سیاهکل
0

چریک های فدائی خلق تا قبل از سیاهکل

چریک های فدائی خلق تا قبل از سیاهکل

همه نویسندگانی که به تاریخچه چریک‌های فدائی خلق پرداخته‌اند؛ یادآور شده‌اند، سازمانی که در سال 1350 بر خود نام چریک‌‌های فدایی خلق نهاد؛ از «وحدت» دو گروه «جزنی ـ ضیاءظریفی» و «پویان ـ احمد‌زاده» تشکیل شده است. این سخن چندان دقیق نیست و آن را با اندکی تسامح باید پذیرفت. زیرا آنگاه که بقایای گروه جزنی و گروه پویان در پس چند ماه مذاکره در یکدیگر ادغام شدند؛ از گروه جزنی...

ادامه مطلب

بررسی رفتار تروریستی و زمینه های آن در سازمان چریک های فدایی خلق

به بهانه 19 بهمن 1349 سالروز تصرف پاسگاه ژاندارمری سیاهکل

بررسی رفتار تروریستی و زمینه های آن در سازمان چریک های فدایی خلق

  کودتای ۲۸ مرداد سال ۱۳۳۲ موازنه سیاسی را به سود شاه تغییر داد ولی هنوز شاه نمی توانست در قامت یک دیکتاتور تمام عیار، قدرت را به تمامی در اختیار بگیرد. در نتیجه گروه ها و رجال سیاسی اپوزیسیون امید داشتند با ساز و کارهای قانونی بتوانند شاه را به رعایت قانون اساسی مجبور سازند. خصوصاً آنکه دولت برآمده از کودتا با رهبران جبهه ملی با مدارا رفتار می کرد (۱). با عمیق شدن اختلافات آمریکا و جهان...

ادامه مطلب

مشی مسلحانه در بوته نقد در درون چریک های فدائی خلق

به بهانه 19 بهمن 1349 سالروز تصرف پاسگاه ژاندارمری سیاهکل

مشی مسلحانه در بوته نقد در درون چریک های فدائی خلق

سال 1355 در حالی آغاز شد که ضربات کوبنده ساواک و کمیته مشترک به چریک‌ها پایانی نداشت. به رغم آنکه، این ضربات به کشته ‌شدن و دستگیری بسیاری از کادرهای باتجربه و سمپاتیزان‌های چریک‌ها می‌انجامید و تحرکات عملیاتی آنان را به پایین‌ترین سطح می‌رساند؛ آنها همچنان، با رشد شمار نیروهایی روبرو بودند که می‌خواستند به چریک‌های فدایی خلق بپیوندند. جذب نیروهای تازه که عمدتاً از...

ادامه مطلب

سیاهکل، واقعه ای تاریخی نه حماسه

سیاهکل، واقعه ای تاریخی نه حماسه

چریک های چپ ایران در سال 1349 در حال شناسایی و در تدارک عملیاتی مسلحانه در مناطقی از گستره جنگل های شمال بودند تا بتوانند با برپاسازی کانون چریکی در دل جنگل های این خطه به ویژه در لاهیجان و سیاهکل، مردم محلی را پای مبارزه بکشانند و بنای یک جنگ چریکی را پایه گذاری کنند که در چنگال ساواک گرفتار شدند. رهبران و تشکیلات جوان مارکسیستی ایران در مدت پنج ماه جنگل های شمال از گرگان ، مازندران تا گیلان را برای...

ادامه مطلب

 واقعه سیاهکل؛ نخستین مبارزه مسلحانه علیه رژیم شاه

به بهانه 19 بهمن 1349 سالروز تصرف پاسگاه ژاندارمری سیاهکل

واقعه سیاهکل؛ نخستین مبارزه مسلحانه علیه رژیم شاه

11سال بعد از اینکه فیدل کاسترو و چریک‌های همراهش، از کوهستان جنگلی سیئرا مائسترا به شهر یورش بردند و با فتح هاوانا، انقلابی به پا کردند، در جنگل‌های انبوه سیاهکل گروهی از چریک‌های ایرانی به گمان خود با تأثیر از فیدل به‌دنبال انقلابی از جنگل بودند. البته در ابتدای قرن در ایران نیز جنبشی از جنگل به رهبری میرزا کوچک‌خان، برای این عده اندک از دانشجویان مارکسیست خاطره‌ای تاریخی بود. پس از...

ادامه مطلب

چریک‌های فدایی رها از اکثریت و اقلیت!

به بهانه 19 بهمن 1349 سالروز تصرف پاسگاه ژاندارمری سیاهکل

چریک‌های فدایی رها از اکثریت و اقلیت!

گذر و نظری بر آغاز و فرجام چند گروه مبارز مسلح در دوران پهلوی

یکی از گروه‌های چریکی چپ که در اوایل سال 1350 به عملیات مسلحانه علیه رژیم روی آوردند، چریک‌های فدایی خلق بودند. فداییان خلق در اواخر فروردین سال 1350 از پیوند دو گروه که سابقه فعالیت آنها از اوایل دهه 1340 شمسی شروع شده بود، تشکیل شد: الف) گروه جزنی، ب) گروه احمدزاده ـ پویان قبل از بررسی سازمان چریک‌های فدایی خلق ایران و برخوردهای ساواک با آنان در مورد دو گروه تشکیل‌دهنده به چند نکته لازم...

