری از آنها دفاع می‌کرد. اما گذشته ازچگونگی و چرایی ترور آیت‌الله بهبهانی، نظرات و شیوه‌های رفتاری او در جریان نهضت مشروطه نیز قابل تامل است. یکی از بزرگ‌ترین ابهام‌ها درباره آیت الله بهبهانی، نقش او در تحصن در سفارت انگلیس...

ادامه مطلب

سرگذشت ملی شدن صنعت نفت و واکنش انگلیس و آمریکا / قرارداد گس- گلشاییان

سرگذشت ملی شدن صنعت نفت و واکنش انگلیس و آمریکا / قرارداد گس- گلشاییان

 دولت ایران بعد از مواجهه با تقاضای شرکت های نفتی هر سه کشور، اعلام نمود که دادن هرگونه امتیاز باید به بعد از جنگ موکول شود، زیرا در زمان حاضر و به دلیل وجود جنگ، وضعیت اقتصادی کشورها روشن نیست. در نتیجه تقاضای هر سه دولت رد شد. پس از اعلام موضع دولت، روزنامه های حزب توده، از رد پیشنهاد شوروی به خشم آمده، دولت را به باد انتقاد گرفتند. دکتر محمد مصدق هم چند روز بعد در مجلس شورای ملی نطق مفصلی ایراد...

ادامه مطلب

 تمناهای ایران و اقدامات خنثی کنندة انگلیس در واشنگتن

تمناهای ایران و اقدامات خنثی کنندة انگلیس در واشنگتن

 مطلب حاضر فصل چهارم از کتاب"The Bridge to Victory and A Land of Famine" است که با عنوان «پل پیروزی و سرزمین قحطی» در دست ترجمه می‌باشد. این کتاب به بررسی نقش ایران در پیروزی متفقین بر ارتش آلمان نازی می‌پردازد. همچنین موضوع بروز قحطی و گرسنگی در میان مردم ایران در نتیجه غارت منابع کشاورزی و مصادره ابزارآلات تولید مردم توسط اشغاگران انگلیسی و روسی در بعد از شهریور 1320 با اتکاء به اسناد بدست...

ادامه مطلب

 توطئه های سفارت انگلیس و مسئله قطع رابطه در دولت دکتر مصدق

توطئه های سفارت انگلیس و مسئله قطع رابطه در دولت دکتر مصدق

مسئله نفت رابطه سیاسی ایران و انگلستان در مهرماه ۱۳۳۱ به دستور دکتر محمد مصدق، نخستوزیر وقت بعد از ۱۵۰ سال قطع شد و سفارتخانه آن کشور در تهران تعطیل گردید. این یک حادثه و اتفاق ساده نبود و نشان از نفرت ملت ایران از اقدامات بریتانیا در بیش از یک قرن اعمال نفوذ در امور کشورمان داشت. در دهه ۱۳۲۰ آنچه بیش از هر چیز دیگر روابط دو کشور را تحت تأثیر قرار داد، مسئله نفت بود. در واقع تصمیمات یکجانبه شرکت نفت...

ادامه مطلب

سیدضیاء ، مهره ای که تاریخ مصرفش برای انگلیس تمام شده بود؟

سیدضیاء ، مهره ای که تاریخ مصرفش برای انگلیس تمام شده بود؟

  روز هشتم شهریور 1348 سیدضیاءالدین طباطبایی، نخست‌وزیر کودتای سوم اسفند 1299 در 80 سالگی درگذشت.   سید ضیاء الدین طباطبایی از نخستین کسانی بوده که به خانه‌ مرتجعین و مخالفان مشروطه بمب می انداخته است. او در دوران مشروطیت با انتشار مقاله‌های پر سرو صدا علیه شاه، مورد حمایت مشروطه‌خواهان قرار گرفت. زمانی که مشروطه‌خواهان دست به اسلحه بردند تا محمدعلی شاه را وادار به پذیرش خواسته‌های...

ادامه مطلب

 «انگلستان و غارت منابع نفتی ایران» بازخوانی تاریخی و بررسی تعهدات حقوقی متقابل ایران و انگلیس در قراردادهای دارسی و کنسرسیوم

«انگلستان و غارت منابع نفتی ایران» بازخوانی تاریخی و بررسی تعهدات حقوقی متقابل ایران و انگلیس در قراردادهای دارسی و کنسرسیوم

نگاهی به قراردادهای نفتی ایران با دولتهای انگلیس و امریکا در دوره قاجار و پهلوی مبین این نکته است که در بیشتر این امتیازات هیچ‌گونه موازنه‌ای از لحاظ قدرت سیاسی و نظامی بین گیرندگان امتیاز و کشور ایران وجود نداشت و مذاکرات در شرایط مساوی بین طرفین صورت نمی‌گرفت. در این بین، قراردادهای دارسی و کنسرسیوم را که هردو آنها در شرایط بحران، فقر و ضعف دولتهای وقت ایران با ابتکار انگلیسیها...

ادامه مطلب

از امتیاز دارسی تا شرکت نفت انگلیس و ایران

از امتیاز دارسی تا شرکت نفت انگلیس و ایران

یکی از مهمترین امتیازاتی که در ابتدای قرن بیستم دولت انگلیس از قاجارها اخذ نمود، امتیاز نفت دارسی بود. امتیاز دارسی در دوران پادشاهی مظفرالدین شاه قاجار توسط صدراعظم ایران یعنی امین‌السلطان واگذار شد. در واقع با این امتیاز ارزشمندترین منبع ثروت ایران در قرن بیستم در اختیار انگلستان قرار گرفت. با کشف و بهره‌برداری از نفت ایران، سیاست‌ها و برنامه‌های دولت استعماری انگلیس در قبال کشور ما...

ادامه مطلب

شرکت نفت انگلیس و ایران چگونه تأسیس شد؟

شرکت نفت انگلیس و ایران چگونه تأسیس شد؟

روز 25 فروردین 1288 خورشیدی شرکت نفت ایران و انگلیس تأسیس شد. تأسیس شرکت کمتر از یک سال پس از آن که شرکت دارسی انگلیسی موفق به کشف نفت در مسجد سلیمان گردید، به وقوع پیوست. سابقه توجه انگلیسی‌ها به منابع و ذخایر نفتی ایران بسیار طولانی و به 36 سال قبل از کشف نفت در ایران می‌رسد. در سال 1872 یک انگلیسی به نام «بارون جولیوس دو رویتر» (که خبرگزاری رویتر را به نام خود بنیان نهاد)(1) امتیاز بهره‌برداری...

ادامه مطلب

اختناق اطلاعاتی انگلیس در روند تاریخ نگاری

اختناق اطلاعاتی انگلیس در روند تاریخ نگاری

«کریستوفر آندریو» استاد دانشگاه کمبریج و مدیر مدیر مجله « هیستوریکال ژورنال » در کتاب « سرویس مخفی – شکل گیری جامعه اطلاعاتی بریتانیا » (تاریخ نشر : 1985) که نخستین پژوهش جدی در تاریخ سرویس‌های اطلاعاتی انگلیس محسوب می شود و معهذا به اعتراف نویسنده تنها توانسته بر شبکه امپراطوری اطلاعاتی وابسته به اینتلیجنت سرویس نظری اجمالی و پراکنده بیفکند ، پنهانکاری شدید دولت...

ادامه مطلب

چه کسی پیشنهاد تشکیل ساواک را به محمدرضا شاه داد؟ /ارتباط پنهان ساواک با سرویس جاسوسی انگلیس و موساد

چه کسی پیشنهاد تشکیل ساواک را به محمدرضا شاه داد؟ /ارتباط پنهان ساواک با سرویس جاسوسی انگلیس و موساد

 ساواک هرچند در ظاهر سازمانی برای مقابله با اقدامات ضدامنیتی در داخل ایران بود؛ اما این سازمان هدف اصلی‌اش انجام ماموریت‌های سیا و حفظ منافع آمریکا بود. در ۲۸ مرداد ۳۲ ایده تاسیس و زیربنای ساختاری سازمان اطلاعات و امنیت کشور (ساواک) از طرف سیا، موساد و اینتلیجنس سرویس  شکل گرفت و تعریف سیستم اطلاعاتی کشور بطور فوق العاده‌ای گسترش یافت و به یکباره بزرگ شد.  اما اینکه عامل و ایده...

ادامه مطلب

بررسی رساله بیانیه دفاعیه جنگ جهانی اول از آیت‌الله حاج‌سیدعبدالحسین لاری «حکم جهاد علیه روس و انگلیس»

بررسی رساله بیانیه دفاعیه جنگ جهانی اول از آیت‌الله حاج‌سیدعبدالحسین لاری «حکم جهاد علیه روس و انگلیس»

از مجموعه مقالات ارائه شده در همايش دوم ايران و استعمار انگليس

آیت‌الله حاج‌سیدعبدالحسین لاری،[0] از رهبران فکری و سیاسی نهضت جنوب و از جمله شخصیت‌های مبارز در حوزه فعالیت‌های ضداستعماری و به ویژه ضدانگلیسی محسوب می‌شود. درباره جایگاه سیاسی و فکری این روحانی بزرگ در جنبش مشروطیت، تحقیقات بسیاری انجام شده و رسالات متعدد سیاسی او به چاپ رسیده است. یکی از فرازهای مهم زندگانی او، در مبارزات سیاسی و قلمی او علیه انگلستان نمایان می‌شود. به عبارت دیگر...

ادامه مطلب

استراتژى سرزمینهاى سوخته عین ‏الدوله، انگلیسیها و عمران خوزستان

استراتژى سرزمینهاى سوخته عین ‏الدوله، انگلیسیها و عمران خوزستان

رقابتهاى دو امپراتورى بزرگ روسیة تزارى و بریتانیاى کبیر در قرن نوزدهم در آسیا، گرچه به استعمار مستقیم ایران منجر نشد اما صدمات جبران‌ناپذیرى به آن وارد ساخت. در پى گسترش مستعمرات بریتانیا در هندوستان، روسیة تزارى بخشهاى مهمى از شمال ایران را، در مواردى با همکارى دیپلماتیک مأموران محلى بریتانیا، به امپراتورى خود منضم ساخت. در موازنة سیاسى که بین رقابتهاى مستعمراتى این دو امپراتورى در دو دهة آخر...

ادامه مطلب

آیت‌الله فیروزآبادی خطاب به سفیر آمریکا: شما آمریکائیها هم گول انگلیسیها را خورده اید

آیت‌الله فیروزآبادی خطاب به سفیر آمریکا: شما آمریکائیها هم گول انگلیسیها را خورده اید

آیت‌الله حاج سید‌رضا فیروز‌آبادی مؤسس و بنیانگذار بیمارستان فیروزآبادی واقع در شهرری می‌باشد. او در ۱۲۸۸ش. به دنیا آمد، در سالهای ۱۲۹۴ش. تا ۱۳۲۲ش. در دوره‌های سوم، ششم، هفتم و چهاردهم نماینده مجلس بود. او حقوق دریافتی از مجلس را صرف ساختن بیمارستان بزرگی در شهرری کرد که به نام خودش مشهور شد. وی در ۱۴ مرداد ۱۳۴۴در سن ۹۶ سالگی درگذشت. مجله خواندنیها در خرداد ۱۳۲۴ گزارشی از دیدار سفیر...

ادامه مطلب

آیت‌الله کاشانی: انگلیسی‌ها دشمنِ بشر هستند

آیت‌الله کاشانی: انگلیسی‌ها دشمنِ بشر هستند

  : در دوران نهضت ملی شدن صنعت نفت، آیت الله کاشانی نقطه وحدت ملت ایران و جهان اسلام شده بود. برای این که جایگاه این رهبر برجسته مذهبی و سیاسی را در آن روزهای پرتلاطم دریابیم، مصاحبه مدیر خبرگزاری «پی.ان.پی» با ایشان را در همان ایام، که در روزنامه اطلاعات مورخه 7 مهرماه 1330 به چاپ رسیده است، به حضورتان تقدیم می‌کنیم. ****   - در باب انگلیسی‌ها باید بگویم که انگلیسی‌ها ایران...

ادامه مطلب

شیطنت سیاسی انگلیس و نقض سازمان‌یافته امتیاز دارسی

شیطنت سیاسی انگلیس و نقض سازمان‌یافته امتیاز دارسی

در سال 1914 دولت انگلیس اکثریت سهام شرکت نفت انگلیس و ایران را تصاحب کرد، و بعد از آن دیگر تمایزی بین شرکت و دولت انگلیس وجود نداشت. در گزارش بانک جهانی آمده است:‌ «در طول دوره فعالیت این شرکت، سیاست دولت بریتانیا در قبال ایران از سوی شرکت، اگر نگوییم دیکته، هدایت می‌شد. کمتر صاحب منصب یا شخصیت ایرانی خطر ناخشنود کردن شرکت را به جان می‌خرید، و آنهایی هم که جسارت این کار را به خود راه...

ادامه مطلب

بازخوانی گزارش بانک جهانی درباره 40 سال غارت و چپاول نفت ایران توسط انگلیس

بازخوانی گزارش بانک جهانی درباره 40 سال غارت و چپاول نفت ایران توسط انگلیس

: در سالگرد اعلام ملی شدن صنعت نفت در ایران توسط دولت دکتر محمد مصدق بخشی از کتاب گزارش محرمانه بانک جهانی در سال 1952 به نقل از کتاب "رضا شاه و بریتانیا" را در اینجا آوردیم تا پیش زمینه هایی که موجب شد مردم ایران به غارت چهل ساله منابع نفت خود توسط شرکتهای انگلیسی اعتراض کنند، بصورت مستند ارائه  شود. اراده ملی مردم ایران خلع ید از شرکت انگلیسی موسوم به بی پی را به دنیا نمایش دارد . برای...

ادامه مطلب

مسئله نفت و نقش آن در روابط ایران و انگلیس (با تکیه بر امتیاز دارسی)

مسئله نفت و نقش آن در روابط ایران و انگلیس (با تکیه بر امتیاز دارسی)

گسترش نفوذ سیاسی انگلیس در ایران بعد از عقد معاهدۀ پاریس (1273ق/ 1857م) و استقلال افغانستان، بدست آوردن امتیازات اقتصادی بزرگی برای اتباع آن دولت بود. امتیازاتی که اهداف دولت انگلیس یعنی نفوذ سیاسی هر چه بیشتر در ایران را به دنبال داشت. واگذاری امتیاز ناموفق تأسیس خط آهن و استخراج کلیه معادن ایران به مدت هفتاد سال از جانب ناصرالدین‌شاه به «بارون جولیوس دو رویتر» از اتباع انگلیس و...

ادامه مطلب

از امتیاز دارسی تا شرکت نفت انگلیس و ایران

از امتیاز دارسی تا شرکت نفت انگلیس و ایران

یکی از مهمترین امتیازاتی که در ابتدای قرن بیستم دولت انگلیس از قاجارها اخذ نمود، امتیاز نفت دارسی بود. امتیاز دارسی در دوران پادشاهی مظفرالدین شاه قاجار توسط صدراعظم ایران یعنی امین‌السلطان واگذار شد. در واقع با این امتیاز ارزشمندترین منبع ثروت ایران در قرن بیستم در اختیار انگلستان قرار گرفت. با کشف و بهره‌برداری از نفت ایران، سیاست‌ها و برنامه‌های دولت استعماری انگلیس در قبال...

ادامه مطلب

از امتیاز دارسی تا شرکت نفت انگلیس و ایران

از امتیاز دارسی تا شرکت نفت انگلیس و ایران

 از مجموعه مقالات ارائه شده در همایش دوم ایران و استعمار انگلیس یکی از مهمترین امتیازاتی که در ابتدای قرن بیستم دولت انگلیس از قاجارها اخذ نمود، امتیاز نفت دارسی بود. امتیاز دارسی در دوران پادشاهی مظفرالدین شاه قاجار توسط صدراعظم ایران یعنی امین‌السلطان واگذار شد. در واقع با این امتیاز ارزشمندترین منبع ثروت ایران در قرن بیستم در اختیار انگلستان قرار گرفت. با کشف و بهره‌برداری از نفت...

ادامه مطلب

مکاتبات ایران و انگلیس درباره قرارداد خوانین بختیاری و دارسی

مکاتبات ایران و انگلیس درباره قرارداد خوانین بختیاری و دارسی

با عقد قرارداد بین خوانین بختیاری و دارسی که طبق آن کمپانی نفتی دارسی می‌توانست به فعالیت‌های اکتشاف و استخراج نفت از سرزمین‌های ایران و در قلمرو ایلات بختیاری بپردازد، سفارت انگلیس در تهران در تاریخ 14 شوال 1323ق/ 12 دسامبر 1905، طی نامه‌ای خطاب به میرزا نصرالله‌خان مشیرالدوله ــ وزیر امور خارجه ایران ــ با استناد به ماده سوم قرارداد نفت دارسی، توافق وی و خوانین بختیاری را به اطلاع او رساند...

ادامه مطلب

تجدید و بهبود روابط بختیاری‏ها با سندیکای امتیازات انگلیسی ها

تجدید و بهبود روابط بختیاری‏ها با سندیکای امتیازات انگلیسی ها

کشمکش‌های موجود بین دو طرف (خوانین و سندیکا و مأموران سیاسی انگلیسی) باعث شد تا بیست نفر از افراد هنگ نیزه‌دار بنگال به فرماندهی ستوان آرنولد ویلسون به عنوان حافظ کنسولگری انگلیس در اهواز، و در واقع برای ایجاد آرامش و امنیت به مسجدسلیمان و منطقه اکتشاف نفت فرستاده شوند. این امر نشان می‌داد که روابط بین سندیکای نفت و خوانین دوستانه نبوده و با این اقدام گام دیگری در دخالت روزافزون...

ادامه مطلب

پیمانها و قراردادهای جدید بین بختیاریها و شرکت نفت ایران و انگلیس

پیمانها و قراردادهای جدید بین بختیاریها و شرکت نفت ایران و انگلیس

طبق سنت دیرین ایل بختیاری، همه افراد ذکور خوانین در صورت دارا بودن شایستگی می‌توانستند به عنوان خان ایل، قدرت را در دست گیرند. اما در خلال حاکمیت طولانی حسینقلی‌خان ایلخانی که قریب سی سال (1882-1854م/ 1299-1274ق) به طول انجامید، این سنت قدیمی منسوخ شد و تنها افراد خانواده و برادران حسینقلی‌خان می‌توانستند از این عنوان استفاده کنند. بنابراین پس از قتل ایلخانی در سال 1882م/ 1299ق در اصفهان، بین برادران...

ادامه مطلب

توافقات و منازعات شرکت نفت ایران ـ انگلیس و خوانین بختیاری

توافقات و منازعات شرکت نفت ایران ـ انگلیس و خوانین بختیاری

فعالیت شرکت نفت ایران ـ انگلیس در مناطق تحت سلطه خوانین بختیاری همواره با تنشهایی نیز مواجه بود بهرغم قراردادها و توافقهای کلی و جزیی، باز هم گاه و بیگاه پیش میآمد که میان این شرکت انگلیسی و ایلات بختیاری مخالفتهای جدی بروز میکرد. ازجمله با آنکه هنوز چند ماهی از توافق بین خوانین، رینولدز مسئول محلی شرکت نفت ایران و انگلیس برای تنظیم امور حراست و نگهبانی از تأسیسات و مناطق نفتی نگذشته بود که مشکلات...

ادامه مطلب

توافقات خوانین جنوب و تأثیر آن بر فعالیتهای شرکت نفت انگلیس

توافقات خوانین جنوب و تأثیر آن بر فعالیتهای شرکت نفت انگلیس

طبق سنت دیرین ایل بختیاری، همه افراد ذکور خوانین در صورت دارا بودن شایستگی می‌توانستند به عنوان خان ایل، قدرت را در دست گیرند. اما در خلال حاکمیت طولانی حسینقلی‌خان ایلخانی که قریب سی سال (1882-1854م/ 1299-1274ق) به طول انجامید، این سنت قدیمی منسوخ شد و تنها افراد خانواده و برادران حسینقلی‌خان می‌توانستند از این عنوان استفاده کنند. بنابراین پس از قتل ایلخانی در سال 1882م/ 1299ق در اصفهان، بین برادران...

ادامه مطلب

قحطی بزرگ و اعتراف ژنرالهای انگلیسی

قحطی بزرگ و اعتراف ژنرالهای انگلیسی

در جریان جنگ اول جهانی، ایران بیطرف به اندازه یک کشور در حال جنگ خسارت و خرابی تحمل کرد. ضایعه‌ای که نتیجه مستقیم هجوم نیروهای بیگانه به کشورمان بود. علاوه بر خسارات و خرابیها، قحطی گسترده و گرسنگی و شیوع مرگبار انواع بیماریها، ره‌آورد دیگر حضور بیگانگان در داخل ایران بود. اخبار و گزارشهای مربوط به این قحطی در روزنامه‌های آن زمان و کتابهای تاریخی که به حوادث آن دوره پرداخته‌اند و خاطرات...

ادامه مطلب

مناسبات شیخ خزعل با انگلیسی ها ومقابله با دولت مرکزی

مناسبات شیخ خزعل با انگلیسی ها ومقابله با دولت مرکزی

شیخ خزعل یا آنگونه که در برخی از اسناد و مدارک خارجی از او یاد میکنند، شیخ محمره، در تاریخ معاصر ایران عموماً به عنوان یک حاکم منطقهای مقتدر که در پهنه خوزستان به تشکیل حکومت اقدام کرده و با استفاده از قشون عشایر منطقه و با اتکاء به حمایت مردم در مقابل رضاخان ایستاده است معروف است. اگر چه فهم عمومی از ماجرای سرکوب شیخ محمره این است که اختلافات او و رضاخان کار را به مقابله دولت مرکزی با او...

ادامه مطلب

رضاشاه و جلب رضایت انگلیسی ها  برای عقد قرارداد نفتی جدید

رضاشاه و جلب رضایت انگلیسی ها برای عقد قرارداد نفتی جدید

در بعد از ظهر روز سوم مه 1933، جورج ودزورث، دبیر سفارت آمریکا، با تی. ال. جکس، مدیر مقیم شرکت نفت انگلیس و ایران، گُلف بازی می‌کرد. مثل گذشته، بازی گُلف جکس را «سر شوق آورد و به پرحرفی انداخت» و در خلال حرف‌هایش چیزهایی درباره نقش رضا شاه در اعطای امتیاز جدید به انگلیسی‌ها گفت. هارت در یکی از گزار‌ش‌های قبلی‌اش به روند پیشرفت رضا شاه از سال 1921 به بعد می‌کند: «سال...

