رجال
آن روی سکه بارزانی

آن روی سکه بارزانی

این مقاله بر 2 منبع مستندِ عمده درباره روابط کا.گ.ب و بارزانی تکیه دارد. نخستین منبع، بایگانی کمیته مرکزی حزب کمونیست اتحاد شوروی است که نامه‌های رد و بدل‌شده میان کا.گ.ب. و کمیته مرکزی را نیز در بر دارد. مهم‌ترین اسناد ذکرشده در این مقاله به سال ۱۹۶۱، یعنی اوج جنگ سرد برمی‌گردند.دومین منبع، بایگانی به‌اصطلاح میتروخین است که پس از فروپاشی شوروی، توسط افسر رویگردان کا.گ.ب واسیلی میتروخین به...

ادامه مطلب

آماج خشم بیگانگان

آماج خشم بیگانگان

شهامت و ثبات عقیده و وفاداری او ــ به قول مورخ الدوله سپهر ــ حتی مورد تصدیق دشمنانش، قرارداشت.1 دکتر قاسم غنی «راجع به مرحوم امیر بهادر جنگ، مکرر شنیده» است «که مرحوم کمال الملک او را به صفات پسندیده صدق، صفا، صمیمیت، وفا، حفظ قول و عهد می‌ستود و می‌فرمود مردی بود که رنگ خارجی نگرفته بود. پایبند به سنن و آداب بود، عقیده و صدق و صفا داشت؛ و او را بر بسیاری از معاصرین خود برتری...

ادامه مطلب

رضاشاه و شبه ناسیونالیسم ایرانی

رضاشاه و شبه ناسیونالیسم ایرانی

برخی تفاوت‌های افکار و تمایلات ناسیونالیستی پیشگامان ناسیونالیسم جدید در ایران ریشه در تفاوت دریافت‌ها و رهیافت‌های آنان در رویارویی با چگونگی نسبت میان تاریخ و فرهنگ ایرانی، اسلامی و غربی با یکدیگر داشت. ایران‌گرایی روشنفکرانی چون میرزا فتحعلی آخوندزاده و میرزا آقاخان کرمانی با مبالغه در باستان‌گرایی به طور عمده ماهیت و رنگی ضد‌عربی و حتی ضد‌اسلامی به خود گرفت. اما روشنفکری...

ادامه مطلب

«حجت»‌اسلام

«حجت»‌اسلام

حجت‌الاسلام از مخالفان «پابرجا و اصولی» مشروطه اروپایی است که وصف وی ــ به ستایش و بیشتر به نکوهش ــ در تواریخ مشروطه آمده است. وی، به روزگار مشروطه، فقیهی مُطاع در دارالعلم بزرگ آن روز، زنجان، و پشتیبانی قاطع برای مشروعه خواهان بود. هرچند نسبت به مشروطه وارداتی، در مجموع، موضعی «منفی» و این اواخر حتی «ستیزناک» داشت، ولی این مخالفت صرفاً از درد دینداری و درک سیاسی او ناشی...

ادامه مطلب

فرجام غم‌آلود

فرجام غم‌آلود

پس‌ از فتح‌ تهران‌ توسط‌ مشروطه‌خواهان، ستارخان‌ همراه‌ باقرخان‌ سالار ملی، بدون‌ اطلاع‌ از تحولات‌ درونی‌ مشروطیت‌ تهران، به‌ سمت‌ پایتخت‌ روانه‌ شدند. استقبال‌ پرشور مردم‌ شهرهای‌ بین‌ راه‌ و مردم‌ تهران‌ حکایت‌ از قدرشناسی‌ مردم‌ ایران‌ نسبت‌ به‌ زحمات‌ آن‌ دو داشت، اما عده‌ای‌ از حضور آنان‌ در تهران‌ راضی‌...