ادامه مطلب

خوانش چه گواراییستی از مارکسیسم

به بهانه 19 بهمن 1349 سالروز تصرف پاسگاه ژاندارمری سیاهکل

خوانش چه گواراییستی از مارکسیسم

  هرچند رخداد سیاهکل به اعتباری برآیند جدال شرق و غرب در عرصه جهانی دو قطبی بود؛ جهانی درگیر جنگ سرد اما نباید از خاطر دور داشت که این واقعه در دل خود خطرخیزی مبارزات مسالمت آمیز و تحمیل خطر به رژیم استبدادی را به زیر سوال می برد و یادآور زبان نفهمی استبداد شاهنشاهی بود که هیچ گونه سلامت گفتمانی را بر نمی تافت. تقریبا همه کسانی که دستی از دور بر آتش تاریخ معاصر ایران دارند، آن جمله مرحوم بازرگان...

ادامه مطلب

واقعه سیاهکل

واقعه سیاهکل

روز 19 بهمن 1349 سازمان چریک‌های فدایی خلق که در جنگلهای گیلان مستقر بود، پاسگاه ژاندارمری سیاهکل در لاهیجان را مورد حمله قرار داد. در این حمله عده‌ای از اعضای این سازمان کشته شدند.   واقعه سیاهکل  به «قیام سیاهکل» و یا «جنبش سیاهکل»  نیز مشهور است.  هدف از این عملیات آزاد سازی اعضای دستگیر شده این سازمان بود. در درگیری پیش آمده تعدادی از چریک‌ها کشته و جمع دیگری دستگیر و...

ادامه مطلب

فداییان خلق پس از سیاهکل

به مناسبت نوزدهم بهمن 1349 سالروز حمله به پاسگاه سیاهکل

فداییان خلق پس از سیاهکل

اگرچه در روایت‌های دهه پنجاه چریک‌های فدایی، نام «مسعود احمد‌زاده»، بر گروه سایه افکنده است و حمیداشرف  نیز، در جمع‌بندی سه‌ساله خود تأکید می‌کند: «چون یکی از مؤسسین اصلی آن گروه، رفیق مسعود احمد‌زاده بود به افتخار نام و مرام باشکوهش نام این گروه را گروه رفیق مسعود می‌گذاریم» ؛ ولی بی‌تردید نقش «امیرپرویز پویان»، به واسطه برخی ویژگی‌هایی که دارا بود؛ در...

ادامه مطلب

مرگ حمید اشرف و وضعیت فدائیان خلق

مرگ حمید اشرف و وضعیت فدائیان خلق

روز 8 تیر 1355 حمید اشرف و 9 نفر دیگر از اعضای مسلح سازمان چریکهای فدایی خلق در رویارویی با مأمورین در منطقه مهرآباد جنوبی به قتل رسیدند. با این حادثه، سازمان مزبور تقریباً از هم پاشید. حمید اشرف از رهبران سازمان چریکهای فدایی خلق همراه با عده‌ای از کادرهای رده بالای سازمان در این خانه به سر می‌بردند؛ اما به رغم ساعت‌ها درگیری و مقاومت سنگین، هیچ‌کدام نتوانستند از مهلکه بگریزند. حمید اشرف...

ادامه مطلب

سرقت مسلحانه برای تامین نیازهای مالی

سرقت مسلحانه برای تامین نیازهای مالی

از زمان تشکیل نخستین هسته‌های چریکی، چگونگی تأمین پول همچنان یکی از موضوعات بغرنج گروه چریکهای فدایی خلق به شمار می‌رفت. صفاری‌آشتیانی عضو این گروه بر سرقت از بانک پای می‌فشرد؛ ولی مشعوف کلانتری او را متقاعد کرد که چنین کاری ممکن نیست. زیرا با دستگیری جزنی و سورکی، طرح سرقت از بانک احتمالاً لو رفته و ساواک هشیار شده است. اما سرقت از بانک، ضمن آنکه نیازهای مالی گروه را برطرف می‌کرد؛ امکانی بود...

ادامه مطلب

دلیل سکوت امام در باره حادثه «سیاهکل» چه بود؟

دلیل سکوت امام در باره حادثه «سیاهکل» چه بود؟

بعد از سرکوب مردم در حماسه سال 42 عده ای از جوانان مسلمان از یک طرف و عده ای از مارکسیست مائوئیست1 ها و مارکسیست لنینیست ها که روشهای مسلمانان مبارز و نیز مبارزه مسالمتآمیز جبهه ملی و حزب توده را با رژیم شاه نمی پسندیدند با عضو گیری بین دانشجویان، گروههایی کوچکی را تشکیل دادند تا تجربیات چین، ویتنام، کوبا، الجزایر... را در مبارزات مورد مطالعه قرار دهند و سالها بعد به این نتیجه رسیدند که باید به مبارزه...