ادامه مطلب

قرارداد شیخ خزعل و شرکت نفت ایران ـ انگلیس و رفتار دولت مرکزی ایران

قرارداد شیخ خزعل و شرکت نفت ایران ـ انگلیس و رفتار دولت مرکزی ایران

شرکت نفت ایران ـ انگلیس طی قراردادی با شیخ خزعل ــ فرزند شیخ جابر و حاکم محمره ــ در 16 ژوییه 1909م/ 27 جمادی‌الثانی 1327ق، اراضی و نواحی مورد نیاز خود را در محدوده تحت حاکمیت شیخ به مساحت 650 جریب از نخلستان‌های آبادان واقع شده بین بَریم[1]  و بُوارده[2]  تا رودخانه بهمنشیر اجاره کرد. اراضی مورد بحث برای احداث خط لوله انتقال نفت، ایستگاه‌های تلفن و تلگراف و تلمبه‌خانه‌ها و منازل مسکونی در نظر...

ادامه مطلب

‏40 سال  غارت نفت ایران توسط انگلیس ‏

‏40 سال غارت نفت ایران توسط انگلیس ‏

مطالب زیادی در ارتباط با تاریخچه نفت ایران نوشته شده است؛ از جمله چندین جلد کتاب درباره ‌تاریخچه شرکت نفت انگلیس، توسط خودِ آن شرکت منتشر شده است. (1) ولی نقص عمده این کتب ‌تاریخی، فقر داده‌هاست. علاوه بر این، برخی از این مورخان عمدتاً بر اسناد و مدارک منتشره از سوی ‌انگلیس تکیه کرده و بدین ترتیب از اعتبار کار خود کاسته‌اند. با وجود این، گزارش محرمانه «ملی‌ شدن ‌صنعت نفت ایران،»...

ادامه مطلب

انگلیس و قرارداد آرمیتاژ- اسمیت

انگلیس و قرارداد آرمیتاژ- اسمیت

قرارداد دسامبر 1920 آرمیتاژ- اسمیت ناظر بر روابط دولت ایران با شرکت نفت انگلیس و ایران بود. اس. ای. آرمیتاژ- اسمیت ، که به موجب مفاد قرارداد اوت 1919 انگلیس و ایران به مستشاری مالی انگلیس در ایران منصوب شده بود، برای حل و فصل اختلافات موجود، از طرف دولت ایران با شرکت نفت انگلیس و ایران وارد مذاکره شد. معروفترین بند قرارداد 1920 پرداخت 1 میلیون لیره برای تسویه حق‌الامتیازهای معوق و حل و فصل سایر اختلافات...

ادامه مطلب

قرارداد اصلی معامله اراضی میان خوانین بختیاری و شرکت نفت ایران و انگلیس

قرارداد اصلی معامله اراضی میان خوانین بختیاری و شرکت نفت ایران و انگلیس

در هنگام امضای قرارداد مقدماتی، دو طرف ذی‌حجه سال 1328ق/ فوریه 1911م را برای برگزاری اجلاس و مذاکرات نهایی تعیین کرده بودند، ولی تشکیل اجلاس به تعویق افتاد و وقفه در مذاکرات طولانی شد. علت این وقفه، تشدید اختلافات بین دو خانواده ایلخانی و حاجی ‌ایلخانی بود؛ زیرا دو ماه پس از عقد قرارداد مقدماتی بین نمایندگان خوانین بختیاری از هر دو خانواده، با دستور خوانین بزرگ از جمله سردار اسعد، دو تن از خوانین...

ادامه مطلب

دلایلی بر ابراز علاقه حکومت هند انگلیس به اوضاع اقتصادی ایران

دلایلی بر ابراز علاقه حکومت هند انگلیس به اوضاع اقتصادی ایران

تاریخ معاصر ایران در ادوار مختلف خود فراز و نشیب‌های زیادی داشته است و بدون تتبع دقیق و همه‌جانبه درباره تحولات مزبور راه بر تحلیل حوادث بعد از وقوع مشروطه بسته است. عمده‌ترین وجه ناگفته این ایام تلاش سرمایه‌داری جهانی برای ادغام ایران در نظام مسلط بین‌المللی است، برای عینیّت یافتن این موضوع تلاشهایی فراگیر انجام شد، آن تلاشها شناخت اوضاع و احوال اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و نظامی ایران...

ادامه مطلب

ثروت غارت شده ملت ایران توسط رضاخان در بانکهای انگلیس به چه کسی منتقل شد ؟

ثروت غارت شده ملت ایران توسط رضاخان در بانکهای انگلیس به چه کسی منتقل شد ؟

: غلامرضا منصور رحمانی در 1291 شمسی به دنیا آمده و پس از تحصیل در دوره ابتدایی به دانشکده افسری و نیروی هوایی می‌رود. او به آلمان رفته و در این کشور فن و دانش خود را گسترده می‌کند و گفته می‌شود یکی از بنیان‌گذاران نیروی هوایی مدرن ایران بوده است. وی در دوران نهضت ملی رفتاری خارج از عرف افسران ارتش نشان می‌دهد و پس از کودتا به زندان می‌افتد. سرهنگ رحمانی پس از بازنشستگی اجباری به...

ادامه مطلب

از تجاوز انگلیس به جزایر سه‌گانه تا کتاب‌نویسی برای یک تحریف تاریخی

از تجاوز انگلیس به جزایر سه‌گانه تا کتاب‌نویسی برای یک تحریف تاریخی

به گزارش سرویس فضای مجازی خبرگزاری فارس، سایت برهان نوشت: روابط کشور امارات متحده‌ی عربی با جمهوری اسلامی ایران همواره و از بدو تأسیس این کشور، دچار مناقشات و اختلافاتی بوده است که عمدتاً از ادعاهای این کشور نسبت به سه جزیره‌ی ایرانی ابوموسی، تنب بزرگ و تنب کوچک نشئت می‌گیرد. این امر در سال‌های اخیر بیش از گذشته، در اظهارنظرهای دیپلماتیک و جنجال‌های رسانه‌ای این کشور عربی متبلور...

ادامه مطلب

سوء قصد انگلیسی‌ها به آیت‌الله شیخ مهدی خالصی در بوشهر

سوء قصد انگلیسی‌ها به آیت‌الله شیخ مهدی خالصی در بوشهر

 دشمنی انگلیس ها با پدرم [آیت‌الله شیخ مهدی خالصی] محدود به اعمال دسیسه و نیرنگ نشد. کینه و بغض و عداوت شدید آنان بر عقل و درایت شان غلبه کرد و آشکارا به کشتن وی شتافتند. کاری کردند که نظیرش را کمتر علنی کرده بودند. انگلیس ها بیرحم ترین وحشیان زمین و درنده ترین درندگان اند. گوشت بشر خورده اند و خون بشر آشامیده اند. چنین زیسته و بالیده اند. چند بار در عراق قصد جان پدرم کردند و آخرین بار پیش از تبعیدش...

ادامه مطلب

رضاشاه؛ هنرپیشه سیاسی نمایشنامه انگلیس

رضاشاه؛ هنرپیشه سیاسی نمایشنامه انگلیس

پس از ناکام ماندن انگلستان در اجرای قرارداد 1919 که باعث می‌شد ایران تحت الحمایه انگلستان شود، انگلیسی‌ها سیاست دیگری را در پیش گرفتند و تصمیم گرفتند تا در ایران یک حکومت مرکزی مقتدر وابسته به انگلستان برسرکار آورند تا بتواند منافع آنها را تامین کند و در این راستا رضاخان به عنوان مهره اصلی انگلیسی ها این نقش را برعهده گرفت. از جمله منافع انگلستان در ایران، مسئله نفت بود که رضاخان در قالب یک...

ادامه مطلب

قرارداد 1907 کلید سیاست خارجی دول روس و انگلیس در ایران

قرارداد 1907 کلید سیاست خارجی دول روس و انگلیس در ایران

ایران سرزمین کهن که از دیرباز در پهنۀ جهان به خوبی درخشیده بود و سالیان سال پس از تهاجمات و غارتگریهای اقوام همچنان سرافراز ایستاده بود، مقارن با قرن 20 در میدان رقابت و کشاکش دو قدرت بزرگ جهانی که در شمال ایران و مرزهای جنوبی صاحب نفوذ بودند، قرار گرفت. این کشاکش دو قدرت بزرگ جهانی گرچه سالها قبل از مشروطه به دلیل بروز رقبای تازه وارد در صحنۀ بین المللی، جهت حفظ منافع استعماری منجر به تجدید نظر در...

ادامه مطلب

انگلیسی‌ها چگونه از آبادان رفتند

انگلیسی‌ها چگونه از آبادان رفتند

اواخر شهریور 1320 بود که من در خوزستان بودم. روزی طبق تصمیم هیئت مختلط نفت به من ابلاغ شد برای اینکه بتوانم هم در جلسات هیئت مختلط نفت شرکت کنم و هم معالجات شخصی خود را ادامه دهم، و هم در کار خلع ید وقفه‌ای ایجاد نشود متناوباً یک هفته در تهران ویک هفته در خوزستان باشم. شبی که با تلفن کاریر مستقیماً از خوزستان با آقای دکتر مصدق صحبت می‌کردم در ضمن گزارش اوضاع جاری اظهار نظر کردم که بالاخره باید کار...

ادامه مطلب

انگلیس دخالت در کودتای رضاخان را انکار می‌کند

انگلیس دخالت در کودتای رضاخان را انکار می‌کند

بریتانیا هرگونه دخالت و اطلاع از این کودتا را صریحاً رد کرد. به عنوان مثال در گزارش پرسش و پاسخ مجلس عوام به تاریخ دوشنبه 28 فوریه 1921 می‌خوانیم: «دریابان کنورثی* از نخست‌وزیر چنین سؤال کرد: آیا دولت اعلی‌حضرت در کودتای قزاق‌ها برای سرنگونی دولت ایران، هیچگونه دخالتی داشته است؛ آیا تجهیزات و دست‌مزد این قزاق‌ها توسط دولت اعلی‌حضرت فراهم شده؛ و رویکرد دولت اعلی‌حضرت نسبت به این...

ادامه مطلب

نقش انگلیس در کودتای ۱۲۹۹

در همایش واکاوی یکصدمین سال کودتای سوم اسفند ۱۲۹۹ بررسی شد:

نقش انگلیس در کودتای ۱۲۹۹

:  در یکصدمین سالگرد کودتای سوم اسفند۱۲۹۹، به همت پژوهشکده فرهنگ و مطالعات اجتماعی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، همایش نیم‌روزه «پس از یک قرن؛ واکاوی کودتای سوم اسفند ۱۲۹۹» با حضور و سخنرانی اساتید برجسته، صبح امروز یکشنبه مورخ ۳ اسفندماه ۹۹، به صورت مجازی و پخش از طریق ادوبی کانکت برگزار شد. در ادامه گزارشی از این همایش را با هم می‌خوانیم… ********* دکتر محمد...

ادامه مطلب

کودتای ۱۲۹۹؛ ائتلافِ انگلیس و روشنفکریِ سکولارِ وطنی

در جریان همایش واکاوی کودتای سوم اسفند ۱۲۹۹ بررسی  شد:

کودتای ۱۲۹۹؛ ائتلافِ انگلیس و روشنفکریِ سکولارِ وطنی

: در یکصدمین سالگرد کودتای سوم اسفند۱۲۹۹، به همت پژوهشکده فرهنگ و مطالعات اجتماعی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، همایش نیم‌روزه «پس از یک قرن؛ واکاوی کودتای سوم اسفند ۱۲۹۹» با حضور و سخنرانی اساتید برجسته، صبح روز یکشنبه مورخ ۳ اسفندماه ۹۹، به صورت مجازی و پخش از طریق ادوبی کانکت برگزار شد. در ادامه متن سخنرانی آقای مهدی جمشیدی را با هم می‌خوانیم: ******* مهدی جمشیدی عضو هیات...

ادامه مطلب

سفیر انگلیس در ایران عصر پهلوی: در انقلاب ایران ما غافلگیر شدیم

سفیر انگلیس در ایران عصر پهلوی: در انقلاب ایران ما غافلگیر شدیم

انقلاب ایران یک واقعة‌ تاریخی است که آن را از نظر عظمت می‌توان با انقلاب فرانسه و انقلاب روسیه مقایسه کرد. این واقعه، یک تغییر معمولی رژیم در یک کشور جهان سوم، و تغییر سلطان «ایکس» به ژنرال «ایگرگ» از طریق یک کودتای نظامی، یا تغییر یک حکومت از طریق انتخابات و حتی سقوط یک دیکتاتوری با اعمال خشونت بدون تغییری اساسی در سازمان حکومت نبود. انقلاب ایران، توأماً فروریختن کامل اساس یک حکومت...

ادامه مطلب

مراجع نجف و اولتیماتوم انگلیس

مراجع نجف و اولتیماتوم انگلیس

  بحران‌های داخلی و راهزنی‌های ایلات بهانه‌‌های لازم را به دست انگلیس داد تا منطقه جنوب را به عنوان آرام ساختن محیط تجاری و در باطن برای حفاظت از منافع نفتی خود جولانگاه قشون هند انگلیس قرار دهد. یادداشت انگلیسی‌ها در عثمانی بازتابی نامطلوب داشت. کمیته سعادت استانبول شکایت به نزد مراجع برد. بزودی تلگرام‌‌های اعتراض‌آمیز به سفارت‌های عثمانی، فرانسه، انگلیس، بلژیک،...

ادامه مطلب

آمریکا ، انگلیس و امتیاز نفت شمال

آمریکا ، انگلیس و امتیاز نفت شمال

  در ماه مارس 1930، مکس ام. دیکسن ، نماینده آمریکایی «شرکت نفتِ باند و شئر» نیویورک همراه با شخصی به نام حسین مصطفی‌اف (حسن مصطفی بِیگ) با هدف کسب امتیاز نفت در پنج استان شمالی که در حوزه امتیاز شرکت نفت انگلیس و ایران نبود وارد تهران شد. تلاش‌های دیکسن نهایتاً نافرجام ماند، ولی مذاکراتی که با تیمورتاش، فروغی، و دیبا، حسابدار دربار، انجام داد تا حدودی نظام رشوه را در محافل عالی مملکت و...

ادامه مطلب

حمایت دموکراتهای همدان از نهضت جنگل و مبارزه با نیروهای انگلیسی

حمایت دموکراتهای همدان از نهضت جنگل و مبارزه با نیروهای انگلیسی

 همدان در طول ادوار تاریخی، دارای نقش و موقعیت ممتازی بوده است؛ به خصوص قرار گرفتن این شهر در مسیر جاده ابریشم، و محل انشعاب این جاده به شمال، مرکز و غرب ایران اهمیت ویژهای را به آن بخشیده است. هر مهاجم و نیرویی که میخواست از سمت غرب به شمال و مرکز ایران دست یابد، باید از این گذرگاه میگذشت؛ به طوری که وقایع جنگ جهانی اول و دوم این موضوع را به خوبی تأیید میکند.  همدان با داشتن این موقعیت...

ادامه مطلب

انگلیسی‌ها و روس‌ها اولین مسببان سانسور مطبوعات در ایران

انگلیسی‌ها و روس‌ها اولین مسببان سانسور مطبوعات در ایران

از سال 1216 هـ . ش که نخستین روزنامة فارسی زبان در ایران به نام کاغذ اخبار از سوی میرزا صالح شیرازی منتشر شد تا انقلاب مشروطه (1285 هـ . ش) دوره تأسیس و تکوین مطبوعات ایران است. در این دوره شمار نشریات و روزنامه‌ها کم‌کم افزایش یافت و به موازات گسترش فعالیت مطبوعاتی، دولت درصدد کنترل مطبوعات برآمد و بدین ترتیب نهاد سانسور شکل گرفت. از انقلاب مشروطه تا تثبیت قدرت رضاشاه فعالیت‌های مطبوعاتی ایران...

ادامه مطلب

سیدضیاء عامل کودتای انگلیسی رضاخان‌ پهلوی

سیدضیاء عامل کودتای انگلیسی رضاخان‌ پهلوی

روز 6 اسفند 1299 فرمان نخست‌وزیری سیدضیاءالدین طباطبایی مدیر روزنامه رعد که از عوامل کودتای رضاخان بود، از سوی احمدشاه قاجار صادر شد. سیدضیاءالدین طباطبائی مشهورترین نخست‌وزیر در سالهای پایانی سلسله قاجار و عامل اجرایی کودتای رضاخان پهلوی بود. او فرزند سیدعلی آقا یزدی از خطبا وسخنوران مشهور دوره مظفرالدین شاه قاجار بود. سیدعلی آقا یزدی در اواخر سلطنت ناصرالدین شاه قاجار در حوزه علمیه نجف به...

ادامه مطلب

پیشنهاد سیدضیاء برای استخدام مستشاران انگلیسی پس از لغو قرارداد ۱۹۱۹

پیشنهاد سیدضیاء برای استخدام مستشاران انگلیسی پس از لغو قرارداد ۱۹۱۹

سیدضیاءالدین طباطبایی از «نرمن» (1) (وزیر مختار انگلیس) خواست، برای احتراز از مخالفت شوروی ماهیت دولت وی مبنی بر طرفداری از دولت انگلیس تا حدامکان مخفی بماند.(2) حمایت نرمن از سید ضیاء پیش از اعلام الغای قرارداد 1919 به وسیله سید ضیاء، نرمن به کرزن وزیر خارجه انگلیس، اطمینان داد که الغای قرارداد واجد معنا نخواهد بود زیرا سید ضیاء محتوای قرارداد را از طریق افسران و مستشاران مالی انگلستان به...

ادامه مطلب

اعلامیه‌های سید ضیاء و فسخ توافقنامه انگلیس و ایران

اعلامیه‌های سید ضیاء و فسخ توافقنامه انگلیس و ایران

 پس از کودتای سوم اسقند 1299 و اندکی پس از رضاخان سیدضیاء نیز اعلامیه‌ای را منتشر ساخت. کالدول در این باره می‌نویسد: «مفتخرم به ضمیمه این مراسله ترجمه اعلامیه‌ای را که رئیس‌الوزرای جدید، سیدضیاءالدین به تاریخ 26 فوریه 1921 منتشر کرده است، برای شما ارسال کنم. چند روز پیش وی متصدی امور مردم ایران گردید و برای اداره امور دولتی از جانب شاه اختیار تام و کامل دریافت کرد؛ همچنین سفارت بریتانیا...

ادامه مطلب

ارزیابی روابط هویدا با انگلیسیها

ارزیابی روابط هویدا با انگلیسیها

امیرعباس سه سال بعد از مرگ پدرش عین‌الملک ـ که در قبرستان بهائیان دفن شد ـ به بهانه ادامه تحصیل، راهی پاریس شد ولی تنها دو روز در پاریس ماند و شتابزده به سوی انگلیس رفت. دکتر عباس میلانی، در این باره می‌نویسد: «لذات پاریس زودگذر بود. تنها پس از دو روز، هویدا به ترک شهر ناچار شد و به لندن رفت. ظاهراً در توضیح علل خروج سریعش از پاریس، هویدا می‌‌خواست جنبه‌هایی از واقعیت را کتمان کند، او...

ادامه مطلب

نقدی بر کتاب: ایران؛ برآمدن رضاخان، برافتادن قاجار و نقش انگلیسیها  بخش پایانی

نقدی بر کتاب: ایران؛ برآمدن رضاخان، برافتادن قاجار و نقش انگلیسیها بخش پایانی

ایران و رضاخان؛ به روایت انگلیسیها و به رضایت رضاخان بخش چهارم و پایانی در بخش آخر این نقد ادامه مطلب را می خوانیم: نمونۀ جالب دیگر آنکه: در اوایل دی ماه [1304] لورین مهمانی ناهاری ترتیب داد و از اسمعیل قشقایی (صولت الدوله)، رئیس قبیلۀ قشقایی، شیخ خزعل و ابراهیم (قوام الملک)، رئیس اسمی پنج عشیرۀ عرب فارس، در سفارتخانه دعوت کرد... خزعل و قوام الملک را هم بیشتر برای این به سفارت خوانده بود که حمایت...

ادامه مطلب

نقدی بر کتاب: ایران؛ برآمدن رضاخان، برافتادن قاجار و نقش انگلیسیها بخش سوم

نقدی بر کتاب: ایران؛ برآمدن رضاخان، برافتادن قاجار و نقش انگلیسیها بخش سوم

ایران و رضاخان؛ به روایت انگلیسیها و به رضایت رضاخان  کودتا، ملیگرایی، مشروعیت نویسنده در پایان مباحث مربوط به کناره گیری وثوق الدوله مینویسد: وثوق پیدایش ملیگرایی را در ایران دستکم گرفت و از قضای روزگار رئیس الوزرایی او بسی بر این حس ملی افزود. ریشۀ کودتای سوم اسفند و آمدن رضاخان را میتوان در اشتیاق زاید بریتانیا در پیروی از سیاستی جست که با حقایق ایران بعد از جنگ جهانی اول نمیخواند.۱۱...

ادامه مطلب

نقدی بر کتاب: ایران؛ برآمدن رضاخان، برافتادن قاجار و نقش انگلیسیها بخش دوم

نقدی بر کتاب: ایران؛ برآمدن رضاخان، برافتادن قاجار و نقش انگلیسیها بخش دوم

ایران و رضاخان؛ به روایت انگلیسیها و به رضایت رضاخان  فرهنگ سیاسی ملت ایران مهمتر از مطالب یاد شده، نویسنده در جای دیگری از کتاب که طبق معمول میخواهد در وصف ابتکارها و کارهای خرق عادت و معجزه آسای رضاخان در ایجاد وحدت در ایران داد سخن داده و حماسه سرایی کند، اصولاً مخالفت با تمرکز قوا را بخشی جدایی ناپذیر از فرهنگ سیاسی ایران قلمداد کرده و مینویسد: شایان ذکر است که از انقراض صفویه در قرن...

ادامه مطلب

نقدی بر کتاب: ایران؛ برآمدن رضاخان، برافتادن قاجار و نقش انگلیسیها  بخش نخست

نقدی بر کتاب: ایران؛ برآمدن رضاخان، برافتادن قاجار و نقش انگلیسیها بخش نخست

ایران و رضاخان؛ به روایت انگلیسیها و به رضایت رضاخان آشنایی با سیروس غنی سیروس غنی، متولد ۱۳۰۸ هجری شمسی، فرزند دکتر قاسم غنی است. دکتر قاسم غنی از رجال سیاسی- فرهنگی حکومت رضاشاه و محمدرضا شاه بود. او در حکومت رضاشاه نمایندۀ دورههای ۱۰-۱۱-۱۲-۱۳ مجلس شورای ملی بود و پس از شهریور ۱۳۲۰ نیز به سفارت و وزارت رسید و سرانجام در سال ۱۳۳۱ در آمریکا درگذشت. همدلی و همراهی دکتر غنی با سیاستهای فرهنگی حکومت...

