شیخ محمد خیابانی
0

بازشناسی قیام شیخ محمد خیابانی

بازشناسی قیام شیخ محمد خیابانی

 در تاریخ معاصر ایران  بعضی از شخصیت ها هستند که با وجود طول عمر نسبتا کم ، توانسته اند نقش برجسته ای از خود در تاریخ ایران برجای بگذارند . ازجمله این شخصیت ها شیخ محمد خیابانی است که درطول حیات چهل ساله خود قیامی را درآذربایجان رهبری کرد که نام او را برای همیشه جاودانه ساخت.  با این حال در باره شخصیت و گرایش ها و آرمان های او در سالهای اخیر سئوال ها و شبهه های مختلفی در بین محافل روشنفکری و...

ادامه مطلب

عوامل شکست و آسیبشناسی قیام شیخ محمد خیابانی در تبریز

عوامل شکست و آسیبشناسی قیام شیخ محمد خیابانی در تبریز

در فاصله انقلاب مشروطه تا برآمدن رضاخان، ایران شاهد جنبشها و مبارزات بسیاری برای کسب آزادی، استقلال، عدالت و ترقی بود. نقطه مشترک بسیاری از این جنبشها عدم تحقق مشروطه و در واقع ناکامی آن انقلاب در کسب آزادی، استقلال، عدالت و ترقی جامعه بود. مجلس شورای ملی به عنوان برجستهترین دستآورد انقلاب مشروطه، فراز و نشیبهای بسیاری طی کرد. جدال بر سر استقرار پارلمان ملی، در یکی از زوایایش در قیام شیخ محمد...

ادامه مطلب

شیخ  محمد خیابانی خروش حماسه ها

شیخ محمد خیابانی خروش حماسه ها

 بی گمان یکی از شکوهمندترین حرکتهای تاریخ و جنبشهای دینی و مردمی ایران در قرن حاضر، قیام حماسه آفرین شیخ محمد خیابانی در تبریز است . هدف این قیام نجات کشور از دام توطئه های شیطانی بود که استعمارگران غرب و شرق به دست عمال خودفروخته خویش در سرتاسر این مرز و بوم گسترده بودند. در آن روزگار ایران گویی صاحب نداشت و انقلاب مشروطیت به نفع قدرتهای خارجی و متجاوز، مصادره می شد و غرچگان غربزده و روشنفکرنما،...

ادامه مطلب

شهید شیخ محمد خیابانی

شهید شیخ محمد خیابانی

 آذربایجان هم‌چون دیگر ولایات ایران دارای تاریخ پرفراز و نشیبی است، خصوصاً در دو سده‌ی اخیر، تحولات، حرکت‌ها، جنبش‌ها، توطئه‌ها و تجاوزات در این خطه از ایران تاریخ شگفت‌انگیز دارد.نقش آذربایجان از زمان عباس میرزا تا نهضت‌های؛  تنباکو، مشروطیت، خیابانی و نهضت اسلامی حاکی از نقش‌آفرینی و حضور معنوی، فکری و انقلابی، این بخش از کشور است و هم‌چنین ظهور اندیشه‌هایی چون؛ شیخیه، بابیه،...

ادامه مطلب

درنگی در نهضت شهید شیخ محمد خیابانی

درنگی در نهضت شهید شیخ محمد خیابانی

با رسمیت تشیع علما، فقها و مراجع تقلید طی شش قرن گذشته در جایگاه نواب عام امام معصوم(ع) در بزنگاه‌های تاریخی به عنوان حافظان حریم سیاسی تشیع به ایفای وظیفه پرداخته‌اند و خیزش‌هایی که درتاریخ معاصر ایران به راه افتاده بر ایفای این نقش گواه است.به گزارش مجله شبانه باشگاه خبرنگاران، آذربایجان به دلایلی که در پژوهش‌های تاریخی مورد بررسی قرار گرفته است نقش و جایگاه مهمی در تشکیل و تحکیم و سپس حفاظت...

ادامه مطلب

بازخوانی قیام‏ شیخ محمد خیابانی

بازخوانی قیام‏ شیخ محمد خیابانی

شیخ محمد خیابانی، پسر حاج عبدالحمید، از بازرگانان خامنه‌ی تبریز، در سال 1279 (1880م.) دیده به جهان گشود. در جوانی، هم در کار تجارت به پدر کمک می‏کرد و هم در جلسات دروس قدیمه شرکت می‌‌‏جست.[1] تحصیلاتش به حدی رسید که ضمن اینکه پیش‌نمازی یکی از مساجد تبریز را به عهده داشت، به تدریس در مدرسه‌ی طالبیه نیز پرداخت.[2] او پس از کودتای محمدعلی‌شاه و دوران استبداد صغیر، به مشروطه‌خواهان تبریز پیوست و با سقوط...