ادامه مطلب

کالبد شکافی جریان چپ در ایران – قسمت چهارم

کالبد شکافی جریان چپ در ایران – قسمت چهارم

(مصاحبه با استاد پرویز جنتی) * بسم الله الرحمن الرحیم . امروز پنجشنبه 24 مهر ماه ، جلسۀ چهارم در خدمت استاد جنتی هستیم . راجع به حزب توده و جریان چپ در ایران در جلسۀ قبل مفصل توضیح دادید و استفاده کردیم و حتی جریان‌هایی مثل مائوییست‌ها ، انشعاب‌هایی که از حزب توده شد تا «تشکیلات تهران» رسیدیم . مجموعۀ عملکرد حزب توده در حوادث سال 1332 و پس از آن ، موضوع  افسران حزب توده و لو رفتن‌ آنها و...

ادامه مطلب

چریک‌ها پدرم را به گلوله بستند!

چریک‌ها پدرم را به گلوله بستند!

(روایت فرزند یکی از کشته‌شدگان درگیری‌های پاسگاه سیاهکل)  ناصر وحدتی هستم، فرزند اکبر، منزل ما در لیش است، کارمند بانک هستم!» این پاسخ ناصر وحدتی به بازجویش کافی نبود. برگه دیگری جلویش گذاشتند که رویش نوشته شده بود: «هویت شما محرز است! لطفا مفصل توضیح بدهید که انگیزۀ آشنایی شما با ایرج نیری چه بود؟» ایرج نیری معلم مدرسۀ شاعوزلات (شبخوسلات) بود، از سران اصلی گروه جنگل چریک‌های فدایی...

ادامه مطلب

 حمله فداییان خلق به پاسگاه سیاهکل

حمله فداییان خلق به پاسگاه سیاهکل

 در روز 16 بهمن، ‌برای آخرین بار، حمید اشرف  با صفایی فراهانی در کوه گفت‌وگو کرد. اشرف آنان را از دستگیری تیم شهر و اسکندر رحیمی مطلع ساخت و بر مبهم بودن اوضاع تأکید نمود. اما صفایی فراهانی بر تصمیم خود مبنی بر آغاز عملیات در زمان مقرر مصمم بود و سپس به اشرف  توصیه کرد: «اگر بشود صفاری به عراق رفته و از آنجا بتواند با منوچهر کلانتری که در انگلستان است تماس برقرار کند؛ بسیار جالب خواهد شد...

ادامه مطلب

رخداد سیاهکل از منظری دیگر

رخداد سیاهکل از منظری دیگر

 خوانش چه گواراییستی از مارکسیسم هرچند رخداد سیاهکل به اعتباری برآیند جدال شرق و غرب در عرصه جهانی دو قطبی بود؛ جهانی درگیر جنگ سرد اما نباید از خاطر دور داشت که این واقعه در دل خود خطرخیزی مبارزات مسالمت آمیز و تحمیل خطر به رژیم استبدادی را به زیر سوال می برد و یادآور زبان نفهمی استبداد شاهنشاهی بود که هیچ گونه سلامت گفتمانی را بر نمی تافت. تقریبا همه کسانی که دستی از دور بر آتش تاریخ معاصر...

ادامه مطلب

عملکرد سازمان چریک های فدائی خلق

عملکرد سازمان چریک های فدائی خلق

پیشینه و خاستگاه فعالیت‌های چریکی به سال 1342 باز می‌گردد. عواملی مانند توانایی نیروهای مسلح در سرکوب قیام 15 خرداد 1342، کارایی ساواک در ریشه‌کن ساختن احزاب مخفی و زیرزمینی و بی‌اعتنایی سازمان‌های مهم مخالف(به ویژه حزب توده و جبهه‌ی ملی)، به کنار گذاشتن روش‌های مقاومت مسالمت‌آمیز، دست به دست هم دادند تا مخالفان جوان را به جستجوی شیوه‌های جدید مبارزه ترغیب کنند.[1] سازمان...

ادامه مطلب

شرح واقعه سیاهکل و پیامدهای آن

شرح واقعه سیاهکل و پیامدهای آن

واقعه سیاهکَل به حمله‌ مسلحانه‌ی هواداران سازمان چریک‌های فدایی خلق ایران به پاسگاه ژاندارمری سیاهکل در تاریخ ۱۹ بهمن سال ۱۳۴۹ انجام دادند، گفته می‌شود واقعه سیاهکَل که همچنین به قیام سیاهکَل و جنبش سیاهکَل نیز مشهور است، به حمله‌ مسلحانه‌ی هواداران سازمان چریک‌های فدایی خلق ایران به پاسگاه ژاندارمری سیاهکل در تاریخ ۱۹ بهمن سال ۱۳۴۹ انجام دادند، گفته می‌شود. هدف از این عملیات...

ادامه مطلب