ادامه مطلب

کودتای تمام عیار انگلیسی

کودتای تمام عیار انگلیسی

: کتاب «پادشاهسازان: اختراع خاورمیانه مدرن» در دوازده فصل به همراه پیشگفتار و مؤخره تدوین و در سال ۲۰۰۸ توسط مؤسسه W.W.Norton& Company چاپ شده است. فصل نهم این کتاب به روایت روی کار آمدن رضاشاه در صحنه سیاسی ایران و جلوس او بر تخت پادشاهی اختصاص دارد. اما نکته جالب توجه در این فصل، این است که راویان داستان و همچنین نویسندگان کتاب در نقش فرشته نجات ظاهر شده و به زیرکی خواسته اند نقش روسیه را در...

ادامه مطلب

وقایع مهم روز سوم اسفند 1299 کودتای انگلیسی رضا خان

وقایع مهم روز سوم اسفند 1299 کودتای انگلیسی رضا خان

رویدادهای دوشنبه 3 اسفند 1299 مطابق با 21 فوریه 1921 و 12 جمادی‌الثانی 1339    کودتا علیه دولت سپهدار در ساعت یک بامداد، دو هزار و پانصد تن قزاق به فرماندهی رضاخان  که از قزوین حرکت کرده بودند، از دروازه‌های قزوین و حضرت عبد‌العظیم‌ (علیه‌السلام) به تهران وارد شده و بدون هیچ درگیری خاصی شهر تهران را تصرف و دولت سپهدار  را سرنگون کردند. قزاق‌ها مراکز مهم و استراتژیک شهر را تصرف...

ادامه مطلب

بررسی کودتای رضاخانی  به روایت اسناد انگلیس

بررسی کودتای رضاخانی به روایت اسناد انگلیس

پایان مشروطه به دست انگلیس یکی از وقایع مهم دوره معاصر ایران کودتای سوم اسفند ماه 1299 است که عواقب شومی برای مردم ما به بار آورد و علی‌رغم گذشت یک سده برخی تبعات آن هنوز گریبانگیر ملت ماست. از زمان انعقاد قرارداد ترکمنچای که ایران تحت‌الحمایه روس‌ها قرار گرفت، انگلیسی‌ها تصمیم گرفتند با اعمال سیاست‌های گوناگون حاکمیت بر ایران را در دست گیرند و البته سعی داشتند به شیوه‌ای عمل کنند...

ادامه مطلب

رمان جدید جاسوس انگلیسی در راه انتشار است

رمان جدید جاسوس انگلیسی در راه انتشار است

جان لوکاره متولد نوزدهم اکتبر 1931(87ساله) تاکنون ۲۳ رمان به نگارش درآورده و آثارش به ۳۶ زبان در جهان ترجمه شده‌ است. این نویسنده بریتانیایی یکی از بزرگ‌ترین رمان‌نویسان پس از جنگ جهانی دوم در مسائل سیاسی و جاسوسی بشمار می رود . او در دهه‌های ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰ در سرویس جاسوسی انگلیس فعالیت می‌کرده  و اصراری هم ندارد که ماهیت جاسوسی خود را پنهان کند . لوکاره حتی  این واقعیت را انکار نمی کند که...

ادامه مطلب

انگلیس و امریکا تکیه‌گاه‌های کمیته تروریستی مجازات

انگلیس و امریکا تکیه‌گاه‌های کمیته تروریستی مجازات

در میان اوراقی که در لابلای کتابهای خطی آیت‌الله محدث قمی به دست آمد، یکی هم نوشته کوتاهی است که از طرف افراد «کمیته مجازات دموکرات مشهد» بعنوان تهدید وی از سخنانی که در انتقاد از امریکائی‌ها در منبر ایراد کرده بود، برایش ارسال داشته‌ اند. عین آن نوشته این است: «آقای آقا شیخ عباس قمی! پدر سوخته! شنیدم که در منبر از امریکائی‌ها حرف بد می‌زنید،‌ اگر شنیده شد که دومرتبه از این گونه...

ادامه مطلب

انتشار جلد پنجم اسناد محرمانه انگلیسی‌ها از شرق ایران

انتشار جلد پنجم اسناد محرمانه انگلیسی‌ها از شرق ایران

«گزارش های محرمانه کنسول انگلیس در سیستان و قاینات» مجموعه گزارش‌هایی است که «اسکراین» کنسول انگلیس درباره منطقه سیستان و قاینات از سال ۱۳۰۶تا ۱۳۰۸ به صورت ماهانه نوشته و به دولت خود ارسال کرده است.  گزارش های محرمانه کنسول انگلیس در سیستان و قاینات محمود رفیعی، پزشک فرهنگ دوستی که سال‌ها از عمر و درآمد خود را صرف تحقیق، ترجمه و چاپ کتاب در حوزه فرهنگ و ادبیات خراسان جنوبی...

ادامه مطلب

مظالم انگلیس در بین  النهرین (قسمت دوم)

مظالم انگلیس در بین النهرین (قسمت دوم)

ادامه قسمت اول در خلال این حوادث و انقلابات، فیصل  از مرض  خود شفا یافته، کابینه را تشکیل و مـعاهده  اعـلان نمود،مردم را به شروع انتخابات  برای  مجلس مؤسسه [مؤسسان ]دعوت کرده،مردم  از شرکت در انتخابات امتناع جسته و در این خصوص  از  علما  استفتاء کردند.علما حکم به  حرکت دادند و این صورت استفتاء و جواب آن اسـت: «حـضرات علمای  اعلام  و حجج اسلام متعنا اللّه بظلهم...

ادامه مطلب

مظالم انگلیس در بین  النهرین

مظالم انگلیس در بین النهرین

ادعای قیمومیّت انگلستان بر بین النهرین(عراق)پس از  پایان جنگ جهانی اول،واکـنشهای  گوناگونی در کشورهای متعدد جهان،بویژه کشورهای خاورمیانه ،ایجاد کرد که بیشترین  و مؤثرترین  آن-چـنان که انتظار می رفت-در کشور ایـران بـه وجود آمد؛گذشته از اعتراضها و سخن رانیها،تظاهرات و نفی و تکذیب هرگونه ادعای قیمومیّت بر عراق،کتابچه ای به نام  مظالم انگلیس در بین النهرین در  چاپخانه مجلس...

ادامه مطلب

رئیسعلی دلواری سردار مبارزه با استعمار انگلیس

رئیسعلی دلواری سردار مبارزه با استعمار انگلیس

رئیسعلی دلواری پسر زائر محمد و خانم شاهی (شهین) بود. زائر محمد کدخدای دلوار مردی متدین، که فرزندانش را بر اساس احکام اسلامی تربیت نمود. وی همزمان با آغاز جنگ جهانی اول در کنار فرزندش رئیسعلی و دیگر مردم تنگستان به جنگ با قوای انگلستان پرداخت. البته زائر محمد بیشتر در تدارکات جنگ کمک می‌کرد و کمتر در درگیریها شرکت می‌نمود. پس از شهادت فرزندش رئیسعلی، به وی لقب معین‌الاسلام اعطاء شد. در مورد...

ادامه مطلب

تصور پوچ انگلیس درباره توانمندی‌های ایرانیان

تصور پوچ انگلیس درباره توانمندی‌های ایرانیان

: امیر مکی تاریخ‌پژوه  در مصاحبه با خبرگزاری فارس می گوید: بعد از آنکه ایرانیان اداره صنعت نفت را بر عهده گرفتند، تصور انگلیسی‌ها این بود که ایرانیان به تنهایی قادر نیستند نفت تولید کنند اما اداره صنعت نفت توسط ایرانیان انجام شد. پس از ملی شدن صنعت نفت، دولت ایران تصمیم گرفت که دست انگلیسی ‏ها را از شرکت نفت ایران کوتاه کند. بنابراین لایحه‏‌ای به مجلس برد که طی آن، از...

ادامه مطلب

قرارداد 1919 ایران وانگلیس

قرارداد 1919 ایران وانگلیس

روز 8 اسفند 1299 سیدضیاءالدین طباطبایی رئیس‌الوزرا طی اعلامیه‌ای رسمی لغو قرارداد 1919 منعقده میان ایران و انگلستان را که در زمان وثوق‌الدوله امضا شده بود و به دلیل واکنش شدید شخصیت‌هایی چون آیت‌الله مدرس، خنثی و غیرقابل اجرا مانده بود، اعلام کرد.  پس از خاتمه جنگ اول جهانی، انگلستان ـ یکی از فاتحین این جنگ ـ قدرت مسلط خارجی در ایران به شمار می‌آمد. زیرا نه تنها نیروهای عثمانی و حامیان...

ادامه مطلب

نقش استعمار انگلیس در جدایی بحرین از ایران

نقش استعمار انگلیس در جدایی بحرین از ایران

روز 14 دی 1347 شاه در دهلی‌نو اعلام کرد: اگر اهالی بحرین نمی‌خواهند به ایران ملحق شوند، ایران خواسته آنان را چنانچه مورد قبول سازمان ملل قرار گیرد، می‌پذیرد. سابقه تاریخی مالکیّت ایران بر بحرین بحرین در دوران سلسله هخامنشی به تصرف ایران در آمد . در زمان اشکانیان عرب ها در حجاز و بادیه و مکه و یمن سکونت داشتند. آن دسته که در حجاز و بادیه بودند به سبب قحطی به بحرین که در حاکمیت ایران بود رفتند . این...

ادامه مطلب

سفیر انگلیس : شاه ماندنی است !

سفیر انگلیس : شاه ماندنی است !

دولت های بریتانیا و آمریکا سرنگونی شاه را تا چند هفته قبل از پیروزی انقلاب ممکن نمی دانستند . آرشیو ملی بریتانیا اسنادی را منتشر کرده که نشان می دهد دولت این کشور و آمریکا تا پاییز ۱۳۵۷ بر این باور بودند که شاه در قدرت باقی خواهد ماند. اسناد منتشر شده که مربوط به مکاتبات وزارت خارجه بریتانیا در سال ۱۳۵۷ است، نشان می دهد به رغم ناآرامی های گسترده در ایران مسوولان بریتانیایی، از جمله سفیر این کشور در...

ادامه مطلب

نقبی به آثار فارسی ژنرال سایکس انگلیسی

نقبی به آثار فارسی ژنرال سایکس انگلیسی

ژنرال سرپرسی مولسورث سایکس، در سال 1867م. در شهر کنتربوری زلاندنو متولد شد. او که یکی از چهره‌های برجستة شرق‌شناسی و ایران‌شناسی انگلستان بود، پس از کسب تحصیلات مقدماتی، وارد دانشکدة افسری شد. سایکس در سال 1892م در هنگ های ارتش هندوستان خدمت کرد و از همان وقت به مسافرت و سیر و سیاحت در ایران علاقه مند بود و از آن جا با زبان فارسی آشنا شد. دو سال بعد به ایران آمد و کنسولگری انگلیس را در کرمان تاسیس...

ادامه مطلب

روایت وزیر مختار انگلیس از ارتش قاجار

روایت وزیر مختار انگلیس از ارتش قاجار

« سرآرتورهاردینگ » وزیر مختار انگلیس در ایران در دوره مظفرالدین شاه قاجار بود. وی پیش از این در روسیه ، ترکیه ، رومانی ، هندوستان ، مصر و زنگبار خدمت کرده بود و پس از ایران نیز سفارتخانه های کشورش را در بروکسل و مادرید اداره کرد. « سرآرتورهاردینگ » که در 1859 میلادی متولد شد ، در 1920 بازنشسته گردید و در 1933 در 74 سالگی درگذشت . او در ایام بازنشستگی خاطرات خود را طی سالهای ماموریت خود در کشورهای...

ادامه مطلب

روزی که سفیر انگلیس،ملت ایران را تحسین کرد

روزی که سفیر انگلیس،ملت ایران را تحسین کرد

روز 18 دی 1357  آنتونى پارسونز، سفیر انگلیس در تهران، براى دیدار خداحافظى به ملاقات شاه رفت. پارسونز که پنج سال سفیر انگلیس در تهران بود در این چهار ماه آخر حضورش در تهران با شاه «روابط کاملاً صمیمانه» برقرار کرده بود. در این دیدار غم‏انگیز ، پارسونز اشک ریخت و شاه به پارسونز گفت که سه پیشنهاد مختلف به او شده است: 1 ـ در کشور بماند و با قدرت و شدت عمل کند. 2 ـ به بندرعباس برود و در غیاب خود دست...

ادامه مطلب

کتاب «تهاجم انگلیس به جنوب ایران» منتشر شد

کتاب «تهاجم انگلیس به جنوب ایران» منتشر شد

کتاب «تهاجم انگلیس به جنوب ایران» با تأکید بر نقش روحانیت منطقه در مبارزه با استعمار اثر عبدالکریم مشایخی، منتشر شد. روابط عمومی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی اعلام کرد کتاب «تهاجم انگلیس به جنوب ایران» پشتیبانی علمای بزرگ از سرداران مدافعان در برابر حملات انگلیس به جنوب ایران را روایت می‌کند. بندر بوشهر در دوره قاجار در کرانه شمالی خلیج فارس معتبر‌ترین بندر تجاری ایران بود که...

ادامه مطلب

آیت‌الله کاشانی هدایتگر نهضت ضدانگلیسی در عراق و ایران

آیت‌الله کاشانی هدایتگر نهضت ضدانگلیسی در عراق و ایران

روز 23 اسفند 1340 آیت الله سیدابوالقاسم کاشانی دارفانی را وداع گفت. او که بیش از چهل سال، با استعمار انگلیس، در عراق و ایران مبارزه کرد، نقش موثری در هدایت قیام مردم برای ملی شدن صنعت نفت و در روشنگری افکار عمومی نسبت به ظهور اسرائیل و جنایات صهیونیسم ایفا کرد. سیدابوالقاسم کاشانی (آیت‌الله)، متولد 1264ه‍ ش و متوفی 23 اسفندماه 1340 در تهران از چهره‌های درخشان تاریخ معاصر ایران، عالم روحانی سیاسی...

ادامه مطلب

اسدالله علم رفتار انگلیسی داشت و هویدا آداب فرانسوی

اسدالله علم رفتار انگلیسی داشت و هویدا آداب فرانسوی

 اسدالله علم خودش را کمی شبیه اعیان انگلیسی می‌کرد و رسوم و رفتارهای انگلیسی را دوست داشت و امیرعباس هویدا هم آداب و رسوم فرانسوی دست از سرش بر نمی‌داشت. سر پیتر رمزباتم، سفیر بریتانیا در تهران (۵۳-۱۳۵۰) چنین قضاوتی دربارۀ وزیر دربار و نخست‌وزیر وقت دوره پهلوی داشت. او در خاطراتش به پروژه تاریخ شفاهی ایران در دانشگاه هاروارد گفته که علم مورد اعتماد شاه و در مورد موضوعات مختلف، همیشه...

ادامه مطلب

پول از انگلیسی‌ها، کاغذ از روسها!

پول از انگلیسی‌ها، کاغذ از روسها!

ایرج اسکندری دبیر کل پیشین حزب توده ایران نوشته است: «... عقیده من این بود که ما باید حزبی تشکیل بدهیم که دارای پروگرام حداقل دموکراتیک بوده و جنبه ضد استعماری داشته باشد... دوستان از من سؤال کردند در این صورت چه اسمی به نظر تو می‌رسد؟ گفتم یک اسم عامی که در عین حال اگر خواسته باشیم بتوانیم از آن به معنای کمونیستی هم استفاده کنیم و چون لغت توده در نظرم بود و می‌بایستی داخل توده کار بکنیم، گفتم...

ادامه مطلب

رئیسعلی دلواری سردار مبارزه با استعمار انگلیس

رئیسعلی دلواری سردار مبارزه با استعمار انگلیس

رئیسعلی دلواری پسر زائر محمد و خانم شاهی (شهین) بود. زائر محمد کدخدای دلوار مردی متدین، که فرزندانش را بر اساس احکام اسلامی تربیت نمود. وی همزمان با آغاز جنگ جهانی اول در کنار فرزندش رئیسعلی و دیگر مردم تنگستان به جنگ با قوای انگلستان پرداخت. البته زائر محمد بیشتر در تدارکات جنگ کمک می‌کرد و کمتر در درگیریها شرکت می‌نمود. پس از شهادت فرزندش رئیسعلی، به وی لقب معین‌الاسلام اعطاء شد.   در...

ادامه مطلب

سفیر اسبق انگلیس : شاه خود را نماینده مشیت الهی می دانست !

سفیر اسبق انگلیس : شاه خود را نماینده مشیت الهی می دانست !

 سر پیتر رمزباتم( Sir Peter Ramsbotham) را احتمالا باید آخرین سفیر بریتانیا در دوران ثبات و اقتدار نسبی حکومت محمدرضاشاه و قبل از آغاز دوره پایانی سلسله پهلوی در ایران قبل از اوجگیری توفان انقلاب اسلامی‌دانست. در این نوشته ابتدا ‌ای اجمالی به زندگی و کارنامه شغلی او خواهد شد و سپس مروری بر چند سند مهم دیپلماتیک بریتانیایی حاوی گزارش‌های رمزباتم درباره ایران در دوران ماموریت حدودا 3 ساله او در...

ادامه مطلب

خوشه‌چینی انگلیس از تحصن باغ قلهک

خوشه‌چینی انگلیس از تحصن باغ قلهک

تحصن در شکل‌گیری انقلاب مشروطه نیز نقشی بسزا ایفا کرد. در میانه سال 1284 شمسی در دوران صدارت شاهزاده عبدالمجید میرزا عین‌الدوله، نارضایتی‌های مردمی افزایش یافت. چنانچه عین‌السلطنه درباره‌اش می‌نویسد: «اتابیک لجوج، خسیس، مغرور و متکبر بود. با این چهار صفت مستحسنه خیلی مردم طاقت آوردند که سه سال تمام صدارت کرد». ظلم و ستم عین‌الدوله و بی‌حرمتی‌اش به بازاریان، بازرگانان و...

ادامه مطلب

وقتی بودجه دستگاه‌های‌ اطلاعاتی‌ انگلیس خرج ایرانیان می‌شود

وقتی بودجه دستگاه‌های‌ اطلاعاتی‌ انگلیس خرج ایرانیان می‌شود

اولین بار اعیان و بزرگان کشور سال 1264 قمری، از ظلم حاجی میرزا آقاسی، وزیر محمدشاه، به سفارت انگلیس و روس پناهنده شدند و در آنجا بست نشستند و خواستار عزل او شدند. از آن زمان تحصن در سفارتخانه‌ها برای اعتراض به دولت رایج شد (بریتانیا. وزارت امور خارجه ، ج 1، صص 9 ـ 8). از دوره ناصرالدین شاه اعتراضات سیاسی در قالب تحصن بیشتر شد. تحصن در شکل‌گیری انقلاب مشروطه نیز نقشی بسزا ایفا کرد. در میانه سال 1284 شمسی...

ادامه مطلب

تصویب قیمومیت انگلیس بر سرزمین فلسطین/ چگونه استعمار پیر به کمک صهیونیسم جوان آمد؟

تصویب قیمومیت انگلیس بر سرزمین فلسطین/ چگونه استعمار پیر به کمک صهیونیسم جوان آمد؟

در کتاب آژانس یهود نوشته محمد عبد‌الرووف سلیم آمده است. در 19 آوریل 1920، اجلاس «سن‌ریمو» برگزار شد و در آن شورای عالی متفقین تصمیم گرفت که فلسطین را زیر قیمومت انگلیس قرار دهد. مصوبه شورای عالی متفقین متضمن مفاد اعلامیه بالفور در مورد تاسیس موطنی ملی برای یهودی‌ها در فلسطین بود. ماده نود و پنجم پیمان سور، در 10 اوت 1920، تصریح کرد که کشور قیم بر فلسطین مسئول اجرای اعلامیه بالفور است. این...

ادامه مطلب

بررسی جامعه اطلاعاتی آمریکا و وابستگی آن به جامعه اطلاعات نظامی انگلیس

بررسی جامعه اطلاعاتی آمریکا و وابستگی آن به جامعه اطلاعات نظامی انگلیس

ررسی جامعه اطلاعاتی آمریکا و وابستگی آن به جامعه اطلاعات نظامی انگلیس یکی از مهم‌ترین مسائلی که در بقاء یک سیستم مطرح است، مسئله تهدیدات سیستم و چگونگی پاسخ به آن است که در حوزه «تهدیدشناسی» مورد بررسی قرار می‌گیرد. حال اگر گونه خاصی از سیستم که اجزای آن انسان‌ها می‌باشند را مدنظر قرار دهیم، به سیستمی پویا و زنده خواهیم داشت که تحت عنوان «جامعه بشری» شناخته...

ادامه مطلب

تقی‌زاده در لباس انگلیسی‌ها!‏

تقی‌زاده در لباس انگلیسی‌ها!‏

سیدحسن تقی‌زاده از رجال عصر پهلوی اول و دوم و از بانیان توسعه نفوذ سیاسی انگلیس در ایران از ‏صدر مشروطه به بعد بوده است. او در حوادث مشروطیت به سفارت انگلیس پناهنده شد، سفارت او را ‏برای نجات از گزند حوادث مشروطه به اروپا برد. در دوران پهلوی نیز دارای سمتهای فراوانی چون ‏نماینده مجلس، سفیر، استاندار، وزیر و رئیس سنا بود. او از اعضای فعال فراماسونری و از مؤسسان لژ ‏بیداری بود.‏ در بهمن 1348 به...

ادامه مطلب

انگلیس به دنبال غرامت گم شدن هدیه فتحعلی‌شاه قاجار

انگلیس به دنبال غرامت گم شدن هدیه فتحعلی‌شاه قاجار

دیلی‌تلگراف نوشت: دولت انگلیس برای نخستین بار لیستی را منتشر کرده که حاوی مشخصات نقاشی‌هایی است که در جریان حمله به سفارت این کشور در تهران نابود شد.   به گزارش «انتخاب»، این روزنامه انگلیسی نوشت: ویلیام هیگ وزیر امور خارجه این کشور، چند روز پیش، از بازگشایی سفارت کشورش در ایران خبر داد. این ساختمان سفارت بعد از یورش معترضان در ماه نوامبر سال ۲۰۱۱ میلادی به شدت خسارت دید؛ همین مساله...

ادامه مطلب

انتشار خاطرات همسر نخست‌وزیر انگلیس از جنگ‌جهانی اول پس از ۱۰۰سال/چرچیل در جوانی چگونه بود؟

انتشار خاطرات همسر نخست‌وزیر انگلیس از جنگ‌جهانی اول پس از ۱۰۰سال/چرچیل در جوانی چگونه بود؟

انتشارات دانشگاه آکسفورد انگلستان کتابی را در دست چاپ دارد که ناگفته‌های جالبی از پشت پرده یکی از خونین‌ترین جنگ‌های تاریخ یعنی جنگ جهانی اول را فاش می‌کند. این کتاب که سال‌ها در کتابخانه این دانشگاه نگهداری می‌شد،‌ خاطرات مارگوت اسکویت همسر نخست وزیر وقت انگلیس یعنی هربرت هنری اسکویت است که نقش تعیین کننده‌ای در ورود انگلستان به جنگ جهانی اول و کشتار میلیون‌ها انسان...