ادامه مطلب

شیخ محمد خیابانی و تعهد روحانیت

شیخ محمد خیابانی و تعهد روحانیت

17 فروردین یادآور روزی است که روحانی مجاهد شیخ محمد خیابانی در راه اعتلای میهن و نجات و رهایی مردم از استبداد داخلی و استعمار خارجی قیام نمود.آذربایجان شهیدپرور، در سال 1258 هجری شمسی، نوزادی را در آغوش کشید که در سالهای نه چندان دور حماسه رشادتها و شهامتهای او شهره آفاق گردید. این روح پر خروش و خرد بیدار و جان مشتعل و حماسه عظیم، کسی جز شیخ محمد خیابانی نبود.محمد از فرزندان خلف آذربایجان، فرزند حاج...

ادامه مطلب

شیخ محمد خیابانی عالم و مبارز دوران مشروطیت در آذربایجان

شیخ محمد خیابانی عالم و مبارز دوران مشروطیت در آذربایجان

زندگی نامهشیخ محمد خیابانی، فرزند حاج عبدالحمید تاجر خامنه ای و بانو رقیه سلطان، در سال ۱۲۹۷ ق در شهرک «خامنه» واقع در ده کیلومتری شهرستان شبستر دیده به جهان گشود [۱] و تحصیلات مقدمات و ادبی را در زادگاهش گذراند. پدرش در شهر «پتروفسکی» (مخاچ قلعه، مخاچ کالا) پایتخت آن روز جمهوری داغستان، تجارتخانه داشت. در نوجوانی همراه پدر به پتروفسکی رفت و مدتی را در تجارتخانه او به کارهای تجاری و آموختن رمز و راز...

ادامه مطلب

فراز و فرود  شهید شیخ محمد خیابانی

فراز و فرود شهید شیخ محمد خیابانی

روحانی مجاهد، شیخ محمد خیابانی در سال 1259 شمسی در در روستای خامنه ارونق از توابع تبریز متولد شد. وی پس از فراگیری علوم مقدماتی، از محضر حضرات آیات سید ابوالحسن انگجی و میرزا عبدالعلی، فقه و اصول و هیئت و نجوم را آموخت و پس از مدتی به تدریس پرداخت. پتروفسکی اقامت و به تجارت اشتغال داشت،پس از مقداری تحصیلات مقدماتی به روسیه رفت و مدتی در نزد پدر خود به کار مشغول بود و دیری نگذشت که به تبریز بازگشت. و به...

ادامه مطلب

اوضاع و احوال آذربایجان و کشته شدن خیابانی

اوضاع و احوال آذربایجان و کشته شدن خیابانی

اوضاع ایران پیش از کودتاآشفتگی اوضاع آذربایجان تا تابستان سال 1920 ادامه یافت: «شهر‌های ارومیه، سلماس و خوی در استان آذربایجان کاملاً تحت کنترل قانون‌شکنی به نام اسماعیل‌آقا‌خان در‌آمده است. مشروطه‌خواهان آذربایجان، که اداره حکومت را تبریز به دست گرفته‌اند، با ورود مخبرالسلطنه به عنوان والی آذربایجان موافقت کرده‌اند، به شرطی که از طرف کابینه فعلی اعزام شود. بنابراین وی به والیگری منصوب شد و...

ادامه مطلب

قیام علیه استعمار و استبداد

قیام علیه استعمار و استبداد

 16 فروردین ماه 1299 شمسی سرآغاز قیام قهرمانی دیگر از سرزمین آذربایجان است، خیابانی از سلاله پاک‌بازان قهرمان و در صف پویندگان راه انبیاء آغازگر قیام خونینی گشت که کاخ استبداد حاکم را به لرزه درآورد.شیخ محمد خیابانی روحانی آگاه و متعهدی بود که در برابر سلطه استعمار و استبداد بر ملت ایران، نتوانست ساکت و صامت بنشیند و هم چنان به تعلیم و تعلم در کنج حجره‌ها و حوزه‌های علمیه بپردازد.شیخ محمد خیابانی...

ادامه مطلب

 گذری برخصال فکری و عملی شیخ محمد خیابانی و علل افول نهضت آزادیستان

گذری برخصال فکری و عملی شیخ محمد خیابانی و علل افول نهضت آزادیستان

خلاصه:  درباره ماهیت دینی قیام مرحوم خیابانی، شواهد تاریخی و نیز منقولات و شهادت های فراوانی وجود دارند که در این مقام به یکی از آنها می کنیم. یکی از معمرین علمای تبریز به نام آقامیرزا عبدالله خواجه ای بیشکی که معاصر شیخ بود و در ۱۰۸ سالگی درگذشت و می توان او را یک قرن تاریخ زنده تبریز خواند و گویی تمام حوادث یکصد ساله اخیر مناطق آذربایجان همه در گنجینه خاطر او بایگانی است، درباره شیخ محمد...

ادامه مطلب

کلمات قصار منصوب به شیخ‌محمد خیابانی

کلمات قصار منصوب به شیخ‌محمد خیابانی

ـ اولین وسیله ترقی، داشتن روح تجدد استـ آذربایجان جزو لاینفک خاک ایران استـ ای ایران لایموت سرت را بلند دارد و زنده و پاینده باشـ ایران را ایرانی باید آزاد کندـ لازمه شرافت یک ملت استقلال استـ بدون حقیقت آزادی میسر نیستـ آزادی مستلزم مساوات است: در برابر قانون همه برابریمـ آزادی عقیده در بالای سر هر سیاست حاکم استـ روح ملت فدای هیچ کس نیست. ارواح خادمین ملت باید فدای ملت شودـ لقمه خارداری باشید تا...