ادامه مطلب

مجاهدین خلق ؛ سازمانی با اهداف قتل عام

مجاهدین خلق ؛ سازمانی با اهداف قتل عام

موسسان سازمان مجاهدین خلق پس از گفت وگوهای اولیه، شناسایی و جذب نیروها و تشکیل سلول‌های کوچکی در قزوین، تبریز، مشهد، اصفهان، شیراز، کرمانشاه، کرمان و بانه سال 1347 با تشکیل کمیته مرکزی به بررسی روستاها و چگونگی امکان فعالیت سیاسی و مبارزاتی در آنجا، برنامه‌های آموزشی و چگونگی تشکیل خانه‌های تیمی پرداختند. طی سال 1347 پس از تکمیل مطالعات به این نتیجه رسیدند که با اجرای برنامه اصلاحات ارضی...

ادامه مطلب

خیرخواه مردم

خیرخواه مردم

مخالفینش نیز به وجود این اوصاف حسنه در وی اعتراف داشتند.1 در آستانه طلوع مشروطه با عین‌الدوله در افتاد و به همین علت به مشهد تبعید شد.2 در آنجا نیز واسطه اصلاح کار مردم شورشی با دولت بود.3 با این سوابق، پس از عزل عین‌الدوله، وزیر عدلیه رژیم مشروطه گردید و حتی می‌خواستند او را «رئیس مجلس قرار دهند.»4 گزارش سفارت انگلیس، مشیرالسلطنه را شخصیتی «معروف به نفرت از اروپاییها» قلمداد...

ادامه مطلب

علامه امینی؛ زمان، اندیشه، تکاپو

علامه امینی؛ زمان، اندیشه، تکاپو

1. خاندان و تحصیلات آیت‌الله حاج شیخ عبدالحسین تبریزی نجفی معروف به «علامه امینی»، نویسنده کتاب گرانسنگ «الغدیر»، سال 1320ق در خانواده علم و تقوا در تبریز متولد شد. مادرش می‌گوید: شیردادن من به فرزندم، عبدالحسین، با شیردادن به دیگر فرزندانم فرق داشت. زیرا هر گاه می‌خواستم به وی شیر دهم، گویی نیرویی مرا وا می‌داشت که وضو سازم و، با وضو، سینه در دهانش بگذارم! 1 عبدالحسین تحصیلات...

ادامه مطلب

مرجع روشن ضمیر

مرجع روشن ضمیر

وی 13 ربیع‌الاول 1308 ق در بیست و چهارسالگی برای ادامه تحصیلات دینی و حوزوی عازم نجف اشرف شد و از محضر درس استادان بنام حوزه نجف همچون میرزا حبیب‌الله رشتی، آخوند خراسانی و سیدمحمدکاظم طباطبایی یزدی بهره برد. از میان همه استادان، اصفهانی بیش از همه، یعنی حدود 17‌‌سال از درس آخوند خراسانی استفاده نمود و در شمار نزدیک‌ترین شاگردان و اصحاب وی در آمد. پس از فوت آخوند خراسانی بعضی از مردم...

ادامه مطلب

قهرمان مبارزه با استعمار

قهرمان مبارزه با استعمار

سال 1911م. جهان اسلام شاهد دو تهاجم نظامی بود، نخست تهاجم ایتالیا به طرابلس غرب (لیبی کنونی) و دوم حمله روسیه به شمال ایران. آیت‌الله خالصی، مراجع تقلید وعلمای طراز اول را جهت بحث و تبادل‌نظر و اتخاذ تصمیمات بازدارنده به کاظمین فراخواند وخود شخصاً به سامراء سفر کرد و از آیت‌الله میرزا محمدتقی شیرازی برای حضور در این گردهمایی که به نام «کنگره اول کاظمین» معروف شد دعوت به عمل آورد، بدینسان...