ادامه مطلب

نقد کتاب ایران، برآمدن رضاخان ، برافتادن قاجار و نقش انگلیسی ها

نقد کتاب ایران، برآمدن رضاخان ، برافتادن قاجار و نقش انگلیسی ها

سی ونهمین شماره فصلنامه مطالعات تاریخی،  به ویژه نامه ای در باره رضاخان اختصاص یافته است. در این ویژه نامه  عملکرد رضا خان بدور از پیش داوری ها و حُب و بغض های مرسوم ، با اتکاء به اسناد و مدارک موجود در تاریخ معاصر کشور، بررسی شده است . از جمله اولین مقاله فصلنامه مطالعات تاریخی ، تحت عنوان " ایران و رضاخان؛ به روایت انگلیسی ها و به رضایت رضا خان " به قلم آقای سید مصطفی تقوی به نقد کتاب "...

ادامه مطلب

مناسبات ایران عصر قاجاریه با شرکت نفت ایران و انگلیس با تأکید بر اسناد/ محمد حسن‌نیا

مناسبات ایران عصر قاجاریه با شرکت نفت ایران و انگلیس با تأکید بر اسناد/ محمد حسن‌نیا

بررسی اسناد، به ویژه در تاریخ معاصر ایران، گویای مطالبی است که می‌تواند فرضیه‌ها و مباحثات تاریخی را زیر سئوال برده، جنبه‌های نهفته‌ای از تاریخ ایان مرز و بوم را هویدا سازد. از جمله این وقایع تاریخی که با استفاده از اسناد می‌تواند بیانگر نگاه‌های جدیدی به تاریخ معاصر باشد، مسئله نفت و مباحث مربوط به آن است. مکتوباتی که در مورد تاریخ نفت ایران نوشته شده است یا ترجمه از کتاب‌های...

ادامه مطلب

نقش انگلیس در اعزام نیروهای ایرانی به ظفار

نقش انگلیس در اعزام نیروهای ایرانی به ظفار

به دعوت عباسعلی خلعتبری ــ وزیر امور خارجه ایران، ثوینی بن شهاب ــ مشاور عالی سلطان قابوس ــ در تاریخ 25/4/1351 برای دیداری شش روزه به ایران سفر کرد. او طی این بازدید، با شاه، امیرعباس هویدا ــ نخست‌وزیر ــ و خلعتبری، دیدار و برای سرکوبی جنبش ظفار از ایران درخواست رسمی کمک و حمایت کرد.       بدین‌ترتیب، مسئله ظفار برای نخستین بار و به طور جدی در رژیم پهلوی مطرح شد. روزنامه کیهان، طی...

ادامه مطلب

پیمان سعدآباد؛ حفظ منافع انگلیس با فروختن مملکت

پیمان سعدآباد؛ حفظ منافع انگلیس با فروختن مملکت

پیمان سعدآباد از مهم‌ترین رویدادهای سیاست خارجی عصر رضاشاه است. این پیمان که میان چهار دولت ایران، افغانستان، عراق و ترکیه به امضا رسید را از جهات گوناگون می‌توان تحلیل کرد اما بلاشک نوع نگاه رضاشاه به مسائل بین المللی بهترین مبنا برای تحلیل این پیمان خواهد بود. با این همه، آنچه در پیرامون واقعه‌ی پیمان سعدآباد اهمیت دارد مساله «تمامیت ارضی» ایران و نتایجی است که از این قرارداد و دیگر...

ادامه مطلب

آیت‌الله کاشانی هدایتگر نهضت ضدانگلیسی در عراق و ایران

آیت‌الله کاشانی هدایتگر نهضت ضدانگلیسی در عراق و ایران

روز 23 اسفند سالروز رحلت آیت‌الله سیدابوالقاسم کاشانی است؛ روحانی مبارزی که هدایتگر نهضتی بزرگ علیه استعمار انگلیس در عراق و سپس در ایران بود. سیدابوالقاسم کاشانی (آیت‌الله)، متولد 1264ه‍ ش و متوفی 23 اسفندماه 1340 در تهران از چهره‌های درخشان تاریخ معاصر ایران، عالم روحانی سیاسی شیعه، مجتهدی وارسته و مبارزی نستوه که سالهای پربرکت عمر خویش را در راه خدمت به اسلام و مسلمانان جهان صرف نمود. نسبت...

ادامه مطلب

تحصن اهالی شیراز در کنسولگری انگلیس (در آستانه مشروطیت)

تحصن اهالی شیراز در کنسولگری انگلیس (در آستانه مشروطیت)

وضعیت سیاسی و اجتماعی ایالت فارس، از ایالات مهم جنوب ایران، در آستانۀ انقلاب مشروطیت پرتنش بود. حاکمان فارس در دورۀ مظفرالدین شاه هیچیک بیش از یک سال حکومت را در دست نداشتند. در سالهای 1323 - 1324ق پیش از صدور فرمان مشروطه تنشهاﻱ سیاسی فارس شدت بیشتری یافت تا جائی که مردم شیراز  به مخالفت علنی با ملک‌منصور میرزا شعاع‌السلطنه پسر مظفرالدین شاه که حکومت فارس را در اختیار داشت برخاستند....

ادامه مطلب

روایت جاسوس انگلیس از نخستین دیدار با رضاخان

روایت جاسوس انگلیس از نخستین دیدار با رضاخان

به گزارش خبرنگار تاریخ خبرگزاری فارس،  اردشیر جی در انتخاب، توجیه و معرفی رضا خان به آیرونساید فرمانده اصلی کودتای 3 اسفند 1299 نقش اساسی ایفا کرد وی در وصیتنامه خود می‏نویسد.«در اکتبر سال 1917 بود که حوادث روزگار مرا با رضاخان آشنا کرد و نخستین دیدار ما فرسنگ‌ها دور از پایتخت و در آبادی کوچکی در کنار جاده «پیربازار» بین رشت و طالش صورت گرفت... رضاخان سواد و تحصیلات آکادمیک نداشت ولی کشورش...

ادامه مطلب

تغییرات کابینه رضاخان در جهت بهبود روابط با انگلیس

تغییرات کابینه رضاخان در جهت بهبود روابط با انگلیس

علاوه بر این، رضا [خان] ماه‌های ژوئن و ژوییه 1925 را به بازدید از آذربایجان گذرانده بود. غیبت و همین‌طور تسلط آشکارا نامطمئن او بر ارتش دل و جرئت دوباره‌ای به مخالفانش بخشیده بود. اموری وضعیت سیاسی و ضعف روزافزون رضا [خان] را در گزارش 29 اوت 1925 خود که بسیار خواندنی است این‌طور توصیف می‌کند: احتراماً برخی مشاهدات خود را از اوضاع سیاسی در اینجا به عرض می‌رساند... اوضاع نسبتاً آرامی که به هنگام...

ادامه مطلب

پیشنهاد سیدضیاء برای استخدام مستشاران انگلیسی پس از لغو قرارداد ۱۹۱۹

پیشنهاد سیدضیاء برای استخدام مستشاران انگلیسی پس از لغو قرارداد ۱۹۱۹

 مخفی کردن ماهیت دولت جدید سیدضیاءالدین طباطبایی از «نرمن» (1) (وزیر مختار انگلیس) خواست، برای احتراز از مخالفت شوروی ماهیت دولت وی مبنی بر طرفداری از دولت انگلیس تا حدامکان مخفی بماند.(2) حمایت نرمن از سید ضیاء پیش از اعلام الغای قرارداد 1919 به وسیله سید ضیاء، نرمن به کرزن وزیر خارجه انگلیس، اطمینان داد که الغای قرارداد واجد معنا نخواهد بود زیرا سید ضیاء محتوای قرارداد را از طریق...

ادامه مطلب

رضاشاه؛ هنرپیشه سیاسی نمایشنامه انگلیس

رضاشاه؛ هنرپیشه سیاسی نمایشنامه انگلیس

به گزارش گروه سایر رسانه های خبرگزاری تسنیم، سایت مشرق نوشت: پس از ناکام ماندن انگلستان در اجرای قرارداد 1919 که باعث می‌شد ایران تحت الحمایه انگلستان شود، انگلیسی‌ها سیاست دیگری را در پیش گرفتند و تصمیم گرفتند تا در ایران یک حکومت مرکزی مقتدر وابسته به انگلستان برسرکار آورند تا بتواند منافع آنها را تامین کند و در این راستا رضاخان به عنوان مهره اصلی انگلیسی ها این نقش را برعهده گرفت. از جمله...

ادامه مطلب

وقتی پادشاه ایران به ابتکار یک انگلیسی قرار داد نفتی را آتش می‌زند

وقتی پادشاه ایران به ابتکار یک انگلیسی قرار داد نفتی را آتش می‌زند

 پس از ناکام ماندن انگلستان در اجرای قرارداد 1919 که باعث می‌شد ایران تحت الحمایه انگلستان شود، انگلیسی‌ها سیاست دیگری را در پیش گرفتند و تصمیم گرفتند تا در ایران یک حکومت مرکزی مقتدر وابسته به انگلستان برسرکار آورند تا بتواند منافع آنها را تامین کند و در این راستا رضاخان به عنوان مهره اصلی انگلیسی ها این نقش را برعهده گرفت. از جمله منافع انگلستان در ایران، مسئله نفت بود که رضاخان در قالب یک...

ادامه مطلب

مجموعه گزارش‌های محرمانه انگلیسی‌ها از شخصیت‌های ایرانی

مجموعه گزارش‌های محرمانه انگلیسی‌ها از شخصیت‌های ایرانی

خبرگزاری فارس- مهناز سعیدحسینی: ایرانی‌ها مدت‌ها است که انگلیس و انگلیسی‌ها را عامل فتنه و اتفاقاتی می‌دانند که در داخل کشور می‌افتد و این عقیده تا بدانجا پیش رفته است که ریشه همه اتفاقات ناخوشایند را انگلیس‌ها بدانند و بگویند کار، کار انگلیسی‌ها است. البته تشخیص ریشه این دخالت‌ها چندان هم بی‌پایه و اساس و صرفا برپایه ظن و گمان نیست. ما چیزهایی دیده‌ایم به قول معروف دم خروس...

ادامه مطلب

آیت‌اللهی که در جنگ با انگلیس شرکت کرد

آیت‌اللهی که در جنگ با انگلیس شرکت کرد

 فارس: شیخ محمد‌حسین کاشف‌الغطاء، از مراجع و علمای متفکر و مجاهد استعمارستیز و ضد صهیونیسم شیعه عراق در 1294 ق در نجف اشرف در خاندان علم و دانش به دنیا آمد.     جد اعلای او شیخ جعفر نجفی سرسلسله خاندان کاشف‌الغطاء بود. شیخ محمد‌حسین، مقدمات علوم، ادبیات،‌ هیأت، حساب و هندسه را آموخت. آنگاه خارج فقه و اصول را از آیات عظام: سید کاظم یزدی، شیخ آقا رضا اصفهانی و آخوند خراسانی؛ کلام را از...

ادامه مطلب

رضاشاه از دیدگاه پادشاه انگلیس

رضاشاه از دیدگاه پادشاه انگلیس

  در اوایل آوریل 1931 سفیر انلگستان، سر رابرت کلایو، محرمانه به اطلاع هارت رسانده بود که از نظر او روابط انگلستان با ایران پس از عهدشکنی پرفسور آرتور اپهام پوپ در نقل مکالمه‌ای که با جورج، پادشاه انگلستان در نمایشگاه هنر ایرانی لندن داشته، پیچیده‌تر از گذشته شده است. کلایو به هارت اطلاع می‌دهد با وجود آگاهیش از خلاصة این واقعه دیگر نمی‌تواند پذیرای پوپ باشد. روز قبل، وزیر مختار انگلستان...

ادامه مطلب

‌خاطرات پیران بوشهری درباره حضور انگلیسی‌ها روایت شد

‌خاطرات پیران بوشهری درباره حضور انگلیسی‌ها روایت شد

مجموعه داستان «انگلیسی‌ها از دید بوشهری‌ها» نوشته ایرج صغیری، نویسنده ساکن استان بوشهر آماده چاپ شد. این مجموعه شامل خاطرات پیران بوشهری از حضور انگلیسی‌ها در این شهرستان در قالب داستان است.-به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، صغیری گفت: خاطرات بیش از 100 پیرمرد و پیرزن بوشهری درباره حضور انگلیسی‌ها در شهرستان بوشهر را جمع‌آوری و برگزیده آن‌ها را در قالب مجموعه داستانی با عنوان «انگلیسی‌ها...

ادامه مطلب

تلاش رضاشاه برای جلب رضایت انگلیسی ها جهت عقد قرارداد نفتی جدید

تلاش رضاشاه برای جلب رضایت انگلیسی ها جهت عقد قرارداد نفتی جدید

در بعد از ظهر روز سوم مه 1933، جورج ودزورث، دبیر سفارت آمریکا، با تی. ال. جکس، مدیر مقیم شرکت نفت انگلیس و ایران، گُلف بازی می‌کرد. مثل گذشته، بازی گُلف جکس را «سر شوق آورد و به پرحرفی انداخت» و در خلال حرف‌هایش چیزهایی درباره نقش رضا شاه در اعطای امتیاز جدید به انگلیسی‌ها گفت. هارت در یکی از گزار‌ش‌های قبلی‌اش به روند پیشرفت رضا شاه از سال 1921 به بعد می‌کند: «سال 1921 شاهد کودتای سید ضیا‌ءالدین،...

ادامه مطلب

آزاد شدن اسناد جاسوسی در انگلیس

آزاد شدن اسناد جاسوسی در انگلیس

139 پرونده از اسناد سازمان‌های امنیت داخلی و خارجی بریتانیا (m.i.6 m.i.5) از جمله همکاری آنها با شبکه‌رسانه‌ای بی‌. بی. سی، از طبقه‌بندی آزاد و در روز سه‌شنبه 21 اسفند 1386 در اختیار عموم محققان قرار گرفت.پرونده ‌ها بیشتر شامل فعالیت‌های جاسوسی و امنیت مأموران بریتانیایی در حدود سال‌های جنگ جهانی دوم و عمدتاً علیه افراد یا مؤسسات مظنون به همکاری‌با حکومت آلمان نازی یا نیروهای کمونیست متمایل به دولت...

ادامه مطلب

درخواست مردم سرخس برای بازگشت به میهن و فتنه انگیزی انگلیس

درخواست مردم سرخس برای بازگشت به میهن و فتنه انگیزی انگلیس

  به دنبال فروپاشی امپراتوری روس ، در کنار مردمان دیگر ، اهالی شهر سرخس  نیز خواستار باز‌گشت به سر‌زمین مادری خود ، ایران شدند . سرخس یکی از شهرهای کهن خراسان است که در شاه‌نامه هم از آن نام برده شده است .در سرتاسر تاریخ ، سرخس همیشه بخشی از سرزمین ایرانیان بود تا این که روسیان بر اثر اجرای سیاست توسعه طلبانه در مناطق خوارزم و فرارود ، توانستند بر سرخس چیره شوند و آن را به قلمرو حکومت عشق‌آباد...

ادامه مطلب

جابجایی استعمار انگلیسی و آمریکایی در ایران

جابجایی استعمار انگلیسی و آمریکایی در ایران

از روزی که انگلستان در کشور ایران مجبور شد سهم بیشتری برای امریکا قائل شود، بخوبی می‌دانست که این کشور تازه به دوران رسیده در ایران، یکه‌تاز میدان خواهد شد. جنگ بین‌الملل دوم، سبب سرنگونی رضاخان پهلوی، عامل سرسپرده انگلیس شد. حسین فردوست در آن زمان به عنوان رابط محمدرضا پهلوی با مستر ترات یکی از مقامات اطلاعاتی انگلستان تماس‌هایی گرفت و موافقت آنان را برای جایگزینی پسر به جای پدر، کسب کرد. ترات...

ادامه مطلب

ورود مستشاران انگلیسی به ایران

ورود مستشاران انگلیسی به ایران

کالدول وزیر مختار وقت آمریکا در ایران در 15 دسامبر 1919 می‌نویسد: «هیأت نظامی انگلستان به فرماندهی سرتیپ دیکسون به همراه هشت تن دیگر بر اساس قرارداد اخیر ایران ـ انگلستان برای انجام مذاکرات و اقدامات اولیه وارد تهران شد.»  در 9 ژانویه 1920 کالدول می‌افزاید: «چند تن از بازپرسان نظامی انگلستان وارد تهران شده‌اند. فرماندهی این گروه بر عهده ژنرال دیکسون است و بیشتر این افراد با ارتش هند مربوط هستند. بر...

ادامه مطلب

اخراج علمای شیعه از عراق توسط انگلیس

اخراج علمای شیعه از عراق توسط انگلیس

  روز دهم نوامبر 1922، کنسول امریکا در بغداد گزارش داد علمای شیعی با صدور فتوایی از شرکت شیعیان در انتخاباتی که به دست انگلیسی‌ها برگزار می‌شود، جلوگیری کردند.  اونس می‌افزاید: «لازم به ذکر است که اکثریت مردم عراق شیعه هستند و شرکت آنها برای تشکیل دولتی استوار ضروری است. از آنجا که این جمعیت کثیر گوش به فرمان چند تن از مجتهدین یا همان رهبران مذهبی می‌باشند، شرایط خطرناکی به وجود...

ادامه مطلب

خاطرات یک انگلیسی در خوزستان در قرن 19 میلادی

خاطرات یک انگلیسی در خوزستان در قرن 19 میلادی

... به محض اینکه مجموعه عتیقه‌هایی را که در ورکا (warka) [شهری باستانی در کشور عراق] به دست آوردیم به انگلستان فرستادیم، سرهنگ ویلیامز از من خواست تا به شوش برویم و درتپه‌های معروف آن منطقه اقدام به حفاری کنیم. به من توصیه اکید شد که در مراوده با افراد بومی دقت زیادی به عمل آورم و درصورت احتمال بروز هرگونه مخالفت از هر ناحیه‌ای از اقدام به حفاری خودداری کنم. از آن جا که تا آن تاریخ برای خرابه‌های ناحیه...

ادامه مطلب

نقش انگلیس در واگذاری فلسطین به صهیونیسم

نقش انگلیس در واگذاری فلسطین به صهیونیسم

5 سال پس از شکل‌گیری جنبش جهانی صهیونیسم و در یک همسوئی آشکار با اهداف و برنامه‌های این جنبش، «آرتور جیمز بالفور» نخست‌وزیر وقت انگلستان1 در 1902 میلادی تصمیم گرفت در شرق آفریقا و در قلب کشورهای اسلامی، موطنی برای یهودیان اختصاص دهد. اما تلاش‌های وی ناموفق بود. در سال 1903 بعضی از رهبران یهودی درباره تأسیس کشوری برای یهودیان در منطقه صحرای سینا با حکومت انگلیس مذاکره کردند. پس از آن، هرتزل...

ادامه مطلب

هویت واقعی رضاخان و تبلیغات هوشمندانه انگلیسیها

هویت واقعی رضاخان و تبلیغات هوشمندانه انگلیسیها

  انقلاب اکتبر 1917 روسیه و شکست قوای عثمانی در بین‌النهرین و فتح سرزمین‌های عثمانی به دست نیروهای انگلیس در سال 1918 عملاً ایران را (که در آن زمان غربی‌ها پرشیا می‌نامیدند) از شرق و جنوب و غرب در محاصره انگلیس انداخت. قوای انگلیس با استفاده از تفوق خود در منطقه، از شرق و غرب به ایران تاختند. حمله اصلی در آوریل 1918 رخ داد، که طی آن کل ایران، به استثنای استان آذربایجان، به اشغال نیروهای انگلیس درآمد....

ادامه مطلب

انهدام نیروی دریایی ایران در جنگ جهانی دوم توسط انگلیس

انهدام نیروی دریایی ایران در جنگ جهانی دوم توسط انگلیس

یک روز پس از شروع جنگ جهانی دوم، محمود جم نخست‌وزیر ایران در بیانیه‌ای اعلام کرد: «در این موقع که متأسفانه نایره جنگ در اروپا مشتعل گردیده است، دولت شاهنشاهی ایران به موجب این بیانیه تصمیم خود را به اطلاع عموم می‌ساند که در این کارزار بی طرفی خود را محفوظ خواهد داشت.» حمله آلمان در 22 ژوئن 1941/ اول تیر 1320 به شوروی، باعث شد شوروی وارد گروه متفقین شود. در این هنگام روسیه در مقابل حملات ارتش آلمان، به...

ادامه مطلب

تقابل سازمان‌یافته انگلیس علیه جزایر ایرانی

تقابل سازمان‌یافته انگلیس علیه جزایر ایرانی

 مجلس عوام انگلیس یکی از جلسات خود در ژوئن 2009 (خرداد 88) را به موضوع جزایر ایرانی ابوموسی، تنب بزرگ و تنب کوچک اختصاص داد. در آن جلسه نمایندگان احزاب کارگر و محافظه کار و معاون وزارت امور خارجه این کشور به صراحت از ادعای دولت امارات در مورد بخشی از اراضی جمهوری اسلامی ایران حمایت کردند. البته این نگاه ضدایرانی توسط مقامات رسمی انگلیس ریشه در عصر استعمار و دوران معاصر داشته و مسبوق به سابقه است. با...

ادامه مطلب

نقش بنیادهای انگلیسی و آمریکائی در وقوع کودتاها

نقش بنیادهای انگلیسی و آمریکائی در وقوع کودتاها

نقش سازمان جاسوسی ـ نظامی انگلیس وآمریکا در وقوع کودتای 28 مرداد و سقوط دولت دکتر محمد مصدق بر هیچ کس پوشیده نیست، حتی اگر عده‌ای این کودتای نظامی را «قیامی خودجوش» یا «حرکتی درون‌زا» معرفی کنند.اسناد تازه منتشر شده‌ی سازمانهای جاسوسی آمریکا و انگلیس و اعتراف عاملان و دست‌ اندرکاران کودتا نیز هر روز گوشه‌ای از ابعاد این کودتا و نقش عوامل خارجی را در بسیج عده‌ای اوباش، عوامل ضد ملی و منفعت‌طلب،...