ادامه مطلب

نسبت فامیلی شیخ محمد خیابانی با رهبر انقلاب اسلامی

نسبت فامیلی شیخ محمد خیابانی با رهبر انقلاب اسلامی

شیخ محمد خیابانی، عالم و مجاهد بزرگ معاصر، پس از گذراندن تحصیلات و درآمدن به کسوت روحانیت با خاندان خامنه‌ای ها وصلت کرد. آیت‌الله سید حسین حسینی خامنه‌ای (جد پدری و پدربزرگ مقام معظم رهبری)، مشهور به سید حسین پیشنماز، از روحانیان مشهور و مبارز آذربایجان بود. ایشان دارای هفت فرزند بود که یکی از آنان سید محمد، معروف به پیغمبر و دیگری سید جواد (پدر مقام معظم رهبری) است. فرزند دیگر او میر مهدی نام...

ادامه مطلب

کلمات قصار منصوب به شیخ‌محمد خیابانی

کلمات قصار منصوب به شیخ‌محمد خیابانی

ـ اولین وسیله ترقی، داشتن روح تجدد استـ آذربایجان جزو لاینفک خاک ایران استـ ای ایران لایموت سرت را بلند دارد و زنده و پاینده باشـ ایران را ایرانی باید آزاد کندـ لازمه شرافت یک ملت استقلال استـ بدون حقیقت آزادی میسر نیستـ آزادی مستلزم مساوات است: در برابر قانون همه برابریمـ آزادی عقیده در بالای سر هر سیاست حاکم استـ روح ملت فدای هیچ کس نیست. ارواح خادمین ملت باید فدای ملت شودـ لقمه خارداری باشید تا...

ادامه مطلب

گفتگو با نواده شیخ محمد خیابانی

گفتگو با نواده شیخ محمد خیابانی

 جنبش آزادیستان عصر مشروطه واکنشی بود به بحرانی که در ساحت وجدان ایرانی به دنبال شکست در جنگ های ایران و روس ایجاد شد و باعث بازگشت نخبگان کشور از تعطیلات تاریخ گردید. خیابانی از اندک نخبگان سیاسی بود که دریافت ِ معقولانه و درستی از منطق مناسبات جدید و الزمات تجدد پیدا کرد. اتفاقا تجددخواهی و بقول ملکم خان آیین ترقی که به دنبال شکست در جنگ های ایران و روس و با پدیدار شدن بحران در آگاهی ایرانیان...

ادامه مطلب

شرح حال و اقدامات شیخ محمد خیابانی

شرح حال و اقدامات شیخ محمد خیابانی

 شرح حال و اقدامات شیخ محمد خیابانی به‌قلم چند نفر از دوستان و آشنایان او انتشارات سحر/ چاپ اول/ ۲۵۳۶ «شرح حال و اقدامات شیخ محمد خیابانی» کتابی‌ست که اولین‌بار در سال ۱۳۰۴ شمسی، انتشارات معروف «ایرانشهر» (به‌مدیریت حسین کاظم‌زاده‌ ایرانشهر) آن‌ را در برلین منتشر کرد. حدود نیم قرن بعد، فقط یک بار دیگر، انتشارات سحر آن را به بازار فرستاد. بنابراین، این کتاب نسبتن مهم، آن‌طور که باید، دیده و...

ادامه مطلب

کتابشناسی توصیفی قیام شیخ محمد خیابانی

کتابشناسی توصیفی قیام شیخ محمد خیابانی

وجود کتابنامه‎های توصیفی پیرامون موضوعات گوناگون پژوهشی، در کیفیت و کمیت روند پژوهشهای مربوط به آن موضوع تاثیر کاملا مثبت و آشکاری دارد و محققین را در انجام کار، توفیق و سهولت ویژه ای می‎بخشد. آنچه را که پیش رو دارید، کتابشناسی توصیفی قیام مرحوم شیخ محمد خیابانی است که اگرچه حدود پنج ماه بیشتر به طول نیانجامید اما تاثیر آن بر دوران پرالتهاب ایران پس از مشروطه، به شکلی عمیق و الهام بخش باقی ماند....

ادامه مطلب

نهضت آزادیستان و شهید محمد خیابانی

نهضت آزادیستان و شهید محمد خیابانی

 با مقر نایب السلطنه شدن تبریز در دوران قاجار، تبریز به عنوان شهر مرکزی آذربایجان دوباره به دوران اهمیت و تاثیر گذاری خود بر جریانات سیاسی- فکری سراسر ایران بازگشت.دوره نخست این نقش آفرینی مربوط به دوران کوتاه مدت ولی سراسر فراز و نشیب اوایل صفویه است. پس از انتقال پایتخت به مناطق مرکزی کشور در دوره صفویه و کاسته شدن از اهمیت سیاسی تبریز در دوره قاجار این شهر دیگر بار به حشمت پیشین خود باز می...

ادامه مطلب