ادامه مطلب

نگاهی به زندگی و عملیات نظامی امیرموید سوادکوهی

نگاهی به زندگی و عملیات نظامی امیرموید سوادکوهی

از موضعگیری‌های سوادکوهی در جریان نهضت مشروطه اطلاع دقیقی در دست نیست و در هیچ کدام از منابع ‌ای به عملکرد او نشده است و به نظر می‌رسد که وی در این باره سکوت اختیار کرد ولی اختیارات وسیعی که از سوی محمدعلی شاه به وی داده شد این نکته را به اثبات می‌رساند که اسماعیل‌خان فرد قدرتمندی بود و شاه که با مشروطه‌خواهان سر ناسازگاری داشت، می‌خواست از این طریق او را به صورت یک متحد برای خود...

ادامه مطلب

آغاز استبداد مدرن

آغاز استبداد مدرن

در این دوره 132 تن از حوزه‌های انتخابیه سراسر کشور در مقام نماینده در مجلس شورا حضور پیدا کرده بودند. رئیس سنی مجلس ششم در روز افتتاحیه، آیت‌الله سید حسن مدرس بود. پس از آن، همچنان که رضا شاه می‌‌خواست، سیدمحمد تدین که در صعود دیکتاتور به تخت سلطنت و انقراض قاجار نقش قابل توجهی ایفا کرده بود، به عنوان رئیس موقت و سپس دائمی مجلس ششم برگزیده شد. از فروردین 1306 تا پایان دوره ششم، میرزا...

ادامه مطلب

مرد دین و سیاست

مرد دین و سیاست

حسین دوران کودکی را در چنین خاندان علمی و معنوی‌ای پشت‌سر گذاشت. وی خواندن و نوشتن و بخشی از مقدمات علوم اسلامی را نزد پدر و بخشی دیگر را در محضر استادان حوزه علمیه تهران فرا گرفت. سپس به نجف اشرف هجرت کرد و تحصیلات خود را تا رسیدن به اجتهاد ادامه داد. او علاوه بر دانش حوزوی در سایر علوم نیز اطلاعات لازم و کافی داشت و با زبان‌های انگلیسی، روسی و عربی نیز آشنا بود. شیخ پس از بازگشت به وطن به...

ادامه مطلب

سیدعبدالله بهبهانی، پایه گذار حکومت ملی

سیدعبدالله بهبهانی، پایه گذار حکومت ملی

سیدعبدالله بهبهانی در سال 1256 قمری در نجف متولد شد و پس از گذراندن دوره مقدماتی، سطوح عالی را نزد عالمان نامداری چون شیخ مرتضی انصاری، حاج میرزا حسن شیرازی، حاج سیدحسین کوه‌کمری و شیخ راضی نجفی فرا گرفت و به اجازه اجتهاد نایل آمد. در 1295 قمری به تهران بازگشت و به جای پدر نشست و وارث مناصب دینی و جایگاه اجتماعی پدر شد. نخستین بار که نام او در‌تاریخ تحولات سیاسی دیده می‌شود، در ماجرای تحریم تنباکو...

ادامه مطلب

فرمان امام درباره نحوه رفتار با بازماندگان کودتای نوژه

فرمان امام درباره نحوه رفتار با بازماندگان کودتای نوژه

هدف اولیه کودتا حمله هوایی به بیت امام خمینی در تهران و به شهادت رساندن ایشان بود، حمله به برج مراقبت فرودگاه مهرآباد، دفتر نخست وزیری، ستاد مرکزی سپاه پاسداران، ستاد مرکزی کمیته‌های انقلاب و بمباران چند نقطه دیگر از اهداف بعدی کودتاچیان به شمار می‌رفت. بنا بود پس از بمباران هوایی، هواپیماها با شکستن دیوار صوتی به نیروی زمینی علامت بدهند که مرحله دوم کودتا را آغاز کند. در این مرحله باید...

ادامه مطلب

آیت اللهی که در برابر خانواده‌اش ترور شد

آیت اللهی که در برابر خانواده‌اش ترور شد

آیت الله سید عبدالله بهبهانی از روحانیون پر آوازه و نامدار عهد ناصری و دوران مشروطیت ایران به شمار می‌رود. او در وقایع منتهی به برپایی نظام مشروطیت و نیز پس از آن، حضوری نمایان و در برخی موارد تعیین کننده ایفا کرد که اسناد و تفاصیل آن در کتب تاریخی مربوطه درج شده است. او در مشروطه اول، با نگرانی ها و هشدارهای شهید آیت الله شیخ فضل الله نوری، همدلی چندانی نشان نمی داد. با شهادت شیخ و آغاز مشروطه دوم،...