ادامه مطلب

40 سال چپاول نفت ایران توسط انگلیس

40 سال چپاول نفت ایران توسط انگلیس

در ارتباط با تاریخچه نفت ایران تاکنون مطالب زیادی نوشته شده است؛ از جمله چندین جلد کتاب درباره تاریخچه شرکت نفت انگلیس، توسط خودِ آن شرکت منتشر شده است. (1) ولی نقص عمده این کتب تاریخی، فقر داده‌هاست. علاوه بر این، برخی از این مورخان عمدتاً بر اسناد و مدارک منتشره از سوی انگلیس تکیه کرده و بدین ترتیب از اعتبار کار خود کاسته‌اند. با وجود این، گزارش محرمانه «ملی‌ شدن صنعت نفت ایران،» که ظاهراً توسط...

ادامه مطلب

اولتیماتوم مشترک روسیه وانگلیس به رضاخان‌

اولتیماتوم مشترک روسیه وانگلیس به رضاخان‌

رضاخان در مدت سلطنت شانزده ساله خود اقدامات زیادی در جهت غربی سازی جامعه ایرانی به کار بست. روش وی نیز در این راه دیکتاتوری مطلق بود. وی در اواخر سلطنت به توسعه روابط با آلمان علاقه یافت و مقارن آغاز جنگ دوم جهانی‌، تعدادی از کارشناسان آلمانی در مؤسسات ایران مشغول کار شدند. متفقین از دولت ایران خواستند تا همه کارشناسان آلمانی را اخراج کند، در غیر اینصورت ایران را به اشغال نظامی تهدید کردند. رضاخان...

ادامه مطلب

شکایت انگلیس از ایران به شورای امنیت

شکایت انگلیس از ایران به شورای امنیت

ملی شدن صنعت نفت که حاصل مبارزات ضد استعماری مردم ایران بود، انگلستان را به مقابله‌ای همه‌جانبه واداشت. زیرا اقتصاد این دولت در پی ملی شدن صنعت نفت ایران و قطع دست آن کشور از منابع اقتصادی ایران زیانهای فراوانی متحمل شده بود.به دنبال این رویداد، انگلیس‌ برای مبارزه با دولت مصدق، برنامه‌ای در 5 مرحله تدارک دید:1. مخالفت همه جانبه با ملی شدن نفت ایران و ارایه پیشنهادهای مشابه و مخالف با قانون ملی...

ادامه مطلب

قطع رابطه ایران و انگلیس

قطع رابطه ایران و انگلیس

روز 30 مهر 1331 دولت ایران در اعتراض به سیاستهای خصمانه‌ا‌ی که انگلیسی‌ها به دنبال ملی شدن صنعت نفت علیه دولت و ملت ایران در پیش گرفته بودند، قطع روابط خود را با آن کشور اعلام کرد. دولت انگلستان پس از تصویب لایحه ملی شدن صنعت نفت ایران در مجلس شورای ملی یکبار در 15 خرداد 1330 و یکبار در 6 مهر همان سال شکایت نامه‌های جداگانه‌ای را علیه ایران تنظیم و به شورای امنیت سازمان ملل ارائه کرد. انگلیسی‌ها در این...

ادامه مطلب

ه «توطئه‌انگاری» را قبول داریم، نه «توطئه‌انکاری» را/ بی‌بی‌سی؛ بازوی رسانه‌ای دخالت انگلیسی‌‌ها در ایران

ه «توطئه‌انگاری» را قبول داریم، نه «توطئه‌انکاری» را/ بی‌بی‌سی؛ بازوی رسانه‌ای دخالت انگلیسی‌‌ها در ایران

نشست خبری همایش بین¬المللی «کالبدشکافی سیاست انگلیسی‌ها در ایران» با حضور موسی حقانی، رئیس مؤسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران و رسانه‌های مختلف، امروز پنجم آبان ماه در خبرگزاری تسنیم برگزار شد.به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، نشست خبری همایش بین¬المللی «کالبدشکافی سیاست انگلیسی‌ها در ایران» با حضور موسی حقانی، رئیس مؤسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران و رسانه‌های مختلف، امروز پنجم آبان ماه...

ادامه مطلب

حقانی در پاسخ به فارس: نه توطئه نگار هستیم نه توطئه‌انکار/ دست انگلیس برای مردم ایران رو شده است

حقانی در پاسخ به فارس: نه توطئه نگار هستیم نه توطئه‌انکار/ دست انگلیس برای مردم ایران رو شده است

موسی حقانی در پاسخ به فارس گفت: ما معتقدیم تاریخ‌نگاری ایران در چارچوب توطئه‌نگاری تحلیل نمی‌شود همچنین نقش توطئه‌انکاری را نیز نمی‌پذیریم. به گزارش خبرنگار تاریخ خبرگزاری فارس، نشست خبری همایش «کالبد شکافی سیاست انگلیسی‌ها در ایران» طی دو قرن اخیر از سال‌های 1800 تا 2012 در خبرگزاری تسنیم برگزار شد.موسی حقانی معاون پژوهشی مؤسسه ی مطالعات تاریخ اظهار داشت: این همایش به رویکرد انگلیس از سال 1800...

ادامه مطلب

پیشنهاد غرضی برای گرفتن غرامت کودتای ۲۸ مرداد از آمریکا و انگلیس

پیشنهاد غرضی برای گرفتن غرامت کودتای ۲۸ مرداد از آمریکا و انگلیس

سید محمد غرضی، وزیر اسبق نفت و کاندیدای یازدهمین دوره انتخابات ریاست‌جمهوری که وقایع ملی شدن صنعت نفت و همچنین کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ را به یاد دارد، پس از تصویب طرح دو فوریتی پیگیری حقوقی- سیاسی نقش و دخالت آمریکا و انگلیس در کودتای ۲۸ مرداد سال ۱۳۳۲ علیه دولت ملی ایران، یادداشتی در این مورد را در اختیار خبرگزاری تسنیم قرار داده است. متن کامل این یادداشت به شرح زیر است: وَلَنَبْلُوَنَّکُمْ...

ادامه مطلب

بازتاب حوادث ترکمن‌صحرا در اسناد انگلیس

بازتاب حوادث ترکمن‌صحرا در اسناد انگلیس

در ابتدای سال ۱۹۸۰، یکی از مناطق بحران زده ایران ترکمن صحرا بود. گزارش ۲۸ فوریه ۱۹۸۰/ ۹ اسفند ۱۳۵۸ ردوی به لندن، به تحولات آن منطقه اختصاص داشت.ده روز قبل از این گزارش، جنازه چهار تن از رهبران شوراهای ترکمن و اعضای سازمان چریک‌های فدایی خلق ایران، در جاده بجنورد کشف شد. این چهار نفر، حسین جرجانی، شیر محمد درخشنده توماج، عبدالکریم مختوم و محمد واحدی نام داشتند که ظاهرا از مذاکره با نمایندگان دولت...

ادامه مطلب

فاطمی خاری در چشم شاه، پنجه در پنجه انگلیس

فاطمی خاری در چشم شاه، پنجه در پنجه انگلیس

«من از مرگ ابایی ندارم. آن هم، چنین مرگ پرافتخاری. من می‌میرم تا نسل جوان ایران از مرگ من عبرت گرفته و با خون خود از وطنش دفاع کند و نگذارد جاسوسان اجنبی براین کشور حکومت نمایند. من درهای سفارت انگلستان را بستم، غافل از آنکه تا دربار هست، انگلستان سفارت نیاز ندارد!» دکتر سیدحسین فاطمی؛ لحظاتی پیش از شهادت در نیمه شبی پاییزی، تازه سپیده دم روز نوزدهم آبان سال 1333 جان می‌گرفت که «سید حسین فاطمی»...

ادامه مطلب

درخواست سفیر ایران برای کسب اطلاع از اقدامات انگلیسی ها در کردستان

درخواست سفیر ایران برای کسب اطلاع از اقدامات انگلیسی ها در کردستان

درخواست سفیر ایران در عراق از وزارت دربار برای افزایش فعالیت  به منظور کسب اطلاع از اقدامات انگلیسی ها در کردستان

ادامه مطلب

نگاهی به اسناد سری انگلیس در مورد آیت الله کاشانی

نگاهی به اسناد سری انگلیس در مورد آیت الله کاشانی

در آغاز هر سال میلادی ، وزارت امور خارجه انگلیس اسناد سری و خیلی محرمانه خود را، که سی سال از تاریخ آنها می گذرد، در اختیار عموم قرار می دهد تا همگان از حوادث پشت پرده سیاست بریتانیا آگاه شوند و طبعاً علاوه بر مردم انگلیس ، دیگران هم می توانند از این اسناد استفاده کنند .● و یک پیشنهاد در آغاز هر سال میلادی ، وزارت امور خارجه انگلیس اسناد سری و خیلی محرمانه خود را، که سی سال از تاریخ آنها می گذرد،...

ادامه مطلب

انگلیس از دیدگاه آیت الله کاشانی

انگلیس از دیدگاه آیت الله کاشانی

نوشته زیر برگزیده ای از اظهارات آیت الله سیدابوالقاسم کاشانی در حوادث منجر به ملی شدن صنعت نفت و خلع ید از انگلیس است. ....مردم ایران میل ندارند هیچ دولت بیگانه ای یا عمال دولت اجنبی در کارهای داخلی مملکت ما دخالت کنند ولی عمال انگلیسی ها در انتخابات ما دخالت می کنند من سیاست انگلستان را همیشه برای ممالک اسلامی پرضرر دیده ام و از بس شاهد مشقات و رنجهایی بوده ام که برادران مسلمان و هموطن ایرانی از...

ادامه مطلب

واکاوی دیپلماسی استعماری انگلیس در جدایی پیوندهای ایران با بحرین در دوره قاجار

واکاوی دیپلماسی استعماری انگلیس در جدایی پیوندهای ایران با بحرین در دوره قاجار

یک سیاستمدار انگلیسی در یک جمله تاریخی گفته است: «ما دوست و دشمنی نداریم؛ دوستان و دشمنان ما را منافع ما تعیین می‌کنند»از جمله دولت‌های استعماری که همواره چشم طمع بر خلیج فارس و کرانه‌های آن داشت، کشور انگلستان بود که پیرو این جمله تاریخی یکی از سیاستمداران خود که می‌گفت: «ما دوست و دشمنی نداریم؛ دوستان و دشمنان ما را منافع ما تعیین می‌کنند»، حرکت برای چنگ‌اندازی بر خلیج فارس را آغاز...

ادامه مطلب

جدایی بحرین از ایران؛ نفع ایران یا انگلیس؟

جدایی بحرین از ایران؛ نفع ایران یا انگلیس؟

تا 40 سال پیش ایران رسماً مدعی حاکمیت بر مجمع‌الجزایر بحرین در خلیج‌فارس بود. این مجمع‌الجزایر نه با توسل به شورش و اعتصاب، جنگ، قرارداد و معاهده بلکه با توطئه و دسیسه انگلستان و چراغ سبز دولت وقت ایران مبنی بر همه‌پرسی در بحرین (که در عمل انجام نشد) در سال 1349 از پیکره ایران جدا شد. نویسندة این مقاله کوشیده است با بیان حقوق چندین هزار ساله ایران در بحرین، چگونگی حضور و دخالت انگلستان در بحرین...

ادامه مطلب

نقض بی‌طرفی ایران در جنگ جهانی اول و اشغال بوشهر توسط قوای انگلیس

نقض بی‌طرفی ایران در جنگ جهانی اول و اشغال بوشهر توسط قوای انگلیس

 تاریخ جدید بوشهر، با پادشاهی نادرشاه افشار (1747-1736م/1160-1149ه‍ . ق) آغاز می‌شود. سیاست دریایی نادر در مبارزه با عثمانی‌ها و گسترش قلمرو دریایی در خلیج‌فارس موجب توجه به این بندر و توسعة آن گردید. بوشهر، در طول سلطنت کریم‌خان زند (1779-1757م/ 1193-1171ه‍ ق) بر بندرعباس و بندر ریگ، دو رقیب عمده خویش، برتری یافت و تا پایان قرن هجدهم با تصرف بصره توسط قوای زندیه، بندر اصلی و عمده سراسر خلیج‌فارس گردید. از آنجا...

ادامه مطلب

نقش دولت استعماری انگلیس در تخریب بوشهر و دشتستان

نقش دولت استعماری انگلیس در تخریب بوشهر و دشتستان

 استان امروز بوشهر تا پنجاه سال پیش جزیی از استان فارس بزرگ بود و در دوران های مختلف تاریخ ایران به عنوان دروازه ورود و خروجی ایران به شمار می رفت و...استان امروز بوشهر تا پنجاه سال پیش جزیی از استان فارس بزرگ بود و در دوران های مختلف تاریخ ایران به عنوان دروازه ورود و خروجی ایران به شمار می رفت و در دل خود شهرهای بسیاری از سلسله های ایلامی، هخامنشی، اشکانی، ساسانی و در دوران بعد از اسلام از شاهان...

ادامه مطلب

گورستانها و یادگارهای انگلیسیها در بوشهر

گورستانها و یادگارهای انگلیسیها در بوشهر

  مقاله حاضر با عنوان «  گورستانها و یادگارهای انگلیسیها در ایران »  که توسط   « سر دنیس رایت»  مولف کتابهای  « ایرانیان در میان انگلیسیها »  و « انگلیسیها درمیان ایرانیان »   نگاشته شده و در مجله ایران جلد 36 به سال 1998 م/ 1419 ه ق به چاپ رسیده است یکی از مقالات ارزشمندی است که بخشی از آن به معرفی قبور انگلیسیها در بوشهر اختصاص یافته است . این مقاله که جناب دکتر شیخ الاسلامی...

ادامه مطلب

رئیسعلی دلواری سردار مبارزه با استعمار انگلیس

رئیسعلی دلواری سردار مبارزه با استعمار انگلیس

رئیسعلی دلواری پسر زائر محمد و خانم شاهی (شهین) بود. زائر محمد کدخدای دلوار مردی متدین، که فرزندانش را بر اساس احکام اسلامی تربیت نمود. وی همزمان با آغاز جنگ جهانی اول در کنار فرزندش رئیسعلی و دیگر مردم تنگستان به جنگ با قوای انگلستان پرداخت. البته زائر محمد بیشتر در تدارکات جنگ کمک می‌کرد و کمتر در درگیریها شرکت می‌نمود. پس از شهادت فرزندش رئیسعلی، به وی لقب معین‌الاسلام اعطاء شد. در مورد تاریخ...

ادامه مطلب

رئیسعلی دلواری سرداری که هنوز انگلیسی‌ها از نامش می‌ترسند

رئیسعلی دلواری سرداری که هنوز انگلیسی‌ها از نامش می‌ترسند

رئیسعلی دلواری سردار بزرگ نهضت مقاومت جنوب ایران در مقابل استعمار انگلیس را باید نماد مقاومت، استعمارستیزی و ولایتمداری نامید.در کتب تاریخی در مورد رئیسعلی دلواری و رشادت‌های وی و یارانش توضیحات مفصل و مبسوط داده شده و شرح ایستادگی این فرزند برومند ایران زمین در مقابل استعمار انگلیس در کتب و فیلم‌ها آمده است.به راستی چرا نام رئیسعلی دلواری مانا شد و هر ساله روز شهادت این بزرگ مرد ایرانی به روز...

ادامه مطلب

بوشهر و تاریخچه هجوم انگلیسی های غاصب

بوشهر و تاریخچه هجوم انگلیسی های غاصب

از بنادر بزرگ و مهم ایران است که قریب به یک صد سال است، به عنوان مرکز بنادر جنوب کشور شناخته می شود. استان بوشهر با 705 کیلومتر مرز آبی با خلیج همیشه فارس از شاه راه های اصلی محسوب می گردد. قبل از ورود دین اسلام به ایران، بندری به نام بوشهر اساساً وجود نداشته است و آبادی در دو فرسنگی سمت جنوب بوشهر در ساحل دریا بوده که آن جا را "ریشهر" می نامیده اند. به قول مؤلفین" فارسنامه ناصری" و"گنج دانش"، بوشهر از زمان...

ادامه مطلب

کودتای آمریکایی – انگلیسی 28 مرداد 1332، (کودتای سیاه)

کودتای آمریکایی – انگلیسی 28 مرداد 1332، (کودتای سیاه)

دوران نهضت ملی شدن صنعت نفت ایران از مقاطع تاریخی پر ارج و البته به یادمانی کشورمان به شمار می‏رود؛ نهضتی که اساساً به منظور استیفای حقوق از دست رفته ملت ایران از کشور استعماری بریتانیا آغاز شد و با ملی شدن نهایی صنعت نفت ایران به اوج خود رسید. اما مجموعه علل و عوامل تلخی که عمدتاً از مداخلات و تجاوزکاری‏های کشورهای انگلستان و آمریکا نشأت می‏گرفت و توطئه‏های پیدا و پنهان عوامل داخلی استبداد و...

ادامه مطلب

کودتای آمریکائی انگلیسی 28 مرداد 1332

کودتای آمریکائی انگلیسی 28 مرداد 1332

 نهضت ملی شدن صنعت نفت، سرآغاز یک همدلی فعالانه میان همه گروه‌ها و شخصیت‌های سیاسی و مذهبی بود که به منافع ایران و اسلام می‌اندیشیدند. ولی این گروه‌ها در طول زمان و پس از دست یازیدن به قدرت سیاسی، به قلع و قمع و حذف یکدیگر پرداختند. کودتای بیست و هشت مرداد که با طراحی انگلستان و آمریکا و اجرای مشترک آن دو به انجام رسید، پایان غم‌انگیزی بر نهضت ملی شدن صنعت نفت و آغاز دوره جدیدی از دیکتاتوری...

ادامه مطلب

سایه سنگین جاسوسان انگلیسی در بسترسازی کودتای 28 مرداد

سایه سنگین جاسوسان انگلیسی در بسترسازی کودتای 28 مرداد

در مقطع تاریخی ملی شدن صنعت نفت ایران، بیش از 150 سال از حضور و نفوذ دولت بریتانیا در ایران می‌گذشت. در این مدت، افزون بر ماموران شناخته شده آن دولت، صدها نفر ماموران مخفی دولت بریتانیا نیز در ایران فعال بودند و بیشترین نقش را در پیشبرد اهداف سیاسی و اقتصادی آن دولت در ایران ایفا می‌کردند. در جریان نهضت ملی ایران نیز با توجه به اینکه با ملی شدن صنعت نفت ایران، منافع دولت بریتانیا در معرض خطر جدی قرار...

ادامه مطلب

انگلیس و کودتای 28 مرداد 1332

انگلیس و کودتای 28 مرداد 1332

در مقطع تاریخی ملی شدن صنعت نفت ایران، بیش از 150 سال از حضور و نفوذ دولت بریتانیا در ایران می‌گذشت. در این مدت، افزون بر مأموران شناخته شده آن دولت، صدها نفر مأموران مخفی دولت بریتانیا نیز در ایران فعال بودند و بیشترین نقش را در پیشبرد اهداف سیاسی و اقتصادی آن دولت در ایران ایفا می‌کردند. در جریان نهضت ملی ایران نیز با توجه به اینکه با ملی شدن صنعت نفت ایران منافع دولت بریتانیا در معرض خطر جدی قرار...

ادامه مطلب

انور خامه‌ای  :کودتای ۲۵ مرداد آمریکایی و ۲۸ مرداد انگلیسی بود

انور خامه‌ای :کودتای ۲۵ مرداد آمریکایی و ۲۸ مرداد انگلیسی بود

در ظل گرمای یکی از روزهای منتهی به ۲۸ مرداد ۱۳۹۰ خیابان‌های کرج را یکی پس از دیگری پشت سر می‌گذارم تا با کسی گفت‌وگو کنم که شاهد زنده حوادث ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ بوده است. دکتر انور خامه‌ای که متولد ۱۲۹۵ شمسی است با وجود اینکه ۹۵ سال دارد از حافظه خوبی برخوردار است. او که نویسنده، اقتصاددان، فعال سیاسی و روزنامه‌نگار بوده، علاوه بر روایت رویدادهای مختلف صاحب تحلیل خاص خود هم هست. وی که در نخستین گروه...

ادامه مطلب

بازخوانی کودتای آمریکائی انگلیسی 28 مرداد 1332

بازخوانی کودتای آمریکائی انگلیسی 28 مرداد 1332

نهضت ملی شدن صنعت نفت، سرآغاز یک همدلی فعالانه میان همه گروهها و شخصیت های سیاسی و مذهبی بود که به منافع ایران واسلام می اندیشیدند. ولی این گروهها در طول زمان و پس از دست یازیدن به قدرت سیاسی، به قلع و قمع و حذف یکدیگر پرداختند. کودتای بیست و هشت مرداد که با طراحی انگلستان و آمریکا و اجرای مشترک آن دو به انجام رسید، پایان غم انگیزی بر نهضت ملی شدن صنعت نفت و آغاز دوره جدیدی از دیکتاتوری و استبداد...

ادامه مطلب

آرشیو شرکت نفت ایران و انگلیس؛دریچه‌ای دیگر بر تحقیقات ایرانی

آرشیو شرکت نفت ایران و انگلیس؛دریچه‌ای دیگر بر تحقیقات ایرانی

یکی از غنی‌ترین منابع قابل تصور برای تدوین تاریخ معاصر ایران، خصوصاً تاریخ ایران در قرن بیستم، که اخیراً در دسترس پژوهشگران قرار گرفته است آرشیو شرکت نفت انگلیس و ایرانِ سابق، بریتیش پترولیوم (BP) فعلی است که در حال حاضر در دانشگاه «واریک» شهر کاونتری در انگلستان مستقر می‌باشد. آرشیو مفصل و غنی این شرکت بین‌المللی نفتی که بیش از سه کیلومتر فضای کتابخانه‌ی دانشگاه را به خود اختصاص داده است شامل...

ادامه مطلب

کارنامه شرکت نفت انگلیس و ایران در دوره مشروطه

کارنامه شرکت نفت انگلیس و ایران در دوره مشروطه

پس از آنکه نفت در مسجدسلیمان فوران کرد، مهم‌ترین اقدام کشیدن خطوط تلگراف و تلفن بود. خط تلگراف، مسجد سلیمان را به بندر خرمشهر مربوط می‌کرد، این عمل بدون اطلاع نمایندگان ایران در مجلس دوم و دولت انجام می‌گرفت. افتخار‌الواعظین از نواب وزیر امور خارجه پرسید چندی قبل خبر کشیدن سیم تلگراف از خرمشهر تا معادن نفت گزارش شده است. وزیر پست و تلگراف این خبر را تکذیب کرده و «فرمودند که اقدامی در کشیدن سیم...

ادامه مطلب

رضاخان و پیشنهاد شرکت نفت انگلیس و ایران

رضاخان و پیشنهاد شرکت نفت انگلیس و ایران

چنانکه فروغی توصیه کرده بود، دیکسن به یک سفر طولانی رفت. ویلارد گزارش می‌دهد که دیکسن پس از یک غیبت چندین ماهه در پاییز سال 1930 به تهران بازگشت؛ ولی این بار به نمایندگی از طرف شرکت جان هیز هَموند در واشنگتن و نیویورک؛ زیرا شرکت ای. دبلیو هریمن به علت سقوط بورس سهام و رکود اقتصادی دیگر علاقه‌ای به کسب این امتیاز نداشت. در این سفر نیز حسن مصطفی بیگ و یک شاهزاده روسی که حالا تابعیت ایران را داشت، او را...

ادامه مطلب

رضاخان و پیشنهاد شرکت نفت انگلیس و ایران

رضاخان و پیشنهاد شرکت نفت انگلیس و ایران

چنانکه فروغی توصیه کرده بود، دیکسن به یک سفر طولانی رفت. ویلارد گزارش می‌دهد که دیکسن پس از یک غیبت چندین ماهه در پاییز سال 1930 به تهران بازگشت؛ ولی این بار به نمایندگی از طرف شرکت جان هیز هَموند در واشنگتن و نیویورک؛ زیرا شرکت ای. دبلیو هریمن به علت سقوط بورس سهام و رکود اقتصادی دیگر علاقه‌ای به کسب این امتیاز نداشت. در این سفر نیز حسن مصطفی بیگ و یک شاهزاده روسی که حالا تابعیت ایران را داشت، او را...

ادامه مطلب

انگلیس و نفت ایران در جنگ جهانی دوم

انگلیس و نفت ایران در جنگ جهانی دوم

آغاز جنگ و اعلام بیطرفی ایرانجنگ جهانی دوم در اول سپتامبر 1939/ 9 شهریور 1318 با حملة آلمان نازی به لهستان آغاز شد. ایران از همان ابتدا، بی‌طرفی خود را در جنگ اعلام کرد؛ اما همانند جنگ جهانی اول، بی‌طرفی ایران رعایت نشد؛ و دو سال پس از آغاز جنگ، و دو ماه پس از حمله آلمان نازی به اتحاد شوروی، نیروهای نظامی شوروی و انگلیس در سوم شهریور 1320ه‍.ش/ 25 اوت 1941م. یعنی دو ماه پس از حمله آلمان نازی به خاک شوروی از سمت...

ادامه مطلب

بررسی عملکرد شرکت نفت ایران و انگلیس در اسناد 1901- 1914

بررسی عملکرد شرکت نفت ایران و انگلیس در اسناد 1901- 1914

   بررسی و تحقیق سندی درباره نفت ایران در اسناد فارسی موضوعی است که در تحقیقات تاریخی کمتر به آن پرداخته شده است. و نوشته ها و مکتوبات لاتین نیز به عمد یا به دلیل در اختیار نداشتن این اسناد کمتر درتحقیقات خودشان در مورد نفت ایران از این اسناد بهره برده اند و چه بسا استفاده از این اسناد گوشه هایی از تاریخ معاصر ایران را هویدا می سازد که در کمتر منابعی می توان اثری از این وقایع را یافت. مهمترین این...

ادامه مطلب

چهل سال (1951-1911) غارت و چپاول نفت ایران توسط انگلیس

چهل سال (1951-1911) غارت و چپاول نفت ایران توسط انگلیس

مطالب زیادی در ارتباط با تاریخچه نفت ایران نوشته شده است؛ از جمله چندین جلد کتاب درباره تاریخچه شرکت نفت انگلیس، توسط خودِ آن شرکت منتشر شده است. (1) ولی نقص عمده این کتب تاریخی، فقر داده‌هاست. علاوه بر این، برخی از این مورخان عمدتاً بر اسناد و مدارک منتشره از سوی انگلیس تکیه کرده و بدین ترتیب از اعتبار کار خود کاسته‌اند. با وجود این، گزارش محرمانه «ملی‌ شدن صنعت نفت ایران،» که ظاهراً توسط بانک...

ادامه مطلب

ساواک به روایت سفیران انگلیس و آمریکا

ساواک به روایت سفیران انگلیس و آمریکا

ویلیام سولیوان آخرین سفیر آمریکا در ایران به صراحت ساواک را فرزند سیا و ساواکی‌ها را پرورش یافته در آمریکا و اسرائیل اعلام کرده و بر روابط سیا و ساواک تاکید می‌کند . او در باره بی رحمی‌ها و قساوت‌های ساواک چنین می‌نویسد : « ... پس از قیام سال 1963 (برابر یا 1342 خورشیدی) به رهبری آیت الله خمینی ، ساواک به تدریج از صورت یک سازمان اطلاعاتی و ضد جاسوسی خارج شد و بخش عمده‌ای از آن به صورت پلیس مخفی برای...

ادامه مطلب

 دولت آموزگار از نگاه سفیر انگلیس در تهران

دولت آموزگار از نگاه سفیر انگلیس در تهران

دولت آموزگار، هویجی که تأثیرگذار نبود سال 1978 سالی بود که به گمان بسیاری از ناظران و دیپلمات‌های غربی و آنتونی پاسونز سفیر بریتانیا در تهران، در آن شاه می‌بایست وقت و انرژی خود را، با کمک دولت جدید جمشید آموزگار، صرف حل و فصل مشکلات داخلی ناشی از تحولات نفتی و کاهش درآمدهای کشور و همچنین کنترل کامل مخالفان کند. حال آن که این سال برخلاف پیش بینی بسیاری از این ناظران به سال تضعیف حکومت پهلوی، گسترش...

ادامه مطلب

تحریم‌ نفت ایران توسط انگلیس

تحریم‌ نفت ایران توسط انگلیس

 ملی شدن صنعت نفت،گام مهمی بود برای استیفای حقوق حقه ملت ایران در خصوص نفت جنوب. این مهم بعد از ترور سپهبد رزم آرا، نخست وزیر وقت ایران که سعی کرد تا جایی که ممکن است برای تصویب نشدن قانون ملی شدن صنعت نفت، سنگ جلوی پای مجلس شورای ملی بیندازد، عملی شد.با آغاز زمامداری دکتر مصدق در اردیبهشت 1330 برنامه دولت وی بر مبنای 2 اصل اساسی قرار گرفت. 1 ـ اجرای قانون ملی شدن صنعت نفت 2 ـ اصلاح قانون انتخابات و...

ادامه مطلب

40 سال غارت و چپاول نفت ایران توسط انگلیس

40 سال غارت و چپاول نفت ایران توسط انگلیس

مطالب زیادی در ارتباط با تاریخچه نفت ایران نوشته شده است؛ از جمله چندین جلد کتاب درباره تاریخچه شرکت نفت انگلیس، توسط خودِ آن شرکت منتشر شده است. (1) ولی نقص عمده این کتب تاریخی، فقر داده‌هاست. علاوه بر این، برخی از این مورخان عمدتاً بر اسناد و مدارک منتشره از سوی انگلیس تکیه کرده و بدین ترتیب از اعتبار کار خود کاسته‌اند. با وجود این، گزارش محرمانه «ملی‌ شدن صنعت نفت ایران،» که ظاهراً توسط بانک...

ادامه مطلب

انگلیس و نفت ایران در جنگ جهانی دوم

انگلیس و نفت ایران در جنگ جهانی دوم

 جنگ جهانی دوم در اول سپتامبر 1939/ 9 شهریور 1318 با حملة آلمان نازی به لهستان آغاز شد. ایران از همان ابتدا، بی‌طرفی خود را در جنگ اعلام کرد؛ اما همانند جنگ جهانی اول، بی‌طرفی ایران رعایت نشد؛ و دو سال پس از آغاز جنگ، و دو ماه پس از حمله آلمان نازی به اتحاد شوروی، نیروهای نظامی شوروی و انگلیس در سوم شهریور 1320ه‍.ش/ 25 اوت 1941م. یعنی دو ماه پس از حمله آلمان نازی به خاک شوروی از سمت شمال و جنوب و غرب به خاک...

ادامه مطلب

سهم انگلیس درصعود و افول رضاخان

سهم انگلیس درصعود و افول رضاخان

 رضاخان در سال 1921 با یک کودتای انگلیسی به قدرت رسید و با یک کودتای انگلیسی دیگر به تخت سلطنت جلوس کرد . او مخلوق انگلیسی‌ها بود. در اوت 1941 که نیروهای متفقین به ایران حمله کردند، قصد پناهندگی به سفارت انگلیس در تهران را داشت ، اما انگلیسیها به او جواب رد دادند. در نتیجه، با ذلت استعفاء داد و برای نجات جانش با یک کشتی انگلیسی از ایران رفت و بقیه عمر خود را تحت‌ حمایت انگلیس سپری کردو ...  در جریان جنگ...

ادامه مطلب

انگلیس معرکه گردان کودتای 1299رضاخان

انگلیس معرکه گردان کودتای 1299رضاخان

ریشه‌های کودتای انگلیسی سوم اسفند 1299 را باید در تحولات پس از جنگ جهانی اول جستجو کرد. زمانی که روس‌ها پس از انقلاب اکتبر 1917 موقتا برنامه‌های استعماری خود را متوقف ساخته و حتی با رویکردی انتقادی به عملکرد استعماری سلاطین تزاری روسیه به الغای امتیازات اخذ شده در زمان تزارها اقدام نمودند. نتیجه چنین رویکردی از سوی روسیه به عنوان ابرقدرتی که مدت‌ها در ایران به مثابه رقیبی پرقدرت همواره در مقابل...

ادامه مطلب

پیمان سعدآباد ، سپر دفاعی انگلیس

پیمان سعدآباد ، سپر دفاعی انگلیس

فکر انعقاد یک پیمان دفاعی بین کشورهای خاورمیانه پس از جنگ جهانی اول در میان دولتمردان انگلستان بوجود آمد که از این پیمان سدی در برابر نفوذ روزافزون شوروی استفاده نمایند.ولی قبل از بسته شدن پیمان می بایست اختلاف بین کشورهای مورد نظر که در همسایگی یکدیگر بودند , حل می شد. برای بسته شدن پیمان سعدآباد بین کشورهای ایران و افغانستان و عراق و ترکیه, مشکلاتی وجود داشت.در مورد افغانستان: اختلاف مرزی که بین 2...

ادامه مطلب

نقش روس و انگلیس در سلطه آمریکا بر ایران عصر پهلوی

نقش روس و انگلیس در سلطه آمریکا بر ایران عصر پهلوی

 اشغال ایران هرچند با هجوم نیروهای روس و بریتانیایی رقم خورد اما منافع میان‌مدت و درازمدت ناشی از آن به سود ایالات متحده امریکا تمام شد. از شهریور ۱۳۲۰ به بعد، برای نزدیک به چهار دهه، دولت امریکا به نحوی اساسی و جدایی‌ناپذیر درگیر امور ایران شد و به تدریج به مهم‌ترین متحد سیاسی و نظامی محمدرضا پهلوی در سال‌های سلطنتش بدل شد، هرچند پیش از اشغال ایران و در دوران پهلوی پدر نیز می‌شد ردی از حضور...

ادامه مطلب

نقش انگلیس در اشغال ایران و تحمیل پیمان اتحاد سه‌گانه

نقش انگلیس در اشغال ایران و تحمیل پیمان اتحاد سه‌گانه

این مقاله درصدد بررسی مستند دلایل تغییر استراتژی انگلیس در ایران پس از حمله آلمان به شوروی و ماهیت اتحاد انگلیس و شوروی و ارتباط آن با اشغال ایران در سوم شهریور 1320 می‌باشد. همچنین بررسی و تحلیل نقش انگلیس در اشغال ایران و جلب موافقت روس‌ها با این اقدام و ماهیت پیمان اتحاد سه‌گانه از نظر استراتژی یا تحمیلی بودن آن و بهره‌برداری از آن برای ایجاد بستری قانونی برای وادار کردن ایران به پذیرش...

ادامه مطلب

دفاع وزیر خارجه انگلیس از قرارداد 1919

دفاع وزیر خارجه انگلیس از قرارداد 1919

هفته اول آبان سال 1299 خورشیدی ( اکتبر1920) انگلیسی ها در ایران یکه تازمیدان شده بودند وکوشش تمام داشتند که مالک الرقاب وطن ما شوند. انگلیسیها با تلقین قطعی بودن قرارداد سال 1919 معروف به قرارداد وثوق الدوله به مقامات دولتی ایران ، عملا مفاد آن را به اجرا گذارده بودند و تاکید بر قطعی بودن آن داشتند. از جمله از مشیرالدوله رئیس الوزراء واحمدشاه مصرا می خواستند که ژنرال روسی فرمانده قزاقخانه را که دیگر...

ادامه مطلب

حمایت روسیه و انگلیس از محمد‌‌علی شاه در آستانه به توپ بستن مجلس

حمایت روسیه و انگلیس از محمد‌‌علی شاه در آستانه به توپ بستن مجلس

درتاریخ چنین آمده است که حمله نظامی به ساختمان مجلس شورای ملی در 1287 توسط نظامیان روسیه و به خواست مؤکد محمد‌علی شاه قاجار صورت گرفته و هدف سرکوب جنبش مشروطه بوده است. براساس آنچه که در تاریخ آمده، انگلیسی‌ها در ‌آن زمان خود را حامی مشروطه‌طلبان وانمود ساخته و سفارت خود را مأمن و پناهگاه آنان برای در امان ماندن از گزند نیروهای دولتی محمد‌علی شاه و نظامیان روس حامی وی قرار داده بودند ولی اسنادی که...

ادامه مطلب

 لشکرکشی روسیه و مواضع بریتانیا در عصر مشروطه

لشکرکشی روسیه و مواضع بریتانیا در عصر مشروطه

  درست در روزهای پایانی عمر مجلس دوم، تهدید عظیم ناشی از اولتیماتوم روس‌ها، ایران و تمامیت ارضی آن را به مخاطره افکند. از آنجا که «درباریان و مجلس ملی که درست واقف به مواقف عصر» نبودند؛[1] به طور طبیعی زمینه نقض استقلال کشور را فراهم ساختند. این بزرگ‌ترین فاجعه تاریخی کشور بود که زمامداران قوم هیچ تحلیل و تبیین مشخصی از وضعیت زمان خود نداشتند؛ از ترکیب نیروهای بین‌المللی و آرایش...

ادامه مطلب

 بررسی مکاتبات کنسولگری بریتانیا با شوکت‌الملک علم طی سال‌های 1323 تا 1343 ه‍ ق

بررسی مکاتبات کنسولگری بریتانیا با شوکت‌الملک علم طی سال‌های 1323 تا 1343 ه‍ ق

این مقاله به بررسی نامه‌های کنسولگری انگلستان در سال‌های حکومت شوکت‌الملک علم در قاینات و سیستان می‌پردازد و براساس اسناد موجود در مرکز اسناد آستان قدس رضوی صورت خواهد گرفت. هدف از بررسی این نامه‌ها نگاه به نقش کنسولگری انگلستان در منطقه مذکور و مناسبات بین شوکت‌الملک با کنسولگری انگلستان است. منطقه سیستان و قاینات از جمله سرزمین‌های خاوری ایران است که به دلیل...

ادامه مطلب

 سیاستهای استعمار بریتانیا در خلیج‌فارس

سیاستهای استعمار بریتانیا در خلیج‌فارس

پس از پایان جنگ اول نفت در خلیج فارس، 1991/1268ش، دولت امارات متحده عربی خواهان واگذاری جزایر تنب بزرگ، تنب کوچک و ابوموسی از سوی ایران به امارات شد. پس از آن در بیانیه‌های پایانی اکثر سازمان‌های همکاریهای منطقه‌ای اعراب شامل شورای همکاری خلیج فارس و اتحادیه عرب، این درخواست تکرار شده بود. حال آنکه از نظر دولت ایران مسئله جزایر در سال 1971م/1350 خاتمه یافته بود و سوءتفاهمات موجود در روابط دو...

ادامه مطلب

 عواید بریتانیا در دوره بحران ایران در مشروطه

عواید بریتانیا در دوره بحران ایران در مشروطه

 می‌دانیم یکی از مهمترین اقدامات سر ادوارد گری در مورد ایران، اولتیماتوم به دولت ایران برای تأمین راههای تجاری جنوب برای بازرگانان انگلیسی بود. او بارها می‌گفت وضعیت جنوب ایران به گونه‌ای است که آسیب‌های جدی به تجار بریتانیایی وارد می‌آید. حال در پرتو آمار و ارقام ادعاهای وزیر خارجه انگلستان را محک می‌زنیم. علی‌رغم ادعاهای سر ادوارد گری، درست در دوران بحران مشروطیت اول در...

ادامه مطلب

اسناد مرتبط با امیرکبیر در آرشیو بریتانیا

اسناد مرتبط با امیرکبیر در آرشیو بریتانیا

یک پژوهشگر تاریخ معاصر گفت: اسناد و مدارک مرتبط با دوره سه ساله صدارت میرزا تقی خان امیرکبیر در سه آرشیو بریتانیا وجود دارد. مجید تفرشی در نشستی که به مناسبت 170 سالگی تاسیس مدرسه دارالفنون و قتل امیرکبیر در آرشیو ملی برگزار شد، این مطلب را عنوان کرد. وی اظهار داشت: اسنادی مرتبط با امیرکبیر در پنج دوره در آرشیو بریتانیا موجود است هرچند کتابخانه های کمبریج و آکسفورد هم دارای مدارکی در این باره...

ادامه مطلب

گزارش آخرین سفیر بریتانیا در تهران از

گزارش آخرین سفیر بریتانیا در تهران از "۱۰ اشتباه بزرگ شاه"

به گزارش گروه سیاسی خبرگزاری تسنیم، مجید تفرشی، سندپژوه ارشد اسناد منتشر شده بریتانیا در رابطه با ایران است. وی در مدرسه علوی درس خواند. پس از تحصیل در دانشگاه تهران برای ادامه تحصیل به بریتانیا و دانشگاه «رویال‌هالووی» در لندن می‌رود. موضوع رساله دکترای او «پاسخ جامعه مذهبی ایران به تغییرات اجتماعی و سیاسی دوره رضاشاه» بوده که بررسی‌های این رساله براساس اسناد منتشرنشده صورت...

ادامه مطلب

اقتصاد ایران در اسناد سال ۱۹۸۰ آرشیو ملی بریتانیا

اقتصاد ایران در اسناد سال ۱۹۸۰ آرشیو ملی بریتانیا

آرشیو ملی بریتانیا در اواخر دسامبر ۲۰۱۰ سندهای دیپلماتیک مربوط به سی سال پیش یعنی سال ۱۹۸۰ را از حالت سری خارج کرد. در بخش نخست گزارش در مورد این سندها توضیحاتی در مورد آنها داده شد، شیوه‌ پژوهش آنها تشریح گردید و نیز مروری صورت گرفت بر تحولات بین‌المللی در دوره‌ای که این سندها معطوف به آن هستند. بخش دوم گزارش مربوط به بازتاب برخی از وقایع سیاسی داخلی در این اسناد بود. اینک درمی‌نگریم که در این...

ادامه مطلب

بریتانیا موجب طولانی‌تر شدن جنگ ایران و عراق شد

بریتانیا موجب طولانی‌تر شدن جنگ ایران و عراق شد

 گفت‌وگوی با کاسلر، استاد دانشگاه جیمز مدیسون:   دکتر برنی کاسلر، پژوهشگر روابط بین‌الملل و استاد دانشگاه جیمز مدیسون در ویرجینیای آمریکا در گفت‌وگو با «تاریخ ایرانی»، سایه تاریخچه پیچیده روابط تهران و لندن را در نزاع اخیر میان دو دولت مشاهده می‌کند. از او پیرامون سیاست‌های بریتانیا در دهه ۱۹۸۰ درباره جنگ ایران و عراق پرسیدیم و او تاثیر نقض تعهد بریتانیا در عدم حمایت از هیچ یک از دو...

ادامه مطلب

کاشف‌الغطاء، مجاهد استعمارستیز

کاشف‌الغطاء، مجاهد استعمارستیز

شیخ محمد‌حسین کاشف‌الغطاء، از مراجع و علمای متفکر و مجاهد استعمارستیز و ضد صهیونیسم شیعه عراق در 1294 ق در نجف اشرف در خاندان علم و دانش به دنیا آمد. جد اعلای او شیخ جعفر نجفی سرسلسله خاندان کاشف‌الغطاء بود. شیخ محمد‌حسین، مقدمات علوم، ادبیات،‌ هیأت، حساب و هندسه را آموخت. آنگاه خارج فقه و اصول را از آیات عظام: سید کاظم یزدی، شیخ آقا رضا اصفهانی و آخوند خراسانی؛ کلام را از میرزا باقر...

ادامه مطلب

خزعل‌خان در خدمت استعمار ‏

خزعل‌خان در خدمت استعمار ‏

   استان خوزستان در طی سه قرن اخیر خصوصاً با ورود استعمار انگلیس به خلیج فارس و تلاش آنها برای دست‌یابی به آب‌های گرم جنوب، و مخازن نفت منطقه و هم‌چنین کنترل هندوستان، عراق، عربستان سعودی که جزو مستعمرات انگلستان بودند، دستخوش تغییر و تحولات عدیده‌ای شده است. درگیری‌های رژیم دست‌نشانده پهلوی با کشورهای منطقه که در راستای منافع انگلیس، امریکا و اسرائیل صورت می‌گرفت، مشکلات...

ادامه مطلب

 واکنش های مردمی جنوب کشور در مقابله با استعمار انگلیس

واکنش های مردمی جنوب کشور در مقابله با استعمار انگلیس

سند شماره 1 اداره تلگراف دولت علیه ایران از بوشهر به طهران مجلس مقدس شورای ملی مقام [ناخوانا] اشرف رئیس الوزراء مقام وزارت داخله عرض می کنم ما بیچارگان رعایای جزیره ی هرمز از دست تعدیات کسان گمرک خود سیر شده ایم مفصل بهانه جویی می کند ما را چوب می زند اخراج می نمایند فرنگی ها و ارامنه دست اندازی به ناموس ما می نمایند آخر کجا انصاف است ما بیچارگان رعایای ایران این طور گرفتار...

ادامه مطلب

جلوه‌های مقاومت نهاد مرجعیت در برابر استعمارگران

جلوه‌های مقاومت نهاد مرجعیت در برابر استعمارگران

بررسی موردی تقابل عالمان شیعه با بریتانیا    درآمد  تالار علامه امینی دانشگاه تهران طی روزهای 7 و 8 آبان ‌ماه 1392 ناظر برپایی «همایش بین‌المللی کالبدشکافی سیاست انگلیسیها در ایران (2012-1800م)» بود. در این هم‌اندیشی شماری از دانشوران ایرانی و خارجی مبادرت به واکاوی و بازخوانی رویه و رویکرد استعمار بریتانیا در دو سده اخیر در ایران‌ زمین نمودند. این همایش به همت «مؤسسه مطالعات...

ادامه مطلب

جلوه‌های مقاومت نهاد مرجعیت در برابر استعمارگران

جلوه‌های مقاومت نهاد مرجعیت در برابر استعمارگران

درآمد               تالار علامه امینی دانشگاه تهران طی روزهای 7 و 8 آبان ‌ماه 1392 ناظر برپایی «همایش بین‌المللی کالبدشکافی سیاست انگلیسیها در ایران (2012-1800م)» بود. در این هم‌اندیشی شماری از دانشوران ایرانی و خارجی مبادرت به واکاوی و بازخوانی رویه و رویکرد استعمار بریتانیا در دو سده اخیر در ایران‌ زمین نمودند. این همایش به همت «مؤسسه مطالعات تاریخ معاصر...

ادامه مطلب

وقتی‌که یک

وقتی‌که یک "سطر" کمر استعمار و استبداد را شکست

 جنبش تحریم تنباکو، به رهبری میرزای شیرازی، نقطه عطفی در تاریخ مبارزات ملت مسلمان ایران به شمار می‌آید. تعابیر و تحلیل‌های گوناگونی از جایگاه این واقعه‌ی تاریخی در گاه‌شمار زندگی سیاسی-اجتماعی ایران ارائه شده است. برخی تاریخ انقلاب اسلامی را با آن آغاز می‌کنند و برخی هم آن را نخستین تلاش ملت ایران برای تحدید اختیارات مطلقه شاهنشاهی، آن هم با حضور همه جانبه ملت تعریف می‌کنند. در...

ادامه مطلب

استعمارگران ملت ما را در جنگ جهانی دوم ذبح کردند

استعمارگران ملت ما را در جنگ جهانی دوم ذبح کردند

هجدهم اردیبهشت در تاریخ به عنوان روز پایان جنگ جهانی دوم ثبت شده است. جنگ جهانی دوم را قدرت های فزون طلب و استعمارگر غرب به راه انداختند و حدود شش سال کل جهان را به آتش کشیدند. مسائل مربوط به جنگ جهانی دوم فراوان است ولی آنچه به طور کلی می توان گفت این است که در جریان این جنگ حدود 40 میلیون نفر از میان رفتند و به طور متوسط روزانه 25 هزار نفر در اثر جنگ جان باختند. در ایران نیز همان طور که در جنگ جهانی اول...

ادامه مطلب

به بهانه ی کودتای 28 مرداد - آیت الله کاشانی و استعمار

به بهانه ی کودتای 28 مرداد - آیت الله کاشانی و استعمار

  نگاه یکی از خوانندگان «دیپلماسی ایرانی» به نقش آیت الله کاشانی در مبارزه با استعمار. پنجشنبه 2 دى 1389اوضاع سیاسى پس از استعمار رضاخان در شهریور 1320 و تبعید وی از ایران به سوی تنش سیاسى گرایش پیدا می‌کند. وی‍‍‍‍‍‍‍ژگى‌های دیکتاتوری رضا خان به طور طبیعی موجب گردید تا فرزند وی بر مبنای تبلیغات ضد دیکتاتوری و با وجه‌ای مردمی‌‌و دموکرات و تحصیل کرده و علاقمند به آموزش و ... بر مصدر قدرت بنشیند....

ادامه مطلب

عالمی که شش دهه از عمرش را در مبارزه با استعمار و استبداد سپری کرد

عالمی که شش دهه از عمرش را در مبارزه با استعمار و استبداد سپری کرد

آیت ‏الله ‏ابوالقاسم ‏کاشانی، عالم مبارزی که حدود شش دهه از عمرش را در مبارزه با استعمار، استبداد و دشمنان دین و میهن سپری نمود و نقش مهمی در ملی شدن صنعت نفت ایران ایفا کرد.• مبارزه علیه استعمار در عراق و ایرانآیت الله کاشانی، از جوانی دارای افکار آزادیخواهانه و ستم ستیز بود و از این رو وارد مبارزه با استعمار و استبداد شد. وی در عراق به همراه پدر، رهبری نیروهای ملی عراق را برعهده داشت. در جنگ...

ادامه مطلب

عصر رییس علی دلواری در تاریخ مبارزات مردم ایران علیه استعمار

عصر رییس علی دلواری در تاریخ مبارزات مردم ایران علیه استعمار

 این مقاله، مقاله ی ارایه شده به کنگره ی هشتادمین سالگرد رییس علی دلواری‌ توسط جناب آقای موسوی نژاد است که از همکاری ایشان با تاورتا صمیمانه سپاس گزاری می نماییم.  برای شناخت ابعاد مختلف یک پدیده ی اجتماعی، بررسی‌ اوضاع سیاسی-اجتماعی، شرایط عمومی حاکم بر زمان‌ و به‌طور کلی بستر تاریخ آن پدیده ضروری است. قیام تنگستان نیز که یک پدیده ی مهم سیاسی-اجتماعی‌ در تاریخ کشور ماست، در مقطع...

ادامه مطلب

رئیس علی دلواری در تاریخ مبارزات مردم ایران علیه استعمار

رئیس علی دلواری در تاریخ مبارزات مردم ایران علیه استعمار

از آنجا که برای شناخت هر پدیده اجتماعی بررسی اوضاع سیاسی- اجتماعی و بستر تاریخی آن ضروری است قیام تنگستان نیز مستلزم این بررسی است بنابراین نظر به اینکه عصر رئیس علی و نقش وی در جهت گیری و نضج قیام مردمی مورد توجه این مقاله است. مبدأ بررسی را سال 1299 هـ ق یعنی سال تولد رئیس علی دلواری که مصادف با سی و پنجمین سال سلطنت ناصرالدین شاه قاجار می باشد قرار داده ایم و اوضاع سیاسی- اجتماعی ایران را از 1299 تا 1333...

ادامه مطلب

رئیسعلی دلواری نماد ایستادگی و مبارزه با استعمار

رئیسعلی دلواری نماد ایستادگی و مبارزه با استعمار

 شهید رئیسعلی دلواری آزادی‌خواه و رهبر قیام جنوب با حکم جهاد علمای دینی بوشهر علیه نیروهای انگلیسی قیام کرد و پس از چندین بار غلبه بر نیروهای غاصب، در 12 شهریور سال 1294 به شهادت رسید و به نماد ایستادگی و مبارزه با استعمار تبدیل شد.به گزارش خبرنگار مهر، رئیس علی دلواری فرزند رئیس محمد از خان‌های تنگستان بود که در سال۱۲۶۰ هجری شمسی در روستای دلوار از شهرستان تنگستان استان بوشهر در ساحل خلیج فارس به...

ادامه مطلب

تعامل دو استعمارگر در کودتای 28 مرداد

تعامل دو استعمارگر در کودتای 28 مرداد

 مارک گازیوروسکی از اساتید برجسته‌ی علوم سیاسی براساس تئوری دست نشاندگی (Cliency) خود معتقد است که رابطه نزدیک بین آمریکا و ایران طی دوران سلطنت شاه مخلوع نمونه‌ی نوعی یک رابطه دست‌نشاندگی بین کشورها است.وی معتقد است حکومت دست نشانده نوعا برای کسب کمک اقتصادی، دستیاری امنیتی و حمایت در مقابل دشمنان داخلی یا خارجی وارد رابطه‌ی دست نشاندگی می‌شود. (1(در تقسیم بندی‌یی که وی از دست نشاندگان دو...

ادامه مطلب

قیام علیه استعمار و استبداد

قیام علیه استعمار و استبداد

 16 فروردین ماه 1299 شمسی سرآغاز قیام قهرمانی دیگر از سرزمین آذربایجان است، خیابانی از سلاله پاک‌بازان قهرمان و در صف پویندگان راه انبیاء آغازگر قیام خونینی گشت که کاخ استبداد حاکم را به لرزه درآورد.شیخ محمد خیابانی روحانی آگاه و متعهدی بود که در برابر سلطه استعمار و استبداد بر ملت ایران، نتوانست ساکت و صامت بنشیند و هم چنان به تعلیم و تعلم در کنج حجره‌ها و حوزه‌های علمیه بپردازد.شیخ محمد خیابانی...

ادامه مطلب

مدرس؛ قهرمان مبارزه با استبداد و استعمار

مدرس؛ قهرمان مبارزه با استبداد و استعمار

در عصر شکوفایی انقلاب اسلامی بزرگداشت مجاهدی عظیم الشأن و متعهدی برومند و عالم بزرگواری که در دوران سیاه اختناق رضاخان می زیست، ضروری به نظر می رسد؛ زیرا در زمانی که همه قلم ها شکسته و زبان ها بسته و گلوها فشرده شده بود، او از اظهار نظر حق و ابطال باطل، دریغ نمی کرد و آن روزگار در حقیقت، حق حیات ملت مظلوم ایران سلب شده بود... این عالم ربانی با جسمی نحیف و روحی بزرگ و شاداب از ایمان، صفا و حقیقت و زبانی...

ادامه مطلب

مکر استعمار، خواب دیکتاتور و اشغال ایران

مکر استعمار، خواب دیکتاتور و اشغال ایران

در سوم شهریورماه 1320 نقطه تاریکی را بر تارک پهلوی اول نگاشت، همو که با بی کفایتی و بی لیاقتی اش و عدم تدبیر و زمان شناسی، موجب شد که خاک ایران عزیز توسط چکمه پوشان استعمارگر اشغال شود و عزت و شرافت مردم لگد مال شود.در این روز دو قدرت استعماری روس و انگلیس در پی جنگ جهانی دوم به ایران حمله کردند وارتش بی کفایت رضا شاه فقط توانست سه روز مقاومت کند. این رویدادها با عنوان وقایع شهریور 20 در تاریخ ایران ذکرمی...

ادامه مطلب

سایۀ استعمار و استبداد بر فرهنگ ایران عصر پهلوی

سایۀ استعمار و استبداد بر فرهنگ ایران عصر پهلوی

 مسائل فرهنگی دوران معاصر ایران را نمی‌توان بدون در نظر گرفتن مسائل و شرایط بین‌المللی تحلیل و بررسی کرد؛ به‌ویژه مسائل و سیاست‌های فرهنگی رژیم‌هایی که مستقیماً با مداخلۀ استعمارگران روی کار آمده بودند و تابعی از آن محسوب می‌شوند. بی‌شک حکومت رضاشاه و سیاست‌ها و رفتارهای آن، به‌ویژه در عرصۀ فرهنگ، یکی از مصادیق روشن برآمده از شرایط یادشده است. او، که با حمایت انگلیسی‌ها مدارج ترقی را تا...

ادامه مطلب

 بررسی حقوقی چالش تاریخی ایران و انگلستان درباره حاکمیت بر بحرین

بررسی حقوقی چالش تاریخی ایران و انگلستان درباره حاکمیت بر بحرین

گفتار اول: حاکمیت تاریخی ایران الف- حاکمیت و عوامل مؤثر بر آن  بحرین در درازای تاریخ جزیی از خاک ایران و یکی از مهمترین ایالات ایران بود.1 حاکمیت ایران بر بحرین سالهای متمادی اعمال می‌شد و پس از روی کار آمدن خاندان مهاجر و غیر بحرینی آل خلیفه در این سرزمین در سال 1783 (1198 قمری) نیز با ابراز اطاعت آل خلیفه از دولت ایران، حاکمیت ایران بر بحرین تداوم پیدا کرد و این وضعیت تا دخالت مستقیم انگلیس‌ها...

ادامه مطلب

 انگلستان و جدایی بحرین از ایران

انگلستان و جدایی بحرین از ایران

دولت انگلستان با اتکاء به قدرت نیرومند دریایی خود پا به خلیجفارس نهاد و طی سالیان متمادی با استفاده از سوءسیاست دولت مرکزی ایران، ضعف قوای نظامی و دریایی ایران، انعقاد قرارداد با شیوخ عرب منطقه، ... حضوری فعال در این ناحیه داشت. بریتانیای کبیر ذره ذره و آرام آرام تسلط خود را توسعه داد. علاوه بر هندوستان، کشف نفت در این منطقه و ظهور بلشویسم در روسیه در ابتدای قرن بیستم، دلمشغولیهای انگلستان...

ادامه مطلب

 انگلستان و رضا شاه - افسانه یا حقیقت

انگلستان و رضا شاه - افسانه یا حقیقت

 انقلاب اکتبر 1917 روسیه و شکست قوای عثمانی در بین‌النهرین و فتح سرزمین‌های عثمانی به دست نیروهای انگلیس در سال 1918 عملاً ایران را (که در آن زمان غربی‌ها پرشیا می‌نامیدند) از شرق و جنوب و غرب در محاصره انگلیس انداخت. قوای انگلیس با استفاده از تفوق خود در منطقه، از شرق و غرب به ایران تاختند. حمله اصلی در آوریل 1918 رخ داد، که طی آن کل ایران، به استثنای استان آذربایجان، به اشغال...

ادامه مطلب

 نقش انگلستان در شکل‌گیری مرزهای شرقی ایران

نقش انگلستان در شکل‌گیری مرزهای شرقی ایران

 اگر دوران حکومت صفوی را آغاز روابط سیاسی ـ اقتصادی ایران با دول خارجی بنامیم، دوران حکومت قاجار را باید آغاز روند وابستگی سیاسی ـ اقتصادی ایران نامید. در این دوره دخالتهای خارجی در امور داخلی ایران مشکلات و موانع اقتصادی را افزایش داد. دوره قاجار آغاز تغییرات بنیادی در فرهنگ جامعه ایران هم بود. ایران در عصر قاجار موقعیت استراتژیکی مهمی پیدا کرد. انگلستان به سرزمین ایران و بنادر  جنوبی آن به...

ادامه مطلب

 امتیاز واگذاری کشتی‌رانی کارون به انگلستان و زمینه‌های آن

امتیاز واگذاری کشتی‌رانی کارون به انگلستان و زمینه‌های آن

از قرن نوزدهم به بعد اروپاییان به تجارت در خلیج فارس توجه نشان دادند و کارون، تنها رودخانه قابل کشتی‌رانی ایران و خلیج فارس به دلیل موقعیت خاص ژئوپولتیکی و تجاری‌اش از نیمه اول قرن نوزدهم توجه سیاحان و نمایندگان سیاسی انگلیس را به خود جلب کرد. دولت انگلیس نیز برای محافظت از منافع خود در هندوستان و رقابت با روسیه و انتقال کالا به نواحی مرکزی ایران درصدد کسب مجوز کشتی‌رانی بر روی کارون...

ادامه مطلب

 بررسی جنگ نرم رسانه‌ای انگلستان در مقابل ایران

بررسی جنگ نرم رسانه‌ای انگلستان در مقابل ایران

سلطه مستقیم استعماری دهه‌هاست جای خود را به سلطه غیرمستقیم یا سلطه نرم داده است. آنچه را که ابرقدرت‌ها در گذشته از طریق نظامی و ظاهری خشونت‌بار به دنبالش بودند، اینک از طرق دیگر جستجو می‌کنند. با انقلاب اسلامی ایران، دوره هرگونه سلطه مستقیم و غیرمستقیم آمریکا و انگلستان و نظایر آنها در ایران به پایان رسید؛ اما مطامع و منافع و اهداف آنان همچنان بر جای است و از سوی سیاستگذاران این کشورها، دنبال می‌شود. در حقیقت جنگ رهایی از سلطه ابرقدرت‌ها همچنان باقی است؛ اما ابزار و شیوه آن فرق کرده است. اصلی‌‌ترین حربه استعمار پیر در این دوران، تلویزیون فارسی بی‌بی‌سی است که در این تحقیق موارد متعددی از اقدامات رسانه‌ای آن آشکار می‌گردد.

ادامه مطلب

 نقش و جایگاه انگلستان در شکل‌گیری و تداوم فرقه بهائیت در ایران (با تکیه بر عصر پهلوی)

نقش و جایگاه انگلستان در شکل‌گیری و تداوم فرقه بهائیت در ایران (با تکیه بر عصر پهلوی)

                                                                                                    عصر قاجار مقارن است با قرن نوزدهم، قرنی که مردم اروپا تحت‌تأثیر تحولات و تغییرات جدید، در آستانه توسعه و پیشرفت قرار گرفتند و انقلاب صنعتی را خلق کردند. در همین زمان، قاجارها در ایران به دلیل...

ادامه مطلب

 بررسی اجمالی نقش انگلستان در غارت منابع ملی ایران به هنگام جنگ جهانی دوم

بررسی اجمالی نقش انگلستان در غارت منابع ملی ایران به هنگام جنگ جهانی دوم

انگلستان از هیچ کوششی برای حفظ و حمایت از هندوستان به عنوان ستون اصلی امپراتوری استعماری خود، فروگذار نمی‌‌کرد. از آن جمله نه تنها کمربندی از کشورهای قرنطینه در اطراف هندوستان ایجاد کرده بود بلکه راههای سوق‌الجیشی مهمی را هم که به این سرزمین ختم می‌شد، تحت کنترل خویش درآورده بود. تسلط و کنترل راههای زمینی و دریایی منتهی به هندوستان می‌شد، فقط به معنی حفظ امنیت مرزهای هندوستان...

ادامه مطلب

 انگلستان و نقش‌آفرینی آقاخان در تحولات ایران

انگلستان و نقش‌آفرینی آقاخان در تحولات ایران

با کمرنگ شدن مرجعیت دینی در عرصه‌های مختلف اجتماعی، مکاتبی فرصت ظهور یافتند که به دلیل ضعف در پشتوانه فکری و علمی، بیشتر نیازمند حمایت قدرت‌های سیاسی بودند تا تکیه‌گاه نظری و کلامی. مورد توجه برخی دولتها و دولتمردان به این تفکر، ائتلافی را به وجود می‌آورد که در سایه آن، هم اقلیتهای بی‌ریشه دینی فرصت بروز و ظهور می‌یافتند و هم دولتمردان با استفادة ابزاری از این اقلیتهای وابسته،...

ادامه مطلب

 تهدید منافع انگلستان و سفر لرد کرزن به خلیج فارس

تهدید منافع انگلستان و سفر لرد کرزن به خلیج فارس

پس از انعقاد معاهده 1820، طی دهه‌های سوم تا هشتم قرن نوزدهم میلادی جز یکی دو مورد منازعه با ایران، منافع انگلستان در خلیج فارس با خطری جدی مواجه نگردید. انگلیس در این دوره بارها برتری خود را در خلیج فارس به نمایش گذاشت. در دهه‌های پایانی قرن نوزدهم با ظهور امپراتوری آلمان در صحنه روابط بین‌الملل، توازن قوا در میان قدرتهای اروپایی تهدید شد. این تهدیدات با نفوذ اقتصادی و سیاسی دول غربی...

ادامه مطلب

بررسی نقش انگلستان در تجزیه و تقسیم ایران

بررسی نقش انگلستان در تجزیه و تقسیم ایران

هدف از این مقاله بررسی نقش رذیلانة انگلستان در تاریخ معاصر جهت تجزیه و تقسیم ایران است. این نقش رذیلانه هنوز هم به قوت خود باقی است و مطمئناً در حرکتهای تجزیه‌طلبانه بعد از پیروزی انقلاب و زمان حال نیز دست‌های پیدا و پنهان پیر استعمار دیده می‌شود. با اشارة کوتاهی به یکی از دوره‌های تاریخی تقسسیم ایران به اصل مطلب می‌پردازیم. تقسیم ایران بین روسیه و عثمانی در اواخر دورة صفوی به دنبال...

ادامه مطلب

قرارداد جدید اراضی میان شرکت نفت انگلستان و خوانین بختیاری

قرارداد جدید اراضی میان شرکت نفت انگلستان و خوانین بختیاری

در دهم شعبان سال 1339ق قرارداد جدیدی مبنای عمل شرکت نفت و خوانین بختیاری قرار گرفت. رئوس این قرارداد عبارتند از: ماده اول: هرگاه کمپانی زمینی را برای توسعه اداره لازم داشته باشد، به قیمت هر جریب قابل ذرع دیمی واقع در خاک گرمسیر بختیاری، به استثنای محوطه مال امیر [مال‌میر]، گتوند، به‌آب‌بید ولایی و کلیه قطعات املاک آبی از قرار جریبی ده تومان و آنچه زمین غیرقابل زرع است به استثناء نقاط ذکر شده،...

ادامه مطلب

انگلستان، نفت و بختیاریها

انگلستان، نفت و بختیاریها

سال‌های اولیه سده بیستم، سال‌های تحول در روابط دول اروپایی و تشکیل قطب‌بندی‌های جدید سیاسی بود. از آغازین سال‌های شروع سده بیستم، دولت ایران امتیاز نفت را به تبعه‌ای انگلیسی به نام ویلیام ناکس دارسی واگذار کرد که منشأ تحولات و کشمکش‌های بسیار مؤثری بر تحولات داخلی، منطقه‌ای و بین‌المللی شد. شاید هیچ امتیاز دیگری را نتوان یافت که به اندازه امتیاز نفت دارسی در تحولات تاریخ...

ادامه مطلب

انگلستان و بلوای نان آذر 1321

بررسی نقش انگلیس در ایجاد بلوای نان در هفدهم آذر 1321

انگلستان و بلوای نان آذر 1321

پيامدهای اقتصادی اشغال ايران در زمان جنگ جهانی دوم

در سوم شهریور 1320، نیروهای متفقین (انگلستان و شوروی) بدون توجه به اعلام بی‌طرفی دولت ایران در جنگ جهانی دوم، به کشور ما حمله کردند و در عرض مدتی کوتاه ایران را به تصرف خود درآوردند. از نظر اقتصادی، با آنکه کشور ما، خود درگیر مشکلات عدیده‌ای، به خصوص قحطی و گرانی مایحتاج عمومی بود، می‌بایست عهده‌دار مخارج میهمانان ناخوانده خود نیز باشد. تمامی راه‌های کشور به خصوص خطوط راه آهن و...

ادامه مطلب

انگلستان، رضاخان و تسلیم خزعل

انگلستان، رضاخان و تسلیم خزعل

شیخ خزعل از قبیله بنی کعب یکی از رجال انگلوفیل ایران بود که از دوره مشروطه به بعد در تحولات سیاسی ایران در استان خوزستان نقش مهمی داشته است. او از انقلاب مشروطیت هواداری کرد و در دوران جنگ جهانی اول نیز کمکهای شایانی به دولت انگلستان کرد. بدین ترتیب، او توانست اطمینان کامل انگلستان را به خود جلب کرده و با پشتیبانی آن دولت به حاکم قدرتمند و بی‌رقیب خوزستان تبدیل گردد. با توجه به موقعیت و اهمیت منطقه...

ادامه مطلب

بازنگری نقش انگلستان و روسیه در غارت ارزاق ایران در سالهای جنگ جهانی اول

بازنگری نقش انگلستان و روسیه در غارت ارزاق ایران در سالهای جنگ جهانی اول

پژوهشگران تاریخ همواره بر آن بوده‌ اند که با استفاده از اسناد و مدارکی که در دسترس‌شان بوده است راهی به گذشته بیابند و از اوضاع مردم آن روزگار آگاهی یابند. از آنجا که بیشتر نویسندگان و مورخان پیشین بر چگونگی گذران مردم توجهی نداشته‌اند و این امور نزد آنان اهمیت چندانی نداشته است، دستیابی به این اطلاعات همواره برای محقق با دشواری همراه بوده است. بخشی از مجموعه اسناد موجود در سازمان اسناد ملی...

ادامه مطلب

​پارسونز: ایران بزرگترین طرف بازرگانی انگلستان در آسیا است

​پارسونز: ایران بزرگترین طرف بازرگانی انگلستان در آسیا است

: «سرآنتونی پارسونز» آخرین سفیر انگلستان در ایران در دوره پهلوی و از مقامات بلندپایه سازمان جاسوسی انگلیس-اینتلیجنس سرویس- که همزمان با ریچارد هلمز -رئیس سابق سازمان سیا و سفیر وقت آمریکا در تهران- به سفارت بریتانیا در تهران منصوب شده بود، در خاطرات خود در مورد میزان اهمیت روابط دولت انگلیس با رژیم شاه، و تلاش آن دولت برای جلوگیری از سقوط این رژیم می‌نویسد:«...می‌‌توان چنین...

ادامه مطلب

واگذاری اراضی مرزی ایران توسط رضاخان برای حفظ منافع انگلستان بود

واگذاری اراضی مرزی ایران توسط رضاخان برای حفظ منافع انگلستان بود

 نام رضاشاه در اذهان بعضی از مردم یادآور قلدرمآبی و یک قزاق مقتدر است که یک جامعه بی‌نظم را سامان داد و اکناف و اطراف آن را یکپارچه کرد. اما در کنار این چهره‌ قلدر، کمتر کسی است که بداند در همین دوره، بخش‌های از خاک ایران به دلایلی کاملا پیش پا افتاده به همسایگان داده می‌شود. خسرو معتضد، در گفتگو با مشرق، با نقد عملکرد رضاشاه و تاکید برنقش تعیین‌کننده انگلیس، جوانب این موضوع را توضیح...

ادامه مطلب

مداخله جویی انگلستان در امور داخلی ایران طی اسفند1301ش به روایت نشریه پیکان

مداخله جویی انگلستان در امور داخلی ایران طی اسفند1301ش به روایت نشریه پیکان

دخالت انگلیسیها در امور داخلی ایران در دوره قاجار، با توجه به منابع تاریخی، کاملا مشهود و مبرهن بوده و نیاز به تکرار نیست. این رویکرد مداخله جویانه، بعد از انقلاب مشروطیت نیز تداوم یافت، چنانکه انگلیسیها در کنار روسها، یکی از عوامل بسیار تاثیرگذار در وضعیت شرایط سیاسی و اقتصادی بحرانی در ایران بودند. سردمداران انگلیسی که از روشن شدن افکار نخبگان سیاسی و فکری، نسبت به دخالتهای ناروا و...

ادامه مطلب

پشتیبانی مستمر انگلستان از دیکتاتوری پهلویها

پشتیبانی مستمر انگلستان از دیکتاتوری پهلویها

  اگرچه دولت انگلستان به خاطر سیاستهای اروپایی خود در رویارویی با اتحاد مثلث و کوتاه کردن دست روسیه تزاری از اعمال نفوذ در دربار ایران، از جنبش مشروطیت حمایت کرده بود، ولی بی کفایتی و فساد دولتهای مشروطه و به خصوص شکست قرارداد 1919 مشهور به قرارداد وثوق الدوله موجب گردید که انگلیسها از استقرار دمکراسی در ایران به کلی مأیوس شوند و در جستجوی دیکتاتوری نظامی، مقتدر و ضد کمونیست برآیند که...

ادامه مطلب

اقدامات انگلستان علیه نهضت جنگل در اسناد وزارت خارجه آمریکا

اقدامات انگلستان علیه نهضت جنگل در اسناد وزارت خارجه آمریکا

انگلستان با حمله به نیروهای میرزاکوچک خان  در پی تقویت بیش از پیش کابینه وثوق‌الدوله بود. دراین باره وایت درتلگرام20 مارس 1919 می‌نویسد:«این روزها خواسته‌های جدایی‌ط‌لبانه جنگلی‌ها افزایش یافته و استان گیلان عملاً مستقل است. توافقنامه‌ای که تابستان سال گذشته میان آنها و انگلستان منعقد شد، اعتبار جنگلی‌ها را افزایش داد... انگلیسی‌ها به این نتیجه رسیده‌اند شرایطی که منجر...

ادامه مطلب

نقش انگلستان در عزل استاروزلسکی و نصب رضاخان

بررسی پیش زمینه های به قدرت رساندن رضاشاه توسط انگلیس

نقش انگلستان در عزل استاروزلسکی و نصب رضاخان

موقعیت جغرافیایی ایران در طول تاریخ و از جمله در قرن بیستم همواره یکی از انگیزه های پیدایش و گسترش نظام سلطه جهانی و همچنین منبع نگرانی جدی در منطقه بوده است. کشف منابع عظیم نفتی نیز در اوایل قرن بیستم به این موقعیت حساس دامن زد و قدرتهای بزرگ سلطه گر جهانی را بر آن داشت تا با اتخاذ سیاستهای همکاری جویانه یا رقابت جویانه به تاراج سرزمین ایران و داراییهای آن اقدام نمایند. رقابت انگلیس و...

ادامه مطلب

انگلستان و بلوای نان آذر 1321

انگلستان و بلوای نان آذر 1321

پيامدهای اقتصادی اشغال ايران

در سوم شهریور 1320، نیروهای متفقین (انگلستان و شوروی) بدون توجه به اعلام بی‌طرفی دولت ایران در جنگ جهانی دوم، به کشور ما حمله کردند و در عرض مدتی کوتاه ایران را به تصرف خود درآوردند. از نظر اقتصادی، با آنکه کشور ما، خود درگیر مشکلات عدیده‌ای، به خصوص قحطی و گرانی مایحتاج عمومی بود، می‌بایست عهده‌دار مخارج میهمانان ناخوانده خود نیز باشد. تمامی راه‌های کشور به خصوص خطوط راه...

ادامه مطلب

انگلستان با تبدیل نهضت عدالت‌خانه به مشروطه انتقام گرفت

در گفت‌وگو با علی احمدی‌‌خواه کوه‌نانی نویسنده کتاب «مشروطه از قم تا قلهک، روندها و جریان ها»،

انگلستان با تبدیل نهضت عدالت‌خانه به مشروطه انتقام گرفت

بررسی مشروطه‌خواهی در ایران

حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر علی احمدی‌‌خواه کوه‌نانی، استاد تاریخ و اندیشه معاصر مسلمین و از شاگردان مرحوم حجت‌الاسلام علی ابوالحسنی منذر است. از جمله کتاب‌های وی در مورد تاریخ مشروطه می‌توان به «مشروطه از قم تا قلهک، روندها و جریان‌ها»، «مشتی از مزخرفاتِ مطبوعات و مکتوباتِ مشروطه (کفریات)»، «شیخ فضل‌الله نوری از زبان خویش و غیر» و «زندگی، زمانه و عملکرد...

ادامه مطلب

حمایت های انگلستان از  رضاخان

حمایت های انگلستان از  رضاخان

رضا خان در مقاطع مختلف از حمایت های انگلیس بهره گرفت تا سلطنت پهلوی را برای خود فراهم آورد و پایه های حکومت استبدادی خود را برقرار و استوار ساخت. در ادامه به برخی از مستندات حمایت ای انگلیس از رضاخان پرداخته می شود : تلگرام تبریک جورج، پادشاه انگلستان برای رضاخان به شرح منتشر می شود: «لندن، 14 دسامبر. مناسبت میمون جلوس اعلیحضرت به تخت سلطنت را مغتنم شمرده و تبریکات بی‌شائبه خود را تقدیم...

ادامه مطلب

انگلستان و رضا شاه - افسانه یا حقیقت

انگلستان و رضا شاه - افسانه یا حقیقت

انقلاب اکتبر 1917 روسیه و شکست قوای عثمانی در بین‌النهرین و فتح سرزمین‌های عثمانی به دست نیروهای انگلیس در سال 1918 عملاً ایران را (که در آن زمان غربی‌ها پرشیا می‌نامیدند) از شرق و جنوب و غرب در محاصره انگلیس انداخت. قوای انگلیس با استفاده از تفوق خود در منطقه، از شرق و غرب به ایران تاختند. حمله اصلی در آوریل 1918 رخ داد، که طی آن کل ایران، به استثنای استان آذربایجان، به اشغال نیروهای انگلیس...

ادامه مطلب

جدا شدن بحرین از ایران و نقش انگلستان

جدا شدن بحرین از ایران و نقش انگلستان

روز 24 اردیبهشت 1349 عباسعلی خلعتبری قائم‌مقام وزیر خارجه ایران در جلسه علنی مجلس شورای ملی که با حضور امیرعباس هویدا نخست‌وزیر تشکیل شد گزارش مربوط به اقدامات دولت و قطعنامه شورای امنیت راجع به جدا شدن بحرین از خاک ایران را به اطلاع نمایندگان مجلس رساند. سپس مجلس با 187 رأی موافق و 4 رأی مخالف به جدایی بحرین از خاک ایران رأی داد.   در دهه‌ی 1350 انگلستان که بساط خود را از خلیج فارس برچیده بود،...

ادامه مطلب

افشای همکاری انگلستان در تجهیز صدام به سلاح شیمیایی

افشای همکاری انگلستان در تجهیز صدام به سلاح شیمیایی

 اسناد مربوط به سال 1983 نشان می دهد که دیپلماتهای انگلیسی از موضوع استفاده صدام از گاز سمی در جنگ با ایران پیشاپیش اطلاع داشتند اما به دلیل اینکه شرکت های انگلیسی دست اندر کار فروش مواد مربوطه بود عملا هیچ اقدامی نکردند و مانع این کار نشدند. بر اساس اسناد وزارت امور خارجه انگلستان، دولت انگلستان عمدا هرگونه اقدام در جهت جلوگیری از دستیابی عراق به سلاح شیمیایی را به تاخیر انداخت زیرا صادرکنندگان...

ادامه مطلب

 انتشارات نگاه سه کتاب تاریخی منتشر می‌کند/از تاریخ انگلستان تا سیری در تاریخ مشروطه

انتشارات نگاه سه کتاب تاریخی منتشر می‌کند/از تاریخ انگلستان تا سیری در تاریخ مشروطه

گفت: کتاب‌های «تاریخ انگلستان» به کوشش دکتر غفاری فرد، «زن در تاریخ ایران» تالیف بنفشه حجازی، «درک تاریخ و هنر» اثر (گراهام ویتنهام و گرانت پوکت) با ترجمه رامین حاجیان‌فر برخی از کتاب‌های در دست چاپ این انتشارات هستند. وی در ادامه اظهار کرد: «تاریخ هنر جهان» از (برنارندو بودانکو) با ترجمه دکتر منوچهر صانعی، «سیری در تاریخ مشروطه» نوشته منصور خاکسار،...

ادامه مطلب

خاطرات سفیر انگلستان از تهاجم شهریور 1320

خاطرات سفیر انگلستان از تهاجم شهریور 1320

«اصطلاح شترها باید بروند در جایی بکار می رود که باید کاری انجام شود ولی هیچکس مایل نیست عواقب آن را به عهده بگیرد. سابقه ی آن به زمان جنگ جهانی اول باز می گردد که بنا بود یک کاروان شتر حامل تجهیزات جنگی برای کمک به قوای امیرفیصل اعزام شود، ولی هیچ کس تن به این کار نمی داد. یک سرگرد انگلیسی که مامور اجرای این برنامه بود خطاب به افسر عربی می گوید: تو حق داری، امیرفیصل حق دارد، من حق دارم، و شتر ها هم حق...

ادامه مطلب

نگاه معاصر با چند کتاب تاریخی و سیاسی از راه می‌رسد/آیا مشروطه‌خواهی نخستین‌بار در انگلستان ظهور کرد؟!

نگاه معاصر با چند کتاب تاریخی و سیاسی از راه می‌رسد/آیا مشروطه‌خواهی نخستین‌بار در انگلستان ظهور کرد؟!

اکبر قنبری احمدآبادی، درباره کتاب‌های در دست چاپ این انتشارات گفت: کتاب‌های «اندیشه سیاسی ایران باستان» اثر دکتر مسلم عباسی، «دین، قانون پیدایش مشروطه» نوشته «بریان تیرنی» با ترجمه حسین بادامچی و حسین راسخ، «تاملاتی بر تاریخ فرانسه» اثر «ادموند برک» با ترجمه سهیل صفاری و «کانت به روایت یک ایرانی» تالیف دکتر سیدعلی محمودی کتاب‌های در دست انتشار نگاه معاصر...

ادامه مطلب

روابط خارجی امیرعلم خان سوّم (حشمت‌الملک) با انگلستان

روابط خارجی امیرعلم خان سوّم (حشمت‌الملک) با انگلستان

در دوره حشمت‌الملک امیرعلم خان سوّم نفوذ انگلستان در منطقه حکمرانی وی تا حدودی گسترش یافته بود. این دوره که هم‌زمان با گسترش رقابتهای استعماری انگلیس و روسیه در ایران بود، دولت انگلستان بر آن بود تا با وی روابط دوستانه‌ای برقرار سازد. بنابراین به نظر می‌رسید که اوّلین پیوندهای بین این خاندان و دولت‌مردان انگلیسی در همین دوره در حال شکل‌گیری بوده باشد، هر چند هیچ‌گونه سندی که حاکی...

ادامه مطلب

روابط خارجی امیرعلم خان سوّم (حشمت‌الملک) با انگلستان

روابط خارجی امیرعلم خان سوّم (حشمت‌الملک) با انگلستان

در دوره حشمت‌الملک امیرعلم خان سوّم نفوذ انگلستان در منطقه حکمرانی وی تا حدودی گسترش یافته بود. این دوره که هم‌زمان با گسترش رقابتهای استعماری انگلیس و روسیه در ایران بود، دولت انگلستان بر آن بود تا با وی روابط دوستانه‌ای برقرار سازد. بنابراین به نظر می‌رسید که اوّلین پیوندهای بین این خاندان و دولت‌مردان انگلیسی در همین دوره در حال شکل‌گیری بوده باشد، هر چند هیچ‌گونه سندی که حاکی...

ادامه مطلب

همسویی شوروی با انگلستان در مخالفت با نهضت ملی ایران

همسویی شوروی با انگلستان در مخالفت با نهضت ملی ایران

□ در سالهای پس از جنگ جهانی دوم با تغییر بلوک‌بندی جدید میان قدرتهای بزرگ، موضوع نفت و استیفای حقوق ایران برای سیاستمداران ایرانی اهمیت سیاسی ویژه‌ای پیدا کرد و دستاویزی شد برای کسب استقلال ملی ایران و خارج شدن از سلطه استعماری دولت انگلستان. لطفاً در این مورد بیشتر توضیح دهید. بنده معتقدم که موضوع نفت از همان آغاز رنگ سیاسی به خود گرفت. رقابت دیرینه میان روسیه و انگلستان در ایران مردم را بر...

ادامه مطلب

روزنامه فرانسوی:انگلستان عامل کودتاست

روزنامه فرانسوی:انگلستان عامل کودتاست

معرفی انگلستان به عنوان عامل اصلی کودتا روزنامه «اومانیته»(1) (HUMANITE) چاپ پاریس در شماره امروز با انتشار مطلبی درباره کودتای سوم اسفند در ایران و نقش انگلستان در آن، منشأ این بحران را دولت انگلستان معرفی کرد که تلاش می‌کند به هر نحو از انعقاد عهدنامه مابین ایران و روسیه جلوگیری نماید.(2) این روزنامه در ادامه به این نکته کرد، دیویزیون قزاق که مجری کودتا بوده، از ماه نوامبر تحت کنترل و...

ادامه مطلب

نقش انگلستان در عزل استاروزلسکی و نصب رضاخان

نقش انگلستان در عزل استاروزلسکی و نصب رضاخان

موقعیت جغرافیایی ایران در طول تاریخ و از جمله در قرن بیستم همواره یکی از انگیزه‌های پیدایش و گسترش نظام سلطه جهانی و همچنین منبع نگرانی جدی در منطقه بوده است. کشف منابع عظیم نفتی نیز در اوایل قرن بیستم به این موقعیت حساس دامن زد و قدرت‌های بزرگ سلطه‌گر جهانی را بر آن داشت تا با اتخاذ سیاست‌های همکاری‌جویانه یا رقابت‌جویانه به تاراج سرزمین ایران و داراییهای آن اقدام نمایند. رقابت...

ادامه مطلب

عملکرد انگلستان در عصر قاجار و پهلوی اول و دوم

عملکرد انگلستان در عصر قاجار و پهلوی اول و دوم

قبل از ظهور ایالات متحده به عنوان یک ابرقدرت در صحنه جهانی و قدرت مسلط در خاورمیانه و خلیج فارس در بعد از جنگ جهانی دوم، انگلستان در ایران حضور و نفوذی قوی داشت.انگلستان قادر بود بخش مهمی از ساختارها و فرآیندهای سیاسی و اجتماعی ایرانِ آن زمان را مطابق منافع و خواسته‌های خود شکل دهد. این کشور به روش‌های متعدد از جمله تشکیل لژهای فراماسونری، شبکه‌های نفوذ را در جامعه سیاسی ایران شکل می‌داد، به طوری...

ادامه مطلب

توافقنامه انگلستان و ایران

توافقنامه انگلستان و ایران

فرانسیس وایت، کاردار سفارت امریکا در 14 ژانویه 1919 در تلگرام‌ خود به وزارت خارجه کشورش چنین می‌نویسد: «در هفته گذشته تلاش‌هایی برای سرنگون کردن کابینه صورت گرفت... حمایت انگلستان از وثوق‌الدوله این تلاش‌ها را ناکام گذاشت و اکنون کابینه وی از هر زمان دیگری مستحکم‌تر است.»  در تلگرام 16 ژانویه آمده است: «شاه اطمینان خود را نسبت به کابینه وثوق‌الدوله ابراز کرد. در حال حاضر...

ادامه مطلب

رقابت امریکا، روسیه و انگلستان برای غارت منابع نفتی ایران

رقابت امریکا، روسیه و انگلستان برای غارت منابع نفتی ایران

طی سالهای حاکمیت سلسله قاجار، دولتهای انگلستان و روسیه نقش اصلی را در غارت منابع اقتصادی ایران بر عهده داشتند ولی از آغاز حاکمیت سلسله پهلوی، امریکا نیز به آنان پیوست و سه دولت در استفاده از خوان گسترده سرمایه‌های ایران از یکدیگر سبقت گرفتند. گرچه امریکائیها دیرتر به این شبکه پیوستند و فعالیتهای اقتصادی‌شان در ایران با مقاومتهائی از جانب روسیه و انگلستان روبرو شد ولی وجود بعضی سیاسیون و...

ادامه مطلب

جدا شدن بحرین از ایران و نقش انگلستان

جدا شدن بحرین از ایران و نقش انگلستان

در دهه‌ی 1350 انگلستان که بساط خود را از خلیج فارس برچیده بود، برپایه‌ی سیاست همیشگی خود و یارانش هوادار تکه‌تکه شدن سرزمین‌های پهناور و بزرگ، و تشکیل دولت‌ها و امیرنشین‌های کوچک بود، که نتوانند دردسرهایی در آینده، برای آنها پدید آورند. این بود که انگلیسی‌‌ها تصمیم گرفتند کار بحرین را که سالها مانند استخوانی در گلوی ایشان گیر کرده و برپایه هیچ قرارداد و پیمان رسمی از ایران جدا نشده بود و حتی در...

ادامه مطلب

انگلستان و جدایی بحرین از ایران

انگلستان و جدایی بحرین از ایران

دولت انگلستان با اتکاء به قدرت نیرومند دریایی خود پا به خلیج‌فارس نهاد و طی سالیان متمادی با استفاده از سوءسیاست دولت مرکزی ایران، ضعف قوای نظامی و دریایی ایران، انعقاد قرارداد با شیوخ عرب منطقه و ... حضوری فعال در این ناحیه داشت. بریتانیای کبیر ذره ذره و آرام آرام تسلط خود را توسعه داد. علاوه بر هندوستان، کشف نفت در این منطقه و ظهور بلشویسم در روسیه، در ابتدای قرن بیستم،‌ دلمشغولی‌های...

ادامه مطلب

نگاهی به روابط ایران، انگلستان و روسیه مقارن با جنگ جهانی اول

نگاهی به روابط ایران، انگلستان و روسیه مقارن با جنگ جهانی اول

کلمات کلیدی: بیطرفی- روسیه–انگلیس- قرارداد 1907- جنگ اول جهانی- عرفان کریمی منبع: نویسنده: حضور دو قدرت استعماری روسیه و انگلستان در ایران و اقدامات آنها داستان درازدامن در عین حال تأثیر انگیزی است که جهت شناسایی و نیز تحلیل وقایع تاریخ معاصر ایران می بایست از زوایای مختلف مورد مداقه قرار گیرد. یکی از علل اصلی اهمیت ایران برای انگلستان موقعیت استراتژیک این کشور بود که علاوه بر دارا بودن منابع سرشار...

ادامه مطلب

قرارداد جدید اراضی میان شرکت نفت انگلستان و خوانین بختیارى

قرارداد جدید اراضی میان شرکت نفت انگلستان و خوانین بختیارى

  در دهم شعبان سال 1339ق قرارداد جدیدى مبناى عمل شرکت نفت و خوانین بختیارى قرار گرفت. رئوس این قرارداد عبارتند از:     ماده اول: هرگاه کمپانى زمینى را براى توسعه اداره لازم داشته باشد، به قیمت هر جریب قابل ذرع دیمى واقع در خاک گرمسیر بختیارى، به استثناى محوطه مال امیر [مال‏میر]، گتوند، به‏آب‏بید ولایى و کلیه قطعات املاک آبى از قرار جریبى ده تومان و آنچه زمین غیرقابل زرع است به استثناء...

ادامه مطلب

تصویر قرارداد استقراض 2 میلیون لیره از انگلستان بر اساس پیمان 1919

تصویر قرارداد استقراض 2 میلیون لیره از انگلستان بر اساس پیمان 1919

تصویر قرارداد استقراض 2 میلیون لیره از انگلستانبر اساس پیمان 1919

ادامه مطلب