ادامه مطلب

رضاخان دستور داد درباره فاجعه گوهرشاد دروغ بافی کنند

رضاخان دستور داد درباره فاجعه گوهرشاد دروغ بافی کنند

بی تردید روایت فقید سعید،مرحوم علامه شیخ محمد تقی بهلول گنابادی «تغمده الله برحمته الواسعه»از زمینه های فاجعه خونین مسجد گوهرشاد،از جمله موثق ترین ها وقابل استناد ترین هاست. درگفت وشنودی که پیش روی دارید و در سال 1379 انجام شده است، مرحوم بهلول از پیشینه فکری و عملی مبارزات خود علیه رضاخان و پدیده کشف حجاب سخن گفته است. یادش گرامی باد به عنوان سوال اول بفرمائید چرا درباره فاجعه کشتار رضاخان...

ادامه مطلب

رضاخان به استناد فتوای یک روحانی‌نما باحجاب ستیزه کرد

رضاخان به استناد فتوای یک روحانی‌نما باحجاب ستیزه کرد

راوی فقید وارجمند خاطراتی که درپی می آید ،فرزند مرحوم آیت الله حاج سید محمود امام زنجانی است که در مبارزه با رضاخان در زمره سابقون و اولین ها به شمار میرود. گفت وشنود حاضر با مرحوم آیت الله العظمی سیدعزالدین حسینی زنجانی درسال 1388 ودر موضوع حرکت تدریجی رضاخان به سوی دین ستیزی ومقوله کشف حجاب صورت گرفته است. امید آنکه مقبول افتد. برحسب مجموعه‌ای از اسناد و مدارک تاریخی، ریشه ضدیت با حجاب را باید...

ادامه مطلب

از صادر کردن بیانیه برای حمایت از فلسطین تا حضور با لباس رزم در جبهه‌ها

از صادر کردن بیانیه برای حمایت از فلسطین تا حضور با لباس رزم در جبهه‌ها

آیت‌الله سیدمهدی یثربی کاشانی در ۱۳۰۴ ش در کاشان به دنیا آمد. پدرش آیت‌الله سیدمحمدرضاکاشانی از روحانیون کاشان بود. او در سنین کودکی پدر خود را از دست داد و تحت تکفل برادر بزرگش آیت‌الله العظمی میرعلی یثربی کاشانی قرار گرفت . تحصیلات خود را با ورود به مدرسه علمیه کاشان آغاز کرد و مقدمات علوم دینی را در آن جا فراگرفت . سپس سطوح دروس دینی را نزد آیات شیخ محمود نجفی و برادرش آموخت. در ۱۳۳۷ ش به...

ادامه مطلب

امام با عرقچین و شمد وارد جلسه شد/ شواردنادزه: از دیدار با امام خمینی به خود می‌بالم

امام با عرقچین و شمد وارد جلسه شد/ شواردنادزه: از دیدار با امام خمینی به خود می‌بالم

در روز یازدهم دی ماه  1367 (نخستین روز سال 1989 میلادی)، خبرگزاری‌های دنیا خبر مهم و شگفت‌آوری را برای مخاطبان خود مخابره کردند: امام خمینی رهبر و بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران، پیام مهمی را خطاب به میخائیل گورباچف، صدر هیات رئیسه اتحاد شوروی و کمونیسم بین‌المللی صادر کرد. این نامه آغازگر یک ماجرای تاریخی مابین جمهوری اسلامی و یک قدرت بین‌المللی آن روزهای دنیا بود. از رهگذر این ماجرا بود که...

ادامه مطلب


1
2
3
...
20
21
22
